Onderwijsvernieuwing v23april2010

1,960 views

Published on

overzicht onderwijsvernieuwing

Published in: Education
1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Veel te lange presentatie over zaken die allang bekend zijn: dus wat is de toegevoegde waarde?
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,960
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
42
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Onderwijsvernieuwing v23april2010

  1. 1. Onderwijsvernieuwing<br />Enkele praktische en theoretische accenten<br />Training voor directies<br />Stephen Hargreaves, MA<br />april 2010<br />
  2. 2. © artesis 2009 | 2<br />Inleiding <br />Accenten<br />Theoretisch en praktisch<br />Diverse paradigmata<br />Relatie onderwijsvernieuwing <br /> en maatschappelijke trends<br />
  3. 3. © artesis 2009 | 3<br />Doelen<br />In kaart brengen van onderwijskundige innovaties<br />Hanteren van theoretische en praktische handvatten<br />Reflecteren over implementatieperspectieven in het werkveld<br />
  4. 4. Leerpiramide (Bales, 1996)<br />
  5. 5. © artesis 2009 | 5<br />Plan van aanpak<br />Activerende werkvormen<br />Groepswerk & individueel <br />Collaboratief begeleid leren<br />Authentiek materiaal<br />
  6. 6. © artesis 2009 | 6<br />Vernieuwing?<br />=> Noodomteverbeteren / noodomteoverleven<br />
  7. 7. © artesis 2009 | 7<br />Vernieuwing binnen paradigma<br /> => ambitie om de beste te zijn!<br />Ferrari Dino 246 (1958)<br />Ferrari F1 (2009)<br />
  8. 8. © artesis 2009 | 8<br />Onderwijsvernieuwing I <br />Dorpsschooltje, oude en jonge kinderen zitten door elkaar<br />
  9. 9. © artesis 2009 | 9<br />Onderwijsvernieuwing II <br />'Moderne' school met ruime klaslokalen (1850)<br />
  10. 10. Onderwijsvernieuwing III<br />Onderwijs op school voor hardhorenden, 1917<br />
  11. 11. Onderwijsvernieuwing IV<br />Gymnastiek op de binnenplaats, circa 1925<br />
  12. 12. Onderwijsvernieuwing V<br />Klaslokaal rond 1935<br />
  13. 13. Onderwijsvernieuwing VI<br />Vakopleiding voor volwassenen, 1960<br />
  14. 14. Onderwijsvernieuwing VII<br />Kindervreugd zeeklassen 1961<br />
  15. 15. Onderwijsvernieuwing VIII<br />klaslokaal 2008 interbellum<br />
  16. 16. Onderwijsvernieuwing IX<br />Leesplankje (1910) <br /> Meetkunde (1970)<br />
  17. 17. Onderwijsvernieuwing X<br />Teaching machine Skinner (1954) <br />
  18. 18. Onderwijsvernieuwing XI<br />Margreet van den Berg (http://ict-en-onderwijs.blogspot.com/)<br />(2009)<br />
  19. 19. Reflectie onderwijsvernieuwingsproject<br />Bespreek in kleine groepjes (3) over ‘onderwijsvernieuwing’ die je zelf onderging.<br />Wat was je taak?<br />Hoe ging de school te werk?<br />Welke onderwijsvernieuwing heb je zelf proberen invoeren?<br />Hoe ging je te werk?<br />Wie was hierbij betrokken?<br />Slaagde je vernieuwing?<br />Waarom wel / niet?<br />
