Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑΣΜε αφορμή το μάθημα των Θρησκευτικών και την παρότρυνση τωνκαθηγητριών μας αποφασίσαμε να συντάξουμε το πα...
ΠεριεχόμεναΟ Ιερός Ναός της Αγίας Μαρίνας στη Χαλκίδα - Μαρίνος Μ......................................4Η Σταυροπροσκύνηση...
Ο Ιερός Ναός της Αγίας Μαρίνας στη ΧαλκίδαΗ εκκλησία της Αγίας Μαρίνας είναι σχετικά νέα. Θεμελιώθηκε το 1978 ότανΜητροπολ...
Η ΣταυροπροσκύνησηΗ Τρίτη Κυριακή των Νηστειών ονομάζεται «Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης».Την ημέρα αυτή τιμάται και προσκ...
Ήθη και έθιμα του τόπου μας - ΠάσχαΣε κάθε γωνιά της Ελλάδας, το Πάσχα έχειιδιαίτερα παραδοσιακό χρώμα και χαρακτηριστικήα...
Του μαύρου νιου ταλώνιΣτην Ιερισσό της Χαλκιδικής έχουν το έθιμο «Τουμαύρου νιου τ αλώνι», που γιορτάζεται την Τρίτητου Πά...
Στην περιοχή της Δράμας, το δικό της χαρακτήρα έχει η Δευτέρα του Θωμά στουςΣιταγρούς, όπου οι εκεί εγκατεστημένοι Πόντιοι...
Χριστός ΑνέστηΟρχήστρα εστήσανε γλυκέςκαμπάνες μακρινές.Θεού χαρά τέτοια γιορτή.Μα κι όπως θέλεις πες τη.Τις πασχαλιές φορ...
Το νόημα της γιορτής του ΠάσχαΠολλά είναι τα ονόματα για το Χριστιανικό Πάσχα: Πασχαλιά, Λαμπρή, Ανάστασητου Χριστού ή απλ...
Μεγάλη Τρίτη (Μεγάλη Δευτέρα βράδυ)Την Μεγάλη Τρίτη θυμόμαστε και ζούμε δύο παραβολές:Α) Των δέκα παρθένων που μας διδάσκε...
Μεγάλη Παρασκευή (Μεγάλη Πέμπτη βράδυ)Την Μεγάλη Παρασκευή έχουμε την κορύφωση του Θείου δράματος. Τελείται η«Ακολουθία τω...
Σύγκριση αναστάσιμης εικόναςΣτην καθολική εικόνα το κυρίαρχο πρόσωπο είναι οΧριστός, που κρατάει ένα άσπρο λάβαρο με Σταυρ...
Πασχαλινό Αρκτικόλεξο1) _ _ _ _2) _ _ _ _ _ _ _ _ _3) _ _ _ _4) _ _ _ _ _ _ _ _5) _ _ _ _6) _ _ _ _7) _ _ _ _ _ _ _ _ _8) ...
Ο βίος του Αγίου ΔημητρίουΟ Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε περίπου το 280-284και πέθανε το 303 ή 305 στη Θεσσαλονίκη. Ήτανγόνος...
ΠεντηκοστήΠεντηκοστή στη Καινή Διαθήκη ονομάζεται η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματοςστους Αποστόλους που συνέβη την πεντηκοσ...
Ο Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνα στη ΧαλκίδαΠότε χτίστηκε η εκκλησία;Από τις 5 Μαΐου 1985 ως τις 29 Ιουνίου 1998 ήταν παρε...
Η Κοίμηση της ΘεοτόκουΗ γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκουείναι η μεγαλύτερη από τιςΘεομητορικές γιορτές, που καθιέρωσε ηΕκ...
Ο Ιερός Ναός της Αγίας Παρασκευής, Πολιούχου ΧαλκίδαςΗ Αγία Παρασκευή είναι η προστάτιδα της Χαλκίδας και τιμάται πανηγυρι...
νεοκλασικισμός άφησαν ανεξίτηλα τα σημάδια τους στον 1.500 χρόνων ναό, χωρίςόμως να του αφαιρέσουν την παλαιοχριστιανική τ...
Βίος Αγίας ΠαρασκευήςἈπολυτίκιον Τῆς ἉγίαςἮχος αΤὴν σπουδήν σου τῇ κλήσει κατάλληλον, ἐργασαμένη φερώνυμε, τὴνὁμώνυμόν σου...
Ήθη και έθιμα των Χριστουγέννων στην Ελλάδα’Η γιορτή των Χριστουγέννων με τα σχετικά έθιμά της αρχίζει σ όλη την. :Ελλάδα ...
« »Το χριστόξυλοΣε πολλά χωριά από τις παραμονές των εορτών ο νοικοκύρης ψάχνει στα,χωράφια και διαλέγει το πιο όμορφο το ...
Το πνευματικό νόημα των ΧριστουγέννωνΑσφαλώς τα Χριστούγεννα έχουν νόημα βαθύτατα πνευματικό: Γιορτάζουμε τηνεμφάνιση, με ...
Το πνευματικό νόημα των ΘεοφανείωνΗ γιορτή των Θεοφανείων ή Επιφανειών ή Αγίων Φώτων είναι η αρχαιότερη μετά τοΠάσχα δεσπο...
Ήθη και έθιμα των Χριστουγέννων στον κόσμοΙταλίαΣτην Ιταλία η περίοδος των Χριστουγέννων έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια από ό...
ΑγγλίαΗ Αγγλική κλασσική διακόσμηση περιλαμβάνει φωτεινά κόκκινα Αλεξανδρινά γύρωαπό το τζάκι, καθώς και κλαδιά «γκι» που ...
ΒραζιλίαΩς πρώην πορτογαλική αποικία, έχει διατηρήσει μερικά από τα Χριστουγεννιάτικαέθιμα της Πορτογαλίας. Σ αυτά είναι η...
Χριστουγεννιάτικο ΚρυπτόλεξοΒρείτε τις λέξεις κρυμμένες οριζόντια, κάθετα και διαγώνια.(Η λύση βρίσκεται στην τελευταία σε...
Λύση ΚρυπτόλεξουΒΗΘΛΕΕΜ ΣΜΥΡΝΑΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΙΩΣΗΦΧΡΥΣΑΦΙ ΜΕΣΣΙΑΛΙΒΑΝΙ ΜΑΡΙΑΒΗΘΛΕΕΜ ΣΜΥΡΝΑΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΠΡΩΤΟ...
