Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe
                 JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe
                                   meneÙÙe

             ...
JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe
© [e@. ßeerefveJeeme peveeove keâçeeUerkeâj
101, S/24, n@hheer Jn@}er, efškegâefpeveerJee[er jes[,...
DeheCe -heef$ekeâe
      peerJeveeefJeeÙeer meceepeeefYecegKe DeeefCe DeKeb[ ›eâebleerJeeoer
 Âef°keâesve ce}e Øeehle nesC...
DeeefçeJeeo
       meOÙee Ûee}t Deme}suÙee JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛes mJe®he yengDebçeer
   JÙeeJeneefjkeâ efkebâJee mees...
meeceevÙe peveles}e ( Ùeele heoJÙeglej efçe#eCe Deme}s}sner Ùesleele)
JewÅekeâerÙe %eeve peJeU peJeU vemeuÙeemeejKeer Deep...
cee$e KejesKejer efheUtve efveIelees.
     Skeâe yeepetme Deçee Øekeâejs npeejes ®heÙes KeÛe keâjCeejs hesçebš, çeskeâ[es
...
ÙegefkeäleJeeo }{efJeleele.
       meeOeejCele: 95 škeäkesâ [e@keäšjebveener Ùeeleer} JemlegefmLeleer mecepet
çekeâle veen...
Gösçe
       ceeCemeeÛÙee peerJeveeçeer DelÙeble efveie[erle Deme}s}e JÙeJemeeÙe
  cnCepes JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe. Ùee JÙ...
pesLes pesLes JewÅekeâerÙe mesJesÛes }Ûekesâ lees[}s ies}s Deensle, lÙeeÛeer peeCeerJe
meceepee}e nesCes DeeJeçÙekeâ Deens...
JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - DeepeÛes mJe®he

        efkeâleer }eskeâmebKÙesceeies efkeâleer [e@keäšme Je efkeâleer vemexme ...
o[}s}s Deens. Yeejleele}s JewÅekeâerÙe efçe#eCe DeveeJeçÙekeâ heeeblejeves
JesUsÛee DeheJÙeÙe keâjCeejs Deens.
       çenj...
og:KeeÛeer JeemleJe ceeefnleer lÙeebvee vemeles. pegveeš Je hejbhejsves efçekeâJe}s
peeCeejs jesieÛe lÙeebvee hegvne hegvn...
peeefCeJesÛee hetCe DeYeeJe nsÛe nesÙe !
       DeeefLekeâ DeçeeßJelelescegUs [e@keäšjvee Exploitation efkebâJee
Sacrifice...
iewjmecepe neslees. [e@keäšjÛÙee YeeJevesÛeer keâoj kesâ}er peele veener.
meenefpekeâÛe Deehe}er Je DeeheuÙee DeeweOeebÛee...
De[keâ}s Deensle.
      ceeveefmekeâ meceeOeeveeÛÙee keâuheveebÛee DeeefCe meeceeefpekeâ leUceUerÛee
hejmhej mebyebOe ve m...
veeJeeKee}er ØelÙe#e Yeü°eÛeej Ûee}t Deens.
      mebçeesOeve DeeefCe Glheeove Ùeele megmebJeeo veenerle. Glheeove peeefnj...
Deecner Deefpeyeele }#e osle veener. keâejCe lÙeele Heâej Lees[e HeâeÙeoe
neslees.’’ pÙeeÉejs DeveskeâhešeRveer HeâeÙeoe n...
lÙeebvee Heâej cenòJe Deens. ÙeebÛÙeeÉejsÛe yengleebçeer JewÅekeâerÙe mesJee yengmebKÙe
}eskeâebkeâ[s heesnesÛele Demeles....
DemeeJesle. lÙeecegUs DeeweOeebÛee Kehe ne JewÅekeâerÙe %eeve Je JÙeeefOeefJeceesÛeve
ÙeeÛÙee efvekeâeeJej nesle veener, l...
veJns. lees Skeâ ØekeâejÛee veHeâeÛe nesÙe. heCe ‘veHeâe’ Ùee çeyoele ‘Lees[Ÿee
ßeceele Jee KeÛeele peemle HeâeÙeoe efceUJ...
iejpe Je JewÙeefkeälekeâ DeeJe[ ÙeebÛeer meebie[ lej veenerÛe, heCe veHesâKeesjerÛÙee
YeeJevescegUs DeelceJebÛeveeÛe Ûee}}...
[e@keäšjÛÙee ke=âleerJej DeJe}byetve DemeuÙeeves, [e@keäšj keâener osJe jle veener.
[e@keäšjÛÙee ØelÙe#e %eeveeJej Je ke=â...
veener vee ? ÙeeÛee efJeÛeej keâjeJee. Deehe}s mecepe meeceeefpekeâ efnleeÛÙee
efvekeâeeJej leheemetve heeefn}s lej }eskeâ...
[e@keäšj Skeâ Fbpeskeäçeve efo}s lej 20 les 50 ®heÙes Demes hewmes Heâer
cnCetve Ieslees, ØelÙe#eele FbpeskeäçeveÛeer efke...
ve mecepeuÙeeves [e@keäšj}e les oese osT çekeâle veenerle. heCe Kejs lej
Deçee iees°eRcegUs [e@keäšj}e Heâer IesleuÙeeÛes ...
veHeäÙeeletve meceepeesheÙeesieer Øekeâuhe neleer IÙeeJes. hewmee DeefOekeâ efçeu}keâ
DemeuÙeeme JewÅekeâerÙe çeeŒeeleer} ...
}ewefkeâkeâ efceUJe}e neslee. lÙeeÛÙeekeâ[s jesiÙeebÛeer ieoeaner Kethe nesleer,
Demes DemeuÙeeves Jejer} Øeëe Ssketâve [e...
Kee}er} Iešvee hene. -
    Skeâ ®iCe cegbyeFheemetve yejsÛe efkeâeCeer GheÛeej keâ®ve Lekeâ}e.
lÙee}e keâessner iegCe Dee}...
fold Iee}tve meceepeeleer} og:Keekeâ[s og}#e keâjCÙeeÛee. SseDeejeceeÛeer
ØeLece DeeJe[ efveceeCe nesles, ceie meJeÙe }eie...
lejer Jej Gu}sKe kesâuÙeeØeceeCes Deveskeâ iees°eRÛeer iegbleeiegble Pee}s}er Dee{Utve
ÙesF}. Ùeele ceesceesŸee ne@efmheš}...
keâceÛeeNÙeeÛÙee De[ÛeCeer Je iewjmeesÙeeRÛee efJeÛeej lÙeebveer JesUesJesUer
keâceÛeejer mebIešveebkeâ[s ceeb[eJee DeeefC...
Gneheesn peenerjheCes DeekeâeçeJeeCeer Je Je=òehe$eeletve kesâ}e heeefnpes.
lÙeeceOÙes Kes[Ÿeeleer} meceepeeÛÙee leUeÛÙee ...
je$eerÛÙee efJnpeeršdme

       je$eerÛÙee efJnpeeršdmeyeö} keâener çebkeâe keâener ®iCeebveer ceePÙeekeâ[s
   yees}tve oe...
efJnpeeršd HeâerÛÙee yeeyeleerceOÙes ®iCeebÛee DeØeeceeefCekeâheCee lÙeebÛÙee
Je FlejebÛÙeener iewjmeesÙeer}e keâejCeerYet...
[e@. ßeerefveJeeme pe. keâçeeUerkeâj
pevce	               :	 4	ceeÛe	1951,	meeJebleJee[er
efçe#eCe	            :	 Sce.yeer...
Vaidyakiya Vyavasay Vyavahar Aani Dhyeya A Bestseller By  Dr. Shriniwas Kashalikar
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Vaidyakiya Vyavasay Vyavahar Aani Dhyeya A Bestseller By Dr. Shriniwas Kashalikar

133 views

Published on

Dr. Shriniwas Janardan Kashalikar's new; empowering and enlightening experiences; and inspiring insights; based on study of Gita, Vishnusahasranam, Namasmaran and life; for individual and global blossoming!

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Vaidyakiya Vyavasay Vyavahar Aani Dhyeya A Bestseller By Dr. Shriniwas Kashalikar

  1. 1. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe meneÙÙe RLIVING & H PE OL SU R IS FO TI C L SOCI ETY H EALTH ADV NA ISSHHA IO AN AT CE N ME ER NT I NT }sKekeâ [e@. ßeerefveJeeme peveeo&ve keâçeeUerkeâj Sce.yeer.yeer.Sme., Sce.[er., SHeâ. DeeÙe.meer.peer., SHeâ.SHeâ.SHeâ.yeer.Sce.Sme. (Ùet. Smed.S.) ØecegKe : mebhetCe& leCeeJecegkeäleer keWâõ, keâe@}spe efyeu[eRie, eflemeje cepe}e, kesâ.F&.Sce. ne@efmheš}, hejU, cegbyeF& - 400012. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  2. 2. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe © [e@. ßeerefveJeeme peveeove keâçeeUerkeâj 101, S/24, n@hheer Jn@}er, efškegâefpeveerJee[er jes[, eCes (heefçÛece) - 400610 ceesyeeF} : 9869326089 Heâesve : 25898934 F ces} : Shriniwasijk@rediffmail.com JesyemeeFš : www.superliving.net F-yegkeâ DeeJe=òeer : mebieCekeâ Øekeâeçeve 5/6, çeebleer efveJeeme, meble jeceoeme jes[, ieCesçe še@keâerpe peJeU, ceg}gb[ (hetJe) cegbyeF - 400081 otjOJeveer : 25681650 /25688682 F ces} : info@sanganak.in JesyemeeFš : www.esanganak.com JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  3. 3. DeheCe -heef$ekeâe peerJeveeefJeeÙeer meceepeeefYecegKe DeeefCe DeKeb[ ›eâebleerJeeoer Âef°keâesve ce}e Øeehle nesCÙeeceOÙes DeveskeâebÛes keâle=lJe hetjkeâ j}s. lÙee meJeeËvee DeeefCe ceePes DeeF-Jeef[} Ùeebvee ner Deuheke=âleer DeheCe. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  4. 4. DeeefçeJeeo meOÙee Ûee}t Deme}suÙee JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛes mJe®he yengDebçeer JÙeeJeneefjkeâ efkebâJee meeshÙee Yeeesle meebieeÙeÛes lej OebÅeeÛes Pee}s Deens. ( Oeboe, JÙeJenej DeeefCe JÙeJemeeÙe Ùeele ceese Heâjkeâ Deens ns }#eele IÙeeJes) hetJeea [e@keäšj, JewÅe efkebâJee nkeâerce ne kegâšgbyeeleer}Ûe Skeâ Ieškeâ Ùee veelÙeeves JeeJejle Demes DeeefCe kegâšgbyeeleer} ØelÙeskeâ JÙekeäleerÛes efnle lees keâleJÙe cnCetve henele Demes. DeçeeJesUer DeefOekeâejeves kegâšgbyeeleer} ØecegKee}e lees ÙeesiÙe meu}e osF Je JesUØemebieer lÙeeÛeer keâeveGIe[Ceerner keâjer. Deepe peceevee PeheešŸeeves yeo}le Deens. kegâšgbyemebmLeeÛe pesLes }eshe heeJe}er, lesLes He@âefce}er efHeâpeerefçeÙeve jentÛe keâmee çekesâ}? ØelÙeskeâ ceeCemeeÛÙee keâuhevee DeeefCe FÛÚe efYeVe-efYeVe Deçee Øemebieer SkeâeÛe Iejeleer} Ûeej JÙekeäleeRvee Ûeej efvejefvejeUs [e@keäšj ( efkebâJee JewÅe, nkeâerce) DeeJeçÙekeâ JeešCes DeheefjneÙe Deens. ØeLecele:Ûe kesâ}suÙee efJeOeeveemebyebOeer efJeÛeej keâjlee Demes Dee{Ules keâer, [e@keäšj jesiÙeeÛee Heâkeäle pesJe{Ÿeeme lesJe{eme Je lesJe{Ÿee JesUshegjleeÛe efJeÛeej keâjleele. ceeies lÙee}e keâeÙe Pee}s nesles efkebâJee DeeheCe Jeehejle Deme}suÙee DeeweOeeÛee heefjCeece heg{s keâeÙe nesF} ÙeeÛee efJeÛeej yeNÙeeÛeJesUe kesâ}e peele veener, ns keâšt Deme}s lejer melÙe Deens. meeceevÙele: JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛeer keâvme}šbš, mepeve (Dee@hejsefšbie), pevej} he@Çefkeäšçeveme ( ef[«eer Deme}s}s), jefpemš[ cesef[keâ} he@Çefkeäšveme ( cnCepes heoJeer veme}s}s heCe JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe keâjCÙeeÛeer mejkeâejer hejJeeveieer Iesle}s}s ) Je ieeJeer efkebâJee Pee[heeuÙeeÛeer DeeweOes osCeejs JewÅe Deçeer efJeYeeieCeer keâjlee ÙesF}. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  5. 