Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Nieuw suppletieadvies van de
Gezondheidsraad voor vitamine D.
Prof. dr. ir. Gertjan Schaafsma
Lectoraat Sport, Voeding en ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Onderwerpen
• Inleiding
- Normen voor voedingsstoffen
- Werkwijze Gezondheidsraad
- De adviesaanv...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Inleiding
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Normen voor voedingstoffen
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Werkwijze van de Gezondheidraad
 Advisering van de overheid en het parlement over
volksgezondhei...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Adviesaanvraag Minister van VWS
 Hoe kan een optimale inname van
vitamine D worden gewaarborgd?
...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Samenstelling van de Commissie
• Prof. dr. ir. G. Schaafsma (vz) Voedingsfysioloog
• Dr. H. van d...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Deelnemers werkconferentie vit. D
• Prof. dr. ir. D. Kromhout (Vz) Vice Vz Gezondheidsraad
• Dr. ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Peer Review van het Advies
 Beraadsgroep Geneeskunde van de GR
 Beraadsgroep Voeding van de GR
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Stand van de
kennis
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Hoe komen we aan vitamine D?
 Synthese van vitamine D in de huid onder
invloed van zonlicht (80%...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Vitamine D in de voeding (µg/100g)
Haring 22,5
Makreel 17,5
Zalm 12,5
Margarine 7,5
Boter 2,5
Ei ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Synthese van vitamine D in de huid
 Zonlicht 280-320 nm
 Mate van blootstelling (oppervlak, duu...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Fysiologie en pathologie
 Van belang voor stevige botten, en
mogelijk ook groei en ontwikkeling ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Discussie over calcidiol steefwaarde (I)
There is considerable discussion of the serum
concentrat...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Discussie over calcidiol streefwaarde (II)
In March 2007, a group of vitamin D and nutrition
rese...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen
(I)
10-20 microgram vitamine D/dag en 0,5-1,0 gram calciu...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen
(II)
 Serum calcidiolgehalte > 30 nmol/l: geen
deficiënt...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen
(III)
Aannemelijk:
• Een hoog serum calcidiolgehalte hang...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen
(IV)
Onvoldoende:
 Verhogen van de aanvaardbare
bovengre...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen
(V)
 Huidige suppletie-adviezen aan lage kant
om minimum...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Vitamine D status
van de
Nederlandse
bevolking
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Vitamine D-tekort onder alle lagen van de
bevolking
 Bewoners van verzorgingshuizen en verpleegh...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Gebruik van supplementen met vitamine D
Algemene bevolking
 Kinderen
• 1 jaar: 96 %
• 3-4 jaar: ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Dosis vitamine D uit supplementen volgens
advies op etiket
 Kinderen:
• P50 3,8 mcg/dag
• P95 9 ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Algemeen – en
Suppletieadvies
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Algemeen advies
 Gevarieerde voeding volgens Richtlijnen Goede
Voeding.
 Dagelijks kwartier naa...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Suppletie-advies (I)
10 µg vitamine D/dag
in combinatie met een voldoende calciuminname
 Kindere...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Suppletie-advies (II)
20 µg/dag
in combinatie met een voldoende calciuminname
 Personen met oste...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Andere maatregelen
 Verrijking van basisvoedingsmiddelen die door
risicogroepen worden gebruikt
...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Beleid en
Aanbevelingen
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Effecten van het Nederlandse beleid (I)
 Voorlichting
• niet consistent m.u.v. jonge kinderen
• ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Effecten van het Nederlandse beleid (II)
Vrijwillige verrijking:
 Vrijstelling: 4,5 µg vitamine ...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Aanbevelingen (I)
 Breid voorlichting over vitamine D uit en
maak de boodschap consistent.
 Tij...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Aanbevelingen (II)
 Monitor effecten nieuw beleid
 Regel op Europees niveau het type
voedingsmi...
IWO, 14-10-2009, Vitamii
Conclusies
1. Vitamine D voorziening NL bevolking baart
zorgen.
