Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Abc seniora. aktywne i godne życie w Warszawie

637 views

Published on

Zapraszamy do zapoznania się z poradnikiem „ABC Seniora. Aktywne i godne życie w Warszawie”, przygotowanym specjalnie dla warszawskich Seniorów w ramach projektu "AGE – Działania na rzecz aktywnego i godnego starzenia się w Warszawie", który jest współfinansowany ze środków Mechanizmu Finansowego EOG 2009-2014 i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2009-2014.
Zawiera on szereg informacji i wskazówek przydatnych w życiu codziennym, dotyczących takich zagadnień jak: pomoc i wsparcie dla starszych osób, zdrowie, edukacja, bezpieczeństwo.

Mamy nadzieję, że zawarte w nim informacje przyczynią się do tego, że Seniorzy będą prowadzić czynne, satysfakcjonujące i pełne radości życie w naszym mieście.

Published in: Services
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Abc seniora. aktywne i godne życie w Warszawie

  1. 1. 2 Seniora Aktywne i godne życie w Warszawie
  2. 2. www.eeagrants.org www.norwaygrants.org Wydawca: miasto stołeczne Warszawa Redakcja i koordynacja: Biuro Pomocy i Projektów Społecznych Urzędu m.st. Warszawy Tekst: Zespół redakcyjny oraz Wydawnictwo Pascal Sp. z o.o. Opracowanie tekstu: Mateusz Binda Konsultacja dietetyczna: Wiesława Rusin Opracowanie graficzne: Wydawnictwo Pascal Sp. z o.o. Materiały zawarte w niniejszej publikacji stanowią własność miasta stołecznego Warszawy. Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejsza publikacja informacyjno-edukacyjna powsta- ła w ramach projektu „AGE – Działania na rzecz aktywne- go i godnego starzenia się w Warszawie”, dofinansowane- go ze środków Me­chanizmu Finansowego EOG 2009–2014 i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2009–2014. Warszawa, styczeń 2017 Zapraszamy do zgłaszania propozycji zmian lub sugestii do publikacji, pocztą elektroniczną na adres ese- nior@um.warszawa.pl lub listownie na ad- res Biuro Pomocy i Projektów Społecznych, ul. Niecała 2, 00-098 Warszawa.
  3. 3. Seniora Aktywne i godne życie w Warszawie
  4. 4. Szanowni Państwo, jesteście skarbnicą wiedzy, mądrości życiowej oraz doświad- czenia. Niejednokrotnie służycie młodszym pokoleniom radą i pomocą, a Państwa energia nieustannie przyczynia się do dalszego rozwoju Warszawy. Nieoceniony jest Państwa aktywny i pełny zaangażowania udział w życiu naszej stolicy. Z myślą o Państwu przygotowaliśmy poradnik „ABC Seniora. Aktywne i godne życie w Warszawie”. Zawiera on szereg informacji i wskazówek przydatnych w życiu codziennym, dotyczących takich zagadnień jak: pomoc i wsparcie dla starszych osób, zdrowie, edukacja, bezpieczeństwo. Mam nadzieję, że zawarte w nim informacje przyczynią się do tego, że będziecie prowadzić czynne, satysfakcjonujące i pełne radości życie w naszym mieście. Zachęcam również do odwiedzenia strony na której oprócz możliwości pobrania wersji elektronicznej poradnika, można zapoznać się z bogatą ofertą miasta dedykowaną seniorom. Serdecznie zapraszam do lektury. Hanna Gronkiewicz-Waltz Prezydent m.st. Warszawy
  5. 5. 4
  6. 6. „Nikt nie jest za stary na marzenia, tak jak marzenia nigdy się nie starzeją”. Lucy Maud Montgomery 5
  7. 7. Spis treści Część I. Jesteśmy po to, aby Ci pomóc – instytucjonalne formy wsparcia osób starszych 8 1. Domy Pomocy Społecznej 9 • Przyjęcie do DPS 10 • Odpłatność za pobyt 10 • DPS prowadzone przez m.st. Warszawę 13 • DPS dofinansowywane przez m.st. Warszawę 27 2. Zakłady opiekuńczo-lecznicze 28 • Przyjęcie do ZOL 29 • Odpłatność za pobyt 30 • ZOL prowadzone na terenie m.st. Warszawy 30 3. Hospicja 31 • Hospicja stacjonarne 31 • Hospicja domowe 32 • Warszawskie placówki świadczące pomoc w ramach hospicjum domowego 33 4. Inne instytucje działające na rzecz seniorów 34 • Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie 34 • Ośrodki pomocy społecznej 35 • Dzienne Domy Pomocy Społecznej 39 • Działania podejmowane przez m.st. Warszawę na rzecz osób starszych 40 Część II. W zdrowym ciele zdrowy duch 44 1. Zasady prawidłowego odżywiania 45 2. Profilaktyczne badania kontrolne 48 3. Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach 50 4. Ruch to zdrowie 55 5. Leczenie uzdrowiskowe 57 6
  8. 8. Część III. Aktywność na co dzień 58 1. Uczenie się przez całe życie jest rzeczą ludzką 59 • Uniwersytety Trzeciego Wieku 59 • Uniwersytety otwarte 60 • Cyfrowy świat seniora 61 • Kursy komputerowe dla początkujących i średnio zaawansowanych 63 • Punkty Cyfrowego Wsparcia Seniora 63 • E-pracownie warszawskie 64 • Inne formy samokształcenia 64 • Warszawska Rada Seniorów i dzielnicowe rady seniorów 66 • Wolontariat 67 2. Nie samym chlebem człowiek żyje 68 • Kina, teatry, muzea, biblioteki i domy kultury 69 • Kluby seniora 69 3. Najdalsza podróż zaczyna się od pierwszego kroku 70 Część IV. Zadbaj o swoje bezpieczeństwo 72 1. Bezpiecznie we własnym „M” 73 • Jak bezpiecznie korzystać z urządzeń codziennego użytku 73 • Udogodnienia w domu 74 2. Babciu, Dziadku, nie dajcie się oszukać! 75 Część V. Projekt „AGE – Działania na rzecz aktywnego i godnego starzenia się w Warszawie” 78 7
  9. 9. Jesteśmy po to, aby Ci pomóc – instytucjonalne formy wsparcia osób starszych Część I 8
  10. 10. 1. Domy Pomocy Społecznej Domy Pomocy Społecznej (DPS) to specjalistyczne placówki zapewniające całodobową opiekę osobom starszym, schorowanym i z niepełnosprawnością. Stworzono je z myślą o wszystkich tych, którzy nie są w stanie samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i którym nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Mieszkańcy DPS mogą liczyć nie tylko na dach nad głową, wyżywienie, odzież i profesjonalną pomoc w codziennych czynnościach, ale poza tym korzystają ze świadczeń medycznych i różnych form terapii zajęciowej – dzięki nim są wciąż otwarci na świat i ludzi wokół siebie. Poza tym DPS organizują dla swoich podopiecznych różne spotkania z ciekawymi osobami, wycieczki i koncerty – dzięki tym wydarzeniom mieszkańcy integrują się ze społeczeństwem i biorą aktywny udziałw życiu kulturalnym. Każdy DPS zapewnia: • zakwaterowanie i wyżywienie; • odzież i obuwie; • utrzymanie czystości; • opiekę: pomoc w podstawowych czynnościach życiowych i załatwieniu różnych spraw osobistych, pielęgnację; • usługi wspomagające: udział w terapii zajęciowej i aktywizacja mieszkańców, zaspokajanie ich potrzeb religijnych i kulturalnych;​ • przestrzeganie praw mieszkańców i dostępność informacji o nich samych; • możliwość sprawnego wnoszenia i załatwiania skarg oraz wniosków. 9
  11. 11. 10 Przyjęcie do DPS: O miejsce w DPS można ubiegać się osobiście lub za pośrednictwem swojego przedstawiciela ustawowego. Odpłatność za pobyt Pobyt w DPS wiąże się z opłatami, a szczegółowe koszty zależą od poszczególnych placówek. Informacji o średnim miesięcznym koszcie pobytu w DPS prowadzonych na terenie m.st. Warszawy udziela Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. Jak otrzymać miejsce w DPS? 1. Zgłoś się do ośrodka pomocy społecznej w swoim miejscu zamieszkania. Możesz uzyskać tam szczegółowe informacje na temat poszczególnych Domów i warunków zamieszkania w nich. 2. Skompletuj wszystkie wymagane dokumenty (zob. s. 11). 3. Zebrana dokumentacja wraz ze stanowiskiem ośrodka pomo- cy społecznej zostaje przekazana do Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie (WCPR) – to ono wydaje ostateczną decyzję w ciągu 30  dni od  daty złożenia wniosku, a w szczególnych przypadkach – w ciągu 60 dni. 4. Czekaj na decyzję o skierowaniu do DPS lub o odmowie skierowania. Decyzja jest wydawana na czas nieokreślony (chyba że we wniosku wskazaliśmy czas pobytu) i zawiera informację o wysokości miesięcznej opłaty za pobyt. 5. Od decyzji możesz odwołać się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.
  12. 12. Dokumenty wymagane podczas ubiegania się o miejsce w DPS: • wywiad rodzinny (środowiskowy) przeprowadzony przez pracownika ośrodka pomocy społecznej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (a w wyjątkowych przypadkach – w ciągu 2 dni); • zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia; • opinia ośrodka pomocy społecznej dotycząca stopnia sprawności; • decyzja o przyznaniu zasiłku stałego lub decyzja organu rentowo-emerytalnego, ustalającego wysokość renty lub emerytury; • wywiad rodzinny (środowiskowy) u osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS lub umowa partycypowania (udziału) w tej opłacie; • zgoda na zbieranie i przetwarzanie danych osobowych; • zgoda osoby ubiegającej się o pobyt w DPS, przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego na ponoszenie opłaty za pobyt w DPS oraz w przypadku, gdy osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty nie pokrywa należności w kasie lub na kon- to Domu – zgoda na potrącanie opłaty ze świadczenia emerytal- nego lub rentowego przez właściwy organ emerytalno-rentowy; • w przypadku umieszczania osób ubezwłasnowolnionych należy przygotować: a. postanowienie sądu o ubezwłasnowolnieniu; b. postanowienie sądu o ustanowieniu opiekuna lub kuratora; c. postanowienie sądu zezwalające opiekunowi na umieszczenie osoby ubezwłasnowolnionej w DPS; • oświadczenie o konieczności informowania o każdej zmianie swojej sytuacji dochodowej, w tym uzyskaniu jednorazowego dochodu (np. ze sprzedaży lokalu) lub innego niż dotychczas (np. z wynajmu lokalu, przyznania innego świadczenia lub dodat- ku pieniężnego). 11
  13. 13. Do wnoszeniaopłatyzapobytwDPSzobowiązanisąwkolejności: 1. mieszkaniec DPS: nie więcej niż 70% swojego dochodu (30% musi pozostać do jego własnej dyspozycji) Jeżeli dochód osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej nie jest wystarczający do pokrycia opłaty, badana jest sytuacja finansowa członków jej najbliższej rodziny. 2. małżonek, zstępni przed wstępnymi: jeżeli małżonek nie żyje, do ponoszenia opłat zobowiązane są dzieci. Ze względu na dobry status materialny dzieci mogą dofinansować dobrowolnie różnicę między 70% (odpłatność mieszkańca) do pełnej odpłatności. Osoba samotnie gospodarująca zobowiązana jest do dofinansowania pobytu w DPS swojego członka rodziny, jeżeli jej dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego (kryterium to ustala Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). Osoba gospodarująca w rodzinie zobowiązana jest do dofinansowania pobytu w DPS swojego członka rodziny, jeżeli jej dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego (kryterium to ustala Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). W każdym z tych przypadków kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty za pobyt w DPS nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego. 3. Gmina: m.st. Warszawa pokrywa różnicę między średnim kosztem utrzymania w DPS, a opłatami wnoszonymi przez osoby (małżonek, zstępni, wstępni). Małżonek, wstępni przed zstępnymi i gmina nie mają obowiązku opłat, jeżeli mieszkaniec Domu ponosi pełną odpłatność.! 12 Osoba wnosząca opłatę może zostać częściowo lub całkowicie z niej zwolniona, jeżeli: 1. wnosi opłatę za pobyt innych członków rodziny w DPS, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 2. występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza: długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty material- ne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; 3. małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; 4. osoba zobowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.