5. meeceevÙe peveles}e ( Ùeele heoJÙeglej efçe#eCe Deme}s}sner Ùesleele) JewÅekeâerÙe %eeve peJeU peJeU vemeuÙeemeejKeer Deepe heefjefmLeleer Deens. Deepener «e@pÙegSš }eskeâ keâe{s, cegUebÛee efkebâJee heeveebÛee jme, DemebKÙe ØekeâejÛes meWõerÙe Je efvejeRefõÙe heoeLe DeeweOe cnCetve Deefçeef#ele ceeCemeekeâ[tve Iesleevee Dee{Uleele ns meJeeËvee eTkeâ Deens. Depetvener jmlÙee-jmlÙeeJej Pee[heeuÙeeÛÙee cegàÙee Je ÛetCex IesTve GCelesÛes efJekeâej, keâ[keâer, efveõeveeçe, [eskesâogKeer, JeeleefJekeâej DeçeeJej nceKeeme Je pee}erce oJee cnCetve meebietve efJekeâCeejs }eskeâ meJeeËveerÛe heeefn}s Deensle. lÙeebÛÙeekeâ[tve DeeweOes IesTve Jeehe®ve heeefn}er Deensle. ÙeemeboYeele Skeâe ØeeÛeeÙeeËveer Skeâe Gòej efnbogmLeeveer YeškeäÙeekeâ[tve 750/- ®. Ûeer DeeweOes jesKe efJekeâle IesleuÙeeÛes Je lÙee DeeweOeebÛee DeLeeleÛe keâener iegCe ve DeeuÙeeÛes Øemlegle }sKekeâe}e ceenerle Deens. Demees. Ùee meJeeËÛes cetU De%eeve Je DeefÛeefkeâlmekeâJe=òeer Je yegæerÛe nesÙe . ogmeNÙee yeepet}e pes pes osçeer les les lÙeepÙe Deçee efJeÛeejeÛeer mJele: DelÙeeOegefvekeâ mecepeCeejer ceb[Uer Deensle. les #egu}keâ ogKeCÙeekeâefjleener keâvme}šbšvee Yesšleele. meeOeejCe Deçee }eskeâebÛeer Je=òeer DeeweOeebÛeer Ùeeoer pesJe{er ceeser lesJe{e [e@keäšj efJeÉeve Je ceeser Deçeer DemeuÙeeÛes °erme he[les. ceie les ceneYeeie ’’yeef[çeshe Je KeeCÙeeÛee mees[e’’ ‘‘«eeFhe Jee@šj’’ cnCetve DeebOeUsheCeeves efJekeâle IesTve ceg}ebvee heepe heepe heepeleele. efveoeve efçeef#ele }eskeâebveer lejer Lees[er efÛeefkeâlmekeâ yegæer JeehejeJeer ns meeceevÙe%eeveeme Oe®ve Deens. meOÙee ceesŸee çenjeletve Skeâ og°Ûe›eâ meg® Pee}s Deens. keâvme}šbš efHeâpeerefçeÙeve, #e-efkeâjCe lep%e, he@Lee@}e@efpemš, mepeve ieeÙekeâe@}e@efpemš, [Wefšmš Je Flej ÙeebÛes Skeâ JelegU DemelesÛe. jesieer DeeuÙeeJej lÙeeÛeer çeejerefjkeâ leheemeCeer keâjCÙeehetJeea leLeekeâefLele keâvme}šbšvee lÙeeÛÙee cet$e, efJe‰e, Legbkeâer, #e-efkeâjCe h}sš ÙeebÛÙee efjheesšÛeer ØeLece DeeJeçÙekeâlee Yeemeles. ßeercebleebvee DeLeele ÙeeÛes keâener Jeešle veener, heCe ceOÙeceJeieeaÙe JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  6. 6. cee$e KejesKejer efheUtve efveIelees. Skeâe yeepetme Deçee Øekeâejs npeejes ®heÙes KeÛe keâjCeejs hesçebš, çeskeâ[es ®heÙes IesCeejs [e@keäšj DeeefCe ogmeNÙee šeskeâe}e YeereCe mJe®heeÛee Deepeej Deme}e lejer, keâe{s, cegàÙee, hee}e, jme Ùeele jme IesCeejs De%e }eskeâ ÙeebÛee mecevJeÙe keâmee, keâess, keâesCeer DeeefCe kesâJne Iee}eJeÙeeÛee? Ùee meJeeËÛee efJeÛeej keâ¤ve ner hegefmlekeâe [e@. ßeerefveJeeme pe. keâçeeUerkeâj Ùeebveer KejesKejer levceÙelesves, keâUkeâUerves Je efJeÛeejhetJekeâ ef}efn}er Deens. Ùeele keâesCee Skeâe efJeefçe° JÙekeäleer, mebmLee efkebâJee JewÅekeâerÙe JÙeeJemeeefÙekeâebJej lÙeebÛee jese veener; heCe pevepeeie=leer JneJeer ne çegæ nsleg Ùeeceeies Deens. DeeheCe meeOÙee JeneCee IÙeeJeÙeeÛÙee, lej 4-4 ogkeâeves Je vecegves heenlees, efkebâceleerle IeemeeIeerme keâjlees. ceie DeeheuÙee çejerjemebyebOeer Flekesâ De%eeveer Demetve keâmes Yeeies} ? [e@keäšjveer ef}efn}s}er hegefmlekeâe Ùee °erves meJeeËveeÛe ceeieoçekeâ JneJeer. mejkeâejvesner Lees[s peeoe peeie=le DemeeJes. DeLeele efveÙece keâ®ve efkebâJee yebOeves Iee}tve Ùee iees°er meeOÙe nesCeej veenerle. ns ogKeCes veepetkeâ Deens Je lÙeeÛee efJeÛeejner veepegkeâheCes nesCes DeeJeçÙekeâ Deens. [e@keäšjebveer DeeweOeer kebâhevÙee Je lÙeebÛee Propoganda ÙeebJejner ef}efn}s Deens. SkeâÛe DeeweOe Goe. Tetracycline 15 hewçeebheemetve les 65 hewçeebheÙeËle efvejefvejeàÙee kebâhevÙee keâçee efJekeâleele? Je mejkeâej lÙeeJej vepej keâe sJet çekeâle veener? ceesŸee kebâhevÙee DeeheuÙee DeeweOeebJej efJeefçe° Øeef›eâÙee Je çegæerkeâjCe keâjCÙeeceOÙes hewmee KeÛe neslees cnCetve efkebâcele peemle Demee ÙegefkeäleJeeo }{efJeleele lej }neve kebâhevÙee DeeceÛes DeeweOe Deçegæ Demes} lej mejkeâej hejJeeveieer keâçeer osF} Demee JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  7. 7. ÙegefkeäleJeeo }{efJeleele. meeOeejCele: 95 škeäkesâ [e@keäšjebveener Ùeeleer} JemlegefmLeleer mecepet çekeâle veener lej Flejs peveebÛes keâeÙe ? mejkeâejves Ùee °erves ÙeesiÙe heeT} GÛe}Ces Heâej DeeJeçÙekeâ Deens. Deelee Leebyelee Leebyelee Øekeâeeves peeCeJeCeejer Je Kesopevekeâ Deçeer DeeCeKeer Skeâ iees° - Deepe JewÅekeâerÙe efçe#eCe ( keâer Heâkeäle ef[«Ùee?) efJekeâle efceUt }eieuÙee Deensle. 10 les 40 }eKe ®heÙes [esvesçeve efo}s keâer le=leerÙe ßesCeerleer} ceú efJeÅeeLeeaner Sce.yeer.yeer.Sme nesT çekeâlees. efçe#eCe #es$eele Je leerner JewÅekeâerÙe ( cnCepes pÙeeÛee mee#eele pevce- ce=lÙegçeer mebyebOe ) #es$eele Demeer GIe[ GIe[ Je keâeÙeosçeerj }eÛe}gÛehele Je keâeUeyeepeej Ûee}le Deens, ns KejesKejÛe ceeCegmekeâer}e Oe®ve Je osçeeÛÙee, meceepeeÛÙee efnleeÛes Deens keâeÙe ? DeçeeØekeâejs cevee}e Je yegæer}e Ûee}vee osCeejs ef}KeeCe kesâuÙeeyeö} ceer [e@keäšjebvee OevÙeJeeo oslees Je lÙeebÛeskeâ[tve Gòejesòej DeçeeÛe ØekeâejÛeer pevepeeie=leerÛeer keâeces nesJeesle Demee DeeçeerJeeo oslees. Fefle çeced ~~ - Skeâ meceJÙeeJemeeefÙekeâ efnleefÛeblekeâ ~~ Deelcevees cees#eeLeced peieled efnleeÙe Ûe ~~ JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  8. 8. Gösçe ceeCemeeÛÙee peerJeveeçeer DelÙeble efveie[erle Deme}s}e JÙeJemeeÙe cnCepes JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe. Ùee JÙeJemeeÙeeJej meceepeeleer} meJe çeeefjefjkeâ efkebâJee ceeveefmekeâ og:KeeÛes mJe®he Je ØeceeCe DeJe}byetve Demeles. meceepeJeeoer osçeebceOÙes JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe vemetve lesLes JewÅekeâerÙe mesJee Ghe}yOe Deens. ner mesJee çeemekeâerÙe peyeeyeoejer cnCetve çeemeve heej hee[erle Demeles. lÙeeefkeâeCeer meceepeeÛÙee meJe DeejesiÙeefJeeÙekeâ iejpee kesâJeU çeemeveeÛÙee ÙeespeveebletveÛe hetCe keâjCÙeeÛeer nceer Demeles. YeejleemeejKÙee osçeeÛes Demes veener, DeeheuÙeekeâ[s JewÅekeâerÙe mesJee DeefmlelJeele vemetve JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe Je leesner OebÅeeÛÙee mJe®heele Ûee}}s}e Deens. Ùee JÙeJemeeÙeeÛes mJe®he heeefn}s lej çeskeâ[es ®heÙes KeÛe keâ®vener efJeßJemeveerÙe GheÛeej efceUt ve çekeâuÙeeves GefÉie nesCeejs ®iCe Dee{Uleele, lej npeejes ®heÙes keâceeJeuÙeeJejner JÙeeefOeefJeceesÛeveeÛee Keje Deevebo ve efceUJeCeejs DeeefCe neJejšheCes meJebie megKeeÛÙee ceeies }eieCeejs [e@keäšj Dee{Uleele. lÙeebÛÙeeceOÙes Yejer}e Deveskeâ DeeweOe kebâhevÙee Je lÙeebÛes o}e} Demes Demeleele keâer, lÙeebÛee Gösçe kesâJeU DeLeepeve Demelees. Demees. meceepeeÛes DeejesiÙe OeeskeäÙeele ÙesF} Deçeer JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛeer Ie=Ceemheo heefjefmLeleer peeCeJe}er, lesJne lÙee efJeeÙeemebyebOeer keâener efJeÛeej ceeb[Ces DeeJeçÙekeâ Jeeš}s. cnCetve ne Kešešeshe. ns efJeÛeej SKeeÅeeme keâoeefÛele ØeLeceeJemLesleer} Jeešleer}. heCe Ùee hegefmlekesâÛee nslet JewÅekeâerÙe mesJesÛee Ssefleneefmekeâ Dee{eJee IesCes efkebâJee osçeesosçeeRÛÙee mesJeebÛee hejeceçe IesCes Jeiewjs vemetve meceepeeceOÙes Deçeer peeie®keâlee efveceeCe nesTve JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  9. 9. pesLes pesLes JewÅekeâerÙe mesJesÛes }Ûekesâ lees[}s ies}s Deensle, lÙeeÛeer peeCeerJe meceepee}e nesCes DeeJeçÙekeâ Deens. Deçeer peeCeerJe pej ®iCe, [e@keäšj Je FlejebÛÙeelener efveceeCe Pee}er lejÛe Deepe ve°ØeeÙe Pee}s}e JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeleer} mesJeeYeeJe hegve®ppeerefJele keâjlee ÙesF} lÙee°erves peeCeerJehetJekeâ Je heæleçeerjheCes ØeÙelve lejer kesâ}s peeleer}, Ùee Dehes#esves Je YeeJevesves JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛee ne mebef#ehle Dee{eJee IesTve keâener cegös ceeb[CÙeeÛee ØeÙelve kesâ}e Deens. ceer mJele: JewÅekeâerÙe JÙeeJemeeefÙekeâ DemeuÙeeves Ùee Dee{eJÙeeleer} efJeefJeOe iees°eRÛee ØelÙe#e DevegYeJe Dee}e. mJele:efJeeÙeer Heâej GÛÛe keâuhevee yeeUietve veJns, lej mJele:}ener hegkeâUÛe megOeej}s heeefnpes ÙeeÛeer peeCeerJe sJetve kesâJeU meceepeefnleemeeer ns çeyoebkeâve...! JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 10 ~~