2. Consistente voorlichting m.b.t...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Seminar 14-10-09 - nieuw suppletieadvies van de gezondheidsraad voor vitamine d

475 views

Published on

  • Be the first to comment

Seminar 14-10-09 - nieuw suppletieadvies van de gezondheidsraad voor vitamine d

  1. 1. Nieuw suppletieadvies van de Gezondheidsraad voor vitamine D. Prof. dr. ir. Gertjan Schaafsma Lectoraat Sport, Voeding en Leefstijl
  2. 2. IWO, 14-10-2009, Vitamii Onderwerpen • Inleiding - Normen voor voedingsstoffen - Werkwijze Gezondheidsraad - De adviesaanvraag • Stand van de kennis • Vitamine D status Ned. Bevolking • Algemeen- en Suppletieadvies • Beleid en Aanbevelingen • Conclusies
  3. 3. IWO, 14-10-2009, Vitamii Inleiding
  4. 4. IWO, 14-10-2009, Vitamii Normen voor voedingstoffen
  5. 5. IWO, 14-10-2009, Vitamii Werkwijze van de Gezondheidraad  Advisering van de overheid en het parlement over volksgezondheid (‘Evidence-based beleid’)  Advies over gezondheidszorg, preventie, voedsel en voeding, milieu en arbeidshygiëne  Onafhankelijke advisering  Rapporten worden opgesteld door multidisciplinaire commissies  Peer review door beraadsgroepen
  6. 6. IWO, 14-10-2009, Vitamii Adviesaanvraag Minister van VWS  Hoe kan een optimale inname van vitamine D worden gewaarborgd?  Houd rekening met: • Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen • Europese wet- en regelgeving
  7. 7. IWO, 14-10-2009, Vitamii Samenstelling van de Commissie • Prof. dr. ir. G. Schaafsma (vz) Voedingsfysioloog • Dr. H. van den Berg Voedingskundige/biochemicus • Drs. E.N. Blok Beleidsadviseur VWS • Prof. dr. ir. H.J. Blom Klinisch Biochemisch Geneticus • Prof. dr. ir. C.P.G.M. de Groot Voedingsfysioloog • Dr. M. den Heijer Endocrinoloog • Dr. K.F.A.M. Hulshof Voedingskundige • Prof. dr. P.T.A.M Lips Endocrinoloog • Prof. dr. I.M.C.M. Rietjens Toxicoloog • Prof. Dr. P.J.J. Sauer Kinderarts • Prof. dr. P. van ‘t Veer Voedingskunige/epidemioloog • Dr. T. Vulsma Kinderarts/endocrinoloog • Dr. ir. R.M. Weggemans (secr.) Voedingskundige • Dr. ir. C.J.K. Spaaij (secr.) Voedingskundige
  8. 8. IWO, 14-10-2009, Vitamii Deelnemers werkconferentie vit. D • Prof. dr. ir. D. Kromhout (Vz) Vice Vz Gezondheidsraad • Dr. A.M. Boot Kinderarts/endocrinoloog • Prof. dr. R. Bouillon Endocrinoloog • Prof. Dr. H.J.J. Verhaar Internist/geriater • Prof. dr. B.J.C. Middelkoop Gezondheidszorgdeskundige • Leden van de Commissie
  9. 9. IWO, 14-10-2009, Vitamii Peer Review van het Advies  Beraadsgroep Geneeskunde van de GR  Beraadsgroep Voeding van de GR
  10. 10. IWO, 14-10-2009, Vitamii Stand van de kennis
  11. 11. IWO, 14-10-2009, Vitamii Hoe komen we aan vitamine D?  Synthese van vitamine D in de huid onder invloed van zonlicht (80%)  Vitamine D in de voeding (20%)  Serum calcidiol, indicator vitamine D status
  12. 12. IWO, 14-10-2009, Vitamii Vitamine D in de voeding (µg/100g) Haring 22,5 Makreel 17,5 Zalm 12,5 Margarine 7,5 Boter 2,5 Ei 1,75 Vlees 1,0 Lever 3,0 Melk 0,1
  13. 13. IWO, 14-10-2009, Vitamii Synthese van vitamine D in de huid  Zonlicht 280-320 nm  Mate van blootstelling (oppervlak, duur)  Bewolking  Jaargetijde  Geografische breedte  Leeftijd  Huidkleur
  14. 14. IWO, 14-10-2009, Vitamii Fysiologie en pathologie  Van belang voor stevige botten, en mogelijk ook groei en ontwikkeling van cellen, spierfunctie en immuunsysteem • Te weinig: spierzwakte en krampen, Engelse ziekte, osteomalacie • Te veel: hoog calciumgehalte van bloed en urine, nierstenen, calciumafzetting in zachte weefsels