  14. 14. 1. DPS „Na Przedwiośniu” Dom został założony w 1970 r. Położony jest w dzielnicy  Wawer, niedaleko Szpitala Centrum Zdrowia Dziecka, na zalesionej działce w  otulinie Mazowieckiego Parku Krajobra- zowego. Lokalizacja gwarantuje ciszę i poczucie prywatności. Podopieczni mają do dyspozycji pokoje jedno-, dwu- i  trzy- osobowe zorganizowane w  formie oddziałów opiekuńczo-tera- peutycznych. Dzięki często organizowanym różnym imprezom okolicznościowym Dom tętni życiem przez cały rok. Dla kogo: dzieci, młodzież i dorośli z niepełnosprawnością intelektualną Liczba miejsc: 95 DPS prowadzone przez m.st. Warszawę 13 ul. Przedwiośnie 1, 04-748 Warszawa tel. (22) 815 20 50, (22) 815 20 59 www.naprzedwiosniu.waw.pl sekretariat@naprzedwiosniu.waw.pl
  15. 15. 2. DPS „Budowlani” Dla kogo: osoby w podeszłym wieku Liczba miejsc: 112 Placówka działa już od 1976 r. Powstała z inicjatywy pracowników budownictwa przy współudziale władz Warszawy – chciano w ten sposób przygotować godne miejsce dla osób, które swą młodość poświęciły na odbudowę stolicy ze zniszczeń II wojny światowej. Malowniczo położony Dom sąsiaduje z trzema parkami miejskimi, a poza tym na jego terenie wydzielono dwa ogrody: zimowy i letni. Zieleń sprzyja wypoczynkowi i rekreacji mieszkań- ców. W celu wzbogacenia oferty opiekuńczej pracownicy Domu w porozumieniu z Radą Samorządu Mieszkańców współpracują z wolontariuszami oraz organizacjami pozarządowymi. ul. Elekcyjna 6, 01-128 Warszawa tel.(22) 836 66 62, (22) 836 26 17 www.dpsbudowlani.pl sekretariat@dpsbudowlani.pl 14
  16. 16. 3. DPS im. Św. Brata Alberta Dla kogo: kobiety przewlekle somatycznie chore Liczba miejsc: 106 Dom usytuowany jest na terenie dzielnicy Praga-Północ u zbiegu ulic Kawęczyńskiej i Al. Tysiąclecia, na 1,8-hektarowej działce. Posiada pięć kondygnacji, wzdłuż wewnętrznej części biegnie ciąg krużganków. Na czwartym piętrze znajduje się taras służący do celów rekreacyjnych, zaś na parterze – patio. Dom prowadzony jest przez Zgromadzenie Sióstr Albertynek. Znajduje się tu 12 pokoi dwuosobowych, 22 pokoje trzyosobowe i 4 pokoje czteroosobowe. ul. Kawęczyńska 4b, 03-772 Warszawa tel. (22) 670 43 18, (22) 619 58 02 sekretariat@dpskaw.pl dpskaw@dpskaw.pl 15
  17. 17. 4. DPS Pracownika Oświaty Dla kogo: osoby w podeszłym wieku (bez względu na wykształcenie i zawód) Liczba miejsc: 47 Placówkę założono w 1970 r. z inicjatywy Kuratorium Okrę- gu Szkolnego m.st. Warszawy. Dom znajduje się w sąsiedz- twie Łazienek Królewskich, na które rozciąga się widok z więk- szości pokoi. Do dyspozycji mieszkańców oddano kameralny czterokondygnacyjny budynek w zabudowie szeregowej i patio z małym ogródkiem. ul. Parkowa 7a, 00-759 Warszawa tel. (22) 841 09 33, (22) 841 19 50 www.dpsparkowa.pl sekretariat@dpsparkowa.pl 16
  18. 18. 5. DPS im. „Matysiaków” Dla kogo: osoby w podeszłym wieku Liczba miejsc: 100 Placówka powstała jako projekt upamiętniający 10-lecie emisji pierwszego odcinka powieści radiowej Matysiakowie. Środki na ten cel napływały od słuchaczy z całej Polski, a pierwsi miesz- kańcy zamieszkali tu w lutym 1966 r. Dom postawiono na działce o powierzchni 1,2 hektara. Placówka składa się z sześciu połączonych ze sobą pawilonów. Przeważają pokoje jednoosobo- we, ale są tu również 4 pokoje dwuosobowe przeznaczone dla małżeństw. Obok Domu znajduje się piękny ogród, w którym w pogodne dni można miło spędzić czas. ul. Arabska 3, 03-977 Warszawa tel. (22) 617 45 78, (22) 617 48 88 sekretariat@dpsmatysiaki.waw.pl 17
  19. 19. 6. DPS „Kombatant” Dla kogo: osoby starsze i przewlekle somatycznie chore (bez względu na wykształcenie i zawód) Liczba miejsc: 96 Dom usytuowany jest na Jelonkach w dzielnicy Bemowo. Został wkomponowany w zabudowę osiedla mieszkaniowego, między ulicami Okrętową, Lazurową i Połczyńską. Placówka powstała w 1983 r. Mieści się w pięknym ogrodzie ze starym drzewostanem, ławeczkami i altanką, co zachęca do spacerów i odpoczynku na powietrzu. Mieszkańcy zajmują pokoje jednooso- bowe (niektóre znajdują się w tzw. studiach małżeńskich – miesz- kaniach dwupokojowych). Podopiecznych odwiedzają regularnie wolontariusze ze Stowarzyszenia „mali bracia Ubogich”. ul. Sternicza 125, 01-350 Warszawa tel. (22) 665 22 85 dpskombatant@dpskombatant.waw.pl 18
  20. 20. 7. DPS „Na Bachusa” Dla kogo: dzieci, młodzież i dorośli z niepełnosprawnością intelektualną Liczba miejsc: 80 Dom działa od 2012 r. Zlokalizowany jest w otulinie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego i w Warszawskim Obszarze Chronionego Krajobrazu – dzięki temu mieszkańcy mogą aktywnie wypoczywać na świeżym powietrzu. Podopieczni zajmują pokoje jedno-, dwu- lub trzyosobowe z niezależnym węzłem sanitarnym. Dom świadczy też usługi dziennego pobytu. Ponieważ dysponuje nowoczesnym sprzętem z zakresu fizjoterapii, może zaoferować szeroką gamę zabiegów terapeutycznych. ul. Bachusa 7, 04-814 Warszawa tel. (22) 610 03 53, (22) 610 44 34 www.dpsnabachusa.pl sekretariat@dpsnabachusa.pl 19
  21. 21. 8. Centrum Alzheimera Dla kogo: przewlekle somatycznie chorzy ukierunkowani na choroby otępienne, w tym chorobę Alzheimera Liczba miejsc: 120 To jedyna w Polsce publiczna, specjalistyczna placówka terapeu- tyczna, rehabilitacyjna i opiekuńcza stworzona z myślą o osobach z chorobą Alzheimera. Centrum dąży do poprawy samopoczucia i zwiększenia samodzielności chorych w ich życiu codziennym. W Centrum Alzheimera funkcjonują: • Dom Pomocy Społecznej zapewniający całodobową opiekę oraz zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, opiekuń- czych i wspomagających. • Dzienny Dom Pomocy, który jest dziennym ośrodkiem wsparcia dla osób z chorobami otępiennymi, czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–16:00; • Specjalistyczny Punkt Konsultacyjny dla osób z chorobą Alzheimera i ich rodzin, a także opiekunów – można tu uzyskać bezpłatne porady psychologa,psychiatry i prawnika. Al. Wilanowska 257, 02-730 Warszawa tel. (22) 843 19 22, (22) 847 24 61 www.ca.waw.pl sekretariat@ca.waw.pl 20
  22. 22. 9. DPS „Pod Brzozami” Dla kogo: osoby w podeszłym wieku Liczba miejsc: 80 Dom zlokalizowano na terenie Białołęki Dworskiej: panują tu ko- rzystne warunki mikroklimatyczne, a wokół rozciągają się tere- ny zielone i przeważa niska zabudowa jednorodzinna. Placów- ka działa od 1968 r. Początkowo służyła jako Państwowy Dom Rencisty, ale w 1992 r. przekształcono ją w DPS. Dwukondy- gnacyjny budynek otacza częściowo zalesiony ogród z wieloma miejscami do wypoczynku. Do dyspozycji mieszkańców są pokoje jedno- i dwuosobowe. ul. Bohaterów 46/48, 03-007 Warszawa tel. (22) 811 44 85 www.dpspodbrzozami.pl sekretariat@dpspodbrzozami.pl 21
  23. 23. 10. DPS „Syrena” Dla kogo: osoby starsze Liczba miejsc: 150 Placówka położona jest w dzielnicy Wola na 2,2-hetarowej dział- ce, pomiędzy ulicami Żytnią i Górczewską. Dom założony w 1970 r. mieści się w sześciopiętrowym budynku. Wokół roztacza się ogródek relaksacyjny z altanką i alejkami spacerowymi, z którego można korzystać przez cały rok. Do dyspozycji mieszkańców są pokoje jedno- i dwuosobowe. ul. Syreny 26, 01-150 Warszawa tel. (22) 632 32 41 www.dpssyrena.pl sekretariat@dpssyrena.pl 22
  24. 24. 11. DPS dla Kombatantów Dla kogo: osoby przewlekle somatycznie chore Liczba miejsc: 70 Dom działa od 1996 r. Znajduje się na hektarowej działce położonej nieopodal parku Szczęśliwieckiego – taka lokalizacja umożliwia mieszkańcom łatwy dostęp do infrastruktury miejskiej, a także korzystanie z placówek kulturalnych i rekreacyjnych. Placówka zapewnia 29 pokoi jednoosobowych i 21 dwuosobowych. Za budynkiem znajduje się ogród z altaną, ławkami i wytyczonymi ścieżkami – pełni funkcję rekreacyjno-wypoczynkową. ul. Dickensa 25, 02-382 Warszawa tel. (22) 659 60 61, (22) 659 50 11 www.dpsdickensa.waw.pl dpskombatant1@wp.pl 23
  25. 25. 12. DPS przy ul. Wójtowskiej Dla kogo: osoby przewlekle somatycznie chore Liczba miejsc: 110 Dom usytuowany jest w okolicy Starówki oraz Nowego Miasta i funkcjonuje już od 1964 r. Powstał z inicjatywy Centralnego Żydowskiego Komitetu Pomocy Społecznej działającego przy Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym Żydów w Polsce. Wieloletnim dyrektorem Domu był słynny prozaik Stanisław Benski. Placówka zajmuje 1,9-hektarową działkę obsa- dzoną zielenią. Przygotowano tu pokoje jedno- i dwuosobowe. ul. Wójtowska 13, 00-224 Warszawa tel. (22) 635 77 40, (22) 831 52 52 www.dpswojtowska.pl dpswojtow@poczta.onet.pl 24
  26. 26. 13. DPS „Chemik” Dla kogo: osoby w podeszłym wieku Liczba miejsc: 100 Czterokondygnacyjny budynek położony na działce z ogrodem został wybudowany przez Warszawską Fabrykę Kosmetyków Pollena Uroda na początku lat 70. XX w. Obecnie sąsiadu- je z nowoczesnym osiedlem mieszkaniowym. Do dyspozycji mieszkańców oddano 68 pokoi jednoosobowych i 16 pokoi dwuosobowych, wyposażonych w łazienki i sygnalizację przyzywową. Wewnątrz Domu znajduje się przeszklone patio, w którym urządzono kawiarenkę. ul. Korotyńskiego 10, 02-121 Warszawa tel. (22) 823 50 12 www.dpschemik.pl dpschemik@idsl.pl 25
  27. 27. 14. DPS „Leśny” Dla kogo: osoby przewlekle psychicznie chore Liczba miejsc: 200 To jedyny DPS o profilu psychiatrycznym działający na terenie m.st. Warszawy. Położony w bezpośrednim sąsiedztwie Puszczy Kampinoskiej, oferuje swym mieszkańcom park leśny z altanka- mi, amfiteatrem i grillem oraz wielofunkcyjne boisko sportowe. W czterokondygnacyjnym budynku przeważają pokoje dwu- osobowe, a ponadto funkcjonują tu dwa mieszkania chronione (ich lokatorzy funkcjonują prawie samodzielnie). ul. Tułowicka 3, 01-974 Warszawa tel. (22) 835 43 86, (22) 834 20 17 www.dps-lesny.waw.pl sekretariat@dps-lesny.waw.pl 26
  28. 28. 15. DPS im. Stanisława Broniewskiego „Orszy” ul. J. Kilińskiego 10/12, 05-075 Warszawa, tel. (22) 761 34 70, (22) 761 34 71 www.gniazdo.org.pl, biuro@gniazdo.org.pl 15 miejsc (dodatkowo 17 miejsc prywatnych) dla osób w podeszłym wieku. 16. DPS im. św. Franciszka Salezego ul. Solec 36a, 00-394 Warszawa, tel. (22) 625 63 42; 90 miejsc dla osób przewlekle somatycznie chorych. www.dpsswsalezego.pl, dpssolec@wp.pl. DPS dofinansowywane przez m.st. Warszawę 17. DPS dla Kobiet im. św. Józefa Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia ul. Hetmańska 44, 04-305 Warszawa, tel. (22) 516 92 20; dps@poczta.pop.pl 95 miejsc dla kobiet przewlekle somatycznie chorych. 18. DPS Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi ul. Żegańska 34, 04-713 Warszawa, tel. (22) 812 07 72; dps_miedzylesie@op.pl 70 miejsc dla dziewcząt i kobiet z niepełnosprawno- ścią intelektualną. 19. DPS „Pomocna Dłoń” ul. Odrębna 10, 04-867 Warszawa, tel./faks (22) 612 79 72 www.dpspomocnadlon.pl, odrebna@poczta.fm 30 miejsc (25 stałych miesz- kańców i 5 w hostelu) dla do- rosłych z niepełnosprawnością intelektualną. Oprócz powyższych DPS na terenie Warszawy działają placówki prywatne oferujące pobyty długo- i krótkoterminowe. Trzeba się jednak upewnić, czy dany obiekt spełnia określone przepisy prawa i uzyskał zezwolenie wojewody na prowadzenie działalności. Wykaz placówek, które pozytywnie przeszły tę weryfikację, można znaleźć na stronie www.mazowieckie.pl w zakładce Polityka Społeczna/Rejestry i wykazy. 27
  29. 29. Zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL) działające na terenie Warszawy są zarządzane przez Stołeczne Centrum Opiekuńczo- -Lecznicze sp. z o.o. Placówki te świadczą całodobowe usługi zdrowotne dla osób przewlekle chorych i z niepełnosprawnością, dbają też o promocję zdrowia – właśnie tym różnią się od domów pomocy społecznej. Celem zabiegów są zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia, a także stymulowanie chorych do aktywności – z tą myślą stosowane są metody terapeutyczne i psychoterapeutyczne. Zabiegi są finansowane przez NFZ, a po stronie chorego pozostają koszty wyżywienia i zakwaterowania. Każdy ZOL zapewnia: • całodobową opiekę zdrowotną: pielęgnację i rehabilita- cję osób niewymagających hospitalizacji; • niezbędne konsultacje specjalistyczne i badania diagno- styczne; • produkty lecznicze i wyroby medyczne; • pomieszczenia mieszkalne i wyżywienie dostosowane do stanu zdrowia; • edukację zdrowotną polegającą na przygotowa- niu świadczeniobiorcy i jego rodziny lub opiekuna do samoopieki i samopielęgnacji w warunkach domowych. Wymagane dokumenty: • wywiad pielęgniarski i zaświadczenie lekarskie; • skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego; • karta oceny świadczeniobiorcy według skali Barthel (do zakładu może zostać przyjęty pacjent, którego stan zdrowia oceniono na 40 punktów lub mniej); • zgoda świadczeniobiorcy na potrącanie opłaty za pobyt w zakładzie. 2. Zakłady opiekuńczo-lecznicze ! 28 Wzory wszystkich dokumentów można pobrać ze strony internetowej Stołecznego Centrum Opiekuńczo-Leczniczego (www.zol.warszawa.pl).