  20. 20. Definities<br />(1) Onderwijsverandering is het op planmatige wijze proberen de kwaliteit van het onderwijs in één of meer scholen te verbeteren in relatie met bepaalde gewenste doelen.<br />(2) Schoolontwikkeling is het voortdurend proces van het toevallig, autonoom en of bewust veranderen van het organisatorisch en onderwijskundig functioneren van de school.<br />
  21. 21. Definities<br />(1) Overdrachtsmodel: <br />‘elders bedachte’ theorie of model<br />adoptie<br />(2) Interactief leren model:<br />‘zelfbedacht‘<br />Praktijkkennis vanuit het veld<br />Verbeteren van het veldwerk<br />(1) + (2) = ecologische benadering<br />“Take into account the entire learning environment”<br />Theorie en praktijk<br />
  22. 22. Aard van de veranderingen<br />Kleine verandering Grote verandering<br />Dicht bij de<br />Praktijk<br />Ver van de <br />Praktijk <br />INCREMENTELE<br />VERNIEUWING<br />RADICALE<br />VERNIEUWING<br />D. Hargreaves<br />
  23. 23. Aard van de veranderingen<br />RADICAAL – INCREMENTEEL<br />INTERN – EXTERN<br />COMPLEX – EENVOUDIG<br />OPPERVLAKKIG - DIEP<br />
  24. 24. Innovatie (Waslander)<br />Gedrag, activiteiten van individu of groep<br />Concept – praktische vertaling – uitvoeren<br />Probleem oplossen, meerwaarde<br />Toekomst, nieuw<br />Ingebed in routine<br />
  25. 25. Leesteksten<br />Het onderwijs moet veranderen, Cannaerts http://www.edublogs.be/ (2009)<br />De filosofie van onderwijsvernieuwing, Martijn van den Berg (2008)<br />Onderwijsvernieuwing gekraakt, commissie-Dijsselbloem (2008)<br />Strategisch vernieuwen, D. Hargreaves<br />Implementatieperspectieven WebQuests, Hargreaves (2007)<br />Verandermanagement, Van Ramshorst (2002)<br />Implementing change, Hall & Hord (2001)<br />
  26. 26. Functionele gebieden van een innovatieproces<br />Innovatie-inhoud<br />Schoolorganisatie,<br />leiderschap<br />Leraar <br />innovatieproces<br />Interventies<br />
  27. 27. Leestekst WebQuests<br />Bespreek de vernieuwing vanuit didactisch oogpunt<br />Bespreek de vernieuwing vanuit het oogpunt van:<br /><ul><li> de leerling
  28. 28. de leerling
  29. 29. het beleid</li></li></ul><li>Innovatie-inhoud<br />MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN<br />WETENSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN<br />VERNIEUWINGEN<br />
  30. 30. Doelen van Onderwijs (Bottery)<br />Economische productiviteit<br />Democratie, maatschappelijke samenhang, sociale waarden en interpersoonlijke vaardigheden<br />Kennisontwikkeling en begrip van de mogelijkheden en grenzen van kennis<br />Persoonlijke ontwikkeling<br />Ecologisch begrip van de samenhang der (levende) dingen <br />PLEIDOOI VOOR ECOLOGISCH LEIDERSCHAP<br />
  31. 31. <ul><li> Individualisering
  32. 32. Multiculturalisering
  33. 33. Digitalisering
  34. 34. Kennismaatschappij
  35. 35. Afnemend geloof in de maakbare samenleving</li></ul>Trends algemeen<br />
  36. 36. Trends specifiek<br />Beperkte rol van de overheid<br />Ouders als consumenten<br />Belangrijkere socialisatierol van de school<br />Hoge kwalificaties en een leven lang leren/breed leren<br />Tijd- en plaatsonafhankelijk leren<br />Crisis in het leraarschap<br />