  15. 15. IWO, 14-10-2009, Vitamii Discussie over calcidiol steefwaarde (I) There is considerable discussion of the serum concentrations of 25(OH)D associated with deficiency (e.g., rickets), adequacy for bone health, and optimal overall health. A concentration of <37.5 nanomoles per liter is generally considered inadequate; concentrations >37.5 nmol/L are recommended. Higher levels are proposed by some (>75 nmol/L) as desirable for overall health and disease prevention, but insufficient data are available to support them. Serum concentrations of 25(OH)D consistently >500 nmol/L are potentially toxic. National Institute of Health (2009)
  16. 16. IWO, 14-10-2009, Vitamii Discussie over calcidiol streefwaarde (II) In March 2007, a group of vitamin D and nutrition researchers (Vieth et al., 2007) published a controversial and provocative editorial contending that the desirable concentration of 25(OH)D is ≥75 nmol/L. They noted that supplemental intakes of 400 IU/day of vitamin D increase 25(OH)D concentrations by only (7-12 nmol/L) and that daily intakes of approximately 1,700 IU are needed to raise these concentrations from 50 to 80 nmol/L. National Institute of Healh (2009)
  17. 17. IWO, 14-10-2009, Vitamii Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen (I) 10-20 microgram vitamine D/dag en 0,5-1,0 gram calcium/dag: Overtuigend: Verlaagt het risico een bot te breken met 13 % (95%-bti 0,77-0,97) (Cranney , 2007; Tang, 2007; Huang, 2006) Aannemelijk: Vermindert de afname in botdichtheid (Cranney , 2007) Vermindert het risico op vallen met 15 % (95%-bti 0,76-0,96) (Cranney , 2007) Onderzoek in met name blanke, postmenopauzale vrouwen; sterkste effecten bij ouderen die niet-zelfstandig wonen
  18. 18. IWO, 14-10-2009, Vitamii Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen (II)  Serum calcidiolgehalte > 30 nmol/l: geen deficiëntieverschijnselen  Voor vrouwen vanaf 50 en mannen vanaf 70 Serum calcidiolgehalte > 50 nmol/l Voordeel: Lager risico op botbreuken en mogelijk ook lager risico op vallen en langzamere afname in botdichtheid
  19. 19. IWO, 14-10-2009, Vitamii Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen (III) Aannemelijk: • Een hoog serum calcidiolgehalte hangt samen met lager risico op:  inwendige vormen van kanker  lagere bloeddruk (WCRF, 2007; Holick, 2004) Onvoldoende: • Relatie tussen vitamine D-inname en kanker/bloeddruk • Relatie tussen vitamine D-inname en status en hart- en vaatziekten, auto-immuunaandoeningen, infectieziekten en type 2 diabetes (WCRF, 2007; Holick, 2004)
  20. 20. IWO, 14-10-2009, Vitamii Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen (IV) Onvoldoende:  Verhogen van de aanvaardbare bovengrens voor vitamine D-inname (Hathcock, 2007) • risicobepaling betreft voornamelijk kortdurende onderzoeken (max. 6 maanden) • vitamine D vergiftiging treedt vaak pas na enige jaren van een te hoge inname op  Daarom: Veilige bovengrens van inname: EFSA
  21. 21. IWO, 14-10-2009, Vitamii Nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen (V)  Huidige suppletie-adviezen aan lage kant om minimumstreefwaarden voor calcidiol te behalen  Voorstel voor extra vitamine D nodig bovenop een gezonde voeding en voldoende buitenkomen
  22. 22. IWO, 14-10-2009, Vitamii Vitamine D status van de Nederlandse bevolking
  23. 23. IWO, 14-10-2009, Vitamii Vitamine D-tekort onder alle lagen van de bevolking  Bewoners van verzorgingshuizen en verpleeghuizen: 80 %  zelfstandig wonende ouderen: 50 % lichte huidskleur donkere huidskleur kinderen 5 % 15-30 % zwangeren 5-10 % 55-65 % volwassenen 5-10 % 15-60 %