  30. 30. ! Przyjęcie do ZOL O miejsce w ZOL mogą ubiegać się osoby przewlekle chore i z niepełnosprawnością. Do ZOL nie mogą zostać przyjęte: • osoby z zaawansowaną chorobą nowotworową, psychiczną lub z uzależnieniem (w szczególności od alkoholu); • osoby kwalifikujące się do domu pomocy społecznej, znajdujące się w trudnej sytuacji socjalnej. 29 Jak otrzymać miejsce w ZOL? 1. Zgłoś się do lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (np. rodzinnego, specjalisty lub ze szpitala) z wnioskiem o skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego. 2. Skompletuj wymagane dokumenty (zob. s. 28). 3. Przekaż dokumentację do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego przy ul. Szubińskiej 4 (zob. też s. 30). 4. Czekaj na pisemną decyzję o umieszczeniu w ZOL podejmowaną przez komisję kwalifikującą lub na decyzję odmowną. 5. Kierownik ZOL informuje lekarza podstawowej opieki zdrowotnej o objęciu cię opieką długoterminową.
  31. 31. 30 ! Odpłatność za pobyt Koszty wyżywienia i zakwaterowania w zakładzie ponosi pacjent. Opłata wynosi 250% najniższej emerytury, z tym że od chorego nie można żądać kwoty przekraczającej 70% jego miesięczne- go dochodu – górna granica opłaty zależy więc od miesięcznego dochodu, a 30% dochodu musi pozostać do dyspozycji pacjenta. Do uiszczania opłaty zobowiązany jest pacjent – jeżeli tylko rodzina nie przyjęła na siebie wprost zobowiązania do ponoszenia tych kosztów, ZOL nie może domagać się ewentualnej dopłaty od rodziny chorego. Obowiązek alimentacyjny Osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej może wystąpić o zasądzenie obowiązku alimentacyj- nego od osoby zobowiązanej (np. swoich dzieci), ale roszczenie to przysługuje tylko tej osobie (ewentual- nie jej opiekunowi prawnemu lub kuratorowi) i ZOL nie może z nim wystąpić. ZOL prowadzone na terenie m.st. Warszawy Stołeczne Centrum Opiekuńczo-Lecznicze dysponuje łącznie 730 miejscami w trzech zakładach. Wszystkie obiekty są w pełni przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Są to: 1. Zakład Opiekuńczo-Leczniczy im. Sue Ryder, ul. Mehoffera 72/74, 03-131 Warszawa, tel. (22) 811 06 88, faks (22) 811 18 64 www.zol.warszawa.pl biuro@zol.warszawa.pl Liczba miejsc: 450 2.Zakład Opiekuńczo-Leczniczy, ul.Szubińska 4, 01-958 Warszawa tel. (22) 834 70 18 biuro@zol.warszawa.pl Liczba miejsc: 110 3.Zakład Opiekuńczo-Leczniczy, ul. Olchy 8, 04-837 Warszawa tel./faks (22) 615 70 41 Liczba miejsc: 170
  32. 32. Przeciwwskazania do umieszczenia w hospicjum: • choroby zakaźne; • narkomania; • choroby psychiczne stanowiące zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta lub osób z jego otoczenia. W hospicjum nie stosuje się urządzeń technicznych czy środków farmakologicznych służących podtrzymywaniu funkcji życiowych chorego. Zamiast tego zapewnia się mu pomoc w ostatnich dniach życia, minimalizując cierpienia jego i jego bliskich. 31 Hospicja są placówkami przeznaczonymi dla osób chorych na nie- uleczalne, niepoddające się leczeniu i prowadzące do śmierci cho- roby (m.in. nowotwory, zanik mięśni, AIDS). Ich głównymi celami są: • likwidacja bólu oraz złagodzenie innych objawów choroby; • wsparcie psychiczne i duchowe chorego i jego rodziny. Hospicjum zapewnia opiekę w dwóch postaciach: stacjonarną lub domową. Opieka hospicyjna jest bezpłatna dla pacjentów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym. Hospicja stacjonarne Hospicja stacjonarne są przeznaczone dla osób w ostatnim stadium choroby. Warunkiem przyjęcia jest zakończone radykalne leczenie onkologiczne. Jak otrzymać miejsce w hospicjum stacjonarnym? • złóż wymagane dokumenty; • czekaj na rozpatrzenie wniosku przez lekarza hospicjum. Wymagane dokumenty: • skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (np. rodzinnego, specjalisty lub ze szpitala); • orzeczenie lekarskie dla pacjenta kierowanego do hospicjum; • ksero dowodu tożsamości; • ksero dowodu ubezpieczenia; • zgoda pacjenta do objęcia opieką paliatywno-hospicyjną; • oświadczenie pacjenta upoważniające do uzyskiwania dokumentacji medycznej i informacji o stanie zdrowia i udzielonych świadczeń zdro- wotnych. Wzory wszystkich wymaganych dokumentów można pobrać ze strony internetowej wybranego hospicjum lub uzyskać je w recepcji danej placówki. 3. Hospicja
  33. 33. 32 Hospicja domowe Opiekę paliatywną można uzyskać bezpłatnie także we własnym domu. W ramach hospicjum domowego zapewniona jest opieka: lekarzy, pielęgniarek, psychologów, rehabilitantów oraz duchow- nych (na życzenie chorego). Pacjent objęty taką formą pomocy może w szczególności liczyć na: • porady lekarskie udzielane w zależności od potrzeb (nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu); • wizyty pielęgniarskie udzielane w zależności od potrzeb (nie rzadziej niż dwa razy w tygodniu); • farmakologiczne leczenie bólu i innych objawów chorobowych; • zapobieganie powikłaniom; • bezpłatne wypożyczanie sprzętu medycznego niezbędnego do prawidłowej opieki nad chorym (np. łóżka, materace przeci- wodleżynowe, pompy infuzyjne, wózki inwalidzkie, kule); • darmowe badania zlecone przez lekarza zatrudnionego w hospicjum domowym. Hospicja stacjonarne prowadzone na terenie m.st. Warszawy 1. Centrum Działalności Leczniczej Caritas Archidiecezji Warszawskiej ul. Krakowskie Przedmieście 62, 00-322 Warszawa tel./faks (22) 828 18 15, www.warszawa.caritas.pl; warszawa@caritas.pl 2. ZOZ Fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa ul. W. Pileckiego 105, 02-781 Warszawa tel. (22) 643 57 08 www.fho.org.pl; fho@fho.org.pl 3. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział Medycyny Paliatywnej ul. W. K. Roentgena 5, 02-784 Warszawa tel. (22) 460 00 09, (22) 546 20 00 www.coi.waw.pl
  34. 34. 33 Warszawskie placówki świadczące pomoc w ramach hospicjum domowego 1. Archidiecezjalny Zespół Domowej Opieki Paliatywnej (Bielany) pl. Konfederacji 55, 01-834 Warszawa tel. (22) 663 99 40, (22) 663 55 93 www.hospicjumdomowe.com; azdop.wawa@wp.pl 2. Mokotowskie Hospicjum Świętego Krzyża Al. Niepodległości 67/147, 02-626 Warszawa tel. (22) 425 06 83, (22) 646 31 20 www.mokotowskiehospicjum.pl; mokotowskiehospicjum@onet.pl 3. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „St. Vincent Medical Center” (Ochota) ul. St. Skarżyńskiego 1, 02-377 Warszawa tel./faks (22) 823 12 96, 609 800 398 www.stvincentmedical.com.pl; biuro@stvincentmedical.com.pl 4. NZOZ Zgromadzenia Księży Marianów (Targówek) ul. Tykocińska 27/35, 03-545 Warszawa tel. (22) 679 67 00, (22) 679 68 85, (22) 679 68 48 www.hospicjum-domowe.waw.pl; hospicjum@marianie.pl 5. SZPZLO Warszawa-Wawer ul. J. Strusia 4/8, 04-564 Warszawa tel. (22) 590 09 24 www.zoz-wawer.waw.pl; sekretariat@zoz-wawer.waw.pl 6. SZPZLO Warszawa Praga Południe ul. Krypska 39, 04-082 Warszawa tel. (22) 813 30 51 do 55, (22) 211 80 01 (infolinia) www.szpzlo.praga-pld.pl; sekretariat1@szpzlo.praga-pld.pl 7. ZOZ Fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa (Ursynów) ul. W. Pileckiego 105, 02-781 Warszawa tel. (22) 643 57 08 www.fho.org.pl; fho@fho.org.pl
  35. 35. ul. Lipińska 2, 01-833 Warszawa tel. (22) 599 71 20 www.wcpr.pl Do centrum można zwrócić się m.in.: • w celu uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności (sprawę załatwia się w Miejskim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie, ul. gen. Andersa 5, 00-147 Warszawa); • w celu uzyskania dofinansowania dla osób z niepełno- sprawnością ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON); • w celu skierowania do domu pomocy społecznej (więcej o DPS – zob. s. 9); • w sprawach związanych z rodzinami zastępczymi i rodzinny- mi domami dziecka; • w celu uzyskania wsparcia dla cudzoziemców. Wzory wymaganych dokumentów można pobrać ze strony www.wcpr.pl. 4. Inne instytucje działające na rzecz seniorów Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie Jest to jednostka organizacyjna m.st. Warszawy, która zajmuje się m.in. realizacją zadań z zakresu: • pomocy społecznej; • wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej; • społecznej rehabilitacji osób z niepełnosprawnością. 34 Chorych można zgłaszać telefonicznie lub osobiście w godzi- nach pracy wybranej placówki, przedkładając skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (np. rodzinnego, spe- cjalisty lub ze szpitala) z adnotacją o zakończonym leczeniu przyczynowym. Konieczne są także ubezpieczenie zdrowotne i zgoda pacjenta na opiekę hospicyjną. Ostateczną decyzję o objęciu opieką podejmuje lekarz hospicjum. Pierwsza wizy- ta lekarska odbywa się po telefonicznym ustaleniu terminu.
