Los i kommunane

552 views

Published on

Published in: Entertainment & Humor, Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
552
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Los i kommunane

  1. 1. Los i kommunane - beste praksis for bruk av Los i kommuneportalar - av Svein Ølnes, Vestlandsforsking, 22. og 23. juni 2010
  2. 2. Los handlar om å setja namn på ting!  Teikning av Gary Larson som viser mannen som har målt ”the dog” på hunden, ”the cat” på katten, ”the house” på huset osv.  Los handlar om akkurat det same: bokstaveleg tala setja namn på ting  Det teikninga ikkje viser er samanhengane (relasjonane) mellom katten og hunden, hunden og mannen osv.
  3. 3. Kva er Los?  Los = emneord  felles begrepsapparat for offentlege tenester  rundt 370 emneord med definisjonar (kva er ’oppseiing’?)  over 1 600 hjelpeord (synonym, utgåtte termar osv.)  = tesaurus for offentlege tenester  Sentrale prinsipp for Los:  Tenesteorientering  Brukarorientering  Utveksling av informasjonsressursar
  4. 4. Kva er Los?
  5. 5. Los emneord og struktur Tema Emneord Nettressurs
  6. 6. Korleis?  Utveksling av informasjon knytt til emneorda  Difi er navet i systemet  Utveksling av ressursar i form av filer (både i xml-format og i emnekart –format (xtm)  Kommunane importerer sentrale Los-data inn i portal-systema sine • enkelte nøyer seg med å visa sentrale ressursar dei får frå Difi • andre merkjer også eigen informasjon med Los-emneord og får såleis knytt eigen informasjon saman med sentral (statleg) informasjon  Los 2.0 blir arkitekturen basert på web services (REST- prinsippet)  første del av sløyfa (frå sentralt nav til Los-brukarane) ferdig • tilbakeføringssløyfa står att (nye emneord tilbake til navet, informasjons- ressursar tilbake til navet)
  7. 7. Kvifor?  Ei erkjenning av at det viktigaste skjer utanfor din eigen nettstad!  offentlege nettstader må opna opp  eigen portal kan ikkje vera ”alt for alle” – må i stadig større grad henta informasjon utanfrå og etter kvart også tilby informasjon til andre nettstader  Ver den beste tilbydaren av eigen informasjon (”NRKbeta-doktrinen”)  Lettvekts-tilnærming til interoperabilitet  teknisk og semantisk samhandling  ”small pieces loosely joined” – David Weinberger
  8. 8. Kvifor?  Støttar hovudprinsippa i Felles arkitektur for off. sektor, FAOS:  tenesteorientering  teknisk og semantisk interoperabilitet  komponent-tankegang (felles kjerne, fleksibel og utvidbar)  open og standardisert teknologi  støttar deling og gjenbruk av informasjon  uniformt grensesnitt
  9. 9. Nytte for statlege verksemder  Må tenkja mange kanalar for informasjonsutveksling  frigjera seg frå heimeside-/portaltankegangen  Eit godt verktøy for samarbeid mellom stat og kommune  følgjer i spora til tidlegare samarbeidsinitiativ som KOSTIT m.m.  Statlege nettstader meir synlege  god implementering av Los vil gjera statlege nettstader meir synlege (viktige emneord tilgj. uttrykte i HTML-koden)  Statlege verksemder må uansett arbeida med vokabular  mange har alt vokabular, men treng å tilpassa til andre (harmonisering)  andre må starta arbeidet; Los kan vera ein enkel start