  24. 24. IWO, 14-10-2009, Vitamii Gebruik van supplementen met vitamine D Algemene bevolking  Kinderen • 1 jaar: 96 % • 3-4 jaar: 40 %  Volwassenen en ouderen: 25-30 %  Allochtonen: 6-26 % (m.n. laag onder Turken en Marokkanen)  Vrouwen die zwanger zijn: 37-63 % Ocké (2005);Van der Meer (2008)
  25. 25. IWO, 14-10-2009, Vitamii Dosis vitamine D uit supplementen volgens advies op etiket  Kinderen: • P50 3,8 mcg/dag • P95 9 mcg/dag  Niet specifiek voor kinderen: • P50 5,0 mcg/dag • P95 10,0 mcg/dag Ocké (2005)
  26. 26. IWO, 14-10-2009, Vitamii Algemeen – en Suppletieadvies
  27. 27. IWO, 14-10-2009, Vitamii Algemeen advies  Gevarieerde voeding volgens Richtlijnen Goede Voeding.  Dagelijks kwartier naar buiten met ten minste hoofd en handen ontbloot. Levert voldoende vitamine D voor:  Personen van 4 tot 50 jaar (vrouwen) en 70 jaar (mannen) met een lichte huidskleur én die voldoende buitenkomen.  Voor andere groepen: voorstel voor extra vitamine D
  28. 28. IWO, 14-10-2009, Vitamii Suppletie-advies (I) 10 µg vitamine D/dag in combinatie met een voldoende calciuminname  Kinderen tot 4 jaar  Personen met een donkere huidskleur  Personen die onvoldoende buitenkomen  Vrouwen die een sluier dragen  Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven  Vrouwen vanaf 50 jaar  Mannen vanaf 70 jaar
  29. 29. IWO, 14-10-2009, Vitamii Suppletie-advies (II) 20 µg/dag in combinatie met een voldoende calciuminname  Personen met osteoporose of die in een verpleeg- of verzorgingshuis wonen  Vrouwen vanaf 50 jaar • met een donkere huidskleur • die onvoldoende buitenkomen • die een sluier dragen  Mannen vanaf 70 jaar • met een donkere huidskleur • die onvoldoende buitenkomen
  30. 30. IWO, 14-10-2009, Vitamii Andere maatregelen  Verrijking van basisvoedingsmiddelen die door risicogroepen worden gebruikt • Melk en melkvervangers (10 µg/liter) • Olie (4,5 µg/100 kcal)  Deze producten leveren samen ~ 5 µg/dag en voorzien in een deel van extra behoefte Verkaik-Kloosterman (2008)
  31. 31. IWO, 14-10-2009, Vitamii Beleid en Aanbevelingen
  32. 32. IWO, 14-10-2009, Vitamii Effecten van het Nederlandse beleid (I)  Voorlichting • niet consistent m.u.v. jonge kinderen • minder effectief bij deel van risicogroepen (allochtonen)  Zonlichtblootstelling • consistente boodschap
  33. 33. IWO, 14-10-2009, Vitamii Effecten van het Nederlandse beleid (II) Vrijwillige verrijking:  Vrijstelling: 4,5 µg vitamine D/100 kcal  Geen gegevens over inname van vitamine D uit deze producten
  34. 34. IWO, 14-10-2009, Vitamii Aanbevelingen (I)  Breid voorlichting over vitamine D uit en maak de boodschap consistent.  Tijd buitenshuis doorbrengen.  Gezonde voeding (inclusief smeer- en bakvetten, vette vis).  Supplementen.  Verrijkte voedingsmiddelen als niet- geheel toereikend alternatief.
  35. 35. IWO, 14-10-2009, Vitamii Aanbevelingen (II)  Monitor effecten nieuw beleid  Regel op Europees niveau het type voedingsmiddel dat mag worden verrijkt  Evalueer de voedingsnormen voor vitamine D
  36. 36. IWO, 14-10-2009, Vitamii Conclusies 1. Vitamine D voorziening NL bevolking baart zorgen. 2. Consistente voorlichting m.b.t. suppletie heeft prioriteit. 3. Verrijking van basisvoedingsmiddelen (melk, olie) kan deel van problematiek oplossen. 4. Nader onderzoek noodzakelijk naar lange- termijn veiligheid en mogelijke gezondheidsvoordelen van hogere doses van vitamine D.

×