  36. 36. Ze środków PFRON dofinansowywane są: • uczestnictwo w turnusach rehabilitacyjnych; • likwidacja barier architektonicznych; • likwidacja barier w komunikowaniu się i barier technicznych; • zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. Ośrodki pomocy społecznej Do ośrodka pomocy społecznej (OPS) można zwrócić się z wnio- skiem o udzielenie pomocy pieniężnej lub rzeczowej, a także w formie usług opiekuńczych. Placówki oferują też darmową pomoc prawną i kompletują dokumentację potrzebną do przyznania osobie starszej miejsca w domu pomocy społecznej. OPS na terenie m.st. Warszawy 1. OPS Dzielnicy Bemowo ul. Rozłogi 10, 01-310 Warszawa, tel. (22) 487 13 00 www.opsbemowo.waw.pl; sekretariat@opsbemowo. waw.pl 2.OPS Dzielnicy Białołęka ul. J. Marywilska 44c, 03-042 Warszawa tel. (22) 614 70 00, (22) 300 20 40, (22) 300 20 41 www.opsbialoleka.waw.pl; sekretariat@opsbialoleka.waw.pl 3. OPS Dzielnicy Bielany ul. S. Przybyszewskiego 80/82, 01-824 Warszawa tel. (22) 568 91 00 www.opsbielany.waw.pl; sekretariat@opsbielany.waw.pl 4.OPS Dzielnicy Mokotów ul. Falęcka 10, 02-545 Warszawa tel. (22) 849 44 66 www.opsmokotow.pl; sekretariat@opsmokotow.pl Filia Nr 1: ul. Iwicka 19, tel. (22) 841 83 61; sekretariat.f1@opsmokotow.pl Filia Nr 2: ul. M. Bałuckiego 5, tel. (22) 844 74 43, (22) 844 15 38; sekretariat.f2@opsmokotow.pl 5. OPS Dzielnicy Ochota ul. Przemyska 11, 02-361 Warszawa tel. (22) 822 11 24 www.opsochota.waw.pl; osrodek@opsochota.waw.pl 6. OPS Dzielnicy Praga Południe ul. Wiatraczna 11, 04-366 Warszawa tel. (22) 277 33 00, (22) 277 33 01 www.ops-pragapoludnie.pl; sekretariat@ops-pragapoludnie.pl 35
  37. 37. 7. OPS Dzielnicy Praga Północ ul. K. Szymanowskiego 6/61,  03-477 Warszawa, tel. (22) 511 24 00 www.opspragapolnoc.waw.pl; sekretariat@opspragapolnoc.waw.pl Filia Nr 1: ul. J. Groszkowskiego 5, tel. (22) 518 59 00; sekretariat.filia1@opspragapolnoc.waw.pl Filia nr 2: ul. B. Brechta 15/31, tel. (22) 518 91 20; sekretariat.filia2@opspragapolnoc.waw.pl 8. OPS Dzielnicy Rembertów ul. Plutonowych 10, 04-404 Warszawa tel. (22) 673 54 12 www.opsrembertow.waw.pl; sekretariat@opsrembertow.waw.pl 9. Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście im. prof. Andrzeja Tymowskiego ul. Konwiktorska 3/5, 00-217 Warszawa tel. (22) 628 07 12, (22) 621 95 26, (22) 745 02 18, (22) 821 97 16 www.cps.srodmiescie.warszawa.pl; sekretariat@cps.srodmiescie.warszawa.pl 11. OPS Dzielnicy Ursus pl. Czerwca 1976 roku 1, 02-495 Warszawa tel. (22) 478 41 11 www.ops-ursus.pl; sekretariat@ops-ursus.pl 12. OPS Dzielnicy Ursynów ul. J. Cybisa 7, 02-784 Warszawa tel. (22) 544 12 00 www.ops-ursynow.civ.pl; sekretariat@ops-ursynow.pl 13. OPS Dzielnicy Wawer ul. Korkowa 119/123, 04-519 Warszawa Dział Pomocy Środowiskowej: ul. Włókiennicza 54 tel.(22)8721513,(22)8722071, (22) 872 13 92 www.opswawer.waw.pl; opswawer@wp.pl 14. OPS Dzielnicy Wesoła ul. 1 Praskiego Pułku 21a, 05-075 Warszawa  tel./faks (22) 773 44 12, (22) 773 94 40, (22) 773 94 34 www.opswesola.waw.pl; sekretariat@opswesola.waw.pl 15. OPS Dzielnicy Wilanów ul. Przyczółkowa 27a, 02-968 Warszawa tel. (22) 648 22 26 www.ops.wilanow.pl; wilanow@ops.waw.pl 10. OPS Dzielnicy Włochy ul. Czereśniowa 35, 02-457 Warszawa tel. (22) 863 98 37, (22) 863 91 75 www.opswlochy.waw.pl; opswlochy@poczta.onet.pl 36
  38. 38. Usługi opiekuńcze Pomoc w postaci usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych przyznaje się  osobie wymagającej opieki innych osób (np. z powodu wieku lub choroby), której rodzina, a także wspólnie zamieszkujący z nią małżonek, wstęp- ni oraz zstępni nie mogą jej tej pomocy zapewnić. Ze wsparcia pracowników socjalnych można skorzystać we własnym domu albo w specjalnym ośrodku wsparcia (np. w środowiskowym domu samopomocy). Zakres usług opiekuńczych: • pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych (np. robienie zakupów, sprzątanie, gotowanie); • opieka higieniczna i pielęgnacja zalecone przez lekarza (np. mycie, opieka podczas choroby, pomoc w przyjmowaniu leków, pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych); • zapewnienie kontaktów z otoczeniem i organizacja czasu wolnego; • specjalistyczne usługi opiekuńcze dostosowane do indywidualnych potrzeb chorego (świadczone przez osoby z odpowiednim przygotowaniem zawodowym). ! 18. OPS Dzielnicy Żoliborz ul. gen. H. Dembińskiego 3, 01-644 Warszawa tel. (22) 569 28 00 www.ops-zoliborz.waw.pl; zolops@ops-zoliborz.waw.pl 17. OPS Dzielnicy Wola ul. gen. J. Bema 91, 01-233 Warszawa tel. (22) 571 50 00 www.ops-wola.waw.pl; sekretariat@ops-wola.waw.pl 16. OPS Dzielnicy Targówek ul. św. Wincentego 87, 03-291 Warszawa tel. (22) 277 02 50 www.ops-targowek.waw.pl; ops.tar@ops-targowek.waw.pl Filia Nr 1: dla mieszkańców Bródna: ul. św. Wincentego 87, tel. (22) 277 02 00; ops.tarf1@ops-targowek.waw.pl Filia Nr 2: dla mieszkańców Targówka, Targówka Fabryczne- go i Zacisza: ul. Stojanowska 12/14, tel. (22) 679 51 57, (22) 679 61 28; ops.tarf2@ops-targowek.waw.pl 37
  39. 39. 38 Osoby korzystające z usług opiekuńczych ponoszą za nią częściową odpłatność, której wysokość ustalają poszczególne gminy. Koszty zależą też od rodzaju wsparcia (np. usługi specjalistyczne są droższe od zwykłych) i czasu, jaki pracownik poświęci swemu podopieczne- mu. Szczegółowych informacji udzielają poszczególne OPS – ich lista znajduje się na s.35-37. Częściowe lub całkowite zwolnienie z opłat: • na wniosek osoby objętej pomocą, jej bliskiego lub pracownika socjalnego; • przyznawane na czas określony w szczególnych sytu- acjach losowych lub rodzinnych, gdy opłacenie usług byłoby nadmiernym obciążeniem dla podopiecznego lub jego rodziny albo niweczyłoby skutki udzielonej pomocy. ! Jak uzyskać pomoc w formie usług opiekuńczych? 1. Zgłoś się do ośrodka pomocy społecznej: osobiście, telefo- nicznie lub listownie. Złóż wniosek i zaświadczenia lekarskie potwierdzające, że taka pomoc jest potrzebna. 2. Czekaj na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego w twoim domu – ustali on twoją faktyczną sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową (ustalenia te mogą wpłynąć na wysokość odpłatności za usługi). 3. Czekaj na ewentualny wywiad środowiskowy wśród twojej ro- dziny – może zostać przeprowadzony w celu upewnienia się, że w twoim najbliższym otoczeniu nie ma krewnego mogącego pomóc (np. dzieci, wnuki). 4. Czekaj na wydanie decyzji (OPS ma na to 30 dni od zgłoszenia wniosku). Przyznając usługi opiekuńcze, OPS ustala ich zakres, czas i miejsce świadczenia. Możesz odwołać się od decyzji o odrzuceniu wniosku na zasadach i w terminie wskazanym w decyzji.
  40. 40. 39 ! Dzienne Domy Pomocy Społecznej Poszczególne ośrodki pomocy społecznej oferują dodatkowe wsparcie dla seniorów w postaci domów dziennego pobytu, działających zazwyczaj od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–16:00. Placówki te stworzono z myślą o podtrzymywaniu kondycji psychicznej i zwalczaniu osamotnienia osób starszych. Każdy Dzienny Dom zapewnia: • podtrzymywanie aktywności społecznej; • utrzymanie dobrej kondycji i sprawności ruchowej (np. zajęcia gimnastyczne, ćwiczenia oddechowe); • utrzymywanie i rozwijanie sprawności intelektualnej (np. gry świetlicowe, ćwiczenia pamięci); • usamodzielnienie i pobudzenie zaradności; • rozwijanie różnych zainteresowań (różne terapie zajęcio- we, np. warsztaty manualne, muzyczne, teatralne); • organizację wolnego czasu (np. wspólne wycieczki, wyjścia do kina i teatru); • oparcie społeczne: zaspokojenie potrzeby kontaktu i przy- należności (w tym integracja ze środowiskiem lokalnym); • posiłek (ich liczba zależy od poszczególnych Domów). Jak otrzymać miejsce w DDPS? 1. Skontaktuj się z pracownikiem socjalnym ośrodka pomocy społecznej i wyraź swą chęć uczestniczenia w zajęciach organizowanych przez Dom. 2. Przedstaw zaświadczenie lekarskie o stanie swojego zdrowia oraz dokumenty potwierdzające wysokość dochodu. 3. Czekaj na wywiad środowiskowy przeprowadzony przez pracownika socjalnego w twoim miejscu zamieszkania – ma na celu zbadanie twojej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, mieszkaniowej i dochodowej. 4. Czekaj na decyzję dyrektora ośrodka pomocy społecznej.
  41. 41. ! Z usług Domu w pierwszej kolejności mogą korzystać: • emeryci lub renciści w wieku emerytalnym (powyżej 60. roku życia); • osoby samotne lub osamotnione w rodzinie; • osoby z niepełnosprawnością; • osoby o niskich dochodach; • osoby żyjące w trudnych warunkach mieszkaniowych lub rodzinnych. Szczegółowych informacji udzielają poszczególne ośrodki pomocy społecznej – ich listę zamieszczono na s.35-37. Odpłatność za uczestnictwo w Dziennym Domu jest obli- czana w zależności od wysokości dochodów danej osoby (renty, emerytury) – wynosi od 100% do całkowitego zwolnienia z odpłatności. Działania podejmowane przez m.st. Warszawę na rzecz osób starszych Starzejące się społeczeństwo jest faktem, dlatego podejmowane są różne kroki mające na celu poprawę jakości życia seniorów, ich aktywizację społeczną i zapobieganie ich dyskryminacji i wykluczeniu. Podejmowane są działania, dzięki którym: • starsze osoby mogą spędzać swój wolny czas w bardziej urozmaicony sposób; • ich pozycja na rynku pracy zostaje wzmocniona (np. przez kursy doszkalające); • są w stanie prowadzić samodzielne życie w swym dotychczaso- wym miejscu zamieszkania (np. dzięki profilaktyce zdrowotnej). Spełnieniu tych zadań służy m.in. program Warszawa Przyjazna Seniorom na lata 2013–2020 realizowany przez różne podmioty (np. jednostki organizacyjne m.st. Warszawy, Straż Miejską, Urząd Pracy, organizacje pozarządowe). Pomoc Miasta dotyczy edukacji, aktyw- ności ruchowej, zdrowia, integracji pokoleniowej i międzypokoleniowej oraz pomocy społecznej. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie senioralna.um.warszawa.pl. 40
  42. 42. 41 Przykładowe działania m.st. Warszawy na rzecz seniorów: OBSZAR ZAKRES DZIAŁAŃ zdrowie • coroczne bezpłatne szczepienia przeciw- ko grypie • przychodnie dla kombatantów: SZPZLO Warszawa-Mokotów – Przychodnia Lekar- ska dla Kombatantów oraz Szpital Praski p.w. Przemienienia Pańskiego Sp. z o.o. • poradnie geriatryczne: SZPZLO Warsza- wa Targówek, SPZZLO Warszawa Żo- liborz, Szpital Solec Sp. z o.o., a także oddziały dzienne psychogeriatryczne: SPZOZ Warszawa Wola-Śródmieście oraz SPZZLO Warszawa Żoliborz • powołanie Zespołu ds. Geriatrii i Opieki Długoterminowej w ramach Warszaw- skiej Rady Polityki Zdrowotnej pomoc społeczna • projekt „Zaloguj i pomagaj – Warsza- wa dla seniora” finansowany ze środ- ków m.st. Warszawy i realizowany przez Stowarzyszenie Q Rozwojowi: ma na celu stworzenie społeczności wolontariuszy pomagających warszawskim seniorom (projekt realizowany do 2018 r.)
  43. 43. 42 edukacja i kultura • dofinansowanie spacerów i spotkań varsavianistycznych realizowanych przez organizacje pozarządowe • dofinansowanie projektów oferujących bezpłatne zajęcia w zakresie podnoszenia umiejętności w posługiwaniu się kompute- rem i korzystaniu z internetu • dofinansowanie zajęć organizowanych przez biblioteki i domy kultury, niejedno- krotnie oferujących darmowe uczestnictwo w życiu kulturalnym • darmowa pomoc prawna dostępna w 35 punktach dla osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, komba- tantów, weteranów, osób po 65. roku ży- cia; lista punktów jest dostępna na stronie senioralna.um.warszawa.pl transport • likwidowanie barier komunikacyjnych – zakup niskopodłogowych autobusów i tramwajów • bilet seniora 65+ w cenie 50 zł na rok (korzysta z niego ok. 60 000 osób) • bezpłatne przejazdy komunikacją miej- ską dla osób powyżej 70. roku życia (z programu korzysta ok. 225 000 osób)
  44. 44. 43 ! Jeżeli potrzebujesz szczegółowych informacji o działaniach m.st. Warszawy na rzecz osób starszych: • wejdź na stronę senioralna.um.warszawa.pl • napisz na adres esenior@um.warszawa.pl lub • skontaktuj się bezpośrednio z Biurem Pomocy i Projektów Społecznych Urzędu m.st. Warszawy, ul. Niecała 2, 00-098 Warszawa, tel. (22) 443 14 40, (22) 443 14 41, faks (22) 443 14 42. integracja pokoleniowa i międzypokoleniowa • prace nad uruchomieniem międzypoko- leniowego centrum dla seniora z pełną informacją o działaniach na rzecz seniorów (Ośrodek Nowolipie, Nowolipie 25, 01-011 Warszawa, www.osrodeknowolipie.pl) • wspieranie środowisk kombatanckich ze szczególnym uwzględnieniem kultywo- wania pamięci historycznej wśród młod- szych pokoleń • organizacja corocznego Warszawskiego Tygodnia Seniora promującego Warszawę jako miejsce przyjazne osobom starszym (na przełomie września i października) aktywność społeczna • funkcjonowanie Komisji Dialogu Społecz- nego ds. Osób Starszych i Kombatantów oraz Komisji Dialogu Społecznego ds. Uniwersytetów Trzeciego Wieku • stworzenie strony internetowej senioralna.um.warszawa.pl informującej o działaniach i usługach na rzecz seniorów w Warszawie
  45. 45. W zdrowym ciele zdrowy duch Część II 44
  46. 46. 45 1. Zasady prawidłowego odżywiania Jak i kiedy jeść? • spożywaj 4–5 lekkich posiłków w ciągu dnia. Nie obciążą żołądka, a jednocześnie zapobiegnie to gwałtownym spadkom poziomu cukru we krwi. • stosuj urozmaiconą dietę, aby dostarczać organizmowi wszystkich potrzebnych składników pokarmowych, witamin i minerałów. • śniadanie zjedz w ciągu 30–60 minut po wstaniu, a kolację – najpóźniej 2–3 godziny przed snem. ! To, co jemy, bezpośrednio wpływa na to, jak się czujemy. Za dbanie o prawidłowe odżywianie stanowi najłatwiejszy sposób na poprawę stanu zdrowia i polepszenie samopoczucia. Ponieważ wraz z wiekiem obniża się wydajność układu pokarmowego, dlatego seniorzy powinni zwrócić szczególną uwagę na jakość spożywanych pokarmów, zrezygnować ze złych nawyków (np. ograniczyć tłuszcze zwierzęce, takie jak masło, smalec i słonina) i unikać wysoko przetworzonych produktów o długiej dacie ważności.