  10. 10. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - DeepeÛes mJe®he efkeâleer }eskeâmebKÙesceeies efkeâleer [e@keäšme Je efkeâleer vemexme Demeleele ÙeeÛÙee mebKÙeeçeeŒeerÙe efJeJesÛeveele efçejuÙeeme [e@keäšme Je vemexmeÛes ØeceeCe Heâej Lees[s Deens Demes efometve Ùesles. DeLeele ns mejemejer ØeceeCe HeâmeJes Demeles nsner cenòJeeÛes Deens. ØelÙe#eele Kes[eshee[er [e@keäšme peJeUpeJeU vemeleeleÛe, lej çenjele lÙeebÛeer keâcee}erÛeer ieoea Pee}s}er Dee{Ules; heCe ns Demes keâe nesles ÙeeÛee keâOeer DeeheCe efJeÛeej kesâ}e Deens keâeÙe? [e@keäšme Je vemexmeÛeer mebKÙee keâceer Deens Ùee}e Skeâ GIe[ keâejCe Deens. mJeeleb$ÙeeveblejÛÙee 58 JeeeËceOÙes SJe{er JewÅekeâerÙe ceneefJeÅee}Ùes efveIee}er, hejble lejerner JewÅekeâerÙe JÙeeJemeeefÙekeâ keâceer keâe ? ÙeeÛes cenòJeeÛes keâejCe Demes keâer, efçe#eCe Je lÙeeÛee meceepeeçeer Deme}s}e mebyebOe ÙeebÛee Skeâceskeâebçeer cesU veener efkebâJee efçe#eCeeÛee meeceeefpekeâ nslet OÙeeveele ve Ieslee JewÅekeâerÙe DeYÙeeme›eâce efveceeCe kesâ}s}s Deensle. ÙeeÛes GoenjCe Sce. yeer.yeer.Sme. ne De@}eshe@efLekeâ keâesme. ÙeeceOÙes je°^eÛee efkeâleerlejer hewmee, ceeveJeer çekeäleer Je JesU JeeÙee peelees. lÙeecegUs keâceer çekeäleer KeÛe keâ®ve DeveeJeçÙekeâ heeeblej kesâ}s}s HeâejÛe Lees[s }eskeâ meceepee}e Deehe}er mesJee osT çekeâleele. [e@keäšme keâceer he[CÙeeÛes ns Skeâ ØecegKe keâejCe Deens. ÛeerveceOÙes Bare Foot Doctors keâuhevee jeyeJe}er iesuÙeeves DeejesiÙe mesJee Glke=â°heCes meJeeËheÙeËle heesnÛeles. lÙee keâuhevescegUs Deveskeâ JeeeËÛes Je DeveeJeçÙekeâ heebelejs }eoCeejs keâesme ÛeerveceOÙes veenerle. meeceevÙeheCes meceepeele DeefOekeâ ØeceeCeele Dee{UCeeNÙee yengmebKÙe jesieebÛeer DeeJeçÙekeâ GheÙegkeäle Deçeer Gòece ceeefnleer Lees[Ÿee keâeUele osTve [e@keäšme leÙeej kesâ}s peeleele. Ùee Ghe›eâceeleÛe ÛeerveÛÙee DeejesiÙe mesJesleer} ÙeçeeÛes jnmÙe JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 11 ~~
  11. 11. o[}s}s Deens. Yeejleele}s JewÅekeâerÙe efçe#eCe DeveeJeçÙekeâ heeeblejeves JesUsÛee DeheJÙeÙe keâjCeejs Deens. çenjele [e@keäšjebÛes ØeceeCe peemle keâe ? meJemeeceevÙele: pes [e@keäšme }ebye}Ûekeâ JewÅekeâerÙe š^sefvebieceOetve heej he[leele, lÙeebvee meceepeeefYecegKelesÛes %eeve efo}s}s vemeles. meeceevÙele: ‘meeceeefpekeâ peeCeerJe’ ner JewÅekeâerÙe efJeÅeeLÙeeËÛÙee ceveeJej keâOeerÛe efyebyeJe}er peele veener. lemesÛe JewÅekeâerÙe mesJee keâjleevee mesJeeYeeJeeÛeer peeCeerJe keâOeerÛe efo}er peele veener. meeceeefpekeâ peeCeerJe efkebâJee mesJeeYeeJe efveJJeU efçekeâJetve keâoeefÛele peeCeJeCeejner veener. keâejCe leer peeCeerJe nesCÙeeDeeOeer JewÅekeâerÙe efJeÅeeLÙee}e DeeefLekeâ Demegjef#elelee DemeeÙe}e nJeer. YeeJeer peerJeveeleer} DeeefLekeâ Demegjef#elelee efkebâJee DeefmLejlee efkebâJee DeçeeçJeleer lÙee}e meJemeeOeejCeheCes DebOe yeveJeles. pÙeeletve cet}Yetle iejpee Yeeieleer} Deçee DeeefLekeâ mLewÙeeÛeer lÙee}e çeeçJeleer vemeles. lÙeecegUs JewÅekeâerÙe efJeÅeeLeea mesJeeYeeJeeleer} DeJeemleJelee peeCetve ØelÙe#e DeeefLekeâ De[ÛeCeer otj keâjCÙeeÛÙee ceeieeves ÙesT }eielees. Lees[keäÙeele lees Practical minded yevelees. meenefpekeâÛe çenjele DeeefLekeâ megyeòee efceUeuÙeeves Je Kes[ŸeeÛÙee efkeâleer lejer hešeRveer çenjele cet}Yetle iejpeener Yeeiele DemeuÙeeves JewÅekeâerÙe efJeÅeeLeea çenjele peeleele. DeeCeKeer Skeâ cenòJeeÛes keâejCe cnCepes çenjele meebmke=âeflekeâ, keâ}elcekeâ Je Flej yeewefækeâ efkebâJee ›eâer[eefJeeÙekeâ Demes Deveskeâ keâeÙe›eâce nesle Demeleele. meenefpekeâÛe DeeefLekeâ Gösçe Demees Jee vemees keâener efJeÅeeLeea lej efJeefJeOe Ghe›eâceemeeer lejer çenjer peerJeve hemeble keâjleele. Deçee Øekeâejs cegKÙele: meeceeefpekeâ peeefCeJesÛee DeYeeJe, DeeefLekeâ DeçeeßJelelee Je ceeveefmekeâ meceeOeeveeÛeer DeeJeçÙekeâlee ner ØecegKe keâejCes [e@keäšmevee Kes[Ÿeeheemetve otj sJeleele. Ùeehewkeâer ØelÙeskeâ cegÅeeÛee ceveesefJeç}seCeelcekeâ DeYÙeeme keâjlee ÙesF}. [e@keäšmevee meeceeefpekeâ peeCeerJe efveceeCe Pee}s}er vemeles. meceepeeÛÙee JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  12. 12. og:KeeÛeer JeemleJe ceeefnleer lÙeebvee vemeles. pegveeš Je hejbhejsves efçekeâJe}s peeCeejs jesieÛe lÙeebvee hegvne hegvne efçekeâJe}s peeleele. efpeJeble jesieer Je lÙeebÛes JÙeeefOe«emle peerJeve lÙeebvee mecepeeJetve efo}s peele veener. YeesJelee}ÛÙee meceepeeçeer DeeheCe ‘Deelcevees cees#eeÙe peieled efnleeÙeÛe’ Deçee leNnsves keâmes JeeieeJes ns efçekeâJe}s peele veener. KejesKej ns efJeÅeeLeea cnCepes meeceeefpekeâ peeCeerJeefJejefnle keâener hejbhejeiele jesieefJeeÙekeâ ceeefnleer meeJe}s}s keâe@chÙetšme Demeleele. nsÛe [e@keäšj Je meceepe ÙeebÛÙeeleer} efJemebieleerÛes Skeâ cenòJeeÛes keâejCe Deens. meceepeeleer} og:KeeÛeer pÙee}e ceeefnleerÛe veener lees lÙeeefJeeÙeer Goemeerve DemeCes mJeeYeeefJekeâ Demeles. lÙeeÛeØeceeCes meceepeeletve Deef}hle Je JesieUe jeneCes nsner mJeeYeeefJekeâÛe Demeles. Deçee meceepeeheemetve efJeYekeäle Pee}suÙee Ùee [e@keäšj ØeeCÙee}e megKe efkebâJee Deevebo efceUle veener. keâejCe Deble:keâjCehetJekeâ meceepeeçeer Skeâelce efkebâJee leeoelcÙe heeJetve PešCÙeeleer} meceeOeeveeÛeer lÙeebvee keâuheveeÛe vemeles. lÙeecegUs les Yeeweflekeâ megKeebÛÙee ceeies }eietve Deevebo Deesjyee[tve efceUJeCÙeeÛee kesâefJe}JeeCee ØeÙelve keâjleele. iee[Ÿee Je yebie}s DeeefCe HeâmeJeer Øeefle‰e ÙeebÛeer }e}mee yeeUietve çesJešer lÙee }e}mesÛes ieg}ece yevetve Ùeb$eJele peieleele efkebâJee JewHeâuÙe«emle nesTve DeeheuÙee ®iCeebJej Je meceepeeJej Ùee vee lÙee Øekeâejeves met[ GieJeCÙeeÛee ØeÙelve keâjleele. SKeeÅee [e@keäšjkeâ[s lÙeeÛÙee mJeeLeea Je=òeercegUs efkebâJee DeelcekeWâefõle JeeieCegkeâercegUs (peer meeceeefpekeâ peeefCeJesÛÙee DeYeeJeecegUs Jeefæbiele nesCes) ¤iCe peeÙeÛes keâceer Pee}s, lej lees [e@keäšj Ùesleer} lÙee ®iCeekeâ[tve Deehe}s Fefhmele GlheVe efceUJeCÙeeÛee Ie=Ceemheo ØeÙelve keâjlees. Deçee Øekeâejs keâener iee[Ÿee, øeâerpe, jsef[Dees«eece, ceefoje ÙeeÛÙee ceeies }eietve lÙeecegUs megæe meceeOeeve ve efceUeuÙeeves JÙeefLele nesleele, lej keâener ®iCeebÛÙee DeYeeJeevesÛe JewHeâuÙe«emle nesleele. meceepeeÛÙee megKeog:Keebçeer levceÙe nesT ve çekeâCeejs meJeÛe [e@keäšj Deçee leNnsves meJe yeepetveer mJele:Ûeer DeJemLee oÙeveerÙe keâ®ve Iesleele. keâejCe meeceeefpekeâ JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  13. 13. peeefCeJesÛee hetCe DeYeeJe nsÛe nesÙe ! DeeefLekeâ DeçeeßJelelescegUs [e@keäšjvee Exploitation efkebâJee Sacrifice ÙeebÛÙee ceOe}e ceeie cnCepes Symbiobic efkebâJee Mutually Benificial Life peielee Ùesle veener. lÙeebvee DeeefLekeâ iejpee hetCe keâjCÙeeÛee melele OÙeeme Demelees. lÙeebÛÙee meJeÛe ke=âleer Ùee OÙeemeeletve kesâuÙee peeleele. Goe. ®iCee}e GieerÛeÛe Fbpeskeäçeve osCes efkebâJee ®iCee}e GieerÛeÛe še@efvekeâmed ef}ntve osCes efkebâJee DeeJeçÙekeâlee vemeleevee GbÛeer GbÛeer DeeweOes osCes Demes Øekeâej Ie[leele. Lees[keäÙeele [e@keäšj lÙeeÛÙee JewÙeefkeälekeâ DeeJe[erefveJe[er YeeieefJeCÙeemeeer Deiej SseDeejece keâjCÙeemeeer ®iCeebÛeer efheUJeCetkeâ keâjlees. ceeCemeeÛÙee cet}Yetle ØeJe=òeerceOÙes ÉbÉ Demeles. meled DeeefCe Demeled ÙeebÛee mebIee Demelees. ne mebIee [e@keäšjÛÙee ceveelener Ûee}t Demelees. lÙeecegUs yeNÙeeÛe [e@keäšmevee Je lÙeebÛÙee ®iCeebveener ne DevegYeJe Dee}s}e Demes} keâer keâOeer [e@keäšj ceesHeâle DeeweOes osleele lej keâOeer oghheš Heâer }eJeleele. Demes nesCÙeeÛes keâejCener meceepeJÙeJemLesceOÙesÛe efceUles. SKeeÅee [e@keäšj}e ceesHeâle DeeweOe osCÙeeÛeer efkebâJee DeeheuÙee ®iCee}e ceole keâjCÙeeÛeer FÛÚe Pee}er lejer lÙeeÛeJesUer Skeâ lÙeeefJejesOeer ØesjCee DeLeele - DeeefLekeâ çeeßJeleerÛeer efÛebleener lÙee}e heesKejle Demeles. meOÙeeÛÙee meceepe JÙeJemLesceOÙes [e@keäšjpeJeU keâceerlekeâceer SKeeoer ceesšj meeÙekeâ}, SKeeoe yebie}e DeeefCe ®yeeye DemeeÙe}e nJee, Deçeer He@âçeve Deens. [e@keäšjÛee Ûeebieg}heCee lÙeeÛÙee %eeveeJej jle veener lej Yeeweflekeâ ÙeçeeJej jlees. mebheòeer ne [e@keäšjÛÙee Ûeebieg}heCeeÛee hegjeJee Demes pÙee meceepeeleer} }eskeâ mecepeleele, lÙee meceepeeceOÙes mebheòeerÛÙee ceeies }eieCeejs [e@keäšme Jee{}s lej veJe} veener. SKeeÅee [e@keäšjves Debçele: ceesHeâle JewÅekeâerÙe mesJee meg® kesâ}er lej lÙee ceesHeâle efouÙee peeCeeNÙee DeeweOeebÛeer iegCeJeòeeÛe keâceer Deens Demee JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  14. 