ISSN 1906-5043



                                                                                                        ...
2


ข้อมูลเกียวกับ วารสารเวชศาสตร์ฉุกเฉิ นไทย
         ่
เจ้าของ           สมาคมเวชศาสตร์ฉุกเฉิ นแห่งประเทศไทย
สำานั กงาน ...
3

  1. นายแพทย์สมชาย กาญจนสุต
  2. นายแพทย์วิทยา ศรีดามา
  3. พันเอกนายแพทย์ดาบศักดิ ์ กองสมุทร
  4. นายแพทย์ไพโรจน์ เครื...
4

ผููดูแลเวบ http://www.taem.or.th
       นายแพทย์จิรพงษ์ ศุภเสาวภาคย์


ผ้ประสานงาน
  ้
   1. นางสาวโสฬสสิริ เทศนะโยธิน ...
5


Editorial / บทบรรณาธิการ

การขนย้ายผ้้ป่วยทางอากาศ
                                                             พญ.รพี...
6




       ภาพท่ี1 การขนยูายทางอากาศ




       ภาพท่ี2 สภาพภายในเคร่ ืองบินเพ่ ือขนยูายผููป่วยทางอากาศ

การเปล่ียนแปลงร...
7

อากาศในเคร่ ืองบินไดูแลูว เวลาเคร่ ืองบินเปล่ียน         มากขึ้นก็อาจเป็ นปวดขูออย่างรุนแรงเม่ ือเคล่ อนไหว
           ...
8

ออกซิเจนรอบตัวตำ่าหรือในผููท่ีจมนำ้ า ภาวะขาด          ยูายผููป่วยท่ีมีภาวะลมรัวในโพรงเย่ ือหูุมปอดถูายังไม่
          ...
9

ผููป่วยทุกรายดมออกซิเจนไวูเสมอ                                 ระดับความสูง>2400 เมตร (8000 ฟุต) อาจ
                  ...
10

บินอันเกิดจากมีภาวะอักเสบท่ีเกิดตามมาจากความ             การบินจึงมักปลุกผููโดยสารก่อนเคร่ ืองบินลงจอด
แตกต่างระหว่างค...
11

อาหารจึงไม่ควรบิน อันไดูแก่ภาวะติดเช้ือในทางเดิน                 ผููป่วยท่ีมีกระดูกหักใหม่ๆควรใส่เฝื อกท่ีผ่า
อาหาร ลำ...
12

ปี 1998 FAA ไดูกำาหนดใหูมีการาเตรียมยาท่ีจำาเป็ น       ปั จจุบัน ผลกระทบจากการบินต่อร่างกายท่ีสำาคัญคือ
ก่อนการขนยูาย...
13


Original Articles / นิ พนธ์ต้นฉบับ

รายงานการวิจัยเร่ ือง การศึกษาลักษณะของผ้้ป่วยทีได้รับบาดเจ็บจาก
                ...
14




ABSTRACT


Title: The study of Traffic Accidental Patients at Emergency Department, Bhumibol Adulyadej
           s...
15


คำานำา                                                 สาธารณสุขไดูทำาการศึกษาและวิเคราะห์ขูอมูลจาก
         ปั ญหาอุ...
16

        เพ่ ือศึกษาลักษณะการบาดเจ็บ, ความรุนแรง                   ตามตำาแหน่ งท่ีบาดเจ็บใหญ่ ๆ ดังนี้
สถานท่ีและ ช่วงเ...
17

                                                                            (5)
        อุบัติเหตุเป็ นปั ญหาสำาคัญของ...
18



ตารางท่ี 1 แสดงจำานวนผููป่วยอุบัติเหตุจราจรในแต่ละช่วงอายุ


    อายุ      <10 ปี     11-20 ปี 21-30 ปี 31-40 ปี 41-...
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Thai Emergency Medicine Journal no. 2

7,314 views

Published on

Thai Emergency Medicine Journal no. 2
Apr-May 2009

Published in: Health & Medicine
1 Comment
2 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
7,314
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
253
Actions
Shares
0
Downloads
189
Comments
1
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Thai Emergency Medicine Journal no. 2