  47. 47. U podstaw piramidy, jeszcze przed warzywami i owocami, znalazła się aktywność fizyczna: specjaliści zalecają przynajmniej pół godziny ruchu dziennie w dowolnej formie: może to uchronić cię przed rozwojem nadwagi i otyłości – przyczyny wielu innych poważnych chorób. 46 Piramida zdrowego żywienia i aktywności fizycznej to przedsta- wienie kompleksowej idei żywienia oraz graficzny opis odpowied- nich proporcji różnych, niezbędnych w codziennej diecie, grup produktów spożywczych. Im wyższe piętro piramidy, tym mniejsza ilość i częstość spożywanych produktów z danej grupy żywności. W przypadku współistnienia chorób typu: otyłość, cukrzyca, choroba niedokrwienia serca, nadciśnienie, osteoporoza, koniecz- na może być modyfikacja proponowanych zaleceń w porozumieniu z lekarzem i dietetykiem.
  48. 48. Przykładowe zestawy posiłków: Zestaw nr 1. 1. Pierwsze śniadanie: twarożek ze szczypiorkiem i suszonymi pomidorami, pieczywo razowe 2. Drugie śniadanie: mus truskawkowo-bananowy 3. Zupa: zupa jarzynowa z makaronem 4. Drugie danie: pulpety z indyka, buraczki i ziemniaki z koperkiem 5. Podwieczorek: sałatka owocowa 6. Kolacja: ryż z jabłkami Zestaw nr 2. 1. Pierwsze śniadanie: pasta jajeczna z pieczywem zbożowym 2. Drugie śniadanie: serek wiejski z ulubionymi warzywami  (np. papryka, ogórek, pomidor, rzodkiewka) 3. Zupa: zupa pomidorowa zabielana z ryżem 4. Drugie danie: pieczona pierś z kurczaka, kasza gryczana, surówka z marchewki 5. Podwieczorek: koktajl pomarańczowo-jabłkowy 6. Kolacja: sałatka grecka 47
  49. 49. 48 2. Profilaktyczne badania kontrolne Regularne monitorowanie stanu swojego zdrowia jest niezbędne zwłaszcza w jesieni życia, kiedy zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia różnych chorób. Mogą to być badania podstawowe lub ukierunkowane na rozpoznanie konkretnego schorzenia. Skierowanie na badania wydaje lekarz pierwszego kontaktu. Organizowane są też badania profilaktyczne w ramach różnych specjalnych akcji: informacje na ten temat można znaleźć na stronie internetowej NFZ (www.nfz.gov.pl) i w przychodniach. Badania profilaktyczne dla osób 50+ na podstawie Narodowego Programu Zdrowia pomiar ciśnienia krwi co pół roku podstawowe badania profilaktyczne: morfolo- gia, OB, stężenie glukozy we krwi, ogólne ba- danie moczu, lipidiogram, elektrokardiogram, badanie poziomu hormonów tarczycy, bada- nia okulistyczne, badanie stomatologiczne, co roku RTG klatki piersiowej raz na 2 lata badanie słuchu raz na 2-3 lata poziom hormonów płciowych we krwi raz na kilka lat kolonoskopia raz na 5 lat badanie densytometryczne (gęstości kości) raz na 10 lat
  50. 50. 49 KOBIETY samobadanie piersi co miesiąc badanie ginekologiczne i cytologia oraz USG narządów rodnych, co roku mammografia raz na 2 lata MĘŻCZYŹNI samobadanie jąder co miesiąc badanie prostaty per rectum oraz oznaczenie antygenu PSA co roku badanie poziomu elektrolitów i oznaczenie stężenia androgenów we krwi co 3 lata badanie jąder przez lekarza co 3 lata
  51. 51. 3. Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach W Polsce karetka pogotowia ratunkowego dojeżdża do poszkodo- wanego nawet w kilkanaście minut. Tymczasem u osoby, u której doszło do zatrzymania krążenia, pozbawione tlenu komórki mó­zgowe zaczynają obumierać już po ok. 5 minutach. Udzielenie pierwszej pomocy przed przyjazdem ratowników staje się więc koniecznością, a wykonanie resuscytacji wielokrotnie zwiększa szanse na przeżycie. Zanim przystąpisz do czynności ratunkowych: 1. wezwij pomoc, dzwoniąc pod numer 999 lub 112. Meldunek powinien być jasny i konkretny: podaj informacje o rodzaju zdarzenia, stanie poszkodowanego, miejscu zdarzenia (wraz ze wskazówkami dojazdu czy charakterystycznymi punktami w okolicy), a także swoje dane (imię, nazwisko i numer telefonu, z którego dzwonisz). nigdy nie rozłączaj się jako pierwszy – dyspo- zytor potwierdza przyjęcie zgłoszenia i dopytuje o szczegóły. 2. jeśli poszkodowany jest przytomny, postaraj się ustalić, co się stało, jakie dolegliwości odczuwa, czy ma alergię lub choruje przewlekle oraz jakie leki przyjmuje. 3. jeśli poszkodowany stracił przytomność, udrożnij jego drogi oddechowe, wyjmując z ust wszelkie ewentualne ciała obce i deli- katnie odchylając głowę do tyłu, a następnie sprawdź, czy oddycha. W tym celu zastosuj zasadę „słyszę, czuję, widzę”: pochyl się nad poszkodowanym, starając się usłyszeć i wyczuć na swoim policzku szmer powietrza oraz zaobserwować ruchy klatki piersiowej. ! Zapamiętaj te numery! • Pogotowie: 999 • Ogólny numer alarmowy: 112 50
  52. 52. 51 Jak prawidłowo wykonać resuscytację krążeniowo-oddechową? źródło: Falck Medycyna Sp. z o.o.
  53. 53. W poniższej ramce znajdziesz wskazówki na temat postępowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia. Niebójsię,żeswoimdziałaniemzaszkodziszposzkodowanemu: lepiej podjąć jakiekolwiek działania niż stać bezczynnie. 52 NAGŁY PRZYPADEK OBJAWY I PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA zawał Objawy zawału są różne, ale najczęstszym symptomem jest kłujący, nasilający się ból w klatce piersiowej, który promieniuje w stronę karku, szczę- ki, lewej ręki czy podbrzusza. Odczucie bólu łączy się z trudnościami z oddychaniem, a nierzadko z wymio- tami i biegunką. Sposób postępowania: • zdejmij lub poluzuj wszystkie elementy ubioru ograniczające swobodny oddech i połóż chorego w pozycji półsiedzącej lub leżącej; otwórz okna • jeżeli chory ma przy sobie tabletkę z nitroglicery- ną, włóż mu ją pod język • choremu możesz podać doustnie pochodne kwa- su acetylosalicylowego, które rozrzedzają krew udar mózgu Udar mózgu objawia się silnym, ostrym bólem głowy, zaburzeniami świadomości, wykrzywieniem twarzy (opadnięciem kącika wargi), niedowładem lub drę- twieniem kończyn najczęściej jednej strony ciała, za- burzeniami widzenia i równowagi, bełkotliwą mową. Sposób postępowania: • ułóż chorego w komfortowej pozycji, a jeśli stracił przytomność – w pozycji bocznej ustalonej (na porażonej stronie) • nie podawaj mu niczego do picia ani do jedzenia • kontroluj czynności życiowe i zanotuj dokładną godzinę wystąpienia objawów • przygotuj dokumentację medyczną chorego i listę przyjmowanych leków
  54. 54. 53 udar cieplny Udar cieplny zachodzi pod wpływem przegrzania organizmu. Jego szczególną odmianę stanowi udar słoneczny, wywołany silnym nasłonecznieniem. Pora- żenie cieplne objawia się zaczerwienieniem lub blado- ścią twarzy, osłabieniem, obfitymi potami, nudnościami, chwiejnym krokiem i niewyraźną mową. W przypadku udaru słonecznego pojawiają się także bóle i zawroty głowy, gorączka i dreszcze, zwiotczenie mięśni oraz widoczne poparzenia odsłoniętych części ciała. Sposób postępowania: • odprowadź lub przenieś chorego w chłodne, zacienione miejsce, rozepnij jego ubrania • kiedy twarz chorego jest zaczerwieniona, ułóż go w pozycji półsiedzącej, a kiedy blada – tak, aby głowa znalazła się niżej od reszty ciała • podaj choremu chłodny napój w małych porcjach • obłóż jego klatkę piersiową zimnym okładem (w miarę możliwości) zatrucia Objawy różnią się w zależności od przyczyny zatrucia. Mogą wystąpić omdlenia, drgawki, rozszerzenie lub zwężenie źrenic, zaczerwienienia i oparzenia skóry, nudności i wymioty, z wolnienie lub przyspieszenie pracy serca. Sposób postępowania: • jeśli poszkodowany jest przytomny, wywołaj wymioty, np. poprzez szybkie wypicie dwóch szklanek ciepłego roztworu soli lub mechaniczne drażnienie gardła • jeżeli poszkodowany stracił przytomność, ułóż go w pozycji bocznej ustalonej i kontroluj jego czynności życiowe aż do przyjazdu karetki • Uwaga! W przypadku zatrucia substan- cjami żrącymi wzbudzanie wymiotów jest zabronione.
  55. 55. 54 Koperta ratująca życie Koperta życia to dokument zawierający najważniejsze informacje o naszym stanie zdrowia, przyjmowanych lekach i alergiach – te informacje są dużym ułatwieniem dla ratowników medycznych udzielających nam pomocy. W kopercie są poza tym dane kontaktowe do naszych najbliższych i nasze dane osobowe, w tym nr PESEL. Pakiet z takimi informacjami powinien być przechowywany na lo- dówce lub wewnątrz niej – to dlatego, że lodówkę ma prawie każdy, a poza tym jest łatwo dostępna. Warto również schować w portfelu karteczkę z danymi bliskiej nam osoby, którą należy powiadomić w razie wypadku. Na karteczce zapiszmy również własne dane, grupę krwi, rodzaj chorób, na które cierpimy, i informacje o alergiach – znacz- nie ułatwi to pracę ratownikom, a poza tym dzięki karteczce można bardzo szybko powiadomić najbliższych o zdarzeniu. Osobę, którą należy powiadomić w razie wypadku, można też oznaczyć w książce adresowej swojego telefonu komórkowego: wystarczy poprzedzić jej imię skrótem ICE (z ang. „w nagłym wypadku”). !