14. iewjmecepe neslees. [e@keäšjÛÙee YeeJevesÛeer keâoj kesâ}er peele veener. meenefpekeâÛe Deehe}er Je DeeheuÙee DeeweOeebÛeer iegCeJeòee kesâJeU lÙeeie YeeJevescegUs keâceer nesle Demes} lej keâesCe Je keâe yejs lÙeele meceeOeeve ceeves} ? DeLeele Deçee ØekeâejÛeer lÙeeie YeeJevee Heâej keâeU efšketâ çekeâle veener Je meceepekeâjJeerner efšketâ efo}er peele veener. Deçee leNnsves Exploitation peCet keâener DeheefjneÙeÛe yeve}s Deens. cnCetveÛe yengmebKÙe [e@keäšme JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe }eskeâebÛeer iejpe heentve keâjerle veenerle lej Oeboe Je HeâeÙeoe heentve keâjleele. meenefpekeâÛe Demes yengmebKÙe [e@keäšme Kes[Ÿeele Je Kes[Ÿeeleer} ieesjiejerye peveleskeâ[s peele veenerle, keâejCe lesLes Oeboe Je HeâeÙeoe oesvnerner vemeleele. [e@keäšmeveer çenjekeâ[s OeeJe IesCÙeeÛÙee Ùee GIe[ keâejCeeefçeJeeÙe ceePÙee celes [e@keäšjebÛeer ceeveefmekeâ°Ùee Kegbš}s}er Jee{, ns osKeer} Skeâ keâejCe nesÙe. meJemeeceevÙeheCes Ùee }eskeâebvee hejeshekeâej, Øesce, Skeâelcelee ÙeebÛeer ØeLece cnšuÙeeØeceeCes peeCeerJe vemeles. ke@âyejs, šer.Jner., efmevescee, efhekeâefvekeâmed Deçee ÛeesLee iees°eRÛeer lÙeebvee DeeJe[ Demeles. keâefJeùoÙe Deme}suÙee SKeeÅee ceeCemee}e peçeer meceepekeâeÙeeÛeer ®Ke®Ke }eieles, leçeer [e@keäšmevee }eiele veener. DeeÅe ›eâebeflekeâejkeâ JeemegosJe yeUJeble Heâ[kesâ ÙeebÛeer meceepeefnleemeeer leUceU DeeefCe je$eer Deheje$eer nesCeejer lÙeebÛÙee peerJeeÛeer Iee}ces} Deepe HeâejÛe ogefceU Pee}er Deens. keäÙegyee Ùee osçeeÛes Leesj megheg$e Ûes ieJnsje ns [e@keäšj nesles. hejbleg meceepeefnleeÛÙee leUceUerves les ›eâebeflekeâejkeâeÛes peerJeve peie}s Je DeeheuÙee meJemJeeÛee meceepeefnleemeeer nesce kesâ}e. Deçeer GoenjCes Deveskeâ Deensle. [e@. ns[iesJeej, [e@. Deuyeš çJeeFšdPej FlÙeeoeRÛÙee peieCÙeeleer} pees GppJe} Deevebo Demelees, lees DeepeÛÙee [e@keäšjebÛÙee peeefCeJesÛÙee keâ#esle ÙesT çekeâle vemeuÙeeves cnCee efkebâJee keâeneRÛÙee yeeyeleerle Demee Deevebo efceUCÙeeÛeer keâuhevee DeJeemleJe DemeuÙeeves mees[tve efouÙeeves cnCee, DeepeÛes yengmebKÙe [e@keäšme Deebyeš çeewkeâerve yevetve DeeheuÙee #ecelesÛee Nneme keâjCÙeeÛÙee heefjefmLeleerle JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  15. 15. De[keâ}s Deensle. ceeveefmekeâ meceeOeeveeÛÙee keâuheveebÛee DeeefCe meeceeefpekeâ leUceUerÛee hejmhej mebyebOe ve mecepeuÙeeves mJeeLeeÛeer hetpee Ûee}t jenles. mJeeLeeletve ceeveefmekeâ meceeOeeve efceUle veener ! meeceeefpekeâ efnleeÛee efJeÛeej Je ke=âleerner nesle veener. heefjCeeceer Demes [e@keäšme mJeeLe}es}ghelesceOÙes pegbhe}s peeleele. JewÙeefkeälekeâ ceeveefmekeâ meceeOeeve efkebâJee meeceeefpekeâ efnle Ùeehewkeâer keâenerÛe neleer ve }eietve ef$eçebketâØeceeCes mebIee, Jesovee, JewHeâuÙe DeeefCe kebâšeUe Ùeele les DeefveJeeÙeheCes Yejkeâšle jeneleele. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛeer Flej cenòJeeÛeer Debies cnCepes DeeweOeer kebâhevÙee DeeefCe DeeweOe efJe›esâles. DeeweOeer kebâhevÙeeyeö}ner efJemle=le efJeÛeej keâjCes DeeJeçÙekeâ Deens. DeeweOeer kebâhevÙeebÛee cegKÙe nslet veHeâe efceUJeCes neÛe Demelees. }eskeâmesJee F. ogÙÙece opeeÛÙee nsletbÛeener yees}eyee}e nesle DemeleesÛe. hejbleg veHeâe efceUJeCÙeeÛÙee cegKÙe nsletJej DeeweOeer kebâhevÙeebÛee Skebâoj JÙeJenej DeefOeef‰le Demelees. ns peeCetve IesleuÙeeJej DeeweOeer kebâhevÙeebÛee Flej keâejYeej peeCetve IesCes meeshes peeF}. DeeweOeer Glheeove DeeefCe efJe›eâer Ùeele HeâeÙeosçeerj mecelees} jeneJee cnCetve DeeweOe kebâhevÙeebceOÙes keâesšŸeJeOeer ®heÙeebÛee Ûegje[e nesle Demelees. DeeweOeer Glheeove DeeefCe mebçeesOeveeheemetve lÙee hewçeebÛeer OetUOeeCe meg® nesles. Deepe efnbogmLeeveceOÙes mejeme Dee{UCeeNÙee jesieebÛes DeeweOeer Glheeove efpelekeäÙee ØeceeCeele JneÙe}e nJes, DeeefCe vesnceer Dee{UCeeNÙee jesieebÛes GÛÛeešve keâjCÙeemeeer efpelekesâ mebçeesOeve JneÙe}e nJes lesJe{s nesle veener. G}š še@efvekeâÛÙee veeJeeKee}er }eKees ØekeâejÛeer DeeweOes «eenkeâebÛÙee ceeieCeermeeer peeefnjeleyeepeerves Jee{Jetve efJekeâ}er peeleele. keâesšŸeJeOeer ®heÙeebÛeer DeeweOes, Manufacturing Process (Glheeove Øeef›eâÙee), he@efkebâie DeeefCe }sye}s lÙeeÛeØeceeCes peeefnjeleyeepeer Je Samples ÛÙee JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  16. 16. veeJeeKee}er ØelÙe#e Yeü°eÛeej Ûee}t Deens. mebçeesOeve DeeefCe Glheeove Ùeele megmebJeeo veenerle. Glheeove peeefnjele Je efJe›eâer Ùeele pevelesÛÙee hewçeeÛeer veemee[er Ûee}t Deens, lÙeeceeveeves mebçeesOeve HeâejÛe Lees[Ÿee ØeceeCeele Ûee}t Deens. lÙeelener pes mebçeesOeve Ûee}t Deens les }eskeâebÛÙee ogKeCÙeeçeer mebyebefOele Demes vemetve peemleerle peemle veHeâe efceUt çekesâ}, Deçee efJeefJeOe ØekeâejÛÙee Packing, Labelling Je Processing çeer mebyebefOele Deens. lÙeeefkeâeCeer #eÙe (Tuberculosis), cenejesie (Leprosy), efJeecepJej (Typhoid), lemesÛe heb[gjesie (Anaemia), Ke®pe (Scabies),peble (Threadworms,Hookworms, Roundworms), Je De@efceefyeDeeefmeme (Amoebiosis), ÙeemeejKÙee jesieebmeeer DelÙeble mJemleele, efkebâyengvee hetCeheCes ceesHeâle DeeweOes efceUeÙe}e heeefnpesle. lÙeeefkeâeCeer leer Heâej ceneieele efJekeâ}er peeleele. Ùee jesieeÛes ØecegKe yeUer cnCepes ieesjiejerye. lÙeebvee jespeieej keâjCÙeeÛeer leekeâo Je Glmeen nJee. kesâJeU hewmee vemeuÙeeves #eÙe jesieeÛes ceneie[s GheÛeej DeçekeäÙe PeeuÙeeves nleye} nesTve Peerpele cejCeejs ®iCe ceer mJele: heeefn}s Deensle. efYe#ee ceeiele oejesoej efnb[Ceejs cenejesieer heeefn}s Deensle. meJe efnbogmLeeveYej Deçee ØekeâejÛes }eKees }eskeâ og:Keerkeâ°er nesTve ieebpetve ieebpetve me[le Demeleer}. kesâJeU veHeäÙeeÛÙee Gösçeeves kesâ}suÙee GlheeoveecegUs Demes nesles. Deçee GlheeoveeÛÙee JesUer DeeweOeeÛÙee ceeieCeerceOÙes Jee{ keâçeer nesF} Je lÙeeÛeyejesyej hegjJee cee$e keâceer hejbleg HeâeÙeosçeerj keâmee jener} ÙeeÛe iees°erÛee efJeÛeej kesâ}e peelees. cnCepesÛe Glheeoveeheemetve nesCeeNÙee veHeäÙeekeâ[sÛe GlheeokeâebÛes meJe }#e JesOe}s}s Demeles. lÙeecegUs keâesCelÙee DeeweOeeÛÙee Glheeoveele DeefOekeâ ceeefpeve jeneles ns heeefn}s peeles. Skeâe DeeweOe kebâheveerÛÙee Spebševes mJele: Ûe ce}e meebefiele}s nesles, ‘‘#eÙe jesieeJejer} ieesàÙeebÛÙee GlheeoveeJej JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  17. 17. Deecner Deefpeyeele }#e osle veener. keâejCe lÙeele Heâej Lees[e HeâeÙeoe neslees.’’ pÙeeÉejs DeveskeâhešeRveer HeâeÙeoe neslees, leer DeeweOes leÙeej keâjCÙeeJej meJemeeOeejheCes yengmebKÙe DeeweOe kebâhevÙeebÛee Yej Demelees. vesnceer Dee{UCeejs jesie }#eele IesTve meceepee}e efkeâleer DeeweOeebÛeer Je keâesCelÙee DeeweOeebÛeer pe®jer Deens ÙeeÛeer Ùee kebâhevÙeebvee heJee vemeles. lÙeebvee Heâkeäle Oeboe Je HeâeÙeoe ÙeeÛe iees°eRÛeer efHeâkeâerj Demeles. lÙeecegUs DeeheuÙee}e Skeâe yeepet}e DeeweOeer kebâhevÙeebÛÙee DeJee{JÙe FceejleerÛes Heâesšes efomeleele, metšyetš DeeefCe šeÙe }eJetve efnb[Ceejs DeeweOe efJe›esâles Medical Representative efomeleele. efmevescee Je jsef[DeesceOÙes peeefnjeleerJej keâjes[es ®heÙes GOeU}s peeleevee efomeleele lej ogmeNÙee yeepet}e Kes[eshee[er owJeer keâesheeÛÙee keâuhevesves heÚe[}s}s DeeefCe ceebef$ekeâeÛÙee ceb$eeves Yeej}s}s De%eeveer, oefjõer «eecemLe jesiejeFves pepej Pee}s}s Dee{Uleele. veHeâe ns OÙesÙe Deme}suÙee Deçee kebâhevÙeebÛÙee meJe cee}keâebvee keâjes[es ®heÙeebÛee HeâeÙeoe neslees. keâjes[es ®heÙes he@efkebâie, peeefnjele Je Flej efoKeeT iees°erle Yemcemeele nesleele. heCe ÙeecegUs lÙee cee}keâebvee megKe efceUle veenerÛe. heCe DeefOekeâeefOekeâ neJejšheCee Je Demebleg°lee Ùesles DeeefCe keâhe[s}òes, ceevecejeleye ÙeemeejKÙee efoKeeT heCe efve®heÙeesieer Deçee mebmke=âleer (Pseudo culture) Ûes ns Oevee{Ÿe }eskeâ ieg}ece yeveleele. DeeweOeer efJe›esâles Je cesef[keâ} efjØesPeWšsefšJnped Ùeebvee [e@keäšjebmeceesj efJeveekeâejCe }eÛeejerves JeeieeJes }eieles. Demes keâe JneJes ? keâejCe lÙeele lÙeebÛee hegkeâUoe veeF}epe Demelees. OebosJeeFkeâ mheOexÛÙee Je veHesâKeesjerÛÙee HesâNÙeele ns }eskeâ DeeJe[erves veJns lej cegKÙele: Survival meeer De[keâleele. Ùee efve®lheeokeâ Je efve®heÙeesieer OebÅeeefçeJeeÙe lÙeebvee GheÙegkeäle DeeefCe Glheeokeâ Demes GÅeesieOebos Deepe Ghe}yOe veenerle. cenòJeeÛes cnCepes ns meejs yeo}}s heeefnpes. DeeCeKeer cenòJeeÛee efJeYeeie cnCepes DeeweOe- efJe›esâlÙeebÛee. lÙeebÛee Yeeie o}e}eÛee DemeuÙeeves JewÅekeâerÙe mesJee #es$eele JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  18. 