  1. 1. ISSN 1906-5043 1 สารบัญ ข้อมูลเก่ียวกับ วารสารเวชศาสตร์ฉุกเฉินไทย..................................................................................................................2 Editorial / บทบรรณาธิการ.................................................................................................................................................5 การขนย้ายผ้ป่วยทางอากาศ........................................................................................................................................5 ู Original Articles / นิ พนธ์ตนฉบับ......................................................................................................................................13 ้ รายงานการวิจัยเร่ อง การศึกษาลักษณะของผ้ป่วยท่ีได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางจราจร ณ ห้องอุบัติเหตุและ ื ู ฉุกเฉิน โรงพยาบาลภูมพลอดุลยเดช พอ.บนอ.ต้ังแต่ 1 มกราคม - 31 ธันวาคม พ.ศ. 2549...............................13 ิ สมรรถนะการพยาบาลสาธารณภัยจากเหตุการณความไม่สงบตามการรับรู้ของพยาบาลในโรงพยาบาลชุมชน ์ สามจังหวัดชายแดนภาคใต้.........................................................................................................................................24 Review Articles / บทฟนฟูวชาการ ...................................................................................................................................37 ้ื ิ ภาวะฉุกเฉินของความผิดปกติของเกลือแร่ในร่างกาย (Electrolyte disturbance emergency)..................................37 Case report / รายงานผู้ป่วยน่ าสนใจ.................................................................................................................................55 Spontaneous pneumopericardium in healthy woman..................................................................................................55 Doctor corner / มุมแพทย์...................................................................................................................................................60 ความรุนแรงในครอบครัว............................................................................................................................................60 ชมรมแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉิน..........................................................................................................................................63 ชวนคุยเร่ ืองปัญหาแผนอุบัติเหตุหมู่ ..........................................................................................................................63 Nurse Corner / มุมพยาบาล...............................................................................................................................................67 เร่ องบังเอิญ หรือใครกำาหนด.......................................................................................................................................67 ื ข่าวคราวแวดวงของเวชศาสตร์ฉุกเฉิน............................................................................................................................71 ข้อแนะนำาสำาหรับผู้ส่งบทความเพ่ ือลงพิมพ์.....................................................................................................................73
  2. 2. 2 ข้อมูลเกียวกับ วารสารเวชศาสตร์ฉุกเฉิ นไทย ่ เจ้าของ สมาคมเวชศาสตร์ฉุกเฉิ นแห่งประเทศไทย สำานั กงาน สำานั กงานชัวคราว เลขท่ี 2 อาคารศูนย์กูชีพ “นเรนทร” โรงพยาบาลราชวิถี ่ ถนนพญาไท ตำาบลทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 โทรศัพท์.0-2354-8223 โทรสาร.0-2354-8224 วัตถุประสงค์ 1. เพ่ ือเผยแพร่ความรูู ส่งเสริมการศึกษา และการวิจัยดูานเวชศาสตร์ฉุกเฉิ น 2. เพ่ ือแลกเปล่ียนขูอคิดเห็นดูานเวชศาสตร์ฉุกเฉิ น และวิชาการท่ีเก่ียวขูอง 3. เพ่ ือเป็ นส่ ือกลางระหว่างสมาชิกของสมาคมเวชศาสตร์ฉุกเฉิ นแห่งประเทศไทย และผููสนใจ 4. เพ่ ือแจูงข่าวสารต่าง ๆ และกิจกรรมของสมาคมเวชศาสตร์ฉุกเฉิ นแห่งประเทศไทย ท่ีปรึกษา ( Advisory Board ) 1. ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์สันต์ หัตถีรัตน์ 2. พลอากาศตรีนายแพทย์บุญเลิศ จุลเกียรติ คณะท่ีปรึกษา • ศาสตราจารย์นายแพทย์ไพบูลย์ สุริยะวงศ์ไพศาล • ศาสตราจารย์นายแพทย์วชิร คชการ • ศาสตราจารย์นายแพทย์อภิชาต จิตต์เจริญ • รองศาสตราจารย์นายแพทย์ภาณุวฒน์ เลิศสิทธิชัย ั • ผููช่วยศาสตราจารย์นายแพทย์ชูศักดิ ์ โอกาศเจริญ • ผููช่วยศาสตราจารย์เล็ก รุ่งเรืองย่ิงยศ • นาวาอากาศเอกนายแพทย์อภิชาติ พลอยสังวาลย์ บรรณาธิการ ( Editor in Chief ) แพทย์หญิงรพีพร โรจน์แสงเรือง บรรณาธิการร่วม ( Associate Editors ) • นาวาอากาศเอกนายแพทย์เฉลิมพร บุญสิริ • แพทย์หญิงยุวเรศมคฐ์ สิทธิชาญบัญชา • นางสาวอุบล ย่ีเฮ็ง • นายจักรี กัวกำาจัด ้ กองบรรณาธิการ ( Editorial Board )