  56. 56. 4. Ruch to zdrowie Nie od dziś wiadomo, że aktywność fizyczna pomaga utrzy- mać zdrowie i dobrą kondycję, poprawia samopoczucie dzięki wytwarzanym endorfinom (hormonom szczęścia) i pomaga w odreagowaniu codziennych stresów. Każdego dnia powinniśmy uprawiać dowolną formę ruchu przez 30–45 minut. Ponieważ najważniejsza jest regularność, wybierz taką formę aktywności, która będzie dla ciebie przyjemna. Zajęcia w grupie działają motywująco i mogą stanowić miłą odmianę w ciągu dnia: są okazją nie tylko do zażycia niezbędnej porcji ruchu, ale mają również istotne znaczenie społeczne. Zajęcia ruchowe organizowane są m.in. w klubach seniorów i na uniwer- sytetach trzeciego wieku. W wielu warszawskich obiektach spor- towych realizowany jest poza tym bezpłatny program „Senior – Starszy, Sprawniejszy”, skierowany do emerytów i rencistów powyżej 50. roku życia. Obejmuje on zajęcia rekreacyjno-sporto- we w obiektach sportowych (pływanie, hale i sale sportowe) pod kierunkiem wykwalifikowanych instruktorów. Warto rozejrzeć się po okolicy i zapisać się na tego rodzaju zajęcia. Bardzo dobry wpływ na zdrowie ma pływanie: trenuje się wte- dy wszystkie grupy mięśni, a zajęcia organizowane na pływal- niach są bardzo różnorodne: możesz zapisać się m.in. na treningi doskonalące pływanie, zajęcia rehabilitacyjne, aqua aerobik czy siatkówkę wodną. Lekarze polecają też nordic walking – połączenie tradycyjne- go marszu z użyciem specjalnych kijów. Ta nieskomplikowana i niedroga dyscyplina odciąża stawy i pobudza krążenie. Wspaniały wpływ zarówno na ciało, jak i duszę ma joga. Oczywiście można uprawiać gimnastykę także we własnym domu: ćwiczenia powinny być przyjazne dla stawów i kręgosłupa i nie powodować znacznego wzrostu ciśnienia tętniczego.  Bezpieczny trening zakłada powolne, ale dokładnie wykonywane ruchy. Przy dobrej pogodzie wybierzmy się na zwykły spacer albo wsiądźmy na rower – każda forma aktywności fizycznej jest potrzebna i korzystnie wpływa na nasze zdrowie. 55
  57. 57. Przykładowy zestaw ćwiczeń do domu: 1. Rozgrzewka: stań w lekkim rozkroku, podnieś ręce w bok i wykonaj kilka  krążeń dłońmi, aby rozruszać nadgarstki. Potem wykonaj kilka krążeń wyprostowanymi rękami, następnie krążenie bioder, a na koniec krążenie stopą, ale bez odrywania palców od podłogi. 2. Uginanie nóg: leżąc na plecach z ramionami ułożonymi wzdłuż tułowia, uginaj raz prawą, raz lewą nogę (15 powtórzeń na każdą nogę). 3. Nożyce: wciąż leżąc, unieś wyprostowane nogi tak, by tworzyły z ciałem kąt prosty, a następnie wymachuj nimi na boki i krzyżuj je (30 powtórzeń). 4. Unoszenie nóg: uklęknij i oprzyj dłonie o podłogę. Wyprostuj plecy i podnieś na kilka sekund raz jedną, raz drugą nogę (15 powtórzeń na każdą nogę). Gimnastyka na siedząco: 1. Skręty głowy: wykonaj kilka skrętów w lewo i w prawo. 2. Unoszenie rąk: chwyć krańce długiego szalika albo paska, a następnie kilka razy unieś go w wyprostowanych rękach. 3. Boczne skłony tułowia: unieś wyprostowaną prawą rękę i przenieś ją jak najdalej w lewą stronę, zginając się przy tym w pasie. Powtórz ćwiczenie w drugą stronę. 4. Uginanie rąk z ciężarkami: skorzystaj np. z 1,5-litrowych butelek (lub ze zwykłych hantli, jeżeli takie masz) i uginaj naprzemiennie ręce. Siłownie plenerowe zlokalizowane we wszystkich dzielnicach Warszawy, umożliwiają bezpłatne treningi na świeżym powietrzu. ! 56
  58. 58. 5. Leczenie uzdrowiskowe Z leczenia uzdrowiskowego współfinansowanego przez NFZ można korzystać raz na półtora roku. Jeżeli chcesz skorzystać z tej możliwości, potrzebne ci będą: • skierowanie od lekarza; • aktualne wyniki badań; • zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do korzystania ze świadczeń oferowanych w konkretnym uzdrowisku. Co ważne, lekarz może wskazać sanatorium, do którego chciałby cię wy- słać, ale wojewódzki NFZ rozpatrujący twoje podanie nie musi wziąć tego pod uwagę. Decyzja w sprawie powinna zostać wydana na piśmie w ciągu 30 dni od złożenia wniosku lub w ciągu kolejnych 14 dni (gdy np. złożony przez ciebie wniosek będzie niekompletny i trzeba go będzie uzupełnić). Pobyt w sanatorium trwa od 6 do 28 dni – zależy to m.in. od stanu zdrowia, schorzenia oraz zalecanego leczenia. W czasie pobytu w sanato- rium kuracjusz korzysta z darmowych zabiegów, badań diagnostycznych, leków i wyrobów medycznych. Koszty pobytu w sanatorium pokrywane przez chorego: • koszty przejazdu w obie strony; • częściowa odpłatność za wyżywienie i zakwaterowanie (zależy od sezonu oraz standardu zakwaterowania: w sezonie I, trwającym od 1 października do 30 kwietnia, opłata jest niższa); • opłata uzdrowiskowa (jej wysokość można sprawdzić na stronie www.mz.gov.pl/leczenie); • koszt pobytu opiekuna (jeżeli jest on niezbędny). Opłata jest pobierana przed rozpoczęciem pobytu (a najpóźniej pierwszego dnia pobytu). Szczegółowy wykaz uzdrowisk i leczonych w nich schorzeń można znaleźć na stronie www.mz.gov.pl w zakładce Leczenie. Czas oczekiwania na pobyt w sanatorium jest inny w każ- dym województwie – zależy od liczby pacjentów, którzy złożyli skierowanie na leczenie uzdrowiskowe w danym oddziale NFZ. ! ! 57
  59. 59. Aktywność na co dzień Część III 58
  60. 60. 59 1. Uczenie się przez całe życie jest rzeczą ludzką Dbanie o zdrowie to nie wszystko – równie ważna jest aktywność intelektualna oraz społeczna, samokształcenie i rozwijanie swoich pasji albo nabywanie nowych. Na seniorów czeka wiele możliwości: od zajęć w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku, aż po wolontariat. Uczestnicząc w tego rodzaju projek- tach, seniorzy nie tylko zdobywają nowe wiadomości, ale również integrują się w ramach grupy zbliżonej wiekowo, co daje im poczucie bycia potrzebnym i korzystnie wpływa na psychikę oraz zdrowie fizyczne. Pamiętajmy więc, że aktywność zawodowa nie kończy się z chwilą przejścia na emeryturę. Uniwersytety Trzeciego Wieku Uniwersytety Trzeciego Wieku (UTW) to miejsca aktywizujące ludzi starszych i umożliwiające im dokształcanie się oraz rozwijanie swoich zainteresowań. Przy okazji UTW zachęcają do podejmowania aktywności społecznej i umożliwiają nawiązanie znajomości z osobami w podobnym wieku, a nawet pozwalają zadbać o kondycję fizyczną. Jesień życia to dobry moment, aby pomyśleć o sobie i zrealizować marzenia, na których spełnienie nie było w młodości czasu i możliwości. Warunki uczestnictwa w zajęciach Uniwersytetu Trzeciego Wieku: • wiek emerytalny; • złożenie deklaracji członkowskiej; • opłacenie wpisowego i składki semestralnej. !
  61. 61. 60 W Warszawie działa kilkanaście UTW, a niektóre są współ- finansowane ze środków m.st. Warszawy. Oferują różne zajęcia i na pewno każdy znajdzie wśród nich coś dla siebie. Zajęcia mają zazwyczaj formę wykładów, seminariów, lektoratów i warsztatów. Zakres tematyczny jest bardzo szeroki: zajęcia są głównie poświęcone historii sztuki, filozofii, psychologii czy literaturze. Ważne miejsce zajmują też zajęcia sportowe i rekreacyjne, można nabyć też umiejętności praktyczne (np. obsługa smartfo- na). Opłaty za udział w zajęciach są bardzo zróżnicowane: zależą od danego ośrodka i wybranych zajęć. Więcej informacji na temat UTW znajdziesz na stronie www.utw.pl. Uniwersytety otwarte Pogłębiać swą wiedzę i rozwijać zainteresowania można również na uniwersytetach otwartych. Zajęcia są dostępne dla wszystkich dorosłych: niezależnie od wieku, wykształcenia – placówki te realizują więc ideę kształcenia się przez całe życie. W Warszawie można skorzystać z oferty kilku uniwersyte- tów otwartych. Możemy wziąć udział w zajęciach np. z zakresu kultury i sztuki, językowych, społecznych, ekonomicznych i praw- niczych, technicznych, związanych z żywieniem czy dotyczących środowiska naturalnego. Uczestnicy kursów uczestniczą poza tym w różnych uroczystościach kulturalnych (np. wystawach, konferencjach czy koncertach). Na zakończenie można otrzymać dyplom potwierdzający uczestnictwo w kursie oraz dobrowolnie przystąpić do egzaminu i otrzymać certyfikat. W Warszawie funkcjonują m.in.: • Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego: ul. Krakowskie Przedmieście 24, Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego, pokój nr 13, tel. (22) 552 40 40, (22) 552 07 24; www.uo.uw.edu.pl, biuro@uo.uw.edu.pl • Uniwersytet Otwarty Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego: ul. Nowoursynowska 166, Kampus SGGW, budynek VIII, pokój 8A, tel. (22) 593 10 65; www.uo.sggw.pl • Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego: ul. K. Wóycickiego 1/3, bud. 21, pok. 118, tel. (22) 561 90 07; www.uo.uksw.edu.pl, uo@uksw.edu.pl
  62. 62. ! Wszechnica PAN Jeżeli chcesz pogłębiać swą wiedzę, ale nie możesz zapisać się na zajęcia uniwersytetu otwartego, możesz skorzystać z bezpłatnych wykładów otwartych popularnonaukowcyh, organizowanych przez Wszechnicę Polskiej Akademii Nauk. Wykłady odbywają się w Pałacu Kultury i Nauki w każdą drugą środę miesiąca. Jeżeli nie możesz w nich bezpośrednio uczestni- czyć, zobacz transmisję na żywo na stronie www.ogladaj.pan.pl. Więcej informacji dostępnych na stronie www.naukaonline.pl i pod numerem telefonu (22) 620 49 70. Cyfrowy świat seniora Umiejętność obsługi komputera i korzystania z internetu jest w dzisiejszych czasach bardzo ważna – bez niej można się poczuć wykluczonym, a niektóre czynności życia codziennego są utrudnione (np. swobodne kontaktowanie się z bliskimi mieszkającymi za granicą). Dzięki poczcie e-mail można bez wychodzenia z domu załatwić sprawę urzędową, zaś interneto- wy rachunek bankowy pozwoli na szybkie opłacenie rachunków. W sieci można znaleźć różne fora dotyczące interesujących nas tematów, zawrzeć nowe znajomości na którymś z portali społecznościowych czy zrobić zakupy. Internet jest też przede wszystkim bogatym źródłem informacji: dostępnych bez przerwy i na bieżąco aktualizowanych. Dzięki niemu można np. sprawdzić godziny przyjęć lekarza czy rozkład jazdy linii tramwajowych. Lista zalet jest długa, dlatego warto otworzyć się na świat nowych technologii. 61
  63. 63. Często o tym słyszysz i zastanawiasz się, o co chodzi? Czy wiesz, że… • Internet to sieć komputerowa, czyli wiele połączonych ze sobą komputerów. Taki system umożliwia np. komunikowanie się za pomocą poczty e-mail czy korzystanie z bankowości elektronicznej. • Portal społecznościowy (np. Facebook, Twitter, YouTube) to serwis internetowy skupiający jakąś społeczność (np. mi- łośników książek lub dawnych kolegów z klasy). Dzięki ta- kiemu portalowi można komunikować się z innymi ludźmi, zamieszczać swoje opinie, zdjęcia i filmiki. • Wyszukiwarka internetowa (np. Google) to program, dzięki któremu możemy wyszukać potrzebne nam informacje. Na przykład jeżeli chcemy umówić się telefonicznie na wizytę lekarską, ale znamy tylko adres przychodni, wystarczy wpisać w wyszukiwarce odpowiedni zestaw słów (np. „przychodnia ulica Wolska”). Już po sekundzie otrzymamy wyniki, a wśród nich np. stronę internetową przychodni, a nawet mapkę z jej lokalizacją. • E-mail to elektroniczny list wysyłany za pomocą poczty internetowej. Dociera do adresata po kilku sekundach (na- wet gdy mieszka on na drugim końcu świata). E-mail może wysłać każdy, kto ma dostęp do internetu – nie są przy tym pobierane żadne dodatkowe opłaty. Aby zacząć korzystanie z tej formy komunikacji, wystarczy założyć swoją skrzynkę pocztową, z której będziemy wysyłać e-maila i na którą będą nadchodzić odpowiedzi. • Tablet to mały komputer przenośny wyposażony w ekran dotykowy i ekranową klawiaturę. Jest dużo lżejszy i mniej- szy niż laptop. Dzięki niemu można bardziej komfortowo przeglądać witryny internetowe i odtwarzać filmy. • Smartfon to przenośne urządzenie łączące w sobie funkcje  telefonu komórkowego  i  komputera kieszonkowego. Umożliwia np. korzystanie z internetu, poczty elektronicznej i gier. 62
  64. 64. 63 ! W Warszawie realizowanych jest kilka projektów, mających na celu przybliżenie świata nowych technologii, w których może wziąć udział każdy mieszkaniec Warszawy, który ukończył 60 rok życia. Poniżej zamieszczamy ich ogólny opis, natomiast szczegółowe informacje można znaleźć na stronie senioralna.um.warszawa.pl. Kursy komputerowe dla początkujących i średnio zaawansowanych W ramach projektu Warszawski e-senior organizowane są bezpłatne kursy komputerowe dla początkujących. Zajęcia odbywają się w grupach 5–8-osobowych jeden lub dwa razy w tygodniu(całykurstrwa20godzin).Podczaszajęćnauczyszsięm.in. pisania i edytowania tekstów, wyszukiwania informacji w internecie i korzystania z poczty elektronicznej. Każdy uczestnik kursu otrzymuje bezpłatny Warszaw- ski e-podręcznik seniora, dzięki któremu można utrwalić zdobytą wiedzę i poćwiczyć w domu. Elektroniczną wersję książki można też pobrać ze strony senioralna.um.warszawa.pl z zakładki Zajęcia komputerowe. Zgłoszenia przyjmowane są drogą telefoniczną (we wtorki i czwartki w godz. 12:00–16:00, tel. (22) 443 02 68) lub osobiście w Biurze Pomocy i Projektów Społecznych Urzędu m.st. Warszawy (ul. Niecała 2). Seniorzy, którzy poznali już podstawy obsługi komputera, mogą pójść o krok dalej i zapisać się na bezpłatne tematyczne kursy komputerowe dla średnio zaawansowanych. Zakres zajęć jest bardzo szeroki i obejmuje m.in.: turystykę, Facebook, narzędzia Google, bezpieczeństwo w internecie, Skype, zajęcia fotograficzne, Microsoft Office, e-zakupy i montaż filmowy. Każdy uczestnik może wybrać dwa dowolne kursy. Punkty Cyfrowego Wsparcia Seniora Punkty Cyfrowego Wsparcia Seniora znajdują się w 27 miejscach na terenie wszystkich dzielnic Warszawy Są to miejsca, gdzie mieszkańcy mogą skorzystać z bezpłatnych, indywidualnych porad i konsultacji z zakresu obsługi nowych technologii (np. komputer, aparat cyfrowy). Zapisy przyjmowane są drogą telefoniczną. Więcej na: senioralna.um.warszawa.pl.