  37. 37. Toekomsten van scholen [OESO]<br />=> Meer van hetzelfde<br />Bureaucratische scholen<br />Gebrek aan leraren<br />Ineenschrompeling stiel<br />
  38. 38. Toekomsten van scholen [OESO]<br />=> Sterkere scholen<br />Scholen als sociale centra<br />Scholen als lerende organisaties<br />
  39. 39. Toekomsten van scholen [OESO]<br />=> Ontscholing<br />Leernetwerken <br />Marktgerichte scholen<br />
  40. 40. Verwachtingen van scholen<br /> AUTHENTIEK LEREN <br />SCHOOL<br />ONTWIKKELING<br /> BETROUWBAARHEID <br /> INCLUSIVITEIT <br />
  41. 41. PARADOXALE PROCESSEN IN DE WERELD (Bottery)<br />CONTROLE<br />IMPLEMENTATIETRAPPEN<br />INSPECTIE<br />STANDAARDS VOOR PROFESSIONALS<br />R. D & D. – MODEL<br />FRAGMENTATIE<br />FLEXIBILISERING<br />ECONOMISCHE VERANDERINGEN<br />INFORMATIE OVERLOAD<br />
  42. 42. LEERPLAN<br />METHODE<br />TOETSING<br />CONCRETE LESSEN<br />LEERLINGRESULTATEN<br />EXTERNE STURING VAN HET ONDERWIJS<br />Dienst onderwijsontwikkeling<br />EINDTERMEN<br />Leerplanontwikkelaars<br />Begeleiders <br />Methodiekontwikkelaars<br />Uitgevers, nascholers<br />Leerkrachten<br />Begeleiders<br />
  43. 43. PARADOXALE PROCESSEN IN DE WERELD (vervolg)<br />MARKTDENKEN<br /><ul><li>FEITELIJK
  44. 44. SYMBOLISCH
  45. 45. GEVOLGEN:
  46. 46. INVLOED OP WAARDENBASIS
  47. 47. DEPROFESSIONALSERING
  48. 48. UITVOERENDE PROFESSIONALS
  49. 49. WAARDE VAN PRAKTIJKKENNIS
  50. 50. RELATIES TUSSEN PROFESSIONALS
  51. 51. KRITIEK VAN BUITENWERELD</li></li></ul><li>TWEE PARADIGMA’S VAN LEREN EN VERNIEUWEN<br />Technische rationaliteit<br />Onderwijs<br />Toepassen <br />Kennisbasis<br />Algemene theorieën<br />Sturing<br />Extern<br />Professional<br />Uitvoerend<br />Onderwijsvernieuwing<br />Adoptieperspectief <br />Professionalisering<br />Aanleren algemene kennis  <br />Leertheorie<br />Overdrachtsmodel<br />
  52. 52. ONDERWIJSVERNIEUWING ALS WETENSCHAP<br />Hoe denkt men over onderwijsvernieuwing; patronen, modellen ?<br />Hoe vindt onderwijsvernieuwing in de praktijk plaats?<br />Effecten van die onderwijsvernieuwingen?<br />Factoren die onderwijsvernieuwing bevorderen?<br />
  53. 53. ONDERWIJSHERVORMERS<br />Pedocentrisme<br />Individualisme<br />Zelfstandigheid<br />Leren door te doen<br />Leren voor het leven<br />Leren te leren <br />
  54. 54. <ul><li> BETEKENIS STAAT VAST
  55. 55. DE SCHOOL IS RATIONELE ORGANISATIE
  56. 56. LEIDER HOUDT HET IN DE HAND
  57. 57. LERAREN ZIJN UITVOERDERS
  58. 58. VERNIEUWEN = ADOPTEREN = AANVAARDING VAN </li></ul> ELDERS BEDACHTE VERNIEUWNG<br />ADOPTIEPERSPECTIEF<br />
  59. 59. ADOPTIEPERSPECTIEF<br />AANDACHT VOOR KENMERKEN VAN DE VERNIEUWING<br />TOEGANKELIJKHEID<br />DUIDELIJKHEID<br />EENVOUD<br />TOETSBAARHEID<br />WAARNEEMBAARHEID VAN RESULTATEN<br />AANSLUITEN OP BEHOEFTEN VAN DE GEBRUIKER<br />OVEREENSTEMMING MET EIGEN OPVATTINGEN<br /> (Grammar of schooling)<br />
  60. 60. ADOPTIEPERSPECTIEF<br />EFFECTIVITEIT?<br /> TOEPASSING OF MODEL?<br />AANSLUITING BIJ BEHOEFTEN?<br />BRUIKBAARHEID?<br />EENVOUD?<br />TECHNISCHE RATIONALITEIT<br />