  3. 3. 3 1. นายแพทย์สมชาย กาญจนสุต 2. นายแพทย์วิทยา ศรีดามา 3. พันเอกนายแพทย์ดาบศักดิ ์ กองสมุทร 4. นายแพทย์ไพโรจน์ เครือกาญจนา 5. แพทย์หญิงจิตรลดา ลิมจินดาพร ้ 6. แพทย์หญิงทิพา ชาคร 7. นายแพทย์ครองวงศ์ มุสิกถาวร • นายแพทย์บริบูรณ์ เชนธนากิจ • นาวาอากาศเอกนายแพทย์ไกรสร วรดิถี • นาวาอากาศโทแพทย์หญิงกรรณยิการ์ วรรณวิมลสุข • นายแพทย์ประสิทธิ ์ วุฒิสุทธิเมธาวี • แพทย์หญิงวรณิ สร์ อมรทรงชัย • นายแพทย์พรเลิศ ปล้ืมจิตต์มงคล • พันเอกนายแพทย์สุรจิต สุนทรธรรม • แพทย์หญิงนฤมล สวรรค์ปัญญาเลิศ • นายแพทย์จิรพงษ์ ศุภเสาวภาคย์ • รศ.สุดาพรรณ ธัญจิรา • ผศ.ดร.วงจันทร์ เพชรพิเชฐเชียร • นาวาอากาศโทหญิง ดร.โสพรรณ โพทะยะ • คุณหญิงเดือนเพ็ญ พ่ ึงพระเกียรติ • อาจารย์เรวดี ลือพงศ์ลัคณา • อาจารย์รัชณี วรรณ ดารารัตน์ศิลป์ • อาจารย์นิตยา ภูริพันธ์ • อาจารย์ชลาริน ล่ิมสกุล • อาจารย์กานดา ตุลาธร • อาจารย์วไลพรรณ ชลสุข • อาจารย์นิพา ศรีชูาง • อาจารย์ลัดดา ตันเจริญ • อาจารย์มัทนา ศิริโชคปรีชา • อาจารย์นิรัชรา ก่อกุลดิลก • อาจารย์สุรีธร คูุมสุภา • อาจารย์ธีรพงศ์ กรฤทธิ ์ แบบปก นายแพทย์วินชนะ ศรีวิไลทนต์
  4. 4. 4 ผููดูแลเวบ http://www.taem.or.th นายแพทย์จิรพงษ์ ศุภเสาวภาคย์ ผ้ประสานงาน ้ 1. นางสาวโสฬสสิริ เทศนะโยธิน สมาคมเวชศาสตร์ฉุกเฉิ น 2. นางเยาวลักษณ์ คงมาก สมาคมเวชศาสตร์ฉุกเฉิ น กำาหนดออก ปี ละ 4 ฉบับ 1. มกราคม-มีนาคม 2. เมษายน-มิถุนายน 3. กรกฎาคม-กันยายน 4. ตุลาคม-ธันวาคม
  5. 5. 5 Editorial / บทบรรณาธิการ การขนย้ายผ้้ป่วยทางอากาศ พญ.รพีพร โรจน์แสงเรือง โครงการจัดตังภาควิชาเวชศาสตร์ฉุกเฉิ น ้ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ในประเทศสหรัฐอเมริกาพบว่าแพทย์ฉุกเฉิ น สาหัสออกจากพ้ืนท่ีเกิดเหตุทางอากาศบ่อยครัง ดัง ้ มีบทบาทสำาคัญเก่ียวกับการขนยูายผููป่วยทางอากาศ นั ้นการขนยูายทางอากาศจึงเร่ิมเป็ นท่ีน่าสนใจและมี ค่อนขูางมาก ทังในการขนยูายเพ่ ือส่งต่อผููป่วย ้ ความสำาคัญมากย่ิงขึ้น ระหว่างโรงพยาบาลและระหว่างประเทศก็ตาม ดัง โดยทัวไปแพทย์หรือผููป่วยท่ีเดินทางดูวย ่ นั ้นแพทย์ฉุกเฉิ นจึงควรเขูาใจหลักการขนยูายผููป่วย เฮลิคอปเตอร์หรือเคร่ ืองบินท่ีมีปีกติดลำาตัว(fixed- บาดเจ็บทางอากาศเป็ นอย่างดีเพ่ ือลดการสูญเสียหรือ wing transport) นั ้น หูองต่างๆในเคร่ ืองบินตูองถูก อันตรายท่ีอาจเกิดขึ้นกับผููป่วยในระหว่างขนยูายทาง ปรับสภาพความดันใหูเหมาะสมตามระดับการบินท่ี อากาศ ความรููเร่ ืองเวชศาสตร์การบินเร่ิมเป็ นท่ีสนใจ สูงขึ้นเพ่ ือใหูปริมาณออกซิเจนเพียงพอในทุกระดับ กันมาตังแต่ปีคศ.1700 จนต่อมาไดูมีการทดลองสรูาง ้ ความสูงของการบินดังภาพท่1 และ 2 ถูาหูองเคบิน ี หูองควบคุมระดับความดันอากาศของ Paul Bert สามารถควบคุมความดันใหูเท่ากับความดันท่ีระดับนำ้ า (Paul Bert's altitude chamber experiments)ขึ้น ทะเลเสมอก็จะทำาใหูสะดวกในการขนยูายผููป่วย แต่ ในปี คศ.1878 หลังจากนั ้นก็เร่ิมมีรายงานการศึกษา พบว่า<1%ของการขนยูายทางอากาศท่ีจะทำาไดูเช่น ต่างๆออกมามากมายเก่ียวกับการบินจากโรงเรียน นั ้นเน่ ืองจากประสิทธิภาพของเคร่ ืองบินไม่เพียงพอ ฝึ กสอนการบินต่างๆของกองบินในอเมริกา ทำาใหู ระยะเวลาการบินท่ียาวนานมาก หรือปริมาณเช้อ ื ความรููเก่ียวกับเวชศาสตร์การบินขยายไปอย่างกวูาง เพลิงไม่เพียงพอ เป็ นตูน ดังนั ้นผููป่วยจึงตูองเผชิญ ขวางมาก โดยเฉพาะเร็วๆนี้มีสงครามในอิรักหรือ กับความดันของอากาศท่ีเปล่ียนแปลงไปตามระดับ เฮอริเคนในอเมริกาเกิดขึ้นรวมทังเหตุการณ์แผ่นดิน ้ ความสูงของการบินอย่างหลีกเล่ียงไม่ไดู ไหวต่างๆซ่ ึงทำาใหูมีความจำาเป็ นตูองขนยูายผููบาดเจ็บ
  6. 6. 6 ภาพท่ี1 การขนยูายทางอากาศ ภาพท่ี2 สภาพภายในเคร่ ืองบินเพ่ ือขนยูายผููป่วยทางอากาศ การเปล่ียนแปลงระดับความส้งอย่างรวดเร็ว สูง 7600 เมตร (25,000 ฟุต) ความดันของ (Rapid decompression) ออกซิเจนในเลือดจะลดลงเหลือ 30.4 มม.ปรอท เม่ ือหูองเคบินในเคร่ ืองบินไม่สามารถควบคุม และ ความดันของคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดเพียง ความดันในหูองไดูแลูวท่ีระดับความสูงระหว่าง 7600 27 มม.ปรอท ความผิดปกติเหล่านี้จะเกิดขึ้นทันที ท่ีมีการเปล่ียนแปลงระดับความสูง เมตร (25,000 ฟุต) และ 13,100 เมตร (43,000 ฟุต) จะเร่ิมก่อปั ญหาใหูแก่ผูป่วย โดยท่ีระดับความ เม่ ือหูองเคบินไม่สามารถควบคุมความดัน
  7. 7. 7 อากาศในเคร่ ืองบินไดูแลูว เวลาเคร่ ืองบินเปล่ียน มากขึ้นก็อาจเป็ นปวดขูออย่างรุนแรงเม่ ือเคล่ อนไหว ื ระดับความสูงก็จะทำาใหูร่างกายเกิดการเปล่ียนแปลง สาเหตุเกิดจากมีก๊าซไนโตรเจนเขูาไปในขูอจนก่อ อย่างรวดเร็ว เน่ ืองจากในท่ีสูงจะมีความดันอากาศ อาการปวดขูอมักเกิดขึ้นกับขูอใหญ่ๆ การใชูเคร่ ืองวัด นู อยลงและทำาใหูความดันของออกซิเจนในถุงลม ความดันพันรอบขูอท่ีปวด จากนั ้นใหูเพ่ิมความดัน นู อยกว่าความดันของออกซิเจนในเลือดท่ีมาสู่ปอด ของสายพันรัดรอบขูอนั ้นจนอาการปวดขูอหายไปไดู ดังนั ้นความดันออกซิเจนจากเลือดจึงแพร่เขูาสู่ถุงลม ก็ช่วยยืนยันว่าเป็ นโรค DCS นี้จริง ในรายท่ีมีอาการ จนเป็ นสาเหตุทำาใหูเกิดภาวะเลือดขาดออกซิเจนตาม รุนแรงมากก็อาจเกิดก๊าซลอยไปอุดหลอดเลือดใน มา นอกจากนี้ถูาหูองเคบินไม่สามารถปรับความดัน ปอดหลายแห่งจนทำาใหูเกิดอาการเจ็บหนู าอก ไอแหูง ในหูองไดูแลูวก็จะทำาใหูผูโดยสารในเคร่ ืองบินตูอง และหอบเหน่ ือยจนกระทังอาจมีความดันเลือดตก ่ สัมผัสกับอากาศหนาวเย็นประมาณ-57ºC (-70ºF) ท่ี นอกจากนี้บางรายก็อาจมีก๊าซลอยไปอุดหลอดเลือด ระดับความสูง 10,667 เมตร (35,000 ฟุต)อีกดูวย ในระบบประสาทจนเป็ นอันตรายไดู Decompression sickness การรักษาทำาไดูโดย Decompression sickness (DCS) เป็ น 1.ลดระดับความสูงลง(ปรับความดันของอากาศโดย ภาวะแทรกซูอนของ hypobaric ท่ีเกิดเม่ ือความดัน รอบ) อากาศรอบตัวลดลงจะทำาใหูก๊าซไนโตรเจนท่ีละลาย ในเลือดระเหยออกจากเลือดแลูวกลายเป็ นก๊าซเขูาไป 2.ใหูดมออกซิเจน 100%เพ่ ือลดปริมาณก๊าซ แทรกในอวัยวะต่างๆโดยเฉพาะในขูอและระบบ ไนโตรเจนในร่างกาย ประสาท ก๊าซเหล่านี้อาจไม่ทำาอันตรายต่ออวัยวะ ก็ไดูแต่ถูาก่ออาการขึ้นก็เรียกว่า DCS มักพบ 3.