  65. 65. ! E-pracownie warszawskie W Warszawie funkcjonuje łącznie 35 e-pracowni (w tym 7 wyposażonych w nowoczesny sprzęt specjalistyczny umożliwiający obsługę komputera i Internetu osobom z różnego rodzaju niepełnosprawnością). Wyposażono je w 185 stanowisk komputerowychzdostępemdointernetuorazdrukarki–każdymoże z nich bezpłatnie korzystać. Wykaz wszystkich e-pracowni warszawskich dostępny jest na stronie senioralna.um.warszawa.pl w zakładce Zajęcia komputerowe. Gdzie jeszcze można bezpłatnie skorzystać z komputera i internetu? Praktycznie w każdej bibliotece publicznej można bezpłatnie skorzystać z komputera i internetu, a w większości uzyskać dodatkowo porady dotyczące jego obsługi. Sprawdź, czy w bibliotece, z której korzystasz, jest taka możliwość. Inne formy samokształcenia Istnieje jeszcze wiele innych form poszerzania swoich umie- jętności i kwalifikacji. Mózg chce się uczyć niezależnie od wieku: przecież właśnie do tego został stworzony. Dzięki wysiłkowi umysłowemu dbamy o ten najważniejszy w ciele narząd i utrzymu- jemy się w dobrej formie, ograniczając ryzyko choroby Alzheimera i innych form demencji. Poświęcając kilka minut dziennie na proste ćwiczenia umysłowe, można poprawić pamięć i zwiększyć zdolność koncentracji. Ważna jest jednak systematyczność i różnorodność wysiłku intelektualnego. Do stymulacji mózgu poprzez aktywność intelektualną warto dołączyć utrzymywanie relacji międzyludzkich – również to wspaniale wpływa na mózg. Warto wyjść więc z domu i skorzystać z różnych form zajęć grupowych: motywacja będzie większa i na pewno będzie dużo raźniej! 64
  66. 66. Dobrym pomysłem jest też zapisanie się do klubu seniora (więcej zob. s. 69) lub do ogólnodostępnych klubów (np. szacho- wego, filmowego czy teatralnego) – sprawdź ofertę dzielnicowych bibliotek i ośrodków kultury i przekonaj się, jakie masz moż- liwości. Pomocne jest również rozwijanie wszelkich zdolności manualnych, takich jak kaligrafowanie, szydełkowanie, hafto- wanie, malowanie czy majsterkowanie w przydomowym warsz- tacie. Codzienne aktywizowanie mózgu do bardziej wzmożo- nej pracy można więc połączyć z tym, co sprawia przyjemność. Należy regularnie ćwiczyć więc swą pamięć, skupienie uwagi i kojarzenie faktów – dzięki temu sprawność intelektualna zostanie zachowana na długie lata. Gimnastyka dla umysłu – ćwiczenia praktyczne • Spróbuj wykonać pewne codzienne obowiązki z zamkniętymi oczami lub przy użyciu niedominującej ręki. • Wymień wstecz wszystkie miesiące, rozpoczynając od grudnia. • Korzystając z liter danego słowa, układaj nowe wyrazy (np. ZAMÓWIENIE: mówi, niemi, wiem itd.). • Wybierz literę alfabetu i wymyśl jak najwięcej wyrazów rozpoczynających się od niej. • Podczas spacerów staraj się zapamiętywać nazwy ulic i skle- pów, a po powrocie odtwórz w pamięci tę trasę ze szczegółami. 65
  67. 67. ! Warszawska Rada Seniorów i dzielnicowe rady seniorów Radę powołano uchwałą Rady m.st. Warszawy z lipca 2014 r., mocą której stworzono również dzielnicowe rady seniorów. Rada podejmuje działania z myślą o osobach starszych i dąży m.in. do: • aktywizacji osób starszych i budowy społeczeństwa obywatelskiego; • integracji i wspierania środowisk osób starszych; • przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na wiek i przełamywa- nia stereotypów; • promowania aktywnego i zdrowego trybu życia. Dzięki Radzie głos seniorów jest bardziej słyszalny i podejmowane są działania mające na celu poprawę ich położenia. Zadania Warszawskiej Rady Seniorów i dzielnicowych rad seniorów: • reprezentowanie środowiska seniorów i społeczności lokalnych; • funkcja konsultacyjna i doradcza: wpływ na politykę lokalną i dzia- łania podejmowane w mieście; • funkcja inicjatywna: możliwość proponowania działań zmierzają- cych do poprawy jakości życia starszych mieszkańców miasta. Niezwykle istotne jest to, aby członkowie Rady ściśle współpraco- wali z lokalnymi środowiskami, wsłuchując się w bieżące potrzeby seniorów. Warto wziąć sprawy w swoje ręce i pomóc w kształto- waniu najbliższego otoczenia: to od nas samych zależy, czy rze- czywistość wokół nas stanie się bezpieczniejsza i przyjaźniejsza. Praca ta ma charakter społeczny: nie wiąże się z żadnym wynagro- dzeniem czy zwrotem kosztów. Spotkania rady odbywają się nie rzadziej niż raz na kwartał, a terminy są ustalane z kilkumiesięcz- nym wyprzedzeniem. Posiedzenia są otwarte dla osób spoza Rady, jednak nie mogą one zabierać głosu. Więcej na temat Rady na: senioralna.um.warszawa.pl oraz w siedzibie Zespołu Realizacji Polityki Senioralnej Biura Pomocy i Projektów Społecznych Urzędu m.st. Warszawy (ul. Niecała 2, tel.(22) 443 14 64, (22) 443 14 40; esenior@um.warszawa.pl). 66
  68. 68. 67 ! Wolontariat Wolontariat to bezpłatna i dobrowolna praca na rzecz innych, wykraczająca poza więzi koleżeńsko-rodzinne. Stanowi wspaniałą formę aktywności i wcale nie jest zarezerwowana dla młodych. W jesieni życia, kiedy mamy więcej czasu niż kiedyś, a nasze serca są otwarte dla potrzebujących, warto rozważyć taką formę aktywności społeczno-zawodowej. Wokół nas jest wiele osób łaknących kontaktów z drugim człowiekiem i osamotnionych. Ich potrzeby są tak różne, że z pewnością każdy odnajdzie w sobie coś, czym mógłby się podzielić z tą drugą osobą: czasem wystarczy sama obecność, uśmiech, dobra rada. Zanim zgłosisz się do organizacji wolontariackiej, zastanów się nad swoimi mocnymi stronami i umiejętnościami oraz własnymi oczekiwaniami. Nie każdy dobrze się będzie czuł w pracy z dziećmi i młodzieżą, co z kolei komuś innemu może przynieść wiele satysfakcji. Jeżeli nie wiesz, jak wykonać pierwszy krok, możesz też skontaktować się z Regionalnym Centrum Wolontariatu (ul. Nowolipki 9b, bezpłatna infolinia 0  800  300  594; www.wolontariat.waw.pl, posrednictwo@wolontariat.org.pl). Podej- mując pracę jako wolontariusz, masz prawo do okresu próbnego. Przykładowe zadania wolontariusza: • opieka nad chorymi; • udzielanie korepetycji; • prowadzenie zajęć tematycznych z młodzieżą; • organizowanie imprez kulturalnych (np. festyny,  wystawy); Nawet jeżeli z jakiejś przyczyny nie możemy poświęcić swego czasu wolontariatowi w takiej formie, jak opisano powyżej, możemy pomóc w inny sposób: wokół nas z pewnością są ludzie (np. sąsiedzi), którzy czekają na życzliwe słowo i pomocną dłoń. Warto rozejrzeć się wokół i wyjść im naprzeciw.
  69. 69. 2. Nie samym chlebem człowiek żyje Warszawscy seniorzy nie mogą narzekać na brak wydarzeń kulturalnych – w mieście nieustannie coś się dzieje. Do dyspozycji są muzea, teatry, galerie, kina, domy kultury i biblioteki. Informację o aktualnych wydarzeniach można znaleźć na stronie www.kulturalna.warszawa.pl. Różne placówki kultury oferują zniżki dla osób w wieku powyżej 60 lat. Przed zakupem biletu warto dowiedzieć się, czy przypadkiem w określony dzień tygodnia albo o określonej porze można skorzystać z tańszych wejściówek. Na wiele imprez organizowanych przez domy kultury lub urzędy dzielnic wstęp jest bezpłatny. Warto skorzystać z okazji i być na bieżąco z wydarzeniami kulturalnymi. 68
  70. 70. 69 Kina, teatry, muzea, biblioteki i domy kultury Niektóre kina organizują specjalne seanse dla seniorów: bilety są w przystępnej cenie, a po seansie można podyskutować przy herbacie. Takie projekcje oferuje np. Dom Kultury „Świt”, Kino Luna, Kino Atlantic czy Kinoteka. Z kolei w muzeach odbywają się nie tylko wystawy stałe i czaso- we, ale także warsztaty, spotkania i wykłady. Niektóre oferują dar- mowy wstęp w określonym dniu tygodnia. Wybierając się do pań- stwowych placówek, na ulgowe bilety wstępu mogą liczyć osoby powyżej 65. roku życia, emeryci, renciści i osoby z niepełnospraw- nością oraz ich opiekunowie. Pamiętaj o zabraniu ze sobą ważnego dokumentu potwierdzającego uprawnienie do korzystania z ulgi. Różne wydarzenia kulturalne odbywają się też w bibliotekach i dzielnicowych domach kultury: mogą to być spotkania z autorami, wernisaże, kluby dyskusyjne czy wykłady. Poza tym znajdują się tu stanowiska komputerowe z bezplatnym dostępem do internetu. Z pewnością każdy znaj- dzie coś dla siebie, więc warto na bieżąco sprawdzać program. Kluby seniora Tego rodzaju kluby są organizowane przez różne instytucje (np. domy kultury, dzienne domy pomocy społecznej, spółdziel- nie mieszkaniowe, kluby osiedlowe czy biblioteki dzielnicowe). Członkowie klubu mogą liczyć na ciekawe spędzenie wolnego czasu i nawiązanie nowych znajomości. W ofercie są różne zajęcia (np. manualne, warsztaty kulinarne, gimnastyka), poga- danki tematyczne, spotkania integracyjne, a także wspólne wy- cieczki i zwiedzanie okolicy. Na pewno warto wyjść z domu i po- znać inne osoby ze swojej okolicy. Szczegółowe informacje na temat terminów spotkań są dostępne w siedzibach poszczególnych klubów. Ich wykaz można znaleźć na stronie senioralna.um.warszawa.pl/kluby-seniora.
  71. 71. 70 3. Najdalsza podróż zaczyna się od pierwszego kroku Nic tak nie rozwija jak podróże. Będąc na emeryturze, mamy więcej czasu na spełnianie swoich turystycznych marzeń, a dzięki tanim liniom lotniczym nawet wycieczki zagraniczne stały się bardziej dostępnej niż kiedyś. Wszystko pozostaje w kwestii planowania i oszczędzania. Warto zwrócić uwagę na specjalne oferty biur podróży skiero- wane do seniorów. Oprócz zwykłych wyjazdów turystycznych do wyboru są np. pobyty leczniczo-uzdrowiskowe, a także turnusy rehabilitacyjne i świąteczne – w ofercie są różne za- biegi dostosowane do naszych potrzeb, a poza tym rozmaite wy- darzenia kulturalne. Okazując legitymację emeryta bądź rencisty, można liczyć na dodatkowe zniżki. Wyjazdy turystyczne są orga- nizowane nie tylko przez biura podróży, ale także domy kultury, kluby seniorów, stowarzyszenia i fundacje działające na rzecz se- niorów oraz parafie (wiele osób wybiera się np. na pielgrzymki). Seniorzy chcący wyjechać za granicę mogą dość elastycznie wybrać termin podróży, co przekłada się na niższe ceny. Przed wykupieniem wycieczki warto sprawdzić  stronę Minister- stwa Spraw Zagranicznych, znajdziemy tam informacje dla wyjeżdżających za granicę i listę krajów, do których lepiej nie podróżować (www.msz.gov.pl).  Przed podpisaniem umowy z biurem podróży trzeba sprawdzić, czy działa ono legalnie (musi mieć zezwolenie na działalność wydane przez urząd marszałkowski). W przypadku wyjaz- du za granicę zabierz ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego – wniosek o jej wydanie można złożyć bez- płatnie w mazowieckim oddziale NFZ (ul. Chałubińskiego 8, tel.  (22) 456 74 01). Posiadacze karty wprawdzie muszą wyłożyć pieniądze z własnej kieszeni na ewentualne leczenie, ale po powrocie mogą odzyskać część poniesionych kosztów. Podróżowanie wcale nie musi się wiązać z pokonywaniem wielu kilometrów, wysokimi kosztami czy idealnym stanem zdrowia. Pamiętaj, że nawet w najbliższej okolicy czeka wiele
  72. 72. interesujących miejsc, a ich odkrycie może przynieść wie- le satysfakcji. Ciekawostki Warszawy można poznać podczas tematycznych spacerów varsavianistycznych organizowa- nych w klubach seniora albo np. przez Stowarzyszenie Prze- wodników Turystycznych Złota Kaczka (www.zlotakaczka. waw.pl) – do spotkań można dołączyć bez rezerwacji, zupełnie bezpłatnie. Także pod Warszawą jest sporo miejsc, w których można wypocząć. Miłośnicy zieleni i świeżego powietrza mają do dyspozycji ścieżki w Kampinoskim Parku Narodowym, Ma- zowieckim Parku Krajobrazowym lub Ogrodzie Botanicznym w Powsinie. Liniami podmiejskimi można dotrzeć nad Jezioro Zegrzyńskie, gdzie w malowniczych lasach wytyczono wiele ścieżek rowerowych i do nordic walkingu. W Konstancinie-Jezior- nej, położonym zaledwie kilkanaście kilometrów od Warszawy, można skorzystać z tężni solankowych, pospacerować po par- ku Zdrojowym i zobaczyć piękne wille z przełomu XIX i XX w. Warto wybrać się też do Piaseczna, gdzie znajduje się przystanek Piaseczyńsko-Grójeckiej Kolei Wąskotorowej – to jedna z nie- wielu czynnych zabytkowych kolei zachowanych na Mazowszu, uruchomiona w 1898 r. Wiele ciekawych miejsc zobaczymy poza tym w Pułtusku, zwanym mazowiecką Wenecją, a także w Nieborowie – zachęca jednym z najpiękniejszych romantycz- nych ogrodów w Europie. Takich miejsc jest dużo więcej, warto więc skorzystać z przewodników i wybrać to, co najbardziej nas interesuje. 71
  73. 73. 7272 Część IV Zadbaj o swoje bezpieczeństwo
  74. 74. 73 1. Bezpiecznie we własnym „M” Potencjalne niebezpieczeństwa kryją się w codziennych wydarze- niach: niedopałek, nieszczelna instalacja gazowa czy zbytnia łatwo- wierność mogą doprowadzić do wielu problemów, a nawet tragedii. Na szczęście można zminimalizować ich ryzyko i odpowiednio się przed nimi zabezpieczyć. To w domu spędzamy najwięcej czasu, tu też zdarza się najwięcej wypadków. Pamiętajmy, że „przezorny zawsze ubezpieczony”, a nawet „strzeżonego Pan Bóg strzeże” – upewnijmy się, że nic nie grozi nam we własnych czterech ścianach. Jak bezpiecznie korzystać z urządzeń codziennego użytku Nieprawidłowo wykonane lub niesprawne instalacje stanowią poważne zagrożenie dla życia i zdrowia. Również nieprawidłowe ko- rzystanie np. z urządzeń elektrycznych może doprowadzić do wypad- ku. Dlatego pamiętaj o kilku zasadach: 1. Regularnie zlecaj fachowe przeglądy urządzeń technicznych: piecyków gazowych i węglowych (zwłaszcza w sezonie grzewczym, kiedy zwiększa się ryzyko zatrucia czadem); 2. Jeżeli specjaliści wykryli jakieś nieprawidłowości, jak najprędzej zleć ich naprawę (np. nieszczelna instalacja gazowa może doprowadzić do wybuchu gazu); 3. Nie wychodź z kuchni, kiedy przygotowujesz jedzenie i kuchenka jest włączona; 4. Bądź ostrożna/y podczas dogrzewania mieszkania (np. farelką), nie ustawiaj jej zbyt blisko materiałów palnych i nie susz na niej ubrań; 5. Nigdy nie pal papierosów w łóżku (wyjdź na balkon lub na otwartą przestrzeń); 6. Podczas kąpieli nie korzystaj z urządzeń elektrycznych – ryzyko porażenia prądem jest bardzo duże, a wypadek prawie zawsze jest śmiertelny; 7. Gdy wychodzisz z domu, upewnij się, że wszystkie urządzenia elektryczne są wyłączone (np. piekarnik, żelazko), a krany zakręcone – zminimalizujesz ryzyko wybuchu pożaru czy zalania mieszkania; 8. Absolutnie nie zatykaj ani nie zaklejaj przewodów wentylacyjnych.