18. lÙeebvee Heâej cenòJe Deens. ÙeebÛÙeeÉejsÛe yengleebçeer JewÅekeâerÙe mesJee yengmebKÙe }eskeâebkeâ[s heesnesÛele Demeles. meJemeeOeejCeheCes iejerye }eskeâ yeepeejemeeer vepeerkeâÛÙee çenjele peeleele, lesJne IejÛÙee Deepeejer JÙekeäleerÛes DeeweOener IesTve Ùesleele. DeçeeJesUer [e@keäšjkeâ[s peeTve leheemeCeerÛes hewmes osCÙeehes#ee ve leheemelee DeeweOe hejmhej yeepeejeletve vesleele. Vicks, Analgin, Novalgin, Purgolax, Dristan, Herbolax, «eeFhe Jee@šj Deçeer DeeweOes mejeme DeeweOe efJe›esâlÙeebkeâ[tve meu}e IesTve efJekeâle Iesle}er peeleele, Deçee leNnsves yengmebKÙe ®iCeebJej JewÅekeâerÙe meuuÙeeefçeJeeÙe GheÛeej keâjCÙeeÛee heeÙeb[eÛe he[}e Deens. Demes keâe nesles ? Kes[Ÿeehee[Ÿeeletve ÙesCeeNÙee }eskeâebÛeer heefjefmLeleer }#eele Iessle}er lej keâener iees°eRÛee G}ie[e nesF}. Kes[Ÿeeleer} }eskeâebvee menpe efceUs} Deçeer efkeâeCes Je mJemleele}e mJemleele efceUs} Demee meu}e nJee Demelees. hegkeâUoe jesie keâmee Deens ns ®iCeeÛÙee veelesJeeFkeâebvee keâUle vemeles. jesie meeOee Deens Deçeer pesJne lÙeebÛeer keâuhevee nesles, lesJne [e@keäšjÛeer Heâer šeUCÙeemeeer ns }eskeâ mejU DeeweOe efJe›esâlÙeebÛeeÛe meu}e Iesleele Je mejU DeeweOe efJekeâle Iesleele. heCe lÙeecegUs ®iCeebvee efkeâHeâeÙeleçeerj meu}e efceUe}e lejer lees ÙeesiÙe JÙekeäleerves efo}e vemeuÙeeves ÙeesiÙe Demele veener. keâejCe Ùeeceeies JewÅekeâerÙe #es$eeleer} %eeve vemeles. ®iCe efkebâJee lÙeeÛÙee veelesJeeFkeâebvee [e@keäšjÛeer Yejcemeeš Heâer šeUeÙeÛeer Demeles. lemesÛe SJe{er Heâer osTvemegæe [e@keäšj Kee$eerves Je efJeßJeemeeves iegCekeâejkeâ DeeweOe osF} ÙeeJejner lÙeebÛeer ßeæe vemeles. [e@keäšjveer lÙeebvee ÙeeDeeOeer HeâmeefJe}s DemeCÙeeÛeer çekeäÙelee DemeuÙeeves ner Øeefleef›eâÙee nesle Deme}er heeefnpes, ns GIe[ Deens. megefçeef#ele efkebâJee Øeefçeef#ele [e@keäšjkeâ[tve peeoe Heâer Ye®ve HeâmeCÙeehes#ee, meJemeeceevÙe DeeweOe efJe›esâlÙeekeâ[tve Heâer YejuÙeeefçeJeeÙe efceUCeej meu}e IesTve Heâme}s}s hejJe[}s Demee efJeÛeej les keâjerle JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  19. 19. DemeeJesle. lÙeecegUs DeeweOeebÛee Kehe ne JewÅekeâerÙe %eeve Je JÙeeefOeefJeceesÛeve ÙeeÛÙee efvekeâeeJej nesle veener, lej lees DeeweOe efJe›esâlee Je kebâheveer ÙeebÛÙee HeâeÙeÅeeÛÙee leòJeeJej neslees. ceePÙeeceles DeeweOe efJe›esâlÙeebveer [e@keäšjÛÙee efÛeúerefçeJeeÙe efo}er peeT çekeâCeejer DeeweOes ®iCeebvee ÅeeÙe}e njkeâle veener. heCe mesefhškeâÛÙee ieesàÙee cnCetve hesefveefme}erve efkebâJee meuHeâe Deiej yeeU DeeweOe cnCetve «eeFhe Jee@šj osCes Jeiewjs iees°er DeÙeesiÙe Deensle. Deçee leNnsves ®iCeebÛÙee keâener cenJeeÛÙee jesieebJej ÙeesiÙe F}epe nesle veenerle Je heÙeeÙeeves ®iCeebÛes vegkeâmeeve nesles. ÙeeefkeâeCeer keâoeefÛele Deçeer çebkeâe ÙesF} keâer DeeweOe efJe›esâlÙeeJej DeeceÛee jese Deens. heCe lemes veener. DeeceÛee jese SKeeoer efJeefçe° JÙekeäleer, mebmLee JeiewjWJej veener. DeeceÛee jese pÙee iees°er DeÙeesiÙe Deensle lÙeeJej Deens. ceie lÙee iees°er [e@keäšjebÛÙee Demeesle, efJe›esâlÙeebÛÙee Demeesle efkebâJee FlejebÛÙee. DeeweOe efJe›esâlÙeebÛÙee veHeäÙeeyejesyejÛe ®iCeeÛesner efnlemebJeOeve JneÙe}e nJes. DeeweOe kebâhevÙeebvee lÙeebveer kesâ}suÙee yeewefækeâ Je çeejerefjkeâ keâ°ebÛee Je keâleyeieejerÛee HeâeÙeoe ÙeesiÙe lÙee ØeceeCeele JneÙe}e nJee. lemeeÛe [e@keäšjebveemegæe lÙeebÛÙee JewÅekeâerÙe DeOÙeÙeveeÛee ÙeesiÙe HeâeÙeoe pe®j efceUeÙe}e nJee. meJeeËÛee HeâeÙeoe JneJee ns cnCeCes meJemeeOeejCeheCes meJeeËveeÛe ®Ûes}.. hejbleg meJeeËÛee veHeâe JneÙeÛee keâmee ? Skeâeves veHeâe efceUJeCes cnCepes ogmeNÙeeÛes vegkeâmeeve veJns keâe? ceie veHesâKeesjer Ûeebie}er keâer veener ? ceePÙeeceles ‘veHeâe’ çeyoeÛee DeLe veerš mecepeeJetve IÙeeÙe}e nJee. SKeeÅeeves meceepeemeeer pej Ûeebie}s keâece kesâ}s efkebâJee peemle heefjßece Iesle}s lej lÙee}e lÙeeÛee HeâeÙeoe efceUCes cnCepes ‘‘veHeâe keâceeJeCes’’ JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 0 ~~
  20. 20. veJns. lees Skeâ ØekeâejÛee veHeâeÛe nesÙe. heCe ‘veHeâe’ Ùee çeyoele ‘Lees[Ÿee ßeceele Jee KeÛeele peemle HeâeÙeoe efceUJeCÙeeÛeer peer YeeJevee’ Demeles leer DeÙeesiÙe Je DevÙeeÙÙe Deens. Lees[Ÿee ßeceele DeefOekeâ HeâeÙeoe efceUJeCÙeeÛÙee YeeJevesÛeeÛe Deecner efOekeäkeâej keâjlees. ‘veHeâe’ çeyoeleer} cetU DeLeeÛee veener. keâejCe Deçee leNnsves Lees[Ÿee ßeceele peemle HeâeÙeoe efceUJeCÙeeÛÙee keâuhevescegUsÛe Exploitation Ûee pevce neslees. Ùee Deefleefjkeäle HeâeÙeoe, veHeâe efkebâJee megKeeÛÙee DeekeâeCeecegUs DeeheCe ogmeNÙeeÛes vegkeâmeeve keâjlees. jemle ceesyeouÙeeÛeer YeeJevee nJeer; leer Deepe veener. Skebâoj JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeleer} [e@keäšj, ®iCe, DeeweOe kebâhevÙee DeeefCe DeeweOe efJe›esâles ÙeebÛee DeeheCe ØeeLeefcekeâ efJeÛeej kesâ}e. [e@keäšjebÛÙeeceOÙesner Consulting Specialist, Research Workers, Medical Students (mhesçeeef}mšmed, mebçeesOekeâ [e@keäšme Je JewÅekeâerÙe efJeÅeeLeea ) Demes Øekeâej Demeleele. Consulting Specialist Je Research Workers Ùeebveer heg{ekeâej IesTve meJeeËÛÙee menkeâeÙeeves JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeele meceepee}e HeâeÙeosçeerj leòJes efveefßÛele kesâ}s}er veenerle, lemesÛe meceepeeÛÙee iejpee Je Jesovee }#eele IesTve ceeieoçekeâ leòJeebceOÙes DeeJeçÙekeâ HesâjHeâej kesâ}s}s veenerle. DeepeÛes mebçeesOekeâ Je Specialist }eskeâefnleehes#ee lÙeebÛÙee JewÙeefkeälekeâ veHeäÙeele DeefOekeâ jme Iesleele. meceepeeÛeer heJee keâjerle veenerle, Deçeer yengmebKÙe }eskeâebÛeer le›eâej Demeles. mebçeesOekeâeÛes mebçeesOeve lÙeebÛeer JewÙeefkeälekeâ Yetkeâ pÙee #es$eele Demeles lÙeele keäJeefÛeleÛe Ûee}les. ceePÙeeceles lÙeebÛes mebçeesOeve yengleebçeer pÙee #es$eele lÙee}e DeefOekeâ ceevelejeye efceUCÙeeÛeer çekeäÙelee Demeles. lÙee #es$eeleÛe Ûee}les efkebâJee lesLes lÙee}e ye{leer Je DeeefLekeâ megyeòee }Jekeâj efceUles lÙee °erves Ûee}les, ns ÙeesiÙe veener. meceepeeÛeer iejpe Je mebçeesOekeâebÛeer JewÅekeâerÙe yeewefækeâ DeeJe[ ÙeeJej lÙeebÛes mebçeesOeve DeJe}byetve vekeâes keâe ? hejbleg meeceeefpekeâ JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  21. 21. iejpe Je JewÙeefkeälekeâ DeeJe[ ÙeebÛeer meebie[ lej veenerÛe, heCe veHesâKeesjerÛÙee YeeJevescegUs DeelceJebÛeveeÛe Ûee}}s}er efomeles. Consulting specialist Ùee Jeieeyeö} meceepeele peyejomle DeefJeßJeeme Je DeebOeUe Deeoj Deçee oesve YeeJevee Demeleele. ®iCe lÙeebÛee meu}e Oe[ ceevelener veenerle, Oe[ Oeg[keâeJetvener }eJet çekeâle veenerle. G}š lÙeebÛÙeeyeö} ®iCe Deheçeyo keâe{le Demeleele. mepeve keâejCeeefçeJeeÙe Radiologist keâ[s heeJelees, lej efHeâefpeefçeÙeve SKeeÅee he@Lee@}e@efpemškeâ[s. heefjCeeceer Ùee mhesçeeef}mš keâle=lJeecegUs pevelesÛeer efheUJeCetkeâ nesles, Deçee heefjefmLeleer Deens. [e@keäšme Je ®iCe ÙeebÛÙeeleer} mecepe - iewjmecepe Ùee heefjefmLeleerle ®iCeebÛes DemebKÙe mecepe - iewjmecepe nesleele. lÙeeleer} cenòJeeÛÙee yeeyeeRÛee efJeÛeej keâ¤, keâeneRvee [e@keäšj cnCepes hewçeemeeer nheeheCeejer JÙekeäleer Jeešles, lej keâeneRvee [e@keäšj ne hejcesßJej Jeešlees, keâeneRvee lees YeeJeemeejKee Jeešlees, lej keâeneRvee lÙeeÛeer ne}Ûee} mebçeÙeemheoÛe Jeešles. hegkeâU ®iCeebvee [e@keäšjkeâ[tve ves}s}erÛe DeeweOes yejer Jeešleele. Je Prescribed DeeweOes Kejeye Jeešleele. keâeneRvee Fbpeskeäçeve nJesÛe Demeles, lej keâeneRvee DeeJeçÙekeâlee Demeleveener DeeweOe vekeâes Demeles. keâeneRvee keâ[t lej keâeneRvee iees[ DeeweOe DeeJe[les. ®iCeebÛÙee keâuhevee iewj DemeuÙeeme lÙee otj keâjCÙeeÛeer leÙeejer [e@keäšjebveer sJe}er heeefnpes, ns kegâCee}ener hešs}. [e@keäšj}e hejcesßJej mecepeCÙeeÛeer keâenerÛe DeeJeçÙekeâlee veener. [e@keäšj ne meJemeeceevÙeebØeceeCesÛe heCe ceeveJeer çejerjeÛes %eeve Deme}s}e ceeCetme Demelees. Flej JÙekeäleeRceOÙes pemes jeie, }esYe, ceo, celmejeoer e[defjhet Demeleele, lemes [e@keäšjÛÙee ceveeleosKeer} DemeleeleÛe. kesâJeU ®iCeebÛÙee peerJeveeçeer lees mebyebefOele DemeuÙeeves, efkebâyengvee ®iCeebÛes peerJeve JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  22. 22. [e@keäšjÛÙee ke=âleerJej DeJe}byetve DemeuÙeeves, [e@keäšj keâener osJe jle veener. [e@keäšjÛÙee ØelÙe#e %eeveeJej Je ke=âleerJej ®iCeeÛes peerefJele jle DemeuÙeeves SJe{s cee$e Kejs keâer, lÙeeÛÙeeJej ØeeceeefCekeâheCes Je DeYÙeemehetJekeâ Ûeebie}e GheÛeej keâjCÙeeÛeer peyeeyeoejer Demeles. peer meeceeefpekeâ peyeeyeoejer lÙeeÛÙeeJej Demeles, efleÛeer iebYeerj oKe} IesTve [e@keäšjves ceve:hetJekeâ keâece keâjCes Deieoer DeeJeçÙekeâ Deens. lÙeecegUs lÙeeÛÙeekeâ[tve osJelJeeÛeer veJns lej meodJeleve, ØeeceeefCekeâheCee, %eeve DeeefCe keâleJÙelelhejlee ÙeebÛeer Dehes#ee keâjeJeer. [e@keäšjefJeeÙeer YeeefJekeâ ßeæe DemeCes ÙeesiÙe veener. [e@keäšjyeö} peeie=le DeelceerÙelee DemeeJeer. keâener ®iCe [e@keäšj ne kesâJeU hewmee KeeT Deens Demes mecepeleele. heCe lesner DeÙeesiÙeÛe nesÙe. [e@keäšj ne ceeCetme Demelees. SKeeÅee ®iCeeÛÙee keâener JewÙeefkeälekeâ Deeçee-Deekeâeb#ee [e@keäšj hegNÙee keâ® çekeâ}e veener lej lÙee}e vee}eÙekeâ mecepeCesner DeÙeesiÙe nesF}. JewÙeefkeälekeâ Dehes#ee ¢ee JesieJesieàÙee ØekeâejÛÙee Demet çekeâleele. lÙee hegkeâUoe ÛegkeâerÛÙeener Demeleele DeeefCe SKeeÅeeÛÙee iewjJeepeJeer JewÙeefkeälekeâ Dehes#ee hetCe keâjCÙeeÛes veweflekeâ yebOeve [e@keäšjJej Demele veener. GoenjCeeLe keâener ®iCeebvee [e@keäšjves DeeheuÙee}e hegkeâU JesU leheemele jeneJes Demes Jeešles. keâewlegkeâ Je mesJee keâ®ve IesCÙeeÛeer Je=òeer vewmeefiekeâ Demeles ns Kejs, heCe cnCetve ØelÙeskeâ ®iCee}e pe®j vemeleevee leemeved leeme leheemele jeneÙeÛes DeieoerÛe DeveeJeçÙekeâ Deens Je DeÙeesiÙener Deens. keâener ®iCeebvee [e@keäšjves kegâuÙeener Heâe}let keâejCeemeeer osKeer} ®iCeeÛÙee Iejer hegvne hegvne ns}heešs Iee}eJes Demes Jeešles. Flej ®iCe Je [e@keäšjÛes JewÙeefkeälekeâ peerJeve ÙeebÛee Deefpeyeele efJeÛeej ve keâjlee Deçeer DeJeepeJeer Dehes#ee keâjCes. DeÙeesiÙe Deens. Deçee Dehes#ee hetCe PeeuÙee veenerle cnCetve [e@keäšjÛeer efveboevee}mleer keâjCes Ûetkeâ Deens. [e@keäšjyeö} Ûeebie}e efkebâJee JeeFš mecepe keâ®ve IesCÙeehetJeea veerš efJeÛeej keâjeJee. DeeheCe YeeJevesÛÙee Yejele lej [e@keäšjÛeer efveboe keâjle veener vee ? efkebâJee YeeJevesÛÙee Yejele lÙeebvee efJeveekeâejCe hetpÙe mecepele JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  23. 