ส่งผููป่วยไปรับการรักษาดูวย hyperbaric เหตุการณ์นี้ในผููดำานำ้ าแต่พบมีรายงานกรณี ท่ีเกิดขึ้น chamber ขูอบ่งชีไดูแก่ อาการปวดขูอท่ีรักษาแลูวไม่ ้ จากการบินเม่ ือปี คศ.1930 ดีขึ้นหรือมีอาการทางระบบหัวใจ ปอดหรือระบบ ประสาทเกิดขึ้น ปั จจัยเส่ียงของการเกิด DCS คือ เม่ ืออยู่ใน ระดับความสูง 5,500 เมตร (18,000 ฟุต) , ระยะ ภาวะขาดออกซิเจน เวลาท่ียาวนานพอในระดับความสูงนั ้นๆ,การ ภาวะขาดออกซิเจนคือการท่ีเซลของเน้ือเย่ ือ เปล่ียนแปลงระดับความดันอากาศอย่างรวดเร็ว , มี ต่างๆในร่างกายขาดออกซิเจน แพทย์เวชศาสตร์การ การออกแรงภายหลังจากมีการเปล่ียนแปลงระดับ บินควรประเมินและแกูไขภาวะขาดออกซิเจนของผูู ความดันอากาศ และอายุ>40 ปี ป่ วยใหูดีพอก่อนการขนยูายทางเคร่ ืองบิน ท่ีระดับ อาการมักเกิดขึ้นอย่างชูาๆและผููป่วยมักมี ความสูงมากๆทำาใหูเน้ือเย่ ือขาดออกซิเจนชนิ ด อาการเม่ ือเคร่ ืองบินลงจอดยังพ้ืนดินแลูว อาการขัน hypoxic hypoxia มากท่ีสุด กลไกของ hypoxic hy ้ แรกมักมีอาการคัน รููสึกเหมือนมีบางส่ิงเคล่ อนไหว ื poxia เกิดจากการแลกเปล่ียนออกซิเจนท่ีระดับถุง ใตูผิวหนั งและบวมกดบุุมตามร่างกาย าการท่ีรุนแรง ลมไม่ดีพอไดูแก่การอยู่ในท่ีสูงก็ทำาใหูมีความดันของ
  8. 8. 8 ออกซิเจนรอบตัวตำ่าหรือในผููท่ีจมนำ้ า ภาวะขาด ยูายผููป่วยท่ีมีภาวะลมรัวในโพรงเย่ ือหูุมปอดถูายังไม่ ่ ออกซิเจนจากหลอดลมตีบในโรคหอบหืดหรืองถุงลม ไดูใส่สายเอาลมออกจากปอด(intercostals drainage ปอดโป่ งพอง ล่ิมเลือดอุดตันในหลอดเลือดของปอด ,ICD)ชนิ ดท่ีมี Heimlich valve หรือหูองเคบินไม่ ถุงลมแฟบในปอดหรือปอดอักเสบติดเช้อเป็ นตูน ื สามารถปรับระดับความดันอากาศเท่าระดับนำ้ าทะเล ดังนั ้นเคร่ ืองบินควรมีออกซิเจนเพ่ ือใหูการ ไดู นอกจากนี้แลูวผููป่วยควรถูกถอดสาย ICD ออก ช่วยเหลือผููป่วยท่ีเกิดภาวะขาดออกซิเจนขึ้น แลูวนานมากกว่า 72 ชม.จึงจะบินไดูเพราะแมูว่า ภาพถ่ายรังสีของปอดจะไม่พบลมในโพรงเย่ ือหูุมปอด อาการเร่ิมแรกของการขาดออกซิเจนมักมี เลยแต่มีรายงานว่าในขณะกำาลังบินผููป่วยกลับพบมี อาการเพูอฝั นอารมณ์ดี(euphoria) การปู องกันการ ลมรัวออกมาในโพรงเย่ ือหูุมปอดไดู ่ ผููป่วยท่ีมี ขาดออกซิเจนในการบินมักทำาโดยใหูดมออกซิเจน bullous emphysema อาจเส่ียงต่อการมีถุงลมแตกรัว ่ ร่วมกับมีการควบคุมความดันในหูองเคบิน ส่วน จนเกิดลมในโพรงเย่ ือหูุมปอดไดูเม่ อบินขึ้นท่ีสูงและ ื ถังออกซิเจนท่ีใชูในโรงพยาบาลไม่นิยมนำ ามาใชูใน อยู่ในหูองเคบินท่ีปรับระดับความดันไม่ไดู เม่ ือผููป่วย เคร่ ืองบินทังนี้เพราะมีความช้ืนปนอยู่กับออกซิเจน ้ ใส่ท่อหลอดลมคอแลูวควรใชูนำ้าเกลือเพ่ ือใส่เขูาใน c ดังนั ้นออกซิเจนท่ีใชูบนเคร่ ืองบินควรจะมีความ uff ของท่อแทนการฉี ดลมเขูาไปเหมือนปกติเพ่ ือ บริสุทธิมากและมีความช้ืน <0.005 มก./ลิตร เพ่ ือ ์ หลีกเล่ียงการท่ีลมใน cuff ขยายตัวออกเม่ ือบินขึ้นท่ี ปู องกันไม่ใหูนำ้าในถังออกซิเจนเกิดการแข็งตัวจน สูง ถูาไม่ทำาเช่นนี้ก็ตูองคอยวัดความดันของลมใน c รบกวนตัวควบคุมการปล่อยออกซิเจนออกจากถัง uff บ่อยๆแทน โดยแนะนำ าใหูดูดลมบางส่วนออกจาก cuff เม่ ือบินขึ้นและฉี ดลมเพ่ิมเขูาไปใน cuff เม่ อ ื ทีมขนย้ายทางอากาศในประเทศสหรัฐอเมริกา กำาลังบินลงจอด ประกอบดูวย ภาวะหลอดลมอุดกันเร้ือรัง ้ 1.แพทย์อาจเป็ นแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉิ น วิสัญญีแพทย์ หรือศัลยแพทย์ โดยทัวไปผููป่วยท่ีเป็ นโรคหลอดลมอุดกัน ่ ้ เร้อรังมักมีความดันก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สูงใน ื 2.พยาบาลท่ีชำานาญใน ICU เลือดไดู ศูนย์กระตูุนการหายใจของผููป่วยประเภทนี้ 3.บุคลากรท่ีดูแลช่วยหายใจใหูแก่ผูป่วย(respiratory ตอบสนองต่อภาวะขาดออกซิเจนท่ีจะกระตูุนใหู therapist) หายใจไดู ถูาผููป่วยประเภทนี้ไดูสูดดมออกซิเจนมาก ก็จะกดศูนย์หายใจทำาใหูหายใจชูาลงและเป็ นผลใหู สรรีรวิทยาของร่างกายที่เปลี่ยนแปลงตามระดับ เกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์คังในเลือดเพ่ิมขึ้นจน ่ ความส้ง เกิดการซึมหลับท่ีเรียกว่า carbon dioxide narcosis ระบบทางเดินหายใจ เม่ ือขึ้นสู่ท่ีสูงพบว่ามีโอกาสเส่ียงต่อภาวะนี้ไดูนูอยลง ทังนี้เพราะในท่ีสูงมักทำาใหูความดันออกซิเจนในถุง ้ โดยทัวไปเม่ ือขึ้นสู่ท่ีสูงร่างกายจะเพ่ิม ่ ลมลดลงนั่ นเอง ดังนั ้นขณะบินสูงขึ้นแพทย์จึงควร ปริมาตรการหายใจ(tidal volume)และอัตราการ ระวังการเกิดภาวะขาดออกซิเจนในผููป่วยและควรใหู หายใจใหูเร็วขึ้น นอกจากนี้แลูวแพทย์ก็ไม่ควรขน
  9. 9. 9 ผููป่วยทุกรายดมออกซิเจนไวูเสมอ ระดับความสูง>2400 เมตร (8000 ฟุต) อาจ กระตูุนใหูปวดศีรษะไดูโดยเฉพาะผููป่วยท่ีมีโรคเดิม โรคหอบหืด เป็ นไมเกรนอยู่แลูว ผููป่วยเหล่านี้จะมีอาการปวด ศีรษะเม่ ือเปล่ียนระดับความดันอากาศโดยทันที ส่ิงแวดลูอมในการบินอาจเป็ นตัวกระตูุนใหูผู ป่ วยมีอาการหอบหืดกำาเริบไดู อันไดูแก่ อุณหภูมิท่ี Air sickness เปล่ียนแปลงและฝ่ ุนควันต่างๆ อาการเวียนศีรษะจากการเปล่ียนระดับความ ดันอากาศท่ีเรียกกันว่า Air sickness (หรือ ระบบหัวใจและหลอดเลือด kinetosis หรือ motion sickness) เป็ นอาการท่ีพบ แมูผูป่วยท่ีมีโรคหัวใจไม่ตูองดมออกซิเจน บ่อยไดูแก่ คล่ ืนไสูอาเจียน อ่อนเพลียและเวียน ขณะอยู่ท่ีพ้ืนดินแต่แพทย์จำาเป็ นตูองใหูผูป่วยดม ศีรษะ มักพบในผููท่ีไม่คูุนชินกับการเปล่ียนแปลง ออกซิเจนขณะบินทุกราย ทังนี้เพราะถูาผููป่วยท่ีเป็ น ้ ระดับความสูงของเคร่ ืองบินมาก่อน อาจก่อปั ญหา โรคหัวใจแมูเกิดมีภาวะขาดออกซิเจนเพียงเล็กนู อยก็ ในการขนยูายผููป่วยท่ีบาดเจ็บกระดุกสันหลังหรือผูู สามารถกระตูุนใหูกลูามเน้ือหัวใจขาดเลือดมากขึ้นไดู ป่ วยท่ีหมดสติไดูเพราะเส่ียงต่อการเกิดสูดสำาลักเศษ นอกจากนี้แลูวแพทย์ควรขนยูายโดยใหูผูป่วยโรค อาหารเขูาปอดไดูสูง ดังนั ้นอาจตัดสินใจใส่ท่อ หัวใจนอนบนกระดานกููชีพ (CPR board )ทุกครัง ้ หลอดลมคอก่อนขึ้นเคร่ ืองเพ่ ือลดโอกาสเกิดสูด เพ่ ือเป็ นการเตรียมความพรูอมสำาหรับการกููชีพไวู สำาลักเขูาปอด ผููเดินทางดูวยการบินควรหลีกเล่ียง ตลอดเวลา การกินอาหารท่ีอ่ิมเกินไป ถูามีอาการเวียนศีรษะ แลูวก็ควรเป่ าลมเย็นเขูาหนู าหรือใหูหลับตาลงก็จะ ระบบประสาท ช่วยลดอาการลงไดู และอาจกินยา dimenhydrina te หรือยาแกูแพูชนิ ดอ่ ืนๆไดู ผููป่วยท่ีเพ่ิงมีกะโหลกแตกหรือเพ่ิงไดูรับการ ผ่าตัดกะโหลกศีรษะจะตูองแน่ ใจว่าไม่มอากาศตกคูาง ระบบตา ี ในกะโหลกเพราะเม่ อเคร่ ืองบินบินสู่ท่ีสูงก็จะทำาใหู ื ปริมาตรอากาศขยายตัวออกในกะโหลกจนเบียดดัน ผููป่วยท่ีเพ่ิงไดูรับบาดเจ็บหรือผ่าตัดตามา เน้ือสมองไดู การท่ีมีนำ้าไขสันหลังไหลออกมาทางหู ก่อนไม่ควรบินในช่วงนั ้น ทังนี้เพราะอากาศท่ีตกคูาง ้ ควรจะสงสัยว่าอาจมีอากาศตกคูางอยู่ในกะโหลกของ อยู่ในกระบอกตาจะขยายตัวออกในท่ีสูงจนทำาใหู ผููป่วยไดู ความดันในลูกตาเพ่ิมขึ้น ระบบห้คอจม้ก การเปล่ียนระดับความสูงอย่างรวดเร็ว ระหว่างการบินอาจทำาใหูมีฟองก๊าซไนโตรเจนลอยไป Barotrauma เกิดจากการขยายตัวและหดตัว อุดหลอดเลือดท่ีไปเลียงสมองไดู นอกจากนี้ขณะ ้ ของอากาศภายในช่องหูชันกลาง ไซนั ส และโพรง ้ เปล่ียนแปลงระดับความดันของอากาศอย่างรวดเร็วก็ ของฟั นนั่ นเอง จะทำาใหูร่างกายเกิดขาดออกซิเจนไดูซ่งส่งผลเสียต่อ ึ สมองมากกว่าก๊าซไนโตรเจนเสียอีก Barotitis media เป็ นปั ญหาท่ีพบบ่อยในการ
  10. 10. 10 บินอันเกิดจากมีภาวะอักเสบท่ีเกิดตามมาจากความ การบินจึงมักปลุกผููโดยสารก่อนเคร่ ืองบินลงจอด แตกต่างระหว่างความดันของอากาศในช่องหู กับ เสมอ เด็กทารกท่ีรูองไหูระหว่างเคร่ ืองบินลงจอดอาจ ความดันของอากาศรอบๆตัว ผููป่วยอาจไดูยินเสียงดัง แสดงว่าเกิดอาการหูอ้อก็ไดู ดังนั ้นขณะเคร่ ืองบินลง ื วิวๆในหูระหว่างปี นเขาขึ้นท่ีสูง แต่ในการบินมักก่อ ้ ควรจะกระตูุนใหูเด็กดูดนมเพ่ ือช่วยใหูปลายท่อ eus อาการหูอ้อไดูมากกว่า ื tachian เปิ ดออก ท่อ eustachian จะเช่ ือมต่อเพ่ ือปรับระดับ การรักษาหูอ้ือ ทำาไดูโดยการเปิ ดปลายท่อ e ความดันระหว่างช่องหูชันกลางและอากาศภายนอก ้ ustachian นั่ นอง มีการใชูยา pseudoephedrine ส่วนหนู า 2/3 ของท่อ eustachian เป็ นเน้ือเย่ ือ me หรือทำา Valsalva maneuver( ใหูปิดปากและจมูก mbranocartilaginous ซ่งปลายท่อมักปิ ดอยู่ ถูาบิน ึ พรูอมกับหายใจอออก ) หรืออาจเอียงคอไปพรูอม ขึ้นสูง ความดันของอากาศรอบๆจะลดลง ดังนั ้น กับการทำา Valsalva เพ่ ือช่วยเปิ ดปลายมท่อ อากาศก็จะรัวจากช่องหูชันกลางเขูาไปในช่องปากเพ่ ือ Eustachian นอกจากนี้กอาจใชูวิธีหาวนอน เคียว ่ ้ ็ ้ ปรับความดันในช่องหูใหูเท่ากับความดันอากาศท่ีอยู่ หมากฝรังก็ไดู มีรายงานการใชูยาหยอดหูชนิ ดท่ี ่ รอบตัว แต่เม่ ือบินลงจอดนั ้นปลายท่อ eustachian ก็ ทำาใหูหลอดเลือดหดตัวเช่น oxymetazoline (Afrin) จะปิ ดและไม่มีอากาศเขูาไปในช่องหูชันกลางไดูจง ้ ึ หรือกินยาลดบวมของเย่ ือจมูกเช่น pseudoephedri ทำาใหูความดันในหูชันกลางไม่เท่ากับอากาศภายนอก ne เพ่ ือทำาใหูปลายท่อ eustachian เปิ ด เป็ นตูน มีการ ้ ร่างกาย ถูาผููป่วยมีอาการหวัดหรือโรคภูมิแพูร่วมก็ ใชูวิธี politzerization (ดังภาพท่3)ทำาไดูโดยใชูถุง p ี จะทำาใหูเกิดปรากฏการณ์นี้เด่นชัดมากขึ้นเน่ ืองมา olitzer ท่ีมีลูกยางท่ีเป่ าลมเขูาไปทาง nasopharynx จากเย่ ือบุจมูกท่ีบวมจะไปปิ ดปลายท่อ eustachian เพ่ ือเปิ ดปลายท่อ eustachian ดังนั ้นในขณะบินลงจอดนั ้น ความดันในช่องหูจะ นู อยกว่าความดันอากาศรอบนอกจึงทำาใหูเกิดการดึง รังเย่ อแกูวหูบุมเขูาไปไดูจนก่ออาการปวดหูไดู แต่ถูา ้ ื เคียว กลืน หาวนอนหรือมีการเคล่ ือนไหวของกราม ้ ส่วนล่างแลูวก็จะทำาใหูกลูามเน้ือ tensor and levator veli palatini muscles หดตัวพรูอมกับทำาใหูปลายท่อ eustachian เปิ ดออกจึงช่วยลดอาการหูอ้อลงไดู ื การปู องกันหูอ้ืออีกวิธีหน่ ึงคือ ควรลดระดับ ภาพท่ี3 วิธีทำา politzerization ความสูงของเคร่ ืองบินลงชูาๆเพ่ ือใหูช่องหูชันกลาง ้ ปรับความดันใหูเท่ากับอากาศภายนอกไดูทัน การ นอนหลับขณะเคร่ ืองบินกำาลังบินลงจอดจะทำาใหู ระบบทางเดินอาหาร เส่ียงต่อหูอ้อไดูง่ายทังนี้เพราะคนมักหาวหรือกลืน ื ่ นู อยลง รวมทังไม่สนใจว่าเร่ิมมีอาการหูอ้อขึ้นแลูว ้ ื เม่ ืออยู่ในท่ีสูง อากาศท่ีตกคูางอยู่ในทางเดิน ดูวยจนปล่อยใหูเกิดอาการไปมากแลูว ดังนั ้นบางสาย อาหารจะขยายตัวขึ้น ดังนั ้นผููป่วยท่ีมีโรคทางเดิน
  11. 11. 11 อาหารจึงไม่ควรบิน อันไดูแก่ภาวะติดเช้ือในทางเดิน ผููป่วยท่ีมีกระดูกหักใหม่ๆควรใส่เฝื อกท่ีผ่า อาหาร ลำาไสูขาดเลือด ผููท่ีเพ่ิงไดูรับการผ่าตัดทาง เปิ ดดูานขูางทัง 2 ขูางหรือใชูเฝื อกท่ีรองดูานหลัง(spl ้ เดินอาหารมาในเวลาไม่นานนั ก diverticulitis int)นานอย่างนู อย 48 ชม.ก่อนทำาการบินเพ่ ือหลีก ไสูต่ิงอักเสบ ลำาไสูอุดกัน หรือลำาไสูอักเสบจาก ้ เล่ียงการมีเน้ือเย่ อบวมจนเกิด compartment ื สาเหตุใดก็ตาม ทังนี้เพราะอาการอักเสบเหล่านี้จะ ้ syndrome นอกจากนี้แพทย์ควรหลีกเล่ียงการ ทำาใหูผนั งลำาไสูบวมและไม่สามารถทนต่อความดัน ใชูpneumatic splints เพราะอากาศใน splints อาจ ของอากาศท่ีขยายเพ่ิมมากขึ้นในทางเดินอาหารเม่ ือ ขยายตัวออกเม่ ือบินขึ้นท่ีสูงจนทำาใหูมีการกดรัด เคร่ ืองบินกำาลังบินขึ้นสู่ท่ีสูงไดู ในบางรายควรไดูรับ เน้ือเย่ ือบริเวณท่ีมีกระดูกหักไดู การใส่สายสวนใหูอาหารทางจมูกและสายสวนทาง กูนเพ่ ือปล่อยลมออกจากทางเดินอาหาร ทังนี้เพ่ ือลด การขนย้ายทางอากาศสำาหรับผ้้ป่วยหรือผ้้บาดเจ็บ ้ ความเส่ียงต่อการเกิดลำาไสูทะลุ แพทย์ไม่ควรใหูผูป่วยท่ีมีอาการรุนแรงใชู ระบบโลหิตวิทยาและหลอดเลือดดำาท่ีขาอุดตัน เวลาไปในการบินท่ียาวนาน นอกจากนี้ผูุป่วยดังต่อ ไปนี้ก็ไม่ควรถูกขนยูายทางอากาศเช่น ผููป่วยท่ีมีโรค การเดินทางท่ียาวนานย่อมเส่ียงต่อการเกิด กลูามเน้ือหัวใจขาดเลือดภายใน 30 วันหรือ ผููหญิง หลอดเลือดดำาท่ีขาอุดตัน มีการแนะนำ าใหูผูเดินทาง ตังครรภแก่ในช่วง 3 เดือนสุดทูายก่อนคลอด เป็ นตูน ้ ดูวยเคร่ ืองบินยืนหรือเดินทุก 2-3 ชม.เพ่ ือปู องกัน หลอดเลือดดำาท่ีขาอุดตัน ในผููป่วยท่ีมีปัจจัยเส่ียงสูง แพทย์ควรมีหนู าท่ีดังนี้ ก็อาจใหูกิน ASA หรือยาละลายล่ิมเลือดเพ่ ือปู องกัน 1.