περιοδικό 12 13 β1
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

περιοδικό 12 13 β1

2,156 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

περιοδικό 12 13 β1

  1. 1. ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑΣΜε αφορμή το μάθημα των Θρησκευτικών και την παρότρυνση τωνκαθηγητριών μας αποφασίσαμε να συντάξουμε το παρόν περιοδικό.Ασχοληθήκαμε με αποφασιστικότητα και αφοσίωση, ο καθέναςξεχωριστά και συγχρόνως όλοι μαζί, για την επίτευξη του σκοπού μας.Οι παρακάτω σελίδες αποτελούν ένα περιοδικό Θρησκευτικούπεριεχομένου. Περιέχουν κάποιες από τις σημαντικότερες γιορτές τωνΧριστιανών, καθώς και κάποια από τα έθιμα που τις συνοδεύουν.Παρουσιάζονται επίσης κάποιοι από τους ναούς της περιοχής μας.Φυσικά δεν θα μπορούσαν να λείπουν σταυρόλεξα, παιχνίδια,κρυπτόλεξα και συνταγές που ταιριάζουν με το περιεχόμενο τουπεριοδικού μας. Η αρχισυντάκτριαΑγγελική Γκ2
  2. 2. ΠεριεχόμεναΟ Ιερός Ναός της Αγίας Μαρίνας στη Χαλκίδα - Μαρίνος Μ......................................4Η Σταυροπροσκύνηση – Γιάννης Κ...............................................................................5Ήθη και έθιμα του τόπου μας - Πάσχα – Ευαγγελία Λ................................................6Χριστός Ανέστη – Ζαφειρία Γκ ....................................................................................9Το νόημα της γιορτής του Πάσχα – Χρύσα Ζ.............................................................10Σύγκριση αναστάσιμης εικόνας – Εύα Α.....................................................................13Πασχαλινό Αρκτικόλεξο – Ζαφειρία Γκ......................................................................14Ο βίος του Αγίου Δημητρίου – Μαριάννα Μ..............................................................15Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου στη Χαλκίδα – Μαριάννα Μ.............................15Πεντηκοστή – Νίκος Β.................................................................................................16Ο Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνα στη Χαλκίδα – Αλέλης Μπ...............................17Η Κοίμηση της Θεοτόκου – Γιάννης Γλ......................................................................18Ο Ιερός Ναός της Αγίας Παρασκευής, Πολιούχου Χαλκίδας – Δημήτρης Κ.............20Βίος Αγίας Παρασκευής – Δημήτρης Κ.......................................................................22Ήθη και έθιμα των Χριστουγέννων στην Ελλάδα – Περικλής Μπ.............................24Το πνευματικό νόημα των Χριστουγέννων – Χαρά Κ.................................................26Το πνευματικό νόημα των Θεοφανείων – Χαρά Κ......................................................27Ήθη και έθιμα των Χριστουγέννων στον κόσμο – Περικλής Μπ................................28Χριστουγεννιάτικο Κρυπτόλεξο - Ζαφειρία Γκ...........................................................32Τρίγωνα Κάλαντα – Ζαφειρία Γκ................................................................................34Λύση Αρκτικόλεξου – Ζαφειρία Γκ.............................................................................34Λύση Κρυπτόλεξου – Ζαφειρία Γκ..............................................................................34Εύρεση εικόνων ορθόδοξων και ρωμαιοκαθολικών – Λούμπο Ζ.Αρχισυνταξία – Αγγελική ΓκΣυντονισμός και επίβλεψη – Ιωάννα Ιωαννίδου, Χριστίνα Τσομώκου3
  3. 3. Ο Ιερός Ναός της Αγίας Μαρίνας στη ΧαλκίδαΗ εκκλησία της Αγίας Μαρίνας είναι σχετικά νέα. Θεμελιώθηκε το 1978 ότανΜητροπολίτης Χαλκίδας ήταν ο Χρυσόστομος ο Α΄ στο λόφο του ΑγίουΜάρκου που βρίσκεται κοντά στη Χαλκίδα. Εδώ προγενέστερα υπήρχε έναμικρό εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας το οποίο είχε χτιστεί από τους ντόπιουςκατοίκους γύρω στο 1970. Έτσι ολόφος μετονομάστηκε σε λόφο ΑγίαςΜαρίνας. Τα εγκαίνια του ναού έγιναντο Νοέμβριο του 2004 και πρώτοςιερέας του ήταν ο πατήρ ΓεώργιοςΑναστασίου.Στην αρχή ο ναός αποτελούσεπαρεκκλήσι του ναού της ΑγίαςΠαρασκευής, αλλά αργότερα με τηνανάπτυξη του γύρω οικισμούμετατράπηκε σε ενορία. Εδώ βρίσκεται και το παρεκκλήσι του ΕυαγγελιστήΜάρκου που ολοκληρώθηκε το 2009.Το 2002 ξεκίνησε η αγιογραφία η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη, καθώςμένει η αγιογράφηση του τέμπλου. Οι υπεύθυνοι του Ναού ελπίζουν ότι μέσαστο 2013 θα έχει ολοκληρωθεί. Σήμερα στον ναό λειτουργεί ο πατήρ ΝικόλαοςΚούτος.4
  4. 4. Η ΣταυροπροσκύνησηΗ Τρίτη Κυριακή των Νηστειών ονομάζεται «Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης».Την ημέρα αυτή τιμάται και προσκυνείται ο Σταυρός του Κυρίου προς ενίσχυση τωνπιστών και ψάλλεται: «Σώσον Κύριε τον λαόν σου και ευλόγησον την κληρονομίανσου, νίκας τοις Βασιλεύσι κατα βαρβάρων δωρούμενος και τον σον φυλάττων, διατου Σταυρού Σου πολίτευμα»Μετά από τη μεγάλη Δοξολογία στον όρθρο, ο Σταυρός μεταφέρεται με μια σεμνήπομπή στο κέντρο του ναού και παραμένει εκεί όλη την υπόλοιπη εβδομάδα, οπότεστο τέλος κάθε ακολουθίας γίνεται προσκύνηση του Σταυρού.Αξίζει να σημειωθεί ότι το σχήμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία αυτήςτης Κυριακής, παρουσιάζεται όχι μέσα στα πλαίσια του πόνου, αλλά της νίκης καιτης χαράς. Βρισκόμαστε στο μέσο της Μεγάλης Σαρακοστής. Από τη μία πλευρά ηφυσική και πνευματική προσπάθεια, αν είναι συστηματική και συνεχής, αρχίζει ναμας γίνεται αισθητή, το φόρτωμα να γίνεται πιο βαρύ, η κόπωση πιο φανερή. Έχουμεανάγκη από βοήθεια και ενθάρρυνση. Από την άλλη πλευρά, αφού αντέξουμε αυτή τηκόπωση και έχουμε κυριαρχήσει στο πνεύμα μας. Μέχρι αυτότο σημείο, αρχίζουμε να βλέπουμε το τέλος της πορείας μαςκαι η ακτινοβολία του Πάσχα γίνεται πιο έντονη. Η Σαρακοστήείναι η σταύρωση του εαυτού μας, είναι η εμπειρία –περιορισμένη βέβαια – που αποκομίζουμε από την εντολή τουΧριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής τηςΚυριακής: «όποιος θέλει να με ακολουθεί, ας απαρνηθεί τονεαυτό του ας σηκώσει το σταυρό του, και ας με ακολουθεί.».Εθιμικά, ο ιερέας μοιράζει κλαδάκια δενδρολίβανου στουςπιστούς για ευλογία.5