  61. 61. ADOPTIEPERSPECTIEF<br />FACTOREN VAN INVLOED OP DE INITIATIE<br /><ul><li>TOEGANKELIJKHEID
  62. 62. DRUK
  63. 63. ONDERSTEUNING
  64. 64. FACILITEITEN
  65. 65. GESTRUCTUREERDE AANPAK
  66. 66. AANSLUITING BIJ BEHOEFTEN
  67. 67. MERKBAAR VOORDEEL
  68. 68. ONDERSTEUNERS</li></li></ul><li>ADOPTIEPERSPECTIEF<br />FACTOREN VAN INVLOED OP DE INITIATIE<br />BRUIKBAARHEID<br />INITIATIE<br />BEKWAAMHEID<br />BRONNEN<br />
  69. 69. ADOPTIEPERSPECTIEF<br />ROL VAN DE SCHOOLLEIDER IN DE INITIATIEFASE<br />RICHTING GEVEN<br />INFORMATIE ORGANISEREN<br />DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING ORGANISEREN<br />STEUN EN ZORG<br />(EXTRA-)BRONNEN<br />
  70. 70. DE KWALITEIT VAN EEN VERNIEUWING IS GEEN GARANTIE VOOR HET GEBRUIK ERVAN IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK, LAAT STAAN VOOR EEN KWALITEITSVOL GEBRUIK ERVAN.R. Vandenberghe<br />
  71. 71. IMPLEMENTATIEPERSPECTIEF<br />AANDACHT VOOR BETEKENIS VAN VERNIEUWEN EN VERNIEUWINGEN<br />VERNIEUWEN ALS INTERACTIEPROCES<br />VERNIEUWEN EN ONZEKERHEID<br />VERNIEUWEN ALS PROCES<br />
  72. 72. IMPLEMENTATIEPERSPECTIEF<br />SUBPROCESSEN IN EEN ONDERWIJSVERNIEUWINGSPROCES<br />ADOPTIE<br /> IMPLEMENTATIE<br /> INSTITUTIONALISERING<br />
  73. 73. IMPLEMENTATIEPERSPECTIEF<br />FACTOREN VAN INVLOED OP DE IMPLEMENTATIE<br /><ul><li>VERNIEUWINGSHISTORIE
  74. 74. GESLAAGDE ADOPTIE
  75. 75. DUIDELIJKE COORDINATIE
  76. 76. DESKUNDIGHEID
  77. 77. GEDEELDE CONTROLE
  78. 78. DRUK EN STEUN
  79. 79. AANHOUDENDE PROFESSIONALISERING
  80. 80. BELONING
  81. 81. KANS OP UITPROBEREN
  82. 82. ONDERLINGE CONTACTEN</li></li></ul><li>IMPLEMENTATIEPERSPECTIEF<br />FACTOREN VAN INVLOED OP DE IMPLEMENTATIE<br />SCHOLING<br />ONDERWIJSK.<br />LEIDERSCHAP<br />FLEXIBEL <br />PLANNEN<br />IMPLEMENTATIE<br />EMPOWERMENT<br />
  83. 83. IMPLEMENTATIEPERSPECTIEF<br />ROL VAN DE SCHOOLLEIDER IN DE IMPLEMENTATIEFASE<br />FLEXIBEL PLANNEN<br />ZORG VOOR SCHOLING<br />DELEGEREN VAN INVLOED<br />OVERLEG ORGANISEREN <br />ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP<br />
  84. 84. implementatiedip<br />INSTITUTIONALISERING<br />IMPLEMENTATIE<br />ADOPTIE<br />FASEN IN EEN PROCES VAN ONDERWIJSVERANDERING<br />IMPLEMENTATIEDIP<br />
  85. 85. IMPLEMENTATIEPERSPECTIEF<br />FACTOREN VAN INVLOED OP DE INSTITUTIONALISERING<br /><ul><li>BREDE INVOERING
  86. 86. BLIJVENDE ONDERSTEUNING VAN ELKAAR
  87. 87. IDEM VAN SCHOOLLEIDER
  88. 88. ELIMINEREN VAN CONCURRERENDE ACTIVITEITEN
  89. 89. INVORING IN DE KLAS; KOPPELING MET CURRICULUM</li></li></ul><li>IMPLEMENTATIEPERSPECTIEF<br />ROL VAN DE SCHOOLLEIDER IN DE INSTITUTIONALISERINGSFASE<br />VERNIEUWING BLIJVEN UITDRAGEN<br />ZORG VOOR PERMANENTE ONDERSTEUNING DOOR ELKAAR<br />ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP<br />
  90. 90. CONCERNS BASED ADOPTION MODEL<br />BELANGRIJKSTE UITGANGSPUNTEN:<br /><ul><li>EENHEID VAN VERANDERING: DE INDIVIDUELE DOCENT.