ประเมินผููป่วยก่อนบิน และเตรียมอุปกรณ์และยา ไวูก่อน ท่ีอาจจำาเป็ นตูองใชูในขณะบินใหูพรูอมและเหมาะสม ผููป่วยบางรายท่ีเส่ียงต่อการขาดออกซิเจนไดู กับผููป่วยแต่ละโรค ง่ายเช่น sickle cell anemia ก็ควรไดูรับการดม 2.ทบทวนตัวโรคของผููป่วยและติดต่อกับสถานท่ีจะ ออกซิเจนตลอดเวลา ผููป่วยท่ีซีดก็ควรรับการใหูเลือด รับผููป่วยไปดูแลต่อเน่ ืองใหูเรียบรูอย เพ่ ือใหูฮีโมโกลบินสูงมากกว่า 8.0 กรัม/100 มล.ก่อน ทำาการบิน อุปกรณและยาในเคร่ ืองบิน ์ ผ้หญิงตังครรภ์หรือเด็ก ้ ้ ในเดือนตุลาคม 1996 องค์การอาหารและยา ของประเทศอเมริกา ไดูกำาหนดใหูมี automated ถูามีการขนยูายผููหญิงตังครรภ์ก็ควรใหูดม ้ external defibrillators (AEDs)ในเคร่ ืองบินทัวไป ่ ออกซิเจนเพ่ ือไม่ใหูเด็กในครรภ์ขาดออกซิเจน องค์การบินในอเมริกา(Federal of Aerospace สำาหรับการขนยูายเด็กก็ควรใหูเด็กดมออกซิเจนและ Medical Association,FAA)กำาหนดใหูทุกเคร่ ืองบิน ห่มผูาใหูอบอุ่นตลอดเวลา มีอุปกรณ์กูชีพท่ีจำาเป็ นไดูแก่ glucose, ระบบกระด้กและกล้ามเน้ือ nitroglycerin tablets, injectable diphenhydramine, and epinephrine ส่วนใน
  12. 12. 12 ปี 1998 FAA ไดูกำาหนดใหูมีการาเตรียมยาท่ีจำาเป็ น ปั จจุบัน ผลกระทบจากการบินต่อร่างกายท่ีสำาคัญคือ ก่อนการขนยูายทางอากาศไดูแก่ Acetaminophen, ภาวะขาดออกซิเจน(hypoxia)และ การเปล่ียนแปลง Albuterol ,Aspirin ,Diazepam ,Aluminum ของความดันอากาศ(hypobarism) ดังนั ้นแพทย์ hydroxide-magnesium carbonate ,Glucagon ฉุกเฉิ นตูองประเมินตัวโรคของผููป่วยว่ามีโอกาสเส่ียง ,Ketorolac ,Lidocaine ท่ีจะขาดออกซิเจนเม่ ือบินสู่ท่ีสูงหรือไม่ก่อนตัดสินใจ ,Meclizine,Oxymetazoline ,Promethazine ขนยูายผููป่วยทางอากาศ ระดับท่ีสูงจะทำาใหูผูป่วยดัง ,Simethicone ต่อไปนี้เกิดภาวะขาดออกซิเจนไดู เช่น ปริมาณเลือด ท่ีออกจากหัวใจนู อย(low cardiac output) , ซีดหรือ Desynchrony หรือ Jet Lag เป็ นโรค hemoglobinopathies(ไดูแก่ธาลัสซีมีย) การ ดูแลเบ้องตูนท่ีจำาเป็ นทำาไดูโดยใหูผูป่วยดมออกซิเจน ื Desynchrony เกิดเน่ ืองจากการเปล่ียนแปลง ร่วมกับใหูอยู่ในหูองเคบินท่ีปรับระดับความดัน ส่ิงแวดลูอมเช่นอาหาร เวลาท่ีเปล่ียนแปลงไป ทำาใหู อากาศไดู นอกจากนี้ยังแนะนำ าใหูผูป่วยขยับแขนขา ระบบในร่างกายปรับตัวไม่ทัน อาการไดูแก่ ปวด บ่อยร่วมกับทานยาตูานเกร็ดเลือดอีกดูวย(antiplate เม่ อยตามตัว คล่ ืนไสูอาเจียน อ่อนลูาทังกายและใจ ื ้ let)เพ่ ือปู องกันการเกิดหลอดเลือดดำาท่ีขา ส่วนผูู การตัดสินใจผิดพลาดไดู การด่ ืมแอลกอฮอล์ อายุ ป่ วยท่ีมีโรคหัวใจหรือโรคสมองจะตูองไดูรับการดูแล มากและภาวะขาดออกซิเจนเป็ นปั จจัยเส่ียงทำาใหูเกิด เป็ นพิเศษ ส่วนช่องหูชันกลาง ไซนั สและระบบทาง ้ desynchrony ไดูง่ายขึ้น เดินอาหารก็อาจเกิดมีอากาศขยายตัวภายในอวัยวะ กฎการบินกำาหนดใหูนักบินหรือผููช่วยควร เหล่านี้ไดูจนเกิดอันตรายขึ้น สำาหรับอุปกรณ์ท่ีควรมี พักใหูเพียงพออย่างนู อย 12 ชัวโมงก่อนเร่ิมบินและ ่ ประจำาในเคร่ ืองบินท่ีใชูขนยูายผููป่วยไดูแก่ AEDs ควรนอนครบ 8 ชม.เป็ นอย่างนู อยอีกดูวยเพ่ ือปู องกัน และยาท่ีจำาเป็ นต่างๆ การเกิด Desynchrony ส่วนการรักษามักทำาไดูโดยใชู เอกสารอ้างอิง ยานอนหลับเพ่ ือปรับสภาพการนอน รวมทังเร่ิมมี ้ การทดลองใชูMelatonin กันบูางแลูว 1. Ogle John, MD, MPH, FACEP, Col , Ross Heather, MD. Aerospace สรุป Medicine. วิทยาศาสตร์การบิน (Aerospace medicin eMedicine(online)2008,Oct 8. e)เร่ิมแพร่หลายมากขึ้นในสาขาเวชศาสตร์ฉุกเฉิ น Available from: ทังนี้เพราะ แพทย์ฉุกเฉิ นจำาเป็ นตูองขนยูายผููป่วยท่ี ้ URL:http://emedicine.medscape.c ไดูรับบาดเจ็บจากสงครามต่างๆท่ีอุบัติมากขึ้นใน om/article/810246
  13. 13. 13 Original Articles / นิ พนธ์ต้นฉบับ รายงานการวิจัยเร่ ือง การศึกษาลักษณะของผ้้ป่วยทีได้รับบาดเจ็บจาก ่ อุบัติเหตุทางจราจร ณ ห้องอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาล ภ้มิพลอดุลยเดช พอ.บนอ.ตังแต่ 1 มกราคม - 31 ธันวาคม พ.ศ. ้ 2549 ชัชวาล จันทะเพชร โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช บทคัดย่อ อุบัติเหตุทางจราจรถือเป็ นปั ญหาสำาคัญของการสาธารณสุขของประเทศไทย การปู องกันถือเป็ น มาตรการสำาคัญท่ีจะลดอุบัติการและความรุนแรงของปั ญหาดังกล่าวไดู ทังนี้ส่ิงจำาเป็ นคือตูองมีขูอมูลดูาน ้ ระบาดวิทยาของอุบัติเหตุทางจราจร การควบคุมอุบัติเหตุท่ียังไม่ประสบผลสำาเร็จเท่าท่ีควรอาจจะเน่ ืองจาก การขาดขูอมูลดูานระบาดวิทยาท่ีจำาเพาะของแต่ละทูองถ่ิน โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช พอ.บนอ. ถือเป็ น โรงพยาบาลหน่ ึงท่ีตูองรับกับปั ญหาผููป่วยท่ีไดูรับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางจราจร การวิจัยครังนี้เป็ นการ ้ ศึกษาวิเคราะห์ขูอมูลยูอนหลังของผููป่วยอุบัติเหตุทางจราจรท่ีมารับบริการท่ีหูองอุบัติเหตุและฉุกเฉิ นโรง พยาบาลภูมิพลอดุลยเดช พอ.บนอ. ตังแต่วันท่ี 1 มกราคม พ.ศ. 2549 ถึงวันท่ี 31 ธันวาคม ้ พ.ศ. 2549 เป็ นเวลา 12 เดือน มีจำานวนผููป่วยทังสิน 4,881 ราย มาใชูบริการในช่วงเวลา 8.00- ้ ้ 16.00 น. 1,446 รายคิดเป็ นรูอยละ 29.62 ช่วงเวลา 16.00-24.00 น. 2,106 รายคิดเป็ นรูอยละ 43.15 และช่วงเวลา 24.00-8.00 น. 1,329 รายคิดเป็ นรูอยละ 27.23 ส่วนใหญ่เป็ นเพศชายมากกว่า เพศหญิงในอัตราส่วน 2.73 ต่อ 1 พบว่าผููป่วยมีอายุอยู่ในช่วง 21-30 ปี มากท่ีสุด ลักษณะของยาน ยนต์ท่ีเก่ียวขูองกับอุบัติเหตุทางจราจรท่ีพบมากท่ีสุดไดูแก่อุบัติเหตุจากรถจักรยานยนต์ 3,907 รายคิดเป็ น รูอยละ 80.04 รองลงมาคืออุบัติเหตุรถยนต์ 361 รายคิดเป็ นรูอยละ 7.39 ลักษณะของการบาดเจ็บท่ี พบมากท่ีสุดคือ บาดแผลถลอก ฉี กขาด ฟกชำา 3,548 รายคิดเป็ นรูอยละ 72.69 มี ผููเสียชีวิต 10 ้ รายคิดเป็ นรูอยละ 0.20