  5. 5. Ήθη και έθιμα του τόπου μας - ΠάσχαΣε κάθε γωνιά της Ελλάδας, το Πάσχα έχειιδιαίτερα παραδοσιακό χρώμα και χαρακτηριστικήαίσθηση. Έχει τη δική του σφραγίδα, αξία καιποικιλία που έχει τις ρίζες του σε παραδόσειςαιώνων. Κάθε περιοχή της Ελλάδας γιορτάζει τηνημέρα του Πάσχα, αναβιώνοντας παλαιά έθιμα,ήθη, αλλά και παραδόσεις, βγαλμένα όλα από ταβάθη του χρόνου. Καμιά από τις παραδόσεις μαςΧριστιανικές ή αρχαιοελληνικές δεν έχει πεθάνειπραγματικά.Στην Πάτμο την Κυριακή του Πάσχα στοΜοναστήρι γίνεται η 2η Ανάσταση κατά τηνοποία το Αναστάσιμο Ευαγγέλιο διαβάζεταισε επτά γλώσσες και από τον ηγούμενομοιράζονται κόκκινα αυγά στους πιστούς.»ΑΥΓΟΜΑΧΙΕΣΣτην Κεντρική Μακεδονία και στην Καστανούσα του δήμου Σιντικής (Σέρρες),αναβιώνουν οι «αυγομαχίες», που γίνονται τη δεύτερη μέρα του Πάσχα. Το έθιμοβρίσκει τις ρίζες του στον ελληνικό Πόντο και συμβολίζει την Ανάσταση του Κυρίουκαι τη σύγκρουση του καλού με το κακό. Η προετοιμασία των αυγών ξεκινάει από τοΜάρτιο, όπου οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό, ταΐζουν τις κότες τους μόνο μεκαθαρό σιτάρι και λίγο άμμο, για να κάνουν αυγά με γερό τσόφλι. Βασικός κανόναςτου εθίμου είναι η χρήση μόνο αυγών κότας. Ο καθένας που συμμετέχει στην«αυγομαχία» έχει στη διάθεσή του 30 αυγά και νικητής αναδεικνύεται αυτός που έχειτα λιγότερα σπασμένα αυγά.Στην Ανατολική Μακεδονία, στη Δημοτική Κοινότητα Κρηνίδων του ΔήμουΚαβάλας, τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, εδώ και πάρα πολλά χρόνια αναβιώνουνεπίσης οι «αυγομαχίες», με μόνη διαφορά τη συγκέντρωση των καλύτερων αυγώναπό κότες και φραγκόκοτες.6
  6. 6. Του μαύρου νιου ταλώνιΣτην Ιερισσό της Χαλκιδικής έχουν το έθιμο «Τουμαύρου νιου τ αλώνι», που γιορτάζεται την Τρίτητου Πάσχα. Μετά την επιμνημόσυνη δέηση και τηνεκφώνηση του πανηγυρικού, οι γεροντότεροιαρχίζουν τον χορό. Σιγά-σιγά πιάνονται όλοι οικάτοικοι και συχνά ο χορός έχει μήκος τετρακόσιαμέτρα. Τραγουδούν και χορεύουν όλα τα Πασχαλινάτραγούδια και τελειώνουν με τον «Καγκέλευτο»χορό, που είναι η αναπαράσταση της σφαγής 400Ιερισσιωτών από τους Τούρκους, κατά την επανάσταση του 1821. Ο χορός περνάκάτω από δάφνινη αψίδα όπου υπάρχουν δύο παλικάρια με υψωμένα σπαθιά και στημέση του τραγουδιού διπλώνεται στα δύο με τους χορευτές να περνούν ο έναςαπέναντι από τον άλλο για τον τελευταίο χαιρετισμό.το έθιμο της κούνιαςΤη δεύτερη μέρα του Πάσχα στα Γιαννιτσά τουνομού Πέλλας αναβιώνει το έθιμο «Κουνιές». Τοέθιμο αυτό γίνεται γιατί η «αιώρηση», δηλαδή τοκούνημα, θεωρείται ότι γίνεται «σε καλό», υπέρυγείας και πλούσιας σοδειάς.Ενώ στις Κυκλάδες και στην Κύθνο, την Κυριακήτου Πάσχα, στην πλατεία του νησιού, στήνεταιμία κούνια, στην οποίακουνιούνται αγόρια καικορίτσια ντυμένα μεπαραδοσιακές στολές.Αυτός ή αυτή που θακουνήσει κάποιον,δεσμεύεται ενώπιον Θεού και ανθρώπων για γάμο.Στη Δημοτική Κοινότητα Ελευθερών στη Νέα ΠέραμοΚαβάλας, την τρίτη μέρα του Πάσχα, αναβιώνουν τα παραδοσιακά «Μαζίδια».Πρόκειται για ένα έθιμο που χρονολογείται από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Οιπιστοί μεταφέρουν με πομπή τα εικονίσματα από τη βυζαντινή εκκλησία του ΑγίουΤαξιάρχη, την παλαιότερη εκκλησία της περιοχής, στα «Μαζίδια», όπου βρίσκεταιτο γραφικό εξωκλήσι των Αγίων Ραφήλ, Ειρήνης και Νικολάου.ΜαζίδιαΕκεί, τελούν αρτοκλασία και αγιασμό, αναπέμποντας παρακλήσεις προς τονΑναστάντα Χριστό να ευλογήσει την καλλιεργητική περίοδο που ξεκινάει, ώστε ναείναι αποδοτική και εύφορη. Στη συνέχεια, στην πλατεία του παλιού, παραδοσιακούοικισμού, στήνεται μεγάλο γλέντι. Το χορό αρχίζει ο ιερέας και ακολουθούν οικάτοικοι του χωριού, που χορεύουν και τραγουδούν τρία συγκεκριμένα τραγούδια,που διασώθηκαν με το πέρασμα των χρόνων.7
  7. 7. Στην περιοχή της Δράμας, το δικό της χαρακτήρα έχει η Δευτέρα του Θωμά στουςΣιταγρούς, όπου οι εκεί εγκατεστημένοι Πόντιοι συνεχίζουν πανάρχαια έθιμα τωνκοιτίδων τους, όπως επισκέψεις στα μνήματα, με διανομή κόκκινων αυγών καιγλυκισμάτων και με τραγούδια, έθιμα με καθαρά αρχαϊκή μορφή και μεσυνακόλουθες μεταφυσικές δοξασίες και αντιλήψεις.Για βρεξ Απρίλη μΣτη Θάσο στην Κοινότητα Λιμεναρίωνδιατηρείται το πανάρχαιο έθιμο «Για βρέξΑπρίλη μ», που γιορτάζεται την Τρίτη τουΠάσχα. Οι κάτοικοι της κοινότητας και οιεπισκέπτες το γιορτάζουν με δημοτικούςχορούς, ενώ σε μεγάλα τσουκάλιαμαγειρεύεται κρέας με ρύζι που στη συνέχειαμοιράζεται στους συγκεντρωμένους.Στη Δυτική Μακεδονία, ανάσταση στονεκροταφείο του Αγίου Γεωργίου κάνουν οικάτοικοι της Κοζάνης. Συγκεντρώνονται γύρω από το μνήμα του νεκρού τους και μεαναμμένη τη λαμπάδα περιμένουν το «Χριστός Ανέστη», ενώ δεν ξεχνούν ν’αφήσουν ένα κόκκινο αυγό στο μνήμα για να «χορτάσει» το χαμένο μέλος τηςοικογένειας.ΣαϊτοπόλεμοςΣτην Καλαμάτα την Κυριακή του Πάσχα,αναβιώνει ένα ξεχωριστό τοπικό έθιμο, ο«σαϊτοπόλεμος», του οποίου οι ρίζεςβρίσκονται στους απελευθερωτικούς αγώνεςτου 1821. Οι διαγωνιζόμενοι οπλισμένοι μεσαΐτες που έχουν κατασκευάσει μόνοι τουςαπό χαρτονένιους σωλήνες γεμισμένους μεμπαρούτι, αρχίζουν την εκτόξευση καιξεσηκώνουν το πλήθος που παρακολουθεί.Στην Αράχωβα, τη δεύτερη μέρα του Πάσχα πραγματοποιείται ο αγώνας δρόμου τωνγερόντων. Οι συμμετέχοντες ξεκινούν από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου καιφτάνουν στο λόφο. Ακολουθούν χορευτικά συγκροτήματα ενώ το απόγευμαχορεύουν γυναικείοι χορευτικοί σύλλογοι. Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται με κλέφτικααγωνίσματα, όπως πχ το σήκωμα της πέτρας.Αυτά είναι μερικά μόνο από το πλήθος τωνεθίμων του τόπου μας για το Πάσχα.8
  8. 8. Χριστός ΑνέστηΟρχήστρα εστήσανε γλυκέςκαμπάνες μακρινές.Θεού χαρά τέτοια γιορτή.Μα κι όπως θέλεις πες τη.Τις πασχαλιές φορέσετεΦραγές μου ταπεινές.Άσπρη η ψυχή μου σαν και σαςΜε το «Χριστός Ανέστη»!(Στέλιος Σπεράντσας)9
  9. 9. Το νόημα της γιορτής του ΠάσχαΠολλά είναι τα ονόματα για το Χριστιανικό Πάσχα: Πασχαλιά, Λαμπρή, Ανάστασητου Χριστού ή απλώς Ανάσταση και είναι η σπουδαιότερη γιορτή της χριστιανικήςπίστης.Στην Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο πουακολουθεί την εαρινή ισημερία της 21ηςΜαρτίου. Είναι τόσο σημαντική γιατίσ’αυτήν γιορτάζεται η Ανάσταση του Ιησού Χριστού.Η περίοδος του Πάσχα αναφέρεται και στην εβδομάδα της Ανάστασης μέχρι τηνΚυριακή του Θωμά (Διακαινησίμου), και στην περίοδο των 40 ημερών πουακολουθούν την Ανάσταση ως την Ανάληψη του Χριστού.Η εορτή της Ανάστασης του Ιησού Χριστού λόγω της σπουδαιότητας της, επηρεάζειτο εορτολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας τόσο 40 ημέρες πριν από το Τριώδιο, τηΜεγάλη Τεσσαρακοστή και ιδιαίτερα τη Μεγάλη Εβδομάδα.Οι τέσσερεις πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας προετοιμάζουν πνευματικά γιατο θείο δράμα και οι Ακολουθίες ονομάζονται «Ακολουθίες του Νυμφίου».Μεγάλη Δευτέρα (Κυριακή Βαΐων βράδυ)Την Μεγάλη Δευτέρα κυριαρχούν δύο γεγονότα:Α) Η ζωή του Ιωσήφ, του 11ουγιου του Πατριάρχη Ιακώβ, του ονομαζόμενουΠαγκάλου, δηλαδή ωραίου στο σώμα και τη ψυχή. Ο Ιωσήφ προεικονίζει με τηνπεριπέτειά του (πουλήθηκε σκλάβος στην Αίγυπτο) το Χριστό και το Πάθος Του. Β)Το περιστατικό της άκαρπης συκιάς που ξέρανε ο Χριστός. Συμβολίζει την Συναγωγήτων Εβραίων και γενικά τη ζωή του Ισραηλιτικού λαού που ήταν κενή από καλάέργα.10
  10. 10. Μεγάλη Τρίτη (Μεγάλη Δευτέρα βράδυ)Την Μεγάλη Τρίτη θυμόμαστε και ζούμε δύο παραβολές:Α) Των δέκα παρθένων που μας διδάσκει να είμαστε έτοιμοι καιγεμάτοι από πίστη και φιλανθρωπία.Β) Των Ταλάντων που μας διδάσκει να είμαστε εργατικοί και ότιπρέπει να καλλιεργούμε και να αυξάνουμε τα πνευματικά μαςχαρίσματα.Μεγάλη Τετάρτη (Μεγάλη Τρίτη βράδυ)Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκαπου άλειψε τα πόδια του Κυρίου με μύρο και συγχωρέθηκε γιατα αμαρτήματά της, γιατί έδειξε μεγάλη αγάπη και πίστη στονΚύριο. Ψάλλεται το περίφημο τροπάριο (δοξαστικό) τηςΥμνογράφου Μοναχής Κασσιανής.Μεγάλη Πέμπτη (Μεγάλη Τετάρτη βράδυ)Την Μεγάλη Πέμπτη γιορτάζουμε 4 γεγονότα:Α) Τον Ιερό Νιπτήρα, το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών απ’ τον Κύριο,που δείχνει την ταπεινότητα που πρέπει να έχει κάθε Χριστιανός.Β) Τον Μυστικό Δείπνο δηλαδή την πρώτη τέλεση και παράδοση του Μυστηρίου τηςΘείας Ευχαριστίας στους πιστούς.Γ) Την προσευχή του Κυρίου, στο όρος των Ελαιών καιΔ) Την προδοσία του Ιούδα, δηλαδή την αρχή του Πάθους του Κυρίου.11
  11. 11. Μεγάλη Παρασκευή (Μεγάλη Πέμπτη βράδυ)Την Μεγάλη Παρασκευή έχουμε την κορύφωση του Θείου δράματος. Τελείται η«Ακολουθία των Παθών» και βιώνουμε τα σωτήρια και φρικτά Πάθη του Κυρίου καιΘεού μας. Δηλαδή: Τα πτυσίματα, τα μαστιγώματα, τις κοροϊδίες, τουςεξευτελισμούς, τα χτυπήματα, το αγκάθινο στεφάνι και κυρίως την Σταύρωση και τονθάνατο του Χριστού.Μεγάλο Σάββατο (Μεγάλη Παρασκευή πρωί και βράδυ)Το μεγάλο Σάββατο το πρωί γιορτάζουμε:Α) την Ταφή του Κυρίου καιΒ) την κάθοδο Του στον Άδη όπου κήρυξε σε όλους τους νεκρούς.Έτσι Μεγάλη Παρασκευή πρωί τελούνται οι εξής ακολουθίες: ΗΑκολουθία των Μεγάλων Ωρών και στις 12:00 το μεσημέρι ηΑποκαθήλωση, δηλαδή η Ταφή του Κυρίου απ’ τον Ιωσήφ τονΑριμαθαίας και τον Νικόδημο τον Φαρισαίο, μέλος του Μ.Συμβουλίου και κρυφό μαθητή του Κυρίου, ενώ το βράδυψάλλονται τα Εγκώμια και περιφέρουμε τον Επιτάφιο.Κυριακή του Πάσχα (Μ. Σάββατο πρωί και νύχτα από τις 12:00π.μ.)Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί έχουμε τη λεγόμενη «1ηΑνάσταση» δηλαδή το προανάκρουσμα τηςΑνάστασης που μεταδίδουν οι ύμνοι και τηςπροσμονής της λυτρώσης όλης της κτίσεως απ’ τηφθορά και το θάνατο.Το Μεγάλο Σάββατο (στις 12 το βράδυ προς τηνΚυριακή) έχουμε τη ζωηφόρο Ανάσταση του Κυρίου,την ήττα του θανάτου και της φθοράς και την αφή τουΑγίου Φωτός απ’ τον Πανάγιο Τάφο στον κόσμο.Κυριακή του Πάσχα στις 11:00 π.μ. ή το απόγευμα, τελείται ο «Εσπερινός τηςΑγάπης» όπου σε πολλές γλώσσες διαβάζεται το Ιερό Ευαγγέλιο και διατρανώνεταιπαγκοσμίως η νίκη του θανάτου και η εποχή της Καινούργιας Διαθήκης, της χαράςκαι της Αναστάσιμης Ελπίδας.12
  12. 12. Σύγκριση αναστάσιμης εικόναςΣτην καθολική εικόνα το κυρίαρχο πρόσωπο είναι οΧριστός, που κρατάει ένα άσπρο λάβαρο με Σταυρόκαι μ’ αυτό τον τρόπο δείχνει τη δύναμη Του και τηνίκη Του κατά του θανάτου. Ο Χριστός φαίνεται σανα βγαίνει από τον τάφο και με το ν’ απεικονίζεταιφορώντας λίγα ρούχα τονίζεται το ανθρώπινοστοιχείο. Το ότι πρόκειται για την Ανάσταση τοκαταλαβαίνουμε και από τις παλάμες του Χριστού,διότι διακρίνουμε τα σημάδια από τα καρφιά. Στουςανθρώπους που εικονίζονται, αυτό που διακρίνεταιεντονότερα είναι ο φόβος τόσο στα πρόσωπά τουςόσο και στις κινήσεις τους. Συμπερασματικά, αυτόπου κυριαρχεί στην εικόνα είναι η δύναμη τουΧριστού και ο φόβος των ανθρώπων μπροστά σεαυτήν.Στην ορθόδοξη εικόνα, ο εικονογράφος προσπαθεί να μας δείξει το σκοπό για τονοποίο ήρθε ο Χριστός στον κόσμο. Τονίζεται, πως ο Χριστός νίκησε το θάνατο γιαλογαριασμό των ανθρώπων. Ο Χριστός φοράει άσπρα φωτεινά ρούχα και είναι μέσαστη θεϊκή δόξα, μέσα σ’ ένα λαμπρό φως. Πατάει πάνω στις πόρτες του Άδη, ενώ οπροσωποποιημένος θάνατος είναι χειροπόδαρα δεμένος κάτω απ’ αυτές. Πιάνει απότο χέρι τον Αδάμ και την Εύα, (που συμβολίζουν το ανθρώπινο γένος),για να τουςοδηγήσει και πάλι στη ζωή. Δεξιά και αριστερά σ’ αυτήν την πολυπρόσωπη εικόνα,βλέπουμε τους δίκαιους, τους προφήτες και τους αγίους της Παλαιάς Διαθήκης.Τέλος, αυτή η εικόνα είναι πιο χαρούμενη, κυρίως επειδή δεν υπάρχει φόβος σταπρόσωπα αυτών που εικονίζονται εδώ, οι οποίοι γέρνουν προς τον Χριστό.Συμπερασματικά, αυτό που τονίζεται πιο πολύ στην εικόνα αυτή είναι το ότι οΧριστός ήρθε για να σώσει τους ανθρώπους και οι άνθρωποι ανταποκρίνονται σ’Αυτόν.13
  13. 13. Πασχαλινό Αρκτικόλεξο1) _ _ _ _2) _ _ _ _ _ _ _ _ _3) _ _ _ _4) _ _ _ _ _ _ _ _5) _ _ _ _6) _ _ _ _7) _ _ _ _ _ _ _ _ _8) _ _ _ _ _ _Τα αρχικά γράμματα των λέξεων σχηματίζουν μια άλλη λέξη για το Πάσχα.1. Η μητέρα της Παναγίας2. Ονομάστηκε κ’ έτσι ο Χριστός.3. Τα... τσουγκρίζουμε.4. Προηγείται της λέξης που θέλουμε5. Ο επιτάφιος την συμβολίζει.6. Λέγεται αλλιώς το φωτοστέφανο.7. Προηγείται από το Πάσχα.8. Σπουδαίος προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης14