23. veener vee ? ÙeeÛee efJeÛeej keâjeJee. Deehe}s mecepe meeceeefpekeâ efnleeÛÙee efvekeâeeJej leheemetve heeefn}s lej }eskeâebÛÙee ceveeleer} iewjmecepe otj JneÙe}e DeeefCe ®iCeebvee ÙeesiÙe GheÛeej efceUeÙe}e ceole nesF} Ùeeyeö} ce}e Kee$eer Jeešles. [e@keäšjyeö} Deefleefjkeäle hetpÙe YeeJevee DemeCÙeeÛeer pe®j veener. lÙeeÛeØeceeCes [e@keäšjJej Heâepeer} DeeefCe DebOe efJeßJeemener DemeCÙeeÛeer pe®jer veener. [e@keäšjJej Heâepeer} ßeæe sJeuÙeeves ®iCeebÛes efnle Jee{le veener. ceePÙee celes [e@keäšjÛÙee %eeveeyeö} efkebâJee ØeeceeefCekeâheCeeyeö} ÙeesiÙe peeCeerJe sJetve jeneCes DeeJeçÙekeâ Deens. Deefleefjkeäle efJeßJeeme šekeâuÙeeves ®iCe efkebâJee lÙeeÛes Deehles° hejeJe}byeer yeveleele. [e@keäšjçeer peeie®keâ Je menkeâeÙeeÛes mebyebOe pemes nJesle lemesÛe efJeOeeÙekeâ efJejesOeeÛesner mebyebOe nJesle. DevÙeLee [e@keäšjJej DeeJeçÙekeâ les veweflekeâ yebOeve jenele veener. Deepe Deçee veweflekeâ yebOeveeÛeer Je DebkegâçeeÛeer DelÙeble DeeJeçÙekeâlee Deens. ®iCeebÛÙee ceveeceOÙes ‘‘yengleebçeer [e@keäšj ne veHesâyeepeÛe Demelees ’’ Deçeer mecepetle Dee{UuÙeeÛes hegkeâU [e@keäšj efce$eebkeâ[tve mecepe}s. ÙeeÛee heefjCeece cnCetveÛe keâer keâeÙe hetJeea Dee{Utve ÙesCeejs [e@keäšj Je ®iCe ÙeebÛes mvesnmebyebOe Deepe Dee{Ule veenerle. Ye[keâ Øeefmeæer Deveskeâ [e@keäšjebvee efceUles, heCe lÙeecegUs lÙeebvee kesâJeU hewmee efceUlees. ®iCeebÛee peeie®keâ efJeßJeeme Je Øeefmeæer efceUle veener. Deieoer iebYeerj Deepeejer Deme}s}s ®iCe pesJne [e@keäšjkeâ[tve yejs nesleele. lesJne DeeheuÙee}e yejs JeešuÙeeÛes megæe keâUJeerle veenerle. DeLeeleÛe ÙeecegUs ®iCeebÛes veelesJeeFkeâ yesheJee, yesFceeve DeeefCe ke=âleIve Deensle Deçeer hegkeâUçee [e@keäšjebÛeer keâuhevee nesles. heefjCeeceer [e@keäšjebÛeer peer ®iCeeyeö} Attachment Demeles, efle}e le[e peelees. meenefpekeâÛe les yesheJeeFvesÛe ®iCeebçeer Jeeiet }eieleele. ®iCe DeeefCe [e@keäšj Ùee oesneWveerner Ùeeyeeyele mecepetleoejheCee oeKeJe}e lej JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeele hegkeâU meceeOeevekeâejkeâ Øeieleer Ie[tve ÙesT çekesâ}. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  24. 24. [e@keäšj Skeâ Fbpeskeäçeve efo}s lej 20 les 50 ®heÙes Demes hewmes Heâer cnCetve Ieslees, ØelÙe#eele FbpeskeäçeveÛeer efkebâcele Ùeentve Kethe keâceer Demeles. lemesÛe Mixture Ûeer efkebâcelemegæe [e@keäšj Deekeâejleele lÙeentve keâceer Demeles. hegkeâU JesUe ieesjieefjyeebvee cnCetve keâceer efkebâceleerle efkebâJee ceesHeâle Mixture osCeejs [e@keäšme Demeleele les KejsÛe. meeOeejCeheCes keâesCeerner ØeeceeefCekeâ [e@keäšj Jejer} efJeOeeve melÙe Deens, ns veekeâejCeej veener. hegkeâUoe Samples efJekeâ}er peeleele, ÙeecegUs ®iCeebÛes ceve ie{tU nesles Demes Dee{Ules. Ùeeyeeyeleerle meJeeËveerÛe keâener iees°eRÛee ØeeceeefCekeâ efJeÛeej kesâ}e lej hegkeâU iegbleeiegble keâceer nesF}. [e@keäšj ner Skeâ Øeefçeef#ele JÙekeäleer DemeCes DeeJeçÙekeâ Demeles. keâceerle keâceer lees Registered Medical Practitioner DemeCes DeeJeçÙekeâ Demeles. pes Registered Demeleele, lÙeebÛes %eeve Jej cnšuÙeeØeceeCes DeÅeÙeeJele Deens keâer veener ÙeeJej meJeeËveer }#e sJeeJes. pes ÙeesiÙe ØeceeCeele DeOÙeÙeve keâjleevee Dee{Ule veenerle, lÙeebÛÙeekeâ[s DeLeeleÛe peeT veÙes. hejbleg pej DeeefCe pesJne ®iCe [e@keäšjÛee meu}e ceeieCÙeeme Ùeslees, lesJne [e@keäšjÛeer Heâer osCÙeeÛeer DelÙeble DeeJeçÙekeâlee Demeles. [e@keäšjves ®iCee}e leheeme}s lejÛe Heâkeäle lÙeeves Heâer IÙeeJeer Demee mebkesâle veener Je Demes} lej leer DeÙeesiÙe Deens. [e@keäšjves lÙeeÛÙee %eeve lehemÙesÛee Je meuuÙeeÛee ceesyeo}e IesCes vÙeeÙÙe Deens. ØelÙeskeâ ®iCeeves [e@keäšj}e meu}e efJeÛeejeÙe}e peeleevee Ùee iees°erÛeer peeCeerJe sJeeJeer. Deepe Hegâkeâš meu}e ceeieeÙe}e ÙesCeejs DeeefCe [e@keäšjves Heâer ceeefiele}er lej lÙee}eÛe KegàÙeele keâe{Ceejs ®iCe Yejhetj Dee{Uleele. [e@keäšj}e Yeer[ Je mebkeâesÛe DeeefCe Malpropoganda nesCÙeeÛeer Yeerleer Jeešles. lÙeecegUs lees ceeiet çekeâle veener. JÙeJemeeÙe leesÛe DemeuÙeeves lÙee}e heesšeheeCÙeeÛes heeneJesÛe }eieles. DeLeeleÛe leer Dehesef#ele Heâer DevÙe ceeieeves efceUJeCÙeeÛee ØeÙelve keâjlees. DeveeJeçÙekeâ Fbpeskeäçevemed efkebâJee DeveeJeçÙekeâ ieesàÙee oslees efkebâJee mJemle ieesàÙeebJej peeoe HeâeÙeoe Deekeâejlees. ®iCeebvee Ùeeyeeyele keâenerÛe JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  25. 25. ve mecepeuÙeeves [e@keäšj}e les oese osT çekeâle veenerle. heCe Kejs lej Deçee iees°eRcegUs [e@keäšj}e Heâer IesleuÙeeÛes Je ®iCee}e Heâer efouÙeeÛes meceeOeeve (?) veener. [e@keäšjÛÙee ceveele ®iCeeyeö} ogjeJeeÛe jnelees Je ®iCeeÛÙee ceveele [e@keäšjyeö}. DeepeÛeer heefjefmLeleer ner Deçeer Deens. hegkeâUçee yee}keâebvee Ùee iewjmecepeecegUs-De%eeveecegUs Je Dee«enecegUs GieerÛeÛe Fbpeskeäçeve šesÛetve IÙeeJes }eieles. hegkeâUçee ®iCeebvee lÙeebÛÙee ÛegkeâerÛÙee efJeÛeejmejCeercegUs pÙee [e@keäšjkeâ[s iee[er Je yebie}e Deens lees Ûeebie}e Jeešlees. lÙeebÛÙee celes Deçee [e@keäšjebkeâ[s DeefOekeâ hewmee Deens. hewmee DeefOekeâ kesâJeU DeefOekeâ ®iCe iesuÙeecegUs Deens Je DeefOekeâ ®iCe lÙee [e@keäšjkeâ[s iegCe Ûeebie}e efceUeuÙeevesÛe peeleele. ne iewjmecepe Deçeemeeer keâer hewmee, iee[er, yebie}e Je Flej lelmece iees°er lÙee [e@keäšjkeâ[s Demeleele. DeefOekeâ ®iCe lÙee [e@keäšjkeâ[s peeCÙeeÛes keâejCe [e@keäšjÛeer iegCeJeòee veener. [e@keäšj ®iCeebvee Deekeâefele keâjCÙeemeeer DeveskeâefJeOe keäèhlÙee Je GheeÙeÙeespevee keâjleele. Goe.hegkeâU GÛÛeheomLeebvee Yesšer osCes, jeJeerkeâ škeäkesâ HeâeÙeÅeeÛee Yeeie osCÙeeÛes Deefcee oeKeJetve Flej keâefve‰ efkebâJee DevÙe çeeKeebleer} [e@keäšjebÛeer ®iCeebmeeer ceeieCeer keâjCes, SKeeoe Consultant Keepeieer [e@keäšjebvee DeeheuÙeepeJeU ®iCe heeefJeCÙeeÛeer efJevebleer keâjlees Je ceesyeouÙeele keâefceçeve oslees efkebâJee SKeeoe mepeve Keepeieer jsef[Dees}e@ efpemškeâ[s jeJeerkeâ hewçeebÛÙee ceesyeouÙeele ®iCe heeJelees. Ùee Ûegkeâe keâe{leevee ®iCe efkebâJee [e@keäšj Ùee oesneWhewkeâer kegâCeeÛÙeeÛe [eskeäÙeeJej heeheeÛes Keehej Heâes[Ces DeÙeesiÙe Deens. [e@keäšj Je ®iCe oesIeebveerner Deelceefvejer#eCe kesâ}s heeefnpes. ®iCeebmeeer je$eer-yesje$eer GeÙeÛes lej lÙee [e@keäšj}e lÙee ØeceeCeele DeeefLekeâ megyeòee DeeefCe DeeJeçÙekeâ lÙee megKemeesÙeer Øeehle PeeuÙeeÛe heeefnpesle. [e@keäšjÛeer Heâer osCÙeele HeâmeJeeHeâmeJeer Jee šeUešeU keâjCes mees[tve efo}s heeefnpes. [e@keäšjebveer DeceÙeeo neJejšheCee mees[tve DeeJeçÙekeâ lÙee iees°eRÛee GheYeesie keâ¤ve IÙeeJee. hejbleg Deefleefjkeäle JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  26. 26. veHeäÙeeletve meceepeesheÙeesieer Øekeâuhe neleer IÙeeJes. hewmee DeefOekeâ efçeu}keâ DemeuÙeeme JewÅekeâerÙe çeeŒeeleer} Úesšer }eskeâesheÙeesieer hegmlekesâ ‘‘vee veHeâe vee leesše’’ heæleerves Øekeâeefçele keâjeJeerle. DevÙeLee heesef}Deesefš^he} meejKeer }me ceesHeâle osCÙeeÛes Øekeâuhe meg¤ keâjeJesle. Kes[Ÿeele peeTve lesLeer} ®iCeebkeâ[tve Je keâener ØeceeCeele Flejebkeâ[tve KeÛe IesTve JewÅekeâerÙe mesJee Je JewÅekeâerÙe çeeŒeeyeö} peeie¤keâlee efveceeCe keâjeJeer. le¤Ce [e@keäšjebvee keâjlee ÙesCÙeemeejKee DeeCeKeer Skeâ Ghe›eâce cnCepes Documentary efkebâJee DevegyeesOeheš oeKeefJeCÙeemeeer ØeÙelve keâjCes. nu}er JesieJesieUer DeejesiÙemesJee efçeefyejs YejefJeCÙeeÛee ØeÙelve meJe$e kesâ}e peelees, les Ûeebie}sÛe Deens. heCe SJe{s meJe Ûee}t Demeleevee, peeefnjeleyeepeer DeeefCe efoKeeTheCee ÙeebÛÙee peesjeJej keâener [e@keäšmevee }eskeâ [eskeäÙeeJej Iesleele lej keâener De#ejçe: Gheeçeer jneleele. ns ®iCeebvee efkebâJee [e@keäšjebveener YeteCeeJen veener. DeeheuÙee DebieÛes iegCe oeKeefJeCÙeeÛeer mebOeer efoKeeTheCeeÛÙee DeYeeJeecegUs efnjeJetve Iesle}er peeT veÙes. %eeve, ØeeceeefCekeâheCee Je keâle=lJe ÙeebÛÙeeÛe efvekeâeeJej ®iCeebveer [e@keäšjÛeer efveJe[ keâjeJeer. DeefOekeâ hewmee efceUJet çekeâCes ne keâesCeelÙeeÛe JÙekeäleerÛÙee efve:mebçeÙe ßes‰lesÛee efvekeâe Demet çekeâle veener. Ùee yeeyeleerle Skeâe melÙe IešvesÛes GoenjCe efÛebleveerÙe Deens. Skeâ ßeerceble JÙeeheejer DeeefCe Skeâ [e@keäšj ÙeebÛeer cew$eer nesleer. ßeerceble JÙeeheejer vesnceerÛe iehheeiees°er keâjleevee [e@keäšjÛeer Leóener keâjerle Demes. ¢ee ßeerceble JÙeeheeNÙeekeâ[tve keâesCeleerÛe mJeeLeea Dehes#ee vemeleeveener [e@keäšj lÙeeÛeer Leóe menve keâjerle Demes. yejsÛe efoJeme Demes Ûee}}s nesles. Skeâoe yees}lee yees}lee JÙeeheejer [e@keäšj}e cnCee}e, ‘‘keâeÙe [e@keäšj, legceÛÙeeveblej he@Çkeäšerme meg® keâjCeejs oesve oesve š^keâ DeeefCe peceervepegce}e efJekeâle Iesleele DeeefCe legcner lej meeOeer keâej osKeer} IesT çekeâle veener ?’’ ¢ee [e@keäšjves Yejhetj JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  27. 27. }ewefkeâkeâ efceUJe}e neslee. lÙeeÛÙeekeâ[s jesiÙeebÛeer ieoeaner Kethe nesleer, Demes DemeuÙeeves Jejer} Øeëe Ssketâve [e@keäšjÛÙee ùoÙeele Oemme Pee}s. ’’Dejs! KejesKej ies}er 15-20 Jeex DeeheCe keâjleesÙe lejer keâeÙe ?’’ lÙeeÛes ceve mebYeüceele he[}s. KejesKej DeepeheÙeËle DeeheCe ieesjieefjyeebyeö} menevegYetleer oeKeJe}er, heCe mJele: cee$e ye[speeJe efcejJe}s veenerle. DeeheuÙee ceg}ebvee iee[Ÿeeletve efHeâjJe}s veener. yeeÙekeâeceg}ebvee SseDeejece efceUt efo}e veener. DeeheCe yejesyej neslees keâer Ûetkeâ ? keâener lejer Gòej osTve [e@keäšj}e lesLetve efvemešCes Yeeie nesles. keâejCe veweflekeâ DeeefCe YeeJeveelcekeâ mhe°erkeâjCeebÛee lÙee efyeÛeeNÙee çegkeâ JÙeeheeNÙee}e keâeÙe GheÙeesie ? heCe efkeâlÙeskeâ efoJeme Pee}s lejer [e@keäšjÛÙee ùÅeeÛeer peKece Yej}er veener. ceveele lÙeeie Je Yeesie ÙeebÛee mebIee OeieOeieleÛe jeefn}e. ne Øemebie Ssketâve ce}ener lÙeeÛÙee JÙeLesÛeer iebYeerj oKe} IÙeeJeer }eie}er. ÙeeÛee efJeÛeej meJeeËveerÛe keâjeÙe}e nJee. ner JÙeLee Skeâ [e@keäšjÛeer veener. DeLeepeve efkebâJee hewmes efceUJeCÙeeÛeer #ecelee ¢ee efvekeâeeJej ¢ee meceepeele [e@keäšjÛee ceessheCee jJe}e peelees. lÙeecegUs Ùee meceepeeleuÙee hegkeâU [e@keäšjebÛÙee ùoÙeele Demes çeuÙe legcene}e Dee{Us}. SJe{sÛe keâeÙe heCe ØeefLeleÙeLe [e@keäšjebÛes meebheefòekeâ Ùeçe lejer lÙeebÛÙee meceeOeeveele Yej Iee}les keâe ? keâerleea lÙeebÛÙee ùoÙeele keâener Deevebo efveceeCe keâjles keâe ? veener keâejCe lÙeebÛÙee Deble: keâjCeele lÙeebÛÙee KeNÙee (De) %eeveeÛeer peeCeerJe Demeles. keâerleeaÛee JeeeJe lÙeebvee keâOeerner KeNÙee meceeOeeveeheÙeËle heesnesÛeJele veener. lÙeebÛee [ece[ew} Je efoKeeTheCee HeâmeJee Demelees. mebJesovee#ece ceves lÙeebÛes Deble:keâjCe DeesUKeleele. KejesKej ®iCeebÛÙee efnleeÛÙee °erves efJeÛeej kesâ}e lej efoKeeTheCee Je Yeüecekeâ mecepegleercegUs ®iCeebÛes Heâej vegkeâmeeve nesle DemeuÙeeÛes Dee{Utve ÙesF}. efkeâlÙeskeâ ®iCeebveer leçeer keâyeg}er efo}erner Deens. GoenjCe cnCetve JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  28. 28. Kee}er} Iešvee hene. - Skeâ ®iCe cegbyeFheemetve yejsÛe efkeâeCeer GheÛeej keâ®ve Lekeâ}e. lÙee}e keâessner iegCe Dee}e veener; heCe meceepeeleer} efJeefçe° He@âçevecegUs lÙee}e Skeâe meeOÙee JewÅeekeâ[s peeCÙeeÛeer yegæer Pee}er veener. pÙeeJesUer lÙee}e meeOÙee heCe ØeeceeefCekeâ JewÅeekeâ[s DeeCeCÙeele Dee}s. lÙeeJesUer DelÙeuhe keâeUele lÙee}e iegCe Dee}e Je mene ceefnves efkeâlÙeskeâ npeej ®heÙes cetKeheCeeheesšer JeeÙee Iee}efJeCÙeeÛee heßÛeeleehener Pee}e. meceepeeleer} JesieJesieàÙee og:KeebÛeer Ùeeoer keâjCÙeeÛee efkebâJee lÙeebÛeer JeCeves keâ®ve JeeÛekeâe}e Deekeâefele keâjCÙeeÛee ceePee Gösçe veener. FlejebÛeer efveboe keâ®ve lÙeele #egõ meceeOeeve efceUJeCÙeeÛeener Gösçe veener, lej ®iCe, [e@keäšj, DeeweOe kebâhevÙee, DeeweOe efJe›esâles, mhesçeeef}mšmed DeeefCe mebçeesOekeâ ÙeebÛÙee hejmhej mebyebOeeÛee efJeÛeej keâjCes ne Deens. keâejCe lÙeeefçeJeeÙe meceepeeÛes DeejesiÙe efJeOeeÙekeâ ceeieeËveer ØeieleerÛÙee efoçes}e veslee ÙesCeej veener. Deepe hejmhejebÛÙee Ûegkeâe Je iewjmecepeecegUs meceepe Skeâe og° Ûe›eâele meehe[}e Deens. JewÙeefkeälekeâ°Ùee efJeÛeej ve keâjlee Ùee og° Ûe›eâecegUs meceepeeleer} efJeefJeOe IešveebJej keâceerDeefOekeâ ØeceeCeele nesCeeje DevÙeeÙe OÙeeveele IesTve SkeâmebIe efJeÛeej kesâ}e heeefnpes. Skeâe efveßÛeÙeeves Ùee DevÙeeÙeeÛes GÛÛeešve kesâ}s heeefnpes, Deçeer efvekeâ[ Deepe GlheVe Pee}er Deens. DeeweOekebâhevÙee Je DeeweOeefJe›esâles ÙeebÛÙeeyeö} le›eâej keâjCÙeeÛes keâenerÛe keâejCe veener. hejbleg lÙeeÛeyejesyej lÙeebÛes keâener oese Demeleer} lej les mecepetve Iesle}s heeefnpesle. lemesÛe mecepeeJetvener efo}s heeefnpesle. ceePÙee celes oesve cenòJeeÛes oese Deensle les kesâJeU DeeweOe kebâheveer Ûee}keâebÛes efkebâJee efJe›esâlÙeebÛesÛe Demes veJns. heefn}e Deefleefjkeäle mJeeLeeÛee Je ogmeje Blind JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  29. 29. fold Iee}tve meceepeeleer} og:Keekeâ[s og}#e keâjCÙeeÛee. SseDeejeceeÛeer ØeLece DeeJe[ efveceeCe nesles, ceie meJeÙe }eieles, veblej OÙeeme }eielees Je pesJne OÙeeme }eielees, lesJne ceeCetme Blind fold Iee}tve meceepeeleer} og:Keebkeâ[s og}#e keâjlees. JesUØemebieer nsleghegjmmej og:Ke IesTve Je Exploit keâ®vener hewmee efceUJelees Je SseDeejece Yeesielees. ns keâmes yeo}lee ÙesF} ? meceepeeÛÙee og:Keer efmLeleerÛes efJeOeeÙekeâ heefjJeleve keâjCÙeeÛes OÙesÙe DeeheCe meJeeËveerÛe sJeeÙe}e nJes. lejÛe Deefleefjkeäle veHeäÙeeÛeer }e}mee nUtnUt keâceer nesF}. JewÙeefkeälekeâ mJeeLeehes#ee DeefOekeâeefOekeâ ØeceeCeele meceepekeâeÙe keâjCÙeeÛeer DeeJe[ efveceeCe PeeuÙeeme nUtnUt hejmhejebÛeer efheUJeCetkeâ keâceer nesF}. hejmhej ceoleerÛeer YeeJevee meJeeËÛÙee Oeboe- JÙeJemeeÙeeleer} jmmeerKesÛe keâceer keâjs}. pÙeeØeceeCes jmmeerKesÛe Ûee}t Demelee, oesIeeveebner SkeâeÛe JesUer peesj keâceer keâjeJee }eielees, lÙeeÛeØeceeCes meceepeeleer} efJeefJeOe leeCe keâceer keâjeÙeÛes lej SkeâeÛe JesUer meJeeËveerÛe Deelceefvejer#eCe DeeefCe DeelcemegOeejCee keâjeÙe}e heeefnpes. DeelcemegOeejCee cnCepes keâeÙe Je leer keâçeer keâjeÙeÛeer ? Deepe meceepeele efJeefÛe$e Øekeâej Ûee}t Deme}s}s Dee{Uleele. DeeheuÙee meYeesJelee}ÛÙee oeseebJej heebIe®Ce Iee}Ces ne Skeâ Øekeâej. Yeerleer, mJeeLe, heUhegšsheCee Je DeelceJebÛevee ÙeecegUs ceeCetme ogmeNÙeeÛes oese leeW[eJej ceeb[t çekeâle veener. ÙeeG}š De%eeve, mebçeÙe, DevegYeJeçetvÙelee, DeelÙebeflekeâ DeelcekeWâefõlJe Je meeceeefpekeâ peeefCeJesÛee DeYeeJe ÙeecegUs ogmeNÙeeÛÙee Oee[çeer meceepeeefYecegKe YeeJeveebJej Je keâeÙeeJej DeeheCe nsšeUCeer Je kegâÛes°e ÙeebÛes Deemet[ ceejlees. ns cet}Yetle oese keâe{}sÛe heeefnpesle. lÙeeefçeJeeÙe meJeeËieerCe Øeieleer nesCeej veener. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeleer} cenòJeeÛÙee IeškeâebÛes DeeheCe efvejer#eCe kesâ}s JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 0 ~~
  30. 30. lejer Jej Gu}sKe kesâuÙeeØeceeCes Deveskeâ iees°eRÛeer iegbleeiegble Pee}s}er Dee{Utve ÙesF}. Ùeele ceesceesŸee ne@efmheš}ceOeer} efJeefJeOe ØekeâejÛee keâceÛeejer Jeie vemexme, mejkeâej Ùee IeškeâebÛee Gu}sKe Pee}s}e veener. mejkeâej cnCepes peCet hee}keâ Je JewÅekeâerÙe mesJesleer} efJeefJeOe Ieškeâ cnCepes peCet }neve ceg}s Deçeer DeJemLee Deens. SKeeÅee kegâšgbyeeleer} meJeeËÛeerÛe Jee{ JneÙe}e nJeer Demes}, lej pÙeeØeceeCes DeeFJeef[}ebveer ceg}ebÛeer keâeUpeer Deeheg}keâerves Iesle}er heeefnpes, lemesÛe JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛes Deens. mejkeâejves jesieš JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛes veerš mebieesheve kesâ}s heeefnpes. JesUØemebieer keâener iees°eRÛeer mhe° metÛeveener kesâ}er heeefnpes. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeJej mejkeâejÛeer ngketâceçeener nJeer Demes veJns, heCe mJeeÙeòe JewÅekeâerÙe JÙeeJemeeefÙekeâebvee peesheÙeËle keâener heLÙes meelelÙeeves Je keâše#eeves heeUlee Ùesle veenerle, leesheÙeËle jemle ceesyeo}e IesCÙeeÛes lejer efveÙeb$eCe Deme}s heeefnpes. Deepe Ùee °erves keâener iees°erÛee Gu}sKe keâjeJeeÛe }eies}. lÙeeleer} Skeâ cenòJeeÛeer iees° cnCepes Medical Leave yeö}. JesieJesieàÙee ØekeâejÛes keâceÛeejer efJeefJeOe keâejCeebmeeer jpee efceUeJeer cnCetve Medical Certificate ceeieeÙe}e Ùesleele, ner yeeye Deçeer Deens keâer, keâceÛeeNÙeebÛes Je meceepeeÛes oesIeebÛesner efnle mecelees} meeOetve [esUmeheCes heeefn}s heeefnpes. lÙeeyeeyele keâeÙeoe kesâ}e heeefnpes. keâeÙeoe JeemleJelesçeer mebyebefOele vemes} lej lees heeUCes meodmeodefJeJeskeâyegæer}e hešle veener. SKeeÅee JÙekeäleerÛes IejÛes Dehejbheej vegkeâmeeve nesCÙeeÛeer Yeerleer Demeles. heCe jpee Iesle}er lej heieej Je veeskeâjer ÙeeÛÙee °erkeâesveeletve jpesmeeer SkeâcesJe F}epe cnCepes JewÅekeâerÙe ØeceeCehe$e. De[ÛeCeerle DemeCeeNÙee ceeCemee}e Keesšs meefšefHeâkesâš ÅeeÙeÛes lej KeesšsheCeeÛeer Keble Jeešles Je ve ÅeeJes lej lÙeeÛeer De[ÛeCe otj nesle veener. çesJešer [e@keäšj}e ns vee les keâjeJesÛe }eieles. Ùeeyeeyele SJe{eÛe efJeÛeej keâ®ve ve Leebyelee ÙeesiÙe leer GheeÙeÙeespevee kesâ}er heeefnpes. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ 1 ~~