  14. 14. 14 ABSTRACT Title: The study of Traffic Accidental Patients at Emergency Department, Bhumibol Adulyadej st st Hospital; 1 January-31 December 2006 Recently, traffic accidents are still a serious public health problem of Thailand. In order to solve this problem, the epidemiological information of traffic accident is necessary. However ,the traffic accident control is not currently successful due to lack of the epidemiological information of traffic accident .Therefore ,this research we conducted a retrospective study of traffic accident patients who were seen at the emergency room , st st Bhumibol Adulyadej hospital from January 1 , 2006 to December31 ,2006. There were 4,881 patients included .One thousand and four hundred and forty six patients (29.62%) were seen between 8.00 am to 4.00 pm. From 4.00 pm to midnight and midnight to 8.00 am, there were 2,106 patients (43.15%) and 1,329 patients (27.23%) respectively. Motorcycle accident was the most common (3,907 cases; 80.04%). The second was the car accident (361 cases; 7.39%). The most common type of injury was abrasion, laceration, or contusion (3,548 cases; 72.69%). Ten patients died from the traffic accident.
  15. 15. 15 คำานำา สาธารณสุขไดูทำาการศึกษาและวิเคราะห์ขูอมูลจาก ปั ญหาอุบัติเหตุทางจราจรถือเป็ นปั ญหา รายงานการบาดเจ็บจากภายนอก ปี พ.ศ. 2542- สาธารณสุขท่ีสำาคัญของประเทศ ในแต่ละปี มีผูเสีย 2547 และขูอมูลผููบาดเจ็บรุนแรงจากแบบบันทึก ชีวิตจากปั ญหานี้เป็ นจำานวนมากโดยเฉพาะช่วง การบาดเจ็บปี พ.ศ. 2544-2546 พบว่า สาเหตุ เทศกาลต่างๆ โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช ของการบาดเจ็บทีเป็ นปั ญหาของทังประเทศและของ ้ พอ.บนอ. เป็ นโรงพยาบาลท่ีมีทำาเลท่ีตังใกลูกับถนน ้ โรงพยาบาลขนาดใหญ่ โดยเฉพาะผููบาดเจ็บรุนแรง สายสำาคัญจากจังหวัดในภาคเหนื อและตะวันออก คืออุบัติเหตุการขนส่ง ซ่งเป็ นปั ญหาท่ีสำาคัญและมี ึ เฉี ยงเหนื อมุ่งสู่กรุงเทพฯซ่ ึง แนวโนู มท่ีไม่ลดลง มีการจราจรพลุกพล่านจึงมีผูป่วยดูวยอุบัติเหตุทาง อุบัติเหตุไม่เพียงแต่จะทำาใหูเสียชีวิต แต่ยัง จราจรมาใชูบริการอยู่มาก ทำาใหูเกิดความพิการและเป็ นภาระของสังคม เกิด ผููวิจัยมีความประสงค์ท่ีจะเก็บขูอมูลพ้ืนฐาน การสูญเสียทางดูานเศรษฐกิจและทรัพยากรของ ของผููป่วยกลุ่มนี้ เพ่ ือนำ าไปสู่การพัฒนาหาแนวทาง ประเทศปี ละแสนลูานบาทเศษ หรือประมาณรูอยละ ปู องกัน การใหูความรููและทัศนคติท่ีถูกตูองของการ 3 ของผลิตภัณฑ์มวลรวม และอุบัติเหตุเป็ นสาเหตุ ลดอุบัติเหตุทางจราจรท่ีเหมาะสมกับปั ญหาต่อไปใน การตายอันดับตูนตังแต่ปี พ.ศ. 2512 ซ่งกระทรวง ึ อนาคต สาธารณสุขไดูใหูความสำาคัญระดับนโยบายในการ ควบคุมปู องกันอุบัติเหตุมาตังแต่ปี พ.ศ. 2534 ้ กิตติกรรมประกาศ โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช กรมแพทย์ การวิจัยครังนี้ผูวิจัยขอขอบพระคุณอาจารย์ท่ี ้ ทหารอากาศ เป็ นโรงพยาบาลระดับตติยภูมิในสังกัด ปรึกษาทุกท่าน ไดูแก่ นาวาอากาศเอก เฉลิมพร ของรัฐ มีท่ีตังอยู่ในบริเวณท่ีเปรียบเสมือนประตูขา ้ บุญสิริ และ นาวาอากาศตรี ไพโรจน์ จอมไธสง ท่ี เขูาและออกของกรุงเทพมหานครสู่จังหวัดในภาค ไดูกรุณาใหูคำาปรึกษาและควบคุมการทำาวิจัยนี้ เหนื อและภาคตะวันออกเฉี ยงเหนื อ ซ่งมีถนนสาย ึ ตลอดจนตรวจสอบรายละเอียดและแกูไขขูอบกพร่อง หลักสองสายคือ พหลโยธิน และ วิภาวดีรังสิต ต่างๆ ขอขอบคุณพยาบาลผููดูแลสมุดบันทึกรายช่ ือผูู ถนนทังสองสายนี้มีจำานวนรถสัญจรผ่านปริมาณมาก ้ ป่ วยท่ีเขูารับการรักษา ณ หูองอุบัติเหตุและฉุกเฉิ น จึงมีการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุจราจรมากตามมาดูวย โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช พอ. บนอ. ท่ีไดูกรุณา โดยทฤษฎีองค์ประกอบของสาเหตุการบาดเจ็บไดูแก่ ใหูยืมสมุดบันทึกในการทำาวิจัยครังนี้ ้ และกำาลังใจ มนุษย์ ยานยนต์ และส่ิงแวดลูอม ซ่งมักจะมี ึ จากบิดามารดาของผููทำาการวิจัย ท่ีไดูรับมาโดยตลอด ความแตกต่างกันในรายละเอียดของแต่ละองค์ จนงานสำาเร็จไปไดูดวยดี ู ประกอบตามบริบทของพ้ืนท่ีและเวลาท่ีแปรเปล่ียน บทนำาการวิจัย ไม่หยุดน่ิง เพ่ ือใหูไดูความรููเก่ียวกับปั จจัยเส่ียงอันจะ เป็ นประโยชน์ในการควบคุมปู องกันอุบัติเหตุทาง ความเป็ นมาและความสำาคัญของปั ญหา จราจรต่อไปผููวิจัยจึงไดูทำาการวิจัยเร่ ืองนี้ขึ้น การบาดเจ็บจากสาเหตุภายนอกเป็ นปั ญหา สาธารณสุขและสาเหตุสำาคัญของการตายของ วัตถุประสงค์ ประเทศไทย รองจากมะเร็งและโรคหัวใจ กระทรวง
  16. 16. 16 เพ่ ือศึกษาลักษณะการบาดเจ็บ, ความรุนแรง ตามตำาแหน่ งท่ีบาดเจ็บใหญ่ ๆ ดังนี้ สถานท่ีและ ช่วงเวลาของผููบาดเจ็บซ่ ึงมารับบริการท่ี • upper extremity ตังแต่หัวไหล่ ถึง ้ แผนกฉุกเฉิ นโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช ตังแต่วัน ้ ปลายนิ้วมือ ท่ี 1 มกราคม พ.ศ.2549 ถึง 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. • lower extremity ตังแต่สะโพก ถึง ้ 2549 นิ้วเทูา เพ่ ือหาแนวทางปู องกันและลดความรุนแรงของการ • เชิงกราน บาดเจ็บจากอุบัติภัยท่ีเกิดขึ้นบนทูองถนน และ • ไหปลารูา เตรียมตังรับในการใหูบริการแก่ผูประสบเหตุท่ีมาโรง ้ • ใบหนู า พยาบาลภูมิพลอดุลยเดช • ซ่ีโครง • กระดูกสันหลัง วิธีดำาเนิ นการ • ขูอหลุด รวบรวมสถิติจำานวนผููป่วยทุกรายท่ีประสบ • รวมหลาย ๆ แห่ง เหตุทางจราจรท่ีมารับบริการท่ีแผนกฉุกเฉิ นของโรง 3.3. บาดเจ็บอวัยวะภายในจากการกระแทก พยาบาลภูมิพลอดุลยเดช ซ่งบันทึกในสมุดคัดกรองผูู (blunt trauma) ซ่ ึงตูองปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง ึ ป่ วยท่ีไดูรับบาดเจ็บ ตังแต่วันท่ี 1 มกราคม พ.