  14. 14. Ο βίος του Αγίου ΔημητρίουΟ Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε περίπου το 280-284και πέθανε το 303 ή 305 στη Θεσσαλονίκη. Ήτανγόνος αριστοκρατικής οικογένειας και στα 22 τουχρόνια ήταν ήδη αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού.Έγινε χριστιανός, όταν ήταν αυτοκράτορας οΔιοκλητιανός και φυλακίστηκε στη Θεσσαλονίκη το303, γιατί αγνόησε το διάταγμα του αυτοκράτορα γιαπροσκύνησή του ως Θεού. Πριν τη φυλάκισή τουίδρυσε κύκλο νέων για τη μελέτη της Αγίας Γραφής.Μέσα στη φυλακή ευλόγησε το μαθητή του Νέστοραγια να νικήσει τον ειδωλολάτρη παλαιστή Λυαίο. Ηνίκη του Νέστορα ήταν η αιτία να εξοργιστεί οαυτοκράτορας Μαξιμιανός, που βρισκόταν εκεί ότανέγινε αυτό το συμβάν και να διατάξει νααποκεφαλιστεί ο Νέστορας και να λογχιστεί σταπλευρά ο Δημήτριος. Ο άγιος Δημήτριος είναι πολιούχος της Θεσσαλονίκης και εκείβρίσκεται ομώνυμος ναός πάνω από τον τάφο του. Η μνήμη του γιορτάζεται στις 26Οκτωβρίου. Παρουσιάζεται στις εικόνες σαν καβαλάρης με κόκκινο άλογο να πατάτον άπιστο Λυαίο.Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου στη ΧαλκίδαΟ ναός του Αγίου Δημητρίου είναι οκαθεδρικός ναός της μητροπόλεώς μας.Χτίστηκε το 1837 και αυτό το ξέρουμεεπειδή στη πρόσοψη του ναού υπάρχειμία επιγραφή που γράφει «Ο ΙΕΡΟΣΝΑΟΣ ΟΥΤΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΗΘΗ ΕΝΕΤΕΙ 1837». Πιθανότατα να υπήρχεναΐσκος με το όνομα του ΑγίουΔημητρίου στη θέση του σημερινού ναούαπό το 1814 καθώς υπάρχει ο ισχυρισμόςότι ήταν ο μοναδικός χριστιανικός ναόςστη περίοδο της τουρκοκρατίας.Ο πρώτος που συμμετείχε ενεργά στηνανακαίνιση του ιερού ναού ήταν ο τότεμητροπολίτης Γρηγόριος οΑργυροκαστρίτης που ταξίδεψε μέχρι τηνΚωνσταντινούπολη για να ζητήσει άδειααπό το Πατριαρχείο. Ο ρυθμός του ναούείναι τρίκλιτη βασιλική. Το δεξιό κλίτοςείναι αφιερωμένο στον ιερομάρτυρα Χαράλαμπο και το αριστερό στη ΘείαΜεταμόρφωση του Σωτήρος. Στο ναό του Αγίου Δημητρίου λειτούργησε και ο ΆγιοςΝεκτάριος ο οποίος ήταν επίσκοπος Πενταπόλεως.15
  15. 15. ΠεντηκοστήΠεντηκοστή στη Καινή Διαθήκη ονομάζεται η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματοςστους Αποστόλους που συνέβη την πεντηκοστή ημέρα από την Ανάσταση του ΙησούΧριστού.Η Πεντηκοστή είναι μια ιδιαίτερα λαμπρή γιορτή γιατί θεολογικά η ημέρα αυτήθεωρείται η γενέθλια μέρα της Εκκλησίας.Την ημέρα της Πεντηκοστής έγινε η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στουςμαθητές και αποστόλους του Ιησού σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων. Αυτήείχε σαν αποτέλεσμα να μιλούν σε όλες τις γλώσσες «για τα θαυμαστά έργα τουΘεού» γεγονός πού έγινε αντιληπτό από όσους βρίσκονταν στην Ιερουσαλήμ.Αποτέλεσμα είχε έπειτα και από το κήρυγμα του Πέτρου να βαπτιστούν εκείνη τηνημέρα 3.000 άνθρωποι και να γίνουν χριστιανοί.Σύμφωνα με τούς εκκλησιαστικούς πατέρες και συγγραφείς του Β’ μισού του 4ουαιώνα γίνεται λόγος για τον εορτασμό της Πεντηκοστής από τους αποστολικούςχρόνους. Κατά την γιορτή γινόταν η βάπτιση των κατηχούμενων και για τον λόγοαυτό συνεχίζει και ψάλλεται ο τρισάγιος ύμνος: « Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε…».Η μεθεόρτια ημέρα που ξεχωρίζει είναι η Δευτέρα, ημέρα αφιερωμένη στο ΆγιοΠνεύμα, στην οποία επαναλαμβάνεται όλη η ακολουθία της Κυριακής.16
  16. 16. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνα στη ΧαλκίδαΠότε χτίστηκε η εκκλησία;Από τις 5 Μαΐου 1985 ως τις 29 Ιουνίου 1998 ήταν παρεκκλήσι που ανήκε στην ΑγίαΜαρίνα. Η νέα μεγάλη εκκλησία εγκαινιάστηκε το 1998.Γιατί η εκκλησία έχει δύο ονόματα;Επειδή στη Χαλκίδα δεν υπήρχε Άγιος Σπυρίδων ως τότε, ο Μητροπολίτηςαποφάσισε η εκκλησία να γιορτάζει δύο φορές το χρόνο του Αγίου Γεωργίου και τουΑγίου Σπυρίδωνα. Η έκταση για να χτιστεί ο ναός δόθηκε από τον ΕυάγγελοΜπαταριά.Ποιος αγιογράφησε τον ναό;Ο αγιογράφος Αργυρός Γεώργιος.Ποιος είναι ο ιερέας τώρα;Ο πατήρ Ιωάννης Γκρινιάρης είναι ο σημερινός ιερέας.17
  17. 17. Η Κοίμηση της ΘεοτόκουΗ γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκουείναι η μεγαλύτερη από τιςΘεομητορικές γιορτές, που καθιέρωσε ηΕκκλησία, προς τιμή της Μητέρας τουΚυρίου. Γι’ αυτό και έχει ξεχωριστήθέση στη Ορθοδοξία, η οποία όταναναφέρεται στην Παναγία, ουσιαστικάερμηνεύει το μυστήριο τηςενανθρωπίσεως του Χριστού. ΗΠαναγία, είναι η γυναίκα εκείνη απ’ τηνοποία προήλθε «Αυτός που συνέτριψετην κεφαλή του αρχέκακου όφεως»,σύμφωνα με το πρωτευαγγέλιο πουέδωσε ο Θεός στην Εύα μετά τηνπαρακοή της. Γι’ αυτό, η Θεοτόκοςπεριέχει όλο το μυστήριο της οικονομίαςτης σωτηρίας μας, όπως μας λέει οΙωάννης ο Δαμασκηνός, που όταναναφέρεται στην Κοίμηση και στηνΜετάστασή της, μας διδάσκει ότι ηΠαναγία «κοιμήθηκε» όπως ο κάθεθνητός άνθρωπος. Όμως ο θάνατος τηςΘεοτόκου υπερβαίνει την έννοια τουθανάτου, γι’ αυτό ονομάζεται«Κοίμησις» ή «Θεία Μετάσταση»καθώς και «εκδημία ή ενδημία προς τονΚύριο». Αλλά, συνεχίζει ο άγιοςΙωάννης και αν ακόμη λεχθεί θάνατος,αυτός είναι «θάνατος ζωηφόρος».«Σήμερον ο της ζωής θησαυρός, η τηςΧάριτος άβυσσος, θανάτω ζωηφόρωκαλύπτεται», μας λέει και ο υμνωδός.Ενδεχομένως, ακούγοντας κανείςαυτές τις όντως τολμηρές σκέψεις τουΙωάννη Δαμασκηνού να τις θεωρήσειαντίθετες στους νόμους της φύσης.Όμως, ο θάνατος της Παναγίας δενπροσεγγίζεται με ανθρώπινουςσυλλογισμούς ή δοξασίες. Εξάλλου ητιμή και η δόξα της οφείλεται στηνΆμωμο Σύλληψη και στη Γέννησητου Δευτέρου προσώπου της ΑγίαςΤριάδας. Δίκαια για μας τουςΧριστιανούς, η Δέσποινα του Κόσμουείναι πρότυπο ζωής και ενεργεί καιασκεί, στον άνθρωπο που πιστεύειφυσικά, το πανανθρώπινο λειτούργημάτης και το μεσιτικό της έργο.Συμμετέχει προσωπικά και ενεργά στησωτηρία των ανθρώπων και αποτελείμοναδικό πρότυπο πιστού καιευλαβούς ανθρώπου. Η ζωή της είναιμια διαρκής πορεία προς το Θεό. Μιαπορεία πίστης, υπακοής, καιαφοσίωσης στο Θεό και στο θέλημάΤου. Μια πορεία ταπείνωσης καιπαραμερισμού του προσωπικού εγώτης για χάρη του Θεού. Γι’ αυτό καιόλος ο Χριστιανικός κόσμος την τιμάμε ιδιαίτερο σεβασμό.18