  91. 91. VERANDERING OF INNOVATIE IS EEN PROCES
  92. 92. DOCENTEN REAGEREN INDIVIDUEEL, NAARGELANG FASE WAARIN ZE ZITTEN, OP EEN INNOVATIE
  93. 93. BEGELEIDING DIENT AFGESTEMD TE ZIJN OP DE BEHOEFTEN VAN DE DOCENTEN</li></li></ul><li>Vele vernieuwingen hebben slechts een oppervlakkige betekenis gekregen. We durven het nog sterker te formuleren: bepaalde vernieuwingen hebben de traditionele onderwijs-praktijkenjuist versterkt…Er is al een eeuw lang sprake van veel plannen en pogingenom het onderwijs over de brede linie te vernieuwen. Dikwijls zonder aantoonbare resultaten.R. van den Berg <br />
  94. 94. EEN VERHAAL UIT ENGELAND<br />VEEL ONDERSTEUNING<br />Trage, ongelijke vooruitgang, zelfgenoegzaamheid<br />Snelle vooruitgang, hoge prestaties<br />KLEINE<br />UITDAGING<br />GROTE UITDAGING<br />Conflict, demoralisering<br />Stilstand, onderpresteren<br />WEINIG ONDERSTEUNING<br />Barber, 2002<br />
  95. 95. CONTOUREN VAN EEN NIEUW<br />INNOVATIE-<br />PARADIGMA <br />(HOPKINS)<br />Inspectie<br />Eindtermen, kerndoelen<br />Gemeenschappelijke <br />planning, gericht op ll-resultaten<br />Onderzoek en reflectie<br />Lesgeven<br />Curriculum<br />Leren <br />van leerling<br />resultaten<br />Ontwikkeling<br />Leerbehoeften<br />Betrokkenheid ll., ouders en<br />gemeenschap<br />Professionalisering team<br />Specifiek (overheids)beleid<br />Bovenschools management<br />
  96. 96. CONTOUREN VAN EEN NIEUW INNOVATIEPARADIGMA (HOPKINS)<br /><ul><li>Focus: de resultaten van leerlingen.
  97. 97. Vernieuwing gericht op het niveau van onderwijs, het instructiegedrag van de leraar, en de school
  98. 98. Een structuur voor het gebruik van de kennisbasis.
  99. 99. Het belang van capaciteitsontwikkeling
  100. 100. Een gemengde methodische aanpak om kwaliteit, effecten en deficiënties te meten.