ศ. ้ ศัลยกรรมทัวไปทำาการรักษาต่อไป โดยแบ่งเป็ นกลุ่ม ่ 2549 ถึง 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549 จากนั ้นนำ ามา ใหญ่ ๆ ดังนี้ ศึกษาและวิเคราะห์ โดยพิจารณาขูอมูลเชิงพรรณา • บาดเจ็บทัวไป ่ โดยใชูสถิติ คือ SPSS windows version 10 ในการ • บาดเจ็บในช่องอก วิเคราะห์ขูอมูลตามรายละเอียดดังนี้ 3.4. บาดเจ็บทางสมอง ซ่งตูองปรึกษา ึ แพทย์เฉพาะทางศัลยกรรมประสาททำาการรักษาต่อ 1. ช่วงเวลาเกิดเหตุ แบ่งเป็ นช่วงเวลาดังนี้ ไป โดยแบ่งเป็ นกลุ่มใหญ่ ๆ ตาม Glasgow 1.1.ช่วงเวลา 8.00 – 16.00 น. coma scale ดังนี้ 1.2.ช่วงเวลา 16.00 – 24.00 น. • บาดเจ็บศีรษะเล็กนู อย 1.3.ช่วงเวลา 24.00 – 8.00 น. • บาดเจ็บศีรษะปานกลาง 2. ประเภทยานพาหนะท่ีเก่ียวขูองดังนี้ • บาดเจ็บศีรษะรุนแรง 2.1.มอเตอร์ไซด์ 3.5 เสียชีวิต 2.2.รถยนต์ 2.3.จักรยาน *หมายเหตุ : 3. ลักษณะบาดแผล โดยจัดแบ่งตามอวัยวะและ ถูาผููป่วยมีการบาดเจ็บตามขูอ 3.2, 3.3, 3.4, ความรุนแรงจากนู อยไปหามากดังนี้ 3.5 ร่วมกับขูอ 3.1 จะถือตามขูอ 3.2, 3.3, 3.4 และ 3.1.บาดแผลถลอก, ฉี กขาด, ฟกชำาดำาเขียว ้ 3.5 เป็ นสำาคัญ 3.2.บาดแผลกระดูกหัก ซ่ ึงตูองปรึกษา แพทย์เฉพาะทางศัลยกรรมกระดูก ทบทวนวรรณกรรม ทำาการรักษาต่อไป ซ่งจะแบ่งย่อยอีก ึ ความจำาเป็ นในการศึกษาอุบัติเหตุจราจร
  17. 17. 17 (5) อุบัติเหตุเป็ นปั ญหาสำาคัญของประเทศไทย ต่อประชากรแสนคน และมีแนวโนู มเพ่ิมขึ้น ทำาใหูเกิดความสูญเสียต่อ ประเภทการบาดเจ็บ 5 อันดับแรกท่ีมีอัตรา ชีวิตและทรัพย์สินจำานวนมาก อุบัติเหตุเป็ นสาเหตุ สูงสุดของประเทศ ไดูแก่ อุบัติเหตุการขนส่ง การ การตายรองมาจากมะเร็งและโรคหัวใจ อุบัติเหตุท่ี สัมผัสกับแรงเชิงกลของวัตถุส่ิงของ การผลัดตก เกิดขึ้นส่วนมากเป็ นอุบัติเหตุจากการขนส่ง รวม และหกลูม การสัมผัสกับแรงเชิงกลของส่ิงมีชีวิต ทังคนเดินเทูาท่ีดูรับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุท่ีเกิดขึ้น ้ และถูกทำารูาย ส่วนสาเหตุของการบาดเจ็บท่ีมีอัตรา เน่ ืองจากการขนส่ง และอุบัติเหตุจากการขนส่งทาง การเสียชีวิตต่อประชากรแสนคนสูงสุดไดูแก่ บกอ่ ืนๆ ผลของอุบัติเหตุท่ีมีความสำาคัญไม่ดูอยไป อุบัติเหตุการขนส่ง การถูกทำารูาย การทำารูายตัวเอง กว่าการตายจากอุบัติเหตุคือ ภาวะทุพพลภาพท่ีเกิด ตกนำ้ าและจมนำ้ า และการพลัดตกหกลูม เม่ ือ ตามมา ซ่ ึงมีอัตราการเกิดมากเป็ น 2-3 เท่าของ พิจารณาถึงยานพาหนะท่ีเป็ นสาเหตุของอุบัติเหตุการ อัตราการเสียชีวิต ความสูญเสียท่ีสามารถคิดเป็ น ขนส่งพบว่าจักรยานยนต์พบบ่อยท่ีสุด มูลค่านั ้นประกอบดูวยค่าจูางหรือรายไดูท่ีสูญเสียไป ในประเทศสหรัฐอเมริกา อุบัติเหตุยังคงเป็ น ค่าใชูจ่ายในการรักษาพยาบาล และความเสียหายท่ี สาเหตุการเสียชีวิตอันดับหน่ ึง ในประชากรช่วงอายุ เกิดขึ้นต่อทรัพย์สิน ส่วนความสูญเสียท่ีมีต่อสังคม ตังแต่ 1 – 44 ปี ้ มีผูเสียชีวิตประมาณปี ละ รวมทังความทนทุกข์ทรมานของผููป่วยนั ้น ไม่ ้ 150,000 รายจากอุบัติเหตุ นอกจากนี้ภาวะ สามารถคำานวณเป็ นมูลค่าไดู อุบัติเหตุมักเกิดในวัย ทุพพลภาพอย่างถาวรจากอุบัติเหตุมีจำานวนมากเป็ น หน่ ุมสาวและผููท่ีอยู่ในวัยทำางานเป็ นส่วนใหญ่ ซ่ง ึ 3 เท่าของอัตราการเสียชีวิต โดยมีการสูญเสียเงิน (9) ถือว่าเป็ นทรัพยากรท่ีมีความสำาคัญในการพัฒนา ไปกว่า 4,000 ลูานดอลลาร์ต่อปี (1),(2),(3),(4) ประเทศ ในประเทศไทยเองเม่ ือปี พ.ศ. 2538 มี จากสถานการณ์รายงานการบาดเจ็บของ รายงานทรัพย์สินเสียหายจากอุบัติเหตุจราจรถึง ประเทศไทย พ.ศ. 2542-2547 พบว่า ตังแต่ปี ้ 1,631,118,000 บาท การบาดเจ็บและการตาย พ.ศ. 2542-2547 ผููป่วยจากอุบัติเหตุมีแนวโนู มสูง รวมทังทรัพย์สินเสียหายจากอุบัติเหตุจราจรดังกล่าว ้ ขึ้นทุกปี จากปี พ.ศ. 2542 มีจำานวนผููบาดเจ็บ นี้มีอัตราเพ่ิมสูงขึ้น กล่าวคือ มีผูเสียชีวิต ผููบาดเจ็บ 2,460,615 ราย อัตราการบาดเจ็บ 4,288.3 ต่อ และทรัพย์สินเสียหายเพ่ิมขึ้นถึง 2 เท่าในช่วง 10 (8) ประชากรแสนคน เพ่ิมขึ้นสูงสุดในปี พ.ศ. 2546 ปี ท่ีผ่านมา มีผูบาดเจ็บ 2,969,389 ราย อัตราการบาดเจ็บ 4,717.8 ต่อประชากรแสนคน หรือจำานวนเฉล่ียปี ผลการศึกษา ละ 2,825,745 ราย หรืออัตราการบาดเจ็บเฉล่ียปี ก. ขูอมูลทัวไป พบว่าผููป่วยทังหมด 4,881 ่ ้ (5) ละ 4543 ต่อประชากรแสนคน ราย เป็ นชาย 3,571 คน คิดเป็ นรูอยละ 73.16 สำาหรับแนวโนู มผููเสียชีวิตจกการบาดเจ็บของ หญิง 1,310 คน คิดเป็ นรูอยละ 26.84 ผููป่วย ประเทศสูงขึ้น จากปี พ.ศ. 2542 มีจำานวนผููเสีย ส่วนใหญ่มีอายุในช่วง 21-30 ปี คือ 1,621 คน ชีวิต 25,799 ราย อัตราการเสียชีวิต 41.90 ต่อ คิดเป็ นรูอยละ 33.2 รองลงมาคือช่วงอายุ 11-20 ประชากรแสนคน เพ่ิมขึ้นสูงสุดในปี พ.ศ. 2546 ปี 1,200 ราย คิดเป็ นรูอยละ 24.58 ดังตารางท่ี มีจำานวน 27,247 ราย อัตราการเสียชีวิต 43.29 1 และแผนภูมิท่ี 1
  18. 18. 18 ตารางท่ี 1 แสดงจำานวนผููป่วยอุบัติเหตุจราจรในแต่ละช่วงอายุ อายุ <10 ปี 11-20 ปี 21-30 ปี 31-40 ปี 41-50 ปี 51-60 ปี >60 ปี จำานวน 287 1,200 1,621 863 556 238 116 (คน) รูอยละ 5.88 24.58 33.21 17.68 11.39 4.88 2.38 ข.ขูอมูลการศึกษา มีรายละเอียดดังนี้ บาดเจ็บภายในกระแทก 13 ราย คิดเป็ นรูอยละ 1.ผููป่วยท่ีไดูรับอุบัติเหตุทางจราจรทังหมด ้ 0.27 บาดเจ็บกระดูกหักร่วมกับบาดเจ็บทางสมอง 4,881 ราย ซ่ ึงเกิดจากรถจักรยานยนต์ 3,907 54 ราย คิดเป็ นรูอยละ 1.11 บาดเจ็บภายในจาก ราย คิดเป็ นรูอยละ 80.04 จากรถยนต์(รถเกุง รถ การกระแทกร่วมกับบาดเจ็บทางสมอง 19 ราย ตูู รถกระบะ รถสิบลูอ รถหกลูอ และรถพ่วง) คิดเป็ นรูอยละ 0.39 บาดเจ็บกระดูกหักร่วมกับ 361 ราย คิดเป็ นรูอยละ 7.39 รถจักรยาน 259 บาดเจ็บภายในจากการกระแทกและบาดเจ็บทาง ราย คิดเป็ นรูอยละ 5.30 ซาเลูงและรถกอล์ฟ 16 สมอง 5 ราย คิดเป็ นรูอยละ 0.10 ขูอหลุด 12 ราย คิดเป็ นรูอยละ 0.32 คนเดินเทูา 338 ราย ราย คิดเป็ นรูอยละ 0.25 และเสียชีวิต 8 ราย คิดเป็ นรูอยละ 6.92 ผููป่วยท่ีไดูรับอุบัติเหตุทาง คิดเป็ นรูอยละ 0.16 จราจรทุกลักษณะมาใชูบริการท่ีหูองอุบัติเหตุและ กลุ่มรถยนต์ ฉุกเฉิ นในแต่ละช่วงเวลาใกลูเ฀ent±

×