  18. 18. Ο Ιερός Ναός της Αγίας Παρασκευής, Πολιούχου ΧαλκίδαςΗ Αγία Παρασκευή είναι η προστάτιδα της Χαλκίδας και τιμάται πανηγυρικά κάθεχρόνο στις 26 Ιουλίου.Ο ναός της Αγίας Παρασκευής είναι ένα σημαντικό βυζαντινό μνημείο. Είναιτρίκλιτη Βασιλική του 5ου ή 8ου αιώνα. με ξύλινη, δίρριχτη στέγη στο υπερυψωμένοκεντρικό κλίτος. Σήμερα έχει 40 μ. μήκος, 22 μ. πλάτος, και 21 μ. ύψος, ενώ κατά τηναρχική της φάση φαίνεται ότι ξεπερνούσε τα 50 μ. μήκος.Ιστορία - ΠαράδοσηΗ εκκλησία φέρεται να είναι κτισμένη πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού αφιερωμένουστο Δία.Ο ναός αρχικά αφιερώθηκε στην Παναγία την Περίβλεπτο, αφιέρωση εμπνευσμένηαπό ανάγλυφο της Θεοτόκου, το οποίο σήμερα είναι εντοιχισμένο στο βόρειοπαρεκκλήσι. Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας (1204-1566), ο ναόςανακαινίστηκε σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα και παραχωρήθηκε στο λατίνοεπίσκοπο της περιοχής.Μετά την άλωση της Χαλκίδας από τους Τούρκους (1470), ο ναός μετατράπηκε σεμουσουλμανικό τέμενος, προστέθηκε μιναρές και τα πάντα σκεπάστηκαν με ασβέστη.Τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίαςχρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη, στάβλος καιαμαξοστάσιο.Μετά την απελευθέρωση της πόλης αφιερώθηκεστην Αγία Παρασκευή. Ένας σεισμός το 1854είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση της δυτικήςόψης. Σε σεισμό του 1884, κατέρρευσε τοκωδωνοστάσιο, το πάνω τμήμα του οποίουξαναχτίστηκε από τον αρχιτέκτονα ΑναστάσιοΟρλάνδο.Από όλες αυτές τις παρεμβάσεις δεν έμεινεανέγγιχτο και το εσωτερικό του μνημείου. ΟιΦράγκοι, οι Οθωμανοί, ο εγκέλαδος και ο19
  19. 19. νεοκλασικισμός άφησαν ανεξίτηλα τα σημάδια τους στον 1.500 χρόνων ναό, χωρίςόμως να του αφαιρέσουν την παλαιοχριστιανική του ταυτότητα.Η Αγία Παρασκευή είναι σαν ένα λεύκωμα που οκαθένας άφησε την «υπογραφή» του. Οι Βυζαντινοί,οι Φράγκοι, οι Τούρκοι, οι παππούδες τωνπαππούδων μας ακόμη και η γενιά μας, πρόσθεσαν,αφαίρεσαν, διακόσμησαν ή βεβήλωσαν κάποιοκομμάτι του ναού.Από το 1928, μέχρι σήμερα ο ναός έχει υποστείελάχιστες τροποποιήσεις. Την τελευταία δεκαετίαγίνονται εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης,από την 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.Εμπορική πανήγυρη της Αγίας ΠαρασκευήςΜε αφορμή τη γιορτή της πολιούχου της Χαλκίδας, Αγίας Παρασκευής,πραγματοποιείται εμπορική πανήγυρη κάθε χρόνο η οποία διαρκεί από τις 26 έως τις31 Ιουλίου.Η πανήγυρη καθιερώθηκε με βασιλικό διάταγμα της 9ης Ιανουαρίου 1864. Αρχικάγινόταν στο χώρο της πλατείας της εβδομαδιαίας αγοράς, όπου στήνονταν πρόχειραπαραπήγματα για να φιλοξενήσουν τους εμπόρους, ενώ σήμερα γίνεται στην περιοχήτου Πάρκου του Λαού της Χαλκίδας.20
  20. 20. Βίος Αγίας ΠαρασκευήςἈπολυτίκιον Τῆς ἉγίαςἮχος αΤὴν σπουδήν σου τῇ κλήσει κατάλληλον, ἐργασαμένη φερώνυμε, τὴνὁμώνυμόν σου πίστιν εἰς κατοικίαν κεκλήρωσαι, Παρασκευὴ ἀθλοφόρε·ὅθεν προχέεις ἰάματα, καὶ πρεσβεύεις ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.H Αγία Παρασκευή γεννήθηκε, μετά από πολλά χρόνια θερμήςπροσευχής, σε ένα προάστιο της Ρώμης επί Αυτοκρατορίας Αδριανού. Γονείς τηςήταν ο Αγαθόνικος και η Πολιτεία, που ήταν θεοσεβούμενοι Χριστιανοί καιοικονομικά εύποροι και αποφάσισαν να της δώσουν το όνομα της ημέρας πουγεννήθηκε.Η ανατροφή της από μικρή ηλικία έγινε με βάση Χριστιανικά πρότυπα. Σεηλικία 20 ετών, η Αγία Παρασκευή έχασε τον πατέρα της. Πλέον ήταν μόνη και μεαρκετά χρήματα ώστε να πραγματοποιήσει το φιλανθρωπικό και ιεραποστολικό έργοπου επιθυμούσε. Έτσι δίνει όλη της την περιουσία σε φτωχούς και αφιερώνει τοχρόνο της στην ανακούφιση των ασθενών. Δίνεται ολοκληρωτικά στην ιεραποστολή,διδάσκει σε σπίτια γυναίκες, μικρά παιδιά, διακονεί αδυνάτους, σπεύδει για τιςανάγκες τις εκκλησίας της Ρώμης. Έφτασαν στα αυτιά του Αυτοκράτορα Αντωνίνουοι δραστηριότητες της με αποτέλεσμα να οδηγηθεί ενώπιόν του. Η σύνεσή της, τοθάρρος της και η διαύγεια πνεύματος έγιναν αντιληπτά από τον αυτοκράτοραΑντωνίνο, ο οποίος δεν ήθελε να εφαρμόσει τα μέτρα του Ρωμαϊκού νόμου σε βάροςτης, όπως ορίζονταν για τους ΧριστιανούςΤελικά συνελήφθηκε και βασανίστηκε σκληρά . Όταν την έριξαν σε ένακαζάνι με καυτό λάδι παρέμεινε ανέπαφη. Ο αυτοκράτορας θέλησε να το διαπιστώσειο ίδιος και βλάφτηκαν τα μάτια του. Η Αγία Παρασκευή τον θεράπευσε και έτσιμέχρι σήμερα θεωρείται προστάτιδα των ματιών. Πέθανε, όταν ο Ταράσιος επίαυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου την αποκεφάλισε. Η μνήμη της γιορτάζεται στις 26Ιουλίου.21
  21. 21. Ήθη και έθιμα των Χριστουγέννων στην Ελλάδα’Η γιορτή των Χριστουγέννων με τα σχετικά έθιμά της αρχίζει σ όλη την. :Ελλάδα από την Παραμονή Μεγάλοι και μικροί είναι πλήρως απασχολημένοι, ,οι νοικοκυρές για να ετοιμάσουν το σπιτικό να φτιάξουν τα γλυκά να· ,στολίσουν το δέντρο οι νοικοκυραίοι για να ψωνίσουν να βρουν το« », ·χριστόξυλο να τακτοποιήσουν τα ζώα τα παιδιά όλο χαμόγελα από την,ξενοιασιά των διακοπών για τα δώρα που θα πάρουν και προπαντός για τον« » .παρά που θα εισπράξουν λέγοντας τα κάλανταΚάλαντα ΧριστουγέννωνΤα κάλαντα ψάλλονται το πρωί της.παραμονής των Χριστουγέννων«Ακούγονται παντού το Καλήν»ημέραν άρχοντες και το« , ».Χριστούγεννα ΠρωτούγενναΤα κάλαντα καταλήγουν πάντα σε.ευχές Εκτός όμως των συνηθισμένων,ευχών σε πολλά χωριά οι ευχές είναιπολύστιχες και ξεχωριστές για κάθε.πρόσωπο του σπιτιού.Τα κάλαντα ψάλλονται με στόχο το φιλοδώρημα Παλαιότερα συνηθισμένο: , , , , ,φιλοδώρημα ήταν καρύδια σύκα σταφίδες ξυλοκέρατα καραμέλες, .πορτοκάλια κουλουράκια και άλλαΤο χριστόψωμοΤο χριστόψωμο είναι συνήθωςσκέτο ψωμί που ψήνεται σε.λαδωμένο ταψί Στην επιφάνειά,του φιλοτεχνούν με ζυμάρισταφίδες και ψίχες από καρύδι ή,αμύγδαλο στολίδια που, ,παριστάνουν σταυρούς κύκλους.άνθη Σε κάποια χωριάχαράσσουν στο χριστόψωμο ένα, ,κεντρικό σταυρό αλλού πάλι με,δυο πιρούνια που έχουν, « »αντικρυστά τα δόντια τσιμπούν,το ζυμάρι ανασηκώνοντάς το, .λίγο και φτιάχνουν το σταυρό,Στο κέντρο του σταυρού τοποθετούν ένα άσπαστο καρύδι ενώ στις κεραίες, . . .του τοποθετούν σύκα λιασμένα σταφίδες κ λ π, ,Μόλις βγει από το φούρνο αλείφεται με λιωμένο μέλι ή ζαχαρόνερο για να. , ,γλυκάνει το Χριστό Σε πολλά μέρη στη χριστόπιτα μπαίνει και νόμισμα όπως.στη βασιλόπιτα,Όταν νυχτώσει συγκεντρώνεται όλη η οικογένεια γύρω από το τραπέζι όπου. «βρίσκεται το χριστόψωμο Αφού θυμιατίσει η νοικοκυρά όλο το σπίτι για να»,φύγουν οι καρκατζαλοί ο αρχηγός ή ο γεροντότερος της οικογένειας παίρνειτο μαχαίρι, :σταυρώνει τη χριστόπιτα τρεις φορές και εύχεται« ! ! !».Καλώς μας ήρθε ο Χριστός Να μας βοηθήσει Και του χρόνου22