  101. 101. Getrouwe schoolbrede implementatie
  102. 102. Cultuurverandering
  103. 103. Systematische benadering</li></li></ul><li>COLLECTIEF<br />INDIVIDUEEL<br />INDIVIDUEEL LEREN -COLLECTIEVE UITKOMSTEN<br />INDIVIDUEEL<br />LEREN<br />INDIVIDUEEL<br />GEMEEN-SCHAPPELIJK LEREN<br />LEREN IN INTERACTIE<br />COLLECTIEF<br />COLLECTIEF LEREN<br />R E S U L T A A T<br />P<br />R<br />O<br />C<br />E<br />S<br />
  104. 104. Als mensen door samen te werken aan activiteiten en problemen een gezamenlijke taal en een op elkaar afgestemd geheel van kennis, houding en vaardigheden ontwikkelen.<br />COLLECTIEF LEREN<br />
  105. 105. COLLECTIEFLEREN: MODEL<br />COLLECTIEVE LEER-COMPETENTIES<br />Verzamelen<br />Handelen PROCES Delen<br />Interpreteren<br />individueel<br />RESULTAAT <br />collectief<br />PERCEPTIE VAN DE CONTEXT EN VAN DE SITUATIE<br />
  106. 106. het permanente samen delen, onderzoeken en verbeteren van de praktijk van leerkrachten en schoolleiding om zo het onderwijs aan de leerling te verbeteren. <br /> een gemeenschap van voortdurend onderzoek en verbetering.<br />PROFESSIONELE LEERGEMEENSCHAP<br />
  107. 107. Onderwijsvernieuwing?<br />
  108. 108. BOUWSTENEN VOOR EEN PROFESSIONELE LEERGEMEENSCHAP<br />PERSOONLIJKE<br />CAPACITEIT<br />INTERPERSOONLIJKE <br />CAPACITEIT<br />ORGANISATORISCHE <br />CAPACITEIT<br />
  109. 109. Actief, reflectief en kritisch kennis (re)construeren.<br />Actuele inzichten uit wetenschap en praktijk gebruiken.<br />PERSOONLIJKE CAPACITEIT<br />
  110. 110. INTERPERSOONLIJKE CAPACITEIT<br />Gedeelde waarden en visie op leren en rol leraar<br />Collectief leren en gedeelde praktijken. <br />
  111. 111. ORGANISATORISCHE CAPACITEIT<br />Ondersteunende condities: bronnen, structuren en systemen<br />Ondersteunende condities: cultuur<br />Ondersteunend, stimulerend en gedeeld leiderschap<br />
  112. 112. CONGRUENTIE<br />CONGRUENTIE<br />CONSTRUCTIEVE FRICTIE<br />CONSTRUCTIEVE FRICTIE<br />CONGRUENTIE<br />ZELFSTANDIG LEREN (VERMUNT)<br />EXTERNE STURING DOOR LERAAR<br />STERK GEDEELD LOS<br />DESTRUCTIEVE FRICTIE<br />HOOG<br />GEMID-<br />DELD<br />LAAG<br />DESTRUCTIEVE FRICTIE<br />AUTONOME<br />STURING VAN LEER-LING<br />DESTRUCTIEVE FRICTIE<br />DESTRUCTIEVE FRICTIE<br />
  113. 113. LEIDERSCHAP<br />TRANSFORMATIEF LEIDERSCHAP<br />VISIE EN INSPIREREN. <br />GEMEENSCHAPPELIJKE DOELEN. <br />HOGE VERWACHTINGEN. <br />VOORBEELDIG ZIJN <br />PSYCHOLOGISCHE EN MATERIELE STEUN, ZORG AAN INDIVIDUEN<br />INTELLECTUEEL STIMULEREN VAN MEDEWERKERS.<br />EEN STRUCTUUR DIE PARTICIPATIE EN BETROKKENHEID STIMULEERT<br />EEN CULTUUR DIE GERICHT IS OP ONTWIKKELING<br />
  114. 114. TWEE PARADIGMA’S VAN LEREN EN VERNIEUWEN<br />Praktische wijsheid<br />Technische rationaliteit<br />Onderwijs<br />Toepassen <br />Beoordelen van wat goed is voor die leerling<br />Praktijkkennis<br />Kennisbasis<br />Algemene theorieën<br />Sturing<br />Extern<br />Intern <br />Professional<br />Actief<br />Uitvoerend<br />Onderwijsvernieuwing<br />Adoptie <br />Verbetering praktijkkennis<br />Kritischonderzoeken en bijstellen van persoonlijke handelingstheorie<br />Professionalisering<br />Aanleren algemene kennis  <br />Overdrachtsmodel<br />Vanuit theorie<br />Interactief leren – model<br />Vanuit het veld<br />Leertheorie<br />
  115. 115. © artesis 2009 | 74<br />De P-D-C-A cyclus<br />
  116. 116. © artesis 2009 | 75<br />“Vision without action is a daydream. <br /> Action without vision is a nightmare.”<br />
  117. 117. © artesis 2009 | 76<br />Veel succes!<br />Stephen.Hargreaves@Artesis.be<br />

×