  31. 31. keâceÛeeNÙeeÛÙee De[ÛeCeer Je iewjmeesÙeeRÛee efJeÛeej lÙeebveer JesUesJesUer keâceÛeejer mebIešveebkeâ[s ceeb[eJee DeeefCe DeeheuÙee De[ÛeCeer otj keâjeJÙee. lÙeebÛÙee De[ÛeCeeryeö} [e@keäšjvee yengleebçeer menevegYetleer JeešlesÛe Je lÙeecegUs lÙeebÛÙee jemle De[ÛeCeeRceOÙes pe®j les menkeâeÙe [e@keäšj osleer} Demes Jeešles. heCe Keesšs meefšefHeâkesâš osCÙeemeeer Yeer[ Iee}CÙeeÛeer hejbheje meJemeeceevÙe keâceÛeeNÙeebveer mees[}er heeefnpes. [e@keäšjvee Keesšs JeeieCÙeeÛÙee FÛÚsheemetve hejeJe=òe kesâ}s heeefnpes Ùeemeeer ØeÙelve keâjCÙeeÛeer peyeeyeoejer kesâJeU [e@keäšjebÛeer veener. çeemeve Je meceepeeleer} meJe Ieškeâebveer Skeâef$eleheCes Demes ØeÙelve kesâ}s heeefnpesle. keâeÙeos JeemleJeJeeoer °erkeâesveeletve yeveJetve lÙeebÛeer Debce}yepeeJeCeerner veerš Pee}er heeefnpes. Professional Tax ÛÙee DeekeâejCeeryeeyele ceePÙee hegkeâUÛe JÙeJemeeÙeyebOebtveer le›eâej oçeJe}er, Deçee leNnsves DeefOekeâeefOekeâ keâj DeekeâejCes cnCepes ogmeNÙee yeepetves [e@keäšjves ®iCee}e }gyee[CÙee}e efnjJee kebâefo} oeKeJeCÙeemeejKesÛe Deens Demes lÙeebÛes cnCeCes nesles DeeefCe pej š@keäme Iesle}eÛe lej lÙeeÛee GheÙeesiener ÙeesiÙe leNnsves }eskeâebmeeer ve neslee efoJeeUKeesj mejkeâejer Ùeespeveebmeeer Je DeveeeÙeer keâejCeebmeeer nesle Demelees. Ùeeyeö}ner meJeeËÛeer le›eâej Dee{U}er. mejkeâejves ÙeeÛee efJeÛeej keâjeJee. mejkeâejÛeer peyeeyeoejer ner oesve ØekeâejÛeer Demeles. ØeLece [e@keäšj}e meneÙÙe, menkeâeÙe Je ceeieoçeve keâ®ve ÛeebieuÙee leNnsves JewÅekeâerÙe mesJee keâjCÙeeme neleYeej }eJeCÙeeÛeer DeeefCe ogmejer peyeeyeoejer [e@keäšj Jeekeâ[Ÿee ceeieeves peele veener ÙeeJej }#e sJeCÙeeÛeer. hewkeâer [e@keäšj}e menkeâeÙe keâjeÙeÛes lej lÙeemeeer Free Refresher Courses Ûee}t keâjeÙe}e nJesle. Kes[Ÿeele keâece keâjCeeNÙee [e@keäšjvee Insentive efo}e heeefnpes. lemesÛe JesieJesieàÙee #es$eeleer} GheÙegkeäle ef}KeeCe JeeÛeCÙeemeeer Ghe}yOe kesâ}s heeefnpes. Kes[er Je çenjs ÙeebÛÙeeleer} JesieJesieàÙee mecemÙeebÛee JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  32. 32. Gneheesn peenerjheCes DeekeâeçeJeeCeer Je Je=òehe$eeletve kesâ}e heeefnpes. lÙeeceOÙes Kes[Ÿeeleer} meceepeeÛÙee leUeÛÙee LejeJej keâeÙe keâjCeeNÙee [e@keäšjebÛeer celes DeeJepetve Iesle}er heeefnpesle. [e@keäšjebÛÙee iewj ke=âleeRJej mejkeâej}e SkeâeÛe iees°erletve efveÙeb$eCe sJeCes çekeäÙe nesF}. lees cnCepes Kes[Ÿeehee[Ÿeele jeneCeeNÙee }eskeâebÛeer JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeyeö} jemle peeie=leer keâjCes Je ÙeesiÙe °erkeâesve leÙeej keâjCes. Ùeemeeer JesieJesieUer heLekesâ, keâjceCegkeâerÛes keâeÙe›eâce, DevegyeesOeheš Deçee iees°er keâjlee Ùesleer}, Ùeeyeeyeleerle meceepeeleer} Flej IeškeâebÛes menkeâeÙener efceUJeeJes }eies}. ØelÙeskeâ çeeUe Je ØelÙeskeâ keâe@}speceOÙes JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeleer} DeeJeçÙekeâ lÙee iees°eRÛes lejer %eeve efo}sÛe heeefnpes. ØelÙeskeâ cegKÙeOÙeehekeâ Je ØeeÛeeÙee}e leçee metÛevee iesuÙee heeefnpesle. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeleer} DelÙeble Lees[Ÿee heCe cenòJeeÛÙee iees°eRÛee Gu}sKe Pee}e. Ùee ÚesšŸee hegefmlekesâÛÙee keâ#esÛÙee ceeveeves lesJe{e hegjsmee Deens. [e@keäšme, ®iCe, DeeweOeer kebâhevÙee DeeefCe DeeweOe efJe›esâles Deçee efJeefJeOe Lejeletve efJeefJeOe JÙekeäleeRveer Skeâ$e ÙesTve JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛes mJe®he Debleyee¢e jerleerves keâmes yeveJelee ÙesF} Ùeeyeö} meJe ceeOÙeceeÉejs Deehe}s efJeÛeej hejKe[heCes Je ØeeceeefCekeâheCes ceeb[eJes. Deepe efveYeÙeheCes efJeÛeejcebLeve nesCes pe®jerÛes Deens. Deçee leNnsves efJeÛeejØeyeesOeve Pee}s lej, meceepeeleer} cetuÙeebÛes hegve®lLeeve nesF}. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeemebyebOeer keâeÙeos Je çeemekeâerÙe keâejYeej DeeefCe Keepeieer JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe Ùee oesneWmeeer DeepeÛÙee keâeUe}e Je meceepee}e ÙeesiÙe Deçeer veerleercet}keâ ceeieoçekeâ leòJes leÙeej Pee}er heeefnpesle DeeefCe lÙeebÛeer heæleçeerj Debce}yepeeJeCeer Pee}er heeefnpes. lejÛe veJeerve efhe{er}e GppJe} YeefJeÙekeâeU }Jekeâj DevegYeJelee ÙesF}. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  33. 33. je$eerÛÙee efJnpeeršdme je$eerÛÙee efJnpeeršdmeyeö} keâener çebkeâe keâener ®iCeebveer ceePÙeekeâ[s yees}tve oeKeJeuÙee. lÙeeyeö} Lees[s mhe°erkeâjCe ÙesLes keâjCes DeeJeçÙekeâ Deens. je$eer ¤iCeebveer kesâJne Je keâesCelÙee keâejCeemeeer [e@keäšjkeâ[s OeeJe IÙeeJeer, lÙeeyeö} Lees[e efJeÛeej keâ¤, meJemeeceevÙeheCes ®iCeebvee pesJne mekeâeUheÙeËle LeebyeCes OeeskeäÙeeÛes Jeešles, lesJne ®iCeebveer [e@keäšjkeâ[s peeJes. meOÙeeÛes Ùeeyeeyeleerleer} efÛe$e JesieUs Deens. iejerye ®iCe OeeskeäÙeeÛeer peeCeerJe nesTvener [e@keäšjkeâ[s peeCÙeeme kesâJeU hewçeeÛÙee De[ÛeCeercegUs OepeeJele veenerle. heefjCeeceer iejerye ®iCeebvee ÙeesiÙe GheÛeej ÙeesiÙe JesUer efceUle veenerle. ßeerceble }eskeâebvee ner De[ÛeCe vemeles, lÙeecegUs Lees[ener Oeeskeâe ve helkeâjCÙeeÛeer lÙeebÛeer ØeJe=òeer Demeles Je meenefpekeâÛe lÙeebvee ÙeesiÙe GheÛeej ÙeesiÙe JesUer efceUleele. ÙeeÛes keâejCe meceepeeÛÙee DeeefLekeâ jÛevesceOÙes Deens. lÙeeÛeØeceeCes yengmebKÙe iejerye }eskeâebvee DeejesiÙeefJeeÙekeâ De%eeve DemeuÙeeves lÙeebvee kesâJne [e@keäšjkeâ[s peeJes ÙeeÛeerÛe cegUer keâuhevee vemeles. lÙeecegUs keâOeer iebYeerj Deepeej Demeleeveener lÙeebvee ØemebieeÛes ieebYeerÙe mecepele veener; lej keâOeer #egu}keâ Deepeej Demeleeveener lÙeebÛeer Ieeyejiegb[er G[les Je leejebyeU G[les. [e@keäšjebvee keâener JesUe efJeveekeâejCe $eeme neslees DeeefCe Ùee hetJeevegYeJeecegUs [e@keäšj hegkeâUoe je$eerÛeer efJnpeerš veekeâejleele. ®iCeebÛeer iewjmeesÙe neslesÛe. hejbleg hegkeâUoe Deçee JesUer ®iCeebvee Oeeskeâe mebYeJelees. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  34. 34. efJnpeeršd HeâerÛÙee yeeyeleerceOÙes ®iCeebÛee DeØeeceeefCekeâheCee lÙeebÛÙee Je FlejebÛÙeener iewjmeesÙeer}e keâejCeerYetle neslees. ns }#eele IesCÙeemeejKes Deens. ceePÙeeceles [e@keäšjebveer Je ®iCeebveer Ùeeyeeyeleerle keâeÙe keâjeJes ns meebieCÙeehetJeea mejkeâejer heeleUerJe®ve JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙeeÛÙee çegælesmeeer ØeeceeefCekeâ ØeÙelve JneÙe}e nJesle. GieerÛe ®iCe DeeefCe [e@keäšj Ùeebvee GheosçeeÛes [esme heepetve keâenerner meeOeCeej veener. meceepeeÛeer DeeefLekeâ jÛevee yeo}}er heeefnpes. Keepeieer HeâeÙeÅeeÛÙee leòJeeJej DeeOeej}suÙee DeLejÛevesheemetve (Pvt. Profit Oriented Economy) meceepeeÛeer megškeâe keâjeÙe}e }eskeâebveer mejkeâej}e Yeeie hee[}s heeefnpes. }eskeâebveer cnCepesÛe DeeheCe meJeeËveer meceepeeleer} ns ceg}Yetle JÙebie otj keâjCÙeemeeer Oe[he[}s heeefnpes. ØeÛeej meeOeves (Mass Media) peveefnleemeeer jeyeJe}er peeJeer Ùeemeeer ØelÙeskeâ #es$eeleer} efJeÉeve }eskeâebÛÙee meuuÙeeves DeeJeçÙekeâ les keâeÙeos keâ®ve lÙeevegmeej mejkeâejer OeesjCes DeeKetve lÙeebÛeer jeyeJeCetkeâ Pee}er heeefnpes. Ùee OeesjCeebefJeeÙeer Je keâeÙeÅeebefJeeÙeer Kes[eshee[ÛÙee peveles}e JeejbJeej efJeßJeemeele Iesle}s heeefnpes. Ùeemeeer DeeheCe meJeeËveer Oe[he[}s heeefnpes. mebmke=âleer, efçe#eCe, çesleer, GÅeesie Deeoer meJeÛe yeeyeleerle mejkeâejer heeleUerJej meceepeeÛes Profit Oriented mJe®he veenermes keâ¤ve hejmhejhetjkeâ (Symbiotic) Demes mJe¤he Ie[efJeCÙeemeeer ØeÙelve JneÙe}e nJesle. Ùeemeeer pevelesvesner peeie®keâ nesTve mejkeâejer keâeÙeos Je OeesjCes Ùeele ceve:hetJekeâ Yeeie IÙeeÙe}e heeefnpes. meJe yeeyeleerceOÙes SkeâeÛeJesUer yeo} Ie[efJeCÙeeÛes efJeOeeÙekeâ ØeÙelve kesâuÙeeefçeJeeÙe meceepeeleer} DevÙeeÙeeÛes og°Ûe›eâ mebheCeej veener. JewÅekeâerÙe JÙeJemeeÙe - JÙeJenej DeeefCe OÙesÙe -~~ ~~
  35. 35. [e@. ßeerefveJeeme pe. keâçeeUerkeâj pevce : 4 ceeÛe 1951, meeJebleJee[er efçe#eCe : Sce.yeer.yeer.Sme., hegCes, Sce.[er., cegbyeF. Hesâ}eefçehme : SHeâ.DeeÙe.meer.peer., SHeâ.SHeâ.SHeâ.yeer.Sced.Smed. (Decesefjkeâe) ceeveo heoJeer : [er.Smedmeer ( Dees.DeeÙe.Ùegg.meer.Sce) meÅe Ghe›eâce : çejerjef›eâÙee çeeŒe Je peerJeveeleer} leeCeleCeeJe ÙeebÛes mebçeesOeve Je DeOÙeeheve. lÙeeceOÙes GheÙegkeäle hegmlekeâebÛes }sKeve hetJeefheefkeâe : keâeobyejer, DeelceefÛebleve, ØeJeemeJeCeve Jeiewjs ÛeeUerme Fb«epeer, cejeer Je efnboer hegmlekesâ, çebYejentve DeefOekeâ }sKe Je çeesOeefveyebOe RLIVING H PE OL SU R IS FO TI C L SOCI ETY H EALTH ADV NA ISSHHA IO AN AT CE N ME ER NT I NT

×