  22. 22. « »Το χριστόξυλοΣε πολλά χωριά από τις παραμονές των εορτών ο νοικοκύρης ψάχνει στα,χωράφια και διαλέγει το πιο όμορφο το πιο,γερό το πιο χοντρό ξύλο από πεύκο ή ελιά.και το πάει σπίτι του Αυτό ονομάζεταιΧριστόξυλο και είναι το ξύλο που θα καίει για,όλο το δωδεκαήμερο των εορτών από τα,Χριστούγεννα μέχρι και τα Φώτα στο τζάκι.του σπιτιού Η στάχτη των ξύλων αυτώνπροφύλασσε το σπίτι και τα χωράφια από.κάθε κακό,Πριν ο νοικοκύρης φέρει το Χριστόξυλο κάθενοικοκυρά φροντίζει να έχει καθαρίσει το,σπίτι και με ιδιαίτερη προσοχή το τζάκι ώστε.να μη μείνει ούτε ίχνος από την παλιά στάχτη,Καθαρίζουν ακόμη και την καπνοδόχο για να μη βρίσκουν πατήματα να.κατέβουν οι καλικάντζαροι,Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων όταν όλη η οικογένεια θα είναι,μαζεμένη γύρω από το τζάκι ο νοικοκύρης του σπιτιού ανάβει την καινούρια.φωτιά και μπαίνει στην εστία το Χριστόξυλο Σύμφωνα με τις παραδόσεις του, , .λαού καθώς καίγεται το Χριστόξυλο ζεσταίνεται ο Χριστός στη φάτνη Του,Σε κάθε σπιτικό οι νοικοκυραίοι προσπαθούν το Χριστόξυλο να καίει μέχρι τα.ΦώταΤο σφάξιμο των γουρουνιώνΣτα χωριά την τρίτη μέρα τον( )Χριστουγέννων του Αγίου Στεφάνουσφάζανε τα γουρούνια έκαναν λουκάνικα.που τα έτρωγαν μετά από τα Φώτα Τα.Φώτα περνούσε ο παπάς και τα αγίαζεΚαλούσαν όλο το σόι για να γιορτάσουν.μαζίΕκείνη ήταν η αγαπημένη μέρα τωνπαιδιών γιατί έπαιρναν τη φούσκα από,το γουρούνι τη φούσκωναν και έπαιζαν.ποδόσφαιρο23
  23. 23. Το πνευματικό νόημα των ΧριστουγέννωνΑσφαλώς τα Χριστούγεννα έχουν νόημα βαθύτατα πνευματικό: Γιορτάζουμε τηνεμφάνιση, με σάρκα και οστά του Θεού στη γη κι ανάμεσά μας. Μας τίμησε ιδιαίτεραμε την επίσκεψή Του αυτή, καθώς ένωσε την δική μας ανθρώπινη φύση με τη δικήΤου τη Θεϊκή.Έτσι έχουμε την εμφάνιση του Θεανθρώπου στην ιστορία που σκοπό έχει τη Θέωσητου ανθρώπου. Γι’ αυτό, το μήνυμα των Χριστουγέννων, είναι το πιο ελπιδοφόρομήνυμα της ιστορίας. Συνεπώς, όταν αποδίδουμε στα Χριστούγεννα τοπραγματικό τους νόημα, τα γιορτάζουμε πνευματικά, δηλαδή με νηστεία,μετάνοια, προσευχή, αλλά και έμπρακτη αγάπη, καλοσύνη, ελεημοσύνη.Πολλές φορές όμως ο πνευματικός χαρακτήρας των Χριστουγέννων μετατρέπεται σεκοσμικό: ρεβεγιόν, φαγητά, γλέντια, χορό, ξενύχτια, δώρα, χαρτοπαιξίες. Φτάσαμε νακαταλαβαίνουμε πως έρχονται Χριστούγεννα, από τις στολισμένες βιτρίνες, από ταφωτάκια που αναβοσβήνουν στο μπαλκόνι του διπλανού μας, απ’ τα έλατα πουπωλούνται στους δρόμους, από …Όμως αυτά είναι Χριστούγεννα χωρίς Χριστό και όπως είχε δηλώσει σε συνέντευξήτου ο μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ.κ.Νικόλαος «και τα λαμπάκιακαι το δέντρο καλά είναι, μη μένουμε όμως μόνο σ’ αυτά»!24
  24. 24. Το πνευματικό νόημα των ΘεοφανείωνΗ γιορτή των Θεοφανείων ή Επιφανειών ή Αγίων Φώτων είναι η αρχαιότερη μετά τοΠάσχα δεσποτική γιορτή. Το θέμα της είναι η Βάπτιση του Ιησού Χριστού από τονΠρόδρομο στον Ιορδάνη ποταμό και η Θεοφάνεια. Επί πλέον η Βάπτιση του Χριστούκαι τα Θεοφάνεια σημαίνουν την ανάδειξη του Χριστού στον κόσμο ως Μεσσία καιΛυτρωτή. Η φωνή του Πατέρα που ακούγεται κατά τη Βάπτιση του Χριστού,υποδηλώνει την ενθρόνιση Του ως του μόνου και αληθινού Βασιλέως και Κυρίου τηςανθρωπότητας.Στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες την ημέρα των Θεοφανείων γινόταν και οφωτισμός δηλ. το βάπτισμα των κατηχουμένων, από το οποίο η γιορτή τωνΘεοφανείων ονομάσθηκε και γιορτή των Φώτων.Εκείνοι που θα προσεγγίσουν το μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας βιωματικά, θα δουνότι τα γεγονότα αυτών των ημερών είναι τόσο κοντά μας και έχουν να μας δώσουνένα μήνυμα σύγχρονο και επίκαιρο. Ένα μήνυμα ελευθερωτικό και σωστικό. Τομήνυμα του πλήρους ανθρώπου. Ένα μήνυμα πού διαφυλάσσεται δύο χιλιάδες χρόνιατώρα στο χώρο της Εκκλησίας, που αποτελεί το χώρο της λύτρωσης του ανθρώπου.Μονάχα εκεί διασώζεται η κληρονομιά του ανθρώπου και ορίζεται το νόημα τηςύπαρξής του μέσα στον κόσμο.25
  25. 25. Ήθη και έθιμα των Χριστουγέννων στον κόσμοΙταλίαΣτην Ιταλία η περίοδος των Χριστουγέννων έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια από όλεςτις άλλες των χριστιανικών χωρών. Αρχίζει από τις 8 Δεκεμβρίου καιολοκληρώνεται στις 6 Ιανουαρίου ημέρα των Θεοφανίων. Κατά τη διάρκειααυτής της περιόδου τα σπίτια διακοσμούνται με Αλεξανδρινά,χριστουγεννιάτικα δένδρα τη παραδοσιακή Φάτνη και άλλα πολύχρωμαδιακοσμητικά στολίδια.Κάποιοι συνηθίζουν να νηστεύουν στις 23 και24 Δεκεμβρίου και κατόπιν εορτάζουν με έναπαραδοσιακό γεύμα αμέσως μετά τηΛειτουργία. Στις 25 Δεκεμβρίου μετά τοπαραδοσιακό μεσημεριανό γεύμα, τα παιδιάσυνηθίζουν να απαγγέλλουν ποιήματα στηνοικογένεια και στους συγγενείς τους καιανταμείβονται με μικρά χρηματικά δώρα.Μια άλλη σημαντική ημερομηνία των εορτώνείναι η 6η Ιανουαρίου κατά την οποίακαταφθάνει τη νύκτα (μεταξύ 5-6 Ιανουαρίου) η διάσημη Befana, η παλιά καλή καιφτωχή μάγισσα, έρχεται και τρώει καρύδια και μπισκότα που της άφησαν τα παιδιάκαι πριν πετάξει μακριά, τους αφήνει δώρα μέσα στις κάλτσες των δώρων,κάρβουνα για τα άτακτα παιδιά και γλυκά και παιχνίδια για τα φρόνιμα.ΤσεχίαΣτην Τσεχία η 4η Δεκεμβρίου, ημέρα τηςεορτής της Αγίας Βαρβάρας είναιαφιερωμένη στη μάρτυρα της περιόδουτων πρώτων διωγμών των Χριστιανών.Από άκρη σε άκρη της χώρας κόβονταικλαδιά κερασιάς και διατηρούνται στονερό. Εάν έχουν ανθίσει μέχρι ταΧριστούγεννα φέρνουν καλή τύχη καιπιθανόν ευνοϊκές προοπτικές για γάμομέσα στην επόμενη χρονιά.Τα κλαδιά της κερασιάς μαζί με μικρά φυτά Αλεξανδρινών και άλλα γιορτινάστολίδια τοποθετούνται μέσα σε ψάθινα καλάθια, συνθέτοντας δημιουργίεςπαραδοσιακού και μοντέρνου στυλ που κοσμούν το γιορτινό τραπέζι !26