  10. 10. Semantisk ryddejobb  Begrepsharmonisering  lik betydning av felles ord (kva betyr ’lønn’?)  må likevel ikkje undervurdera vanskegraden her (i desse tider: korleis definera ”lokalsjukehus”?)  Vi må likevel ikkje gå for langt: Det ligg ein stor fare i å bli for ambisiøs også!  ”Small pieces loosely joined” (David Weinberger): Vi må ikkje gløyma kva veven eigentleg handlar om  det er gjort mange forsøk på å laga ontologiar for heile universet; det går som regel veldig dårleg  Vi standardisera ”nok”, men ikkje meir  den store utfordringa blir å definera kva som er ”nok”
  11. 11. Kva er ei teneste?  ”Målet er å få fleire tenester på nett”, ”Digitalisering av tenester”  Kan barnehagen bli elektronisk?  Kan heimehjelpa bli elektronisk?  Er eit søknadsskjema det same som ei teneste?  Semantisk vev (semantikk = tydinga av ord) krev presisjon  Vi menneske forstår meininga trass i litt uklare begrep  Maskinene tek alt bokstaveleg og må ha det inn med teskei!  Ein semantisk vev er først og fremst ein maskinforståeleg vev (datamaskinene må klara å tolka informasjonen dei får)  Los skal visa nettressursar som omhandlar offentlege tenester  Skal ikkje nødvendigvis innehalda offentlege tenester, men informasjon om desse, skjema for tilgang til dei osv.
  12. 12. Offentlege tenester Omhandlar Offentlege tenester Nettressursar Ei offentleg teneste er noko som Ein nettressurs er ein elektronisk krev samhandling mellom ressurs vi kan lenke direkte til brukar/innbyggjar og den med ei nettadresse (URI). offentlege verksemda som tilbyr tenesta. Det er knytt plikter og rettar til ei teneste.
  13. 13. Ontologi på overordna nivå  Merk: Vi skil mellom tenester og nettressursar som omtalar tenester Ontologien til Los Offentlege tenester Nettressurs Emneord Tema
  14. 14. Eksempel på bruk av Los i Bergen kommune
  15. 15. Same søk i Oslo kommune (utan Los)
  16. 16. Los 2.0: Viktigaste endringar  Oppdatert emneord og struktur  Enklare uthenting av ressursar  Plattform for deling av ressursar mellom kommunar  Auka tilrettelegging for opne data  Klar i løpet av hausten (i år!)
  17. 17. Los 2.0: Emneord  Oppdatering av emneord og struktur  nye emneord  endra emneord  emneord som har fått ny status (hjelpeord i st. for emneord)  emneord og hjelpeord som har bytt plass (’friskole’ -> ’privatskole’)  ca. 370 emneord totalt  ca. 1 600 hjelpeord totalt
  18. 18. Los 2.0: Enklare utveksling  Enklare uthenting av ressursar  frå filutveksling til spørjing etter ressursar (t.d. ”hent alle ressursar knytte til emneordet ’renovasjon’ ”)  filutveksling blir gradvis fasa ut (i ein overgangsperiode på rundt eit år vil begge utvekslingstypane blir tilbydde)  vil bli enklare å ta inn delar av Los-ressursane på kommune- portalane (treng ikkje lenger ta alt, men kan plukka det som er mest interessant)
  19. 19. Los 2.0: Publisering av opne data  Los 2.0 legg til rette for deling av data også med andre utanfor Los-systemet  Los støttar det viktige initiativet med opning av offentlege data  Ved hjelp av Los kan ein kommune opna opp alle informasjonsressursane knytte til visse emneord  Ved å tilføya Los-metadata til originaldokumentet, vil andre kunna dra nytte av den ekstra informasjonen (søkemotorar, spesial- tilpassa system)
  20. 20. Los 2.0: Plattform for deling av ressusar  Ikkje berre einvegs-kommikasjon  kommunar kan enkelt utveksla informasjon mellom seg (t.d. der det er samarbeid om enkelte tenester)  utveksling på same enkle måten som uthenting av sentral Los- informasjon  Leikanger kommune kan t.d. enkelt ta inn Sogndal sin informasjon om ’barnehageplass’, og omvendt
  21. 21. Los 1.0
  22. 22. Los 2.0
  23. 23. Los 3.0

×