  75. 75. 74 Czad, zwany cichym zabójcą, to bezwonny, bezbarwny i silnie tru- jący gaz. Co roku z powodu zatrucia czadem umiera ponad 100 osób, a niemal 2 tys. ulega podtruciu. Ryzyko wzrasta w sezonie jesienno-zimowym, kiedy dogrzewamy mieszkania. Dla własne- go bezpieczeństwa wyposażmy nasz dom w czujnik czadu – to niedrogie urządzenie (ok. 50 zł), które może uratować nasze życie. Udogodnienia w domu Z biegiem lat maleje nasza sprawność fizyczna, a zdolności rucho- we stają się ograniczone. Warto spojrzeć pod tym kątem na swój dom i wprowadzić kilka udogodnień – będzie się nam żyło nie tylko bezpieczniej, ale i wygodniej. Przede wszystkim: • we wszystkich schodach zamocuj wygodne poręcze; • zadbaj o dobre oświetlenie schodów; • wyłóż dno wanny materiałem antypoślizgowym i zamontuj uchwyt, dzięki któremu będzie łatwiej wstać po kąpieli; • usuń z podłogi zbędne przedmioty, o które można by się potknąć; • nie zamykaj się na klucz w łazience i w ubikacji – w razie zasłabnięcia będzie łatwiej udzielić ci pomocy; • nie przechowuj lekarstw na parapetach ani w pobliżu źródeł ciepła – może to zmienić skład przyjmowanego leku i osłabić jego działanie albo nawet wywołać działanie niekorzystne lub toksyczne. ! ! Warto wyposażyć mieszkanie w czujnik dymu, który podob- nie jak czujnik czadu jest urządzeniem stosunkowo niedrogim. Czujnik dymu uruchamia się w chwili wykrycia ognia. Mamy wtedy czas, aby jak najszybciej opuścić mieszkanie i wezwać straż pożarną. Pamiętaj, że ogień rozprzestrzenia się bardzo szybko i już po 2 minutach może stać się groźny dla życia. W 90% przyczyną śmierci nie są jednak ogień i wysoka temperatura, lecz wdychanie produktów spalania. Nie zwlekaj więc z opuszczeniem płonącego mieszkania!
  76. 76. 75 2. Babciu, Dziadku, nie dajcie się oszukać! Niemal codziennie osoby starsze stają się ofiarami naciągaczy i złodziei. Coraz częściej w telewizji przedstawiane są informa- cje o wyłudzeniach pieniędzy metodą np. na „wnuczka”. Nieco zagubieni i łatwowierni, seniorzy stanowią łatwy cel oszustów. Z pewnością warto poznać metody postępowania naciągaczy i uchronić się przed nimi w przyszłości. Jeżeli spotkasz się z próbą oszustwa, niezwłocznie skontaktuj się z policją (pod numerem 997). Zachowaj ostrożność oraz dystans i pamiętaj o kilku zasadach: • nie otwieraj drzwi nieznajomym (zawsze najpierw spójrz przez wizjer i nie odpinaj łańcucha zabezpieczającego); • osoby podające się za przedstawicieli jakichś instytucji lub służb poproś o pokazanie dowodu tożsamości lub legity- macji służbowej i dokładnie je sprawdź, w razie wątpliwo- ści umów się na inny termin – zyskasz czas na sprawdzenie wiarygodności odwiedzającego w administracji osiedla lub w odpowiedniej instytucji; • jeżeli odwiedzający staje się natarczywy, zadzwoń na policję lub zaalarmuj otoczenie; • nigdy nie zostawiaj nieznajomego ani przez chwilę samego w mieszkaniu (możesz poprosić o towarzystwo sąsiadów); • nie przechowuj w mieszkaniu dużych kwot ani wartościowych przedmiotów, a jeżeli musisz, to schowaj je w miejscu trudno dostępnym; • nie noś ze sobą dużych kwot pieniędzy; • unikaj mało uczęszczanych miejsc, zwłaszcza wieczorem i nocą; • zachowaj ostrożność, kiedy nagle wokół ciebie zrobi się tłocz- no – to metoda odwracania uwagi używana często przez kieszonkowców (np. w tramwajach, autobusach, sklepach); • w razie ataku nie walcz z przestępcą i wykonuj jego polecenia – twoje życie jest najcenniejsze.
  77. 77. 76 ! Zanim podpiszesz umowę Coraz częściej słychać o domokrążcach oferujących nową tańszą umowę na prąd, gaz, telefon czy też kredyty gotówkowe (tzw. chwilówki). Pamiętaj, że może to być próba oszustwa. Dokumenty przedstawiane do podpisu czytaj zawsze bardzo uważnie, zwracaj uwagę zwłaszcza na tekst napisany drobnym drukiem i umieszczony na odwrocie umowy. Jeżeli masz jakieś wątpliwości, niczego nie podpisuj!
  78. 78. 77 DOWIEDZ SIĘ, JAK DZIAŁAJĄ OSZUŚCI. ZADZWOŃ POD NUMER 22 60-33-222. Najczęstsze metody oszustów „na wnuczka” Sprawcy dzwonią na telefon domowy i przedsta- wiają się jako twój wnuk, wnuczka, siostrzeniec lub siostrzenica (odpowiednio zniekształcają przy tym głos). Tłumaczą „dziadkowi” lub „babci”, że z jakiegoś powodu potrzebują po- życzki pieniężnej, ale sami nie mogą się po nią zgłosić i w ich imieniu pieniądze ma odebrać ich znajomy. Po jakimś czasie znajomy „wnuczka” zjawia się w twoim mieszkaniu po pieniądze. „na kolegę” Oszuści podają się za kolegę syna lub córki i różnymi sposobami próbują wyłudzić od ciebie pieniądze. „na litość” Sprawcy pukają do twoich drzwi i proszą o coś do jedzenia lub picia, tłumacząc, że są w bardzo złej sytuacji. Kiedy przygotowujesz posiłek, oszuści okradają twoje mieszkanie. „na pracownika pogotowia ratunkowego/ pracownika opieki społecznej/urzędu skarbowego/ ZUS-u” Oszuści podszywają się za pracowników różnych instytucji i służb, a następnie różnymi metoda- mi wyłudzają od ciebie pieniądze. Dodatkowe niebezpieczeństwo wiąże się z tym, że sprawcy mogą zobaczyć, gdzie przechowujesz gotówkę. „na uczynnego” Sprawcy mogą wejść do mieszkania np. pod pretekstem pomocy w niesieniu zakupów.
  79. 79. 78 Część V Projekt „AGE – Działania na rzecz aktywnego i godnego starzenia się w Warszawie”
  80. 80. 79 Starzejące się społeczeństwo jest faktem – mimo że do Warszawy stale napływa ludność w młodym i średnim wieku, w 2015 r. udział osób w wieku emerytalnym stanowił 26% ogółu mieszkańców. Z tego względu rośnie znaczenie i rola instytucjo- nalnych (publicznych i prywatnych) form wsparcia osób starszych, takich jak np. domy pomocy społecznej. Chcąc m.in. poprawić jakość usług świadczonych przez warszawskie DPS, przygotowano projekt „AGE – Działania na rzecz aktywnego i godnego starzenia się w Warszawie”. Celem głównym projektu jest poprawa stanu zdrowia poprzez rozwój i dostosowanie opieki medycznej do rzeczywistego stanu zdrowia populacji i czynników demograficznych. Zadanie to zostanie spełnione dzięki: • podniesieniu jakości świadczonych usług przez warszawskie Domy Pomocy Społecznej (DPS) oraz • rozwojowi miejskich systemowych rozwiązań dla osób starszych i niesamodzielnych. Wartość całkowita projektu: 3 999 000,00 PLN Wkład m.st. Warszawy: 839 790,00 PLN Wartość dofinansowania: 3 159 210,00 PLN Źródła finansowania:  Mechanizm Finansowy Europej- skiego Obszaru Gospodarczego 2009–2014 i Norweski Mechanizm Finansowy 2009–2014 Program Operacyjny: PL07 Poprawa i lepsze dostosowanie ochrony zdrowia do trendów demograficzno-epidemiologicznych Okres realizacji: wrzesień 2015 r. – kwiecień 2017 r. Jednostka realizująca projekt: miasto stołeczne Warszawa
  81. 81. 80 Dzięki realizacji projektu: • zmodernizowano infrastrukturę 14 warszawskich DPS, w tym: zaadaptowano pomieszczenia na pokój kąpielowy, kupiono: 12 samochodów dostosowanych do przewozu osób niesamodziel- nych, 3 wanny specjalistyczne z osprzętem oraz 148 łóżek rehabi- litacyjnych; • przeprowadzono szkolenia dla mieszkańców i personelu DPS oraz osób ze środowiska lokalnego, udoskonalające ich umiejętności w zakresie m.in. komunikacji oraz opieki nad osobami starszymi i niesamodzielnymi; opracowano standardy opieki i pracy opiekuna w DPS; • założono 14 ogrodów sensorycznych (ogrody zmysłów wspo- magające szczególnie osoby z zaburzeniami psychofizycznymi i upośledzeniem umysłowym), przeprowadzono szkolenie dla terapeutów DPS z zakresu podstaw hortiterapii (ogrodolecznic- twa), a także zorganizowano zajęcia z hortiterapii dla mieszkańców DPS oraz środowiska lokalnego; • w każdym DPS zorganizowano piknik promocyjno-integracyj- no-edukacyjny dla mieszkańców, członków rodzin, osób ze środowiska lokalnego oraz przedstawicieli instytucji działających na rzecz osób starszych i z niepełnosprawnością; • stworzono stronę internetową (age.um.warszawa.pl) – można na niej znaleźć szczegółowe informacje o tym projekcie; • wydano broszurę informacyjno-promocyjną, którą teraz czytasz; • zorganizowano specjalne stoiska promocyjne podczas cyklicz- nych imprez ogólnomiejskich (np. Seniorada, Warszawska Parada Seniorów) – odwiedzający je mogli m.in. uzyskać informacje o projekcie, a także działaniach, jakie podejmowane są na rzecz osób starszych w Warszawie. Ponadto każdy uczestnik mógł skorzystać z bezpłatnych badań profilaktycznych oraz porad dietetyka. DPS prowadzone przez m.st. Warszawę, które objęto wsparciem w ramach projektu: DPS im. Matysiaków, DPS „Syrena”, DPS „Chemik”, DPS „Pod Brzozami”, DPS „Budowlani”, DPS Pracownika Oświaty, DPS przy ul. Wójtowskiej, DPS „Kombatant”, DPS dla Kombatan- tów, DPS im. Św. Brata Alberta, DPS „Leśny”, DPS „Na Bachusa”, DPS Centrum Alzheimera, DPS „Na Przedwiośniu”.
  82. 82. 81 Więcej informacji o projekcie "AGE - Działania na rzecz aktywnego i godnego starzenia się w Warszawie" na stronie age.um.warszawa.pl
  83. 83. 2 www.eeagrants.org www.norwaygrants.org Razem dbamy o Warszawę

×