  26. 26. ΑγγλίαΗ Αγγλική κλασσική διακόσμηση περιλαμβάνει φωτεινά κόκκινα Αλεξανδρινά γύρωαπό το τζάκι, καθώς και κλαδιά «γκι» που κρέμονται από την οροφή που σύμφωναμε τη παράδοση όποιοι στέκονται κάτω απ΄ αυτό πρέπει να ανταλλάξουν φιλιάμεταξύ τους. Για τους Άγγλους δεν νοείται εορταστικό χριστουγεννιάτικο τραπέζιχωρίς γαλοπούλα, κρεατόπιτα και χριστουγεννιάτικη πουτίγκα για καλή τύχη.ΜεξικόΟι Μεξικανοί μοιράζονται πολλές παραδόσεις με τους Ισπανούς. Ο κύριοςεορτασμός των Χριστουγέννων τους ονομάζεται La Posada. Πρόκειται για μιαθρησκευτική πομπή "reenacts", δηλαδή την αναζήτηση καταφυγίου από τον Ιωσήφκαι τη Μαρία πριν από τη γέννηση του Ιησού. Κατά τη διάρκεια της πομπής, οιΜεξικανοί πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι μεταφέροντας τις εικόνες της Παναγίαςκαι του Ιωσήφ που αναζητούν καταφύγιο.Πιστεύεται ότι ένα νεαρό αγόρι κατευθυνόμενο προς την εκκλησία για να δειτην σκηνή της γέννησης του Ιησού, είχε συνειδητοποιήσει ότι δεν είχε δώρο ναπροσφέρει στον Χριστό και έτσι συγκέντρωσε μερικά απλά πράσινα κλαδιά . Ότανέφτασε στην εκκλησία και τοποθέτησε τα πράσινα κλαδιά δίπλα στον Χριστό,ξαφνικά άρχισε να ανθίζει ένα φωτεινό κόκκινο λουλούδι σε κάθε πράσινο κλαδί, ηΠοϊνσέττια.27
  27. 27. ΒραζιλίαΩς πρώην πορτογαλική αποικία, έχει διατηρήσει μερικά από τα Χριστουγεννιάτικαέθιμα της Πορτογαλίας. Σ αυτά είναι η δημιουργία μίας σκηνής της Γέννησης ή"Presepio". Η λέξη "Presepio" προέρχεται από το "presepium" που σημαίνει τοκρεβάτι του άχυρου, στο οποίο ο Ιησούς πρωτοκοιμήθηκε μετά τη γέννηση στηΒηθλεέμ.Η δημιουργία του presepio συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Δημιουργείται κατά τηδιάρκεια των Χριστουγέννων και στολίζονται εκκλησίες, σπίτια και καταστήματα.Διάφορα χριστουγεννιάτικα κάλαντα τραγουδιούνται κατά τη διάρκεια τωνΧριστουγέννων για τον εορτασμό της γέννησης του Χριστού. Το "Noite Feliz" ("ΆγιαΝύχτα") είναι ίσως το πιο διαδεδομένο τραγούδι που συνδέεται με τα Χριστούγενναστη Βραζιλία.Τα τρόφιμα που καταναλώνονται στη Βραζιλία κατά τη διάρκεια τωνΧριστουγέννων είναι επηρεασμένα από τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία,την Ισπανία και άλλες χώρες. Το παραδοσιακό δείπνο των Χριστουγέννωνπεριλαμβάνει ψητό γαλοπούλας, λαχανικάκαι φρούτα. Η μπύρα και το κρασί έχουντην τιμητική τους στο γιορτινό τραπέζι.Όπως Άγιος Βασίλης στις ΗΠΑ, έτσι και οPapai Noel (Noel Πατέρα) είναι αυτός πουφέρνει τα δώρα στη Βραζιλία. Σύμφωνα μετο θρύλο, ζει στη Γροιλανδία και φοράειένα κόκκινο παλτό με γούνα και μεταφέρειμια τσάντα γεμάτη δώρα. Σύμφωνα με τηνπαράδοση ο Άγιος Βασίλης αφήνει έναδώρο την ημέρα των Χριστουγέννων γιακάθε καλό παιδί.Εκτός από τις υψηλές θερμοκρασίες και την απουσία του χιονιού, τα Χριστούγενναείναι λίγο πολύ το ίδιο όπως είναι στις ΗΠΑ.28
  28. 28. Χριστουγεννιάτικο ΚρυπτόλεξοΒρείτε τις λέξεις κρυμμένες οριζόντια, κάθετα και διαγώνια.(Η λύση βρίσκεται στην τελευταία σελίδα)Χ Π Ρ Ω Τ Ο Χ Ρ Ο Ν Ι ΑΟ Ρ Ψ Ι Α Ω Ι Κ Σ Ε Λ ΟΒ Δ Ι Ω Μ Α Γ Λ Μ Ξ Ι ΖΗ Ν Γ Σ Ε Α Χ Μ Υ Κ Β ΕΘ Χ Α Η Τ Σ Μ Α Ρ Ι Α ΗΛ Τ Ρ Φ Π Ο Ε Ι Ν Δ Ν ΜΕ Κ Λ Α Σ Α Σ Φ Α Θ Ι ΡΕ Γ Ε Ν Ν Η Σ Η Υ Α Φ ΕΜ Λ Κ Τ Ι Σ Ι Ν Λ Γ Κ ΑΛ Ρ Χ Ρ Υ Σ Α Φ Ι Ξ Β ΔΧριστούγενναΌξω πέφτει αδιάκοπα και πυκνό το χιόνι,κρύα και κατασκότεινη κι αγριωπή η νυχτιά.Είναι η στέγη ολόλευκη, γέρνουν άσπροι κλώνοι,μες το τζάκι απόμερα ξεψυχά η φωτιά.Τρέμει στα εικονίσματα το καντήλι πλάγικαι φωτάει στη σκυθρωπή, στη θαμπή εμορφιά.Να η φάτνη, οι άγγελοι κι ο Χριστός κι οι Μάγοικαι το αστέρι ολόλαμπρο μες στη συννεφιά!Κι οι ποιμένες, που έρχονται γύρω από τη στάνηκι η μητέρα του Χριστού στο Χριστό μπροστά.Το μικρό το εικόνισμα όλ αυτά τα φτάνει,μαζεμένα όλα μαζί και σφιχτά-σφιχτά.Πέφτει ακόμη αδιάκοπο κι άφθονο το χιόνι,όλα ξημερώνονται μ’ άσπρη φορεσιάστον αγέρα αντιλαλούν του σημάντρου οι τόνοι,29
  29. 29. Λύση ΚρυπτόλεξουΒΗΘΛΕΕΜ ΣΜΥΡΝΑΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΙΩΣΗΦΧΡΥΣΑΦΙ ΜΕΣΣΙΑΛΙΒΑΝΙ ΜΑΡΙΑΒΗΘΛΕΕΜ ΣΜΥΡΝΑΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΙΩΣΗΦΧΡΥΣΑΦΙ ΜΕΣΣΙΑΛΙΒΑΝΙ ΜΑΡΙΑΕίδα χτες το βράδυ στ όνειρό μουΕίδα χτες το βράδυ στ όνειρό μου,το γεννημένο μας Χριστό,τα βόδια επάνω του εφυσούσαν,όλο το χνώτο τους ζεστό.Το μέτωπό του ήταν σαν ήλιος,και μέσα η φάτνη η φτωχική,άστραφτε πιο καλά από μέρα,με κάποια λάμψη μαγική.Στα πόδια του έσκυβαν οι Μάγοι,κι έμοιαζε τ άστρο από ψηλά,πως θα καθίσει σαν κορώνα,στης Παναγίτσας τα μαλλιά.Βοσκοί πολλοί και βοσκοπούλες,τον προσκυνούσαν ταπεινά,ξανθόμαλλοι άγγελοι εστεκόνταν,κι έψελναν γύρω του «ωσαννά».Μα κι από αγγέλους κι από μάγους,δεν ζήλεψα άλλο πιο πολύ,όσο της Μάνας Του το στόμα,και το ζεστό - ζεστό φιλί.Τρίγωνα ΚάλανταΤρίγωνα κάλαντα σκόρπισαν παντούκάθε σπίτι μια φωλιά του μικρούΧριστού.Τρίγωνα κάλαντα μέσ τη γειτονιάήρθαν τα Χριστούγεννα κι ηΠρωτοχρονιά.Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό,μήνυμα να φέρει από τον ουρανό.Μες στη σιγαλιά ανοίγει η αγκαλιάκαι κάνει η αγάπη στη καρδιά φωλιά.Τρίγωνα κάλαντα στο μικρό χωριόκαι χτυπά Χριστούγεννα τοκαμπαναριό.Τρίγωνα κάλαντα σκόρπισαν παντούκαι μας φέρνουν μήνυμα του μικρούΧριστού.Τρέχουν τα παιδιά μέσα στο χιονιά,ήρθαν τα Χριστούγεννα κι ηΠρωτοχρονιά.Μες στη σιγαλιά άνοιξ η αγκαλιάκι έκανε η αγάπη στη καρδιά φωλιά.Τρίγωνα κάλαντα κέφι και χαράήρθαν τα Χριστούγεννα κι ηΠρωτοχρονιά.Τρίγωνα κάλαντα χρόνια σας πολλάήρθαν τα Χριστούγεννα κι ηΠρωτοχρονιά.Λύση ΑρκτικόλεξουΛύση Κρυπτόλεξου301. ΑΝΝΑ2. ΝΑΖΩΡΑΙΟΣ3. ΑΒΓΑ4. ΣΤΑΥΡΩΣΗ5. ΤΑΦΗ6. ΑΛΩΣ7. ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ8. ΗΣΑΙΑΣ

×