Referaat  19-09-2006 Sandrine Girard, GGZ Haagstreek
<ul><li>Presentatie Inhoud: </li></ul><ul><li>- Onderwerp, auteurs, interesse in onderzoek </li></ul><ul><li>- Doel onderz...
Een gerandomiseerd, dubbel-blind, placebo-gecontroleerd onderzoek naar  quetiapine in de behandeling van bipolaire I of II...
Reden voor onderzoek <ul><li>Een grote onvoorziene behoefte aan  effectieve medicamenteuze mogelijkheden  in de behandelin...
Inleiding  <ul><li>Depressie: bron van morbiditeit en mortaliteit </li></ul><ul><li>Pten met Bipol.I: depressieve sympt. 3...
<ul><li>Behandeling van acute depressie in bipolaire stoornissen nauwelijks onderzocht  </li></ul><ul><li>Diverse middelen...
2 Trials 2003: olanzapine effectief bij bipol.I depressie. Gecombineerd met fluoxetine    effectiviteit Quetiapine beweze...
 
Methode 39 centra in de VS, sept    02   -   okt    03 542 poliklinische pten met Bipol.   I   (360)   /   II   (182) en...
Inclusie criteria <ul><li>pten 18-65 jaar </li></ul><ul><li>diagnose Bipol.I/II st.   volgens DSM-IV,  bevestigd met ‘Stru...
Exclusie criteria <ul><li>Andere AS I stoornis primair <6mnd voor screening </li></ul><ul><li>Depressieve episode >1jr of ...
Randomisatie <ul><li>Stratificatie in bipol.type </li></ul><ul><li>Randomisatie via digitale voice-response service </li><...
Interventie <ul><li>Quetiapine 50mg   —   300mg (dag   4)   1 dd 1 orale dosis AN </li></ul><ul><li>Quetiapine 50mg   —   ...
Statistische analyses  <ul><li>Prim en sec. effect analysen int.-to-treat pop Prim.met ANCOVA, Effect met ‘herh. metingen ...
Resultaten <ul><li>Tabel 1: demografische kenmerken </li></ul><ul><li>Onderzoekspop: 542 -> 539 -> 511 geanalyseerd </li><...
 
 
<ul><li>Lorazepam:  5.6% (600mg) 9.5% (300mg) 8.3%  </li></ul><ul><li>Zolpidem:  6.7%,  4.5%,  8.3% </li></ul><ul><li>Figu...
P<0.001 Figuur 2
 
b:  p<0.001   d:  p<0.05 c:  p<0.01   Figuur 3 Figuur 3
<ul><li>Bipol.I subgroep: effect 1.09 (600mg)  </li></ul><ul><li>0.91 (300mg) </li></ul><ul><li>Bipol.II subgroep: effect ...
<ul><li>CGI: sign.   verbetering </li></ul><ul><li>HAS totaal scores: sign.   verbetering </li></ul><ul><li>PSQI scores: s...
<ul><li>Bijwerkingen :  </li></ul><ul><li>slaperigheid/sedatie: 57 %  (Que) 24 %  (pl) </li></ul><ul><li>Tabel 4 </li></ul...
Geen  beh. gerelateerde  ernstige  neveneffecten 2 TS (1 in elke quetiapine groep), geen suicides/overlijden
Conclusie <ul><li>Quetiapine monotherapie is met dit onderzoek bewezen effectief -en goed te verdragen- bij de behandeling...
Referenties <ul><li>38 Referenties naar eerdere bevindingen en beoordelingsmethoden  </li></ul><ul><li>(1959-2005) </li></ul>
Discussie <ul><li>Reproduceerbaar naar NL’se populatie? </li></ul><ul><li>Quetiapine alleen voor depressie behandeling bij...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Quetiapine in the treatment of bipolar depression

894 views

Published on

Onderzoek naar de effectiviteit van quetiapine bij een bipolaire depressie

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
894
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Inleiding : achtergronden vh onderzoek Methoden :onderzoekspopulatie, periode, incl.en exclusie criteria, randomisatie, interventie, effectiviteit, veiligheid en verdraagzaamheid, statistische analyses Resultaten: verdeling patienten, werkzaamheid adv beoordelingsschalen en criteria, veiligheid en verdraagzaamheid Discussie: beschreven in het artikel Conclusie Eigen discussie
  • Deelnemers: * Diverse geneeskunde faculteiten en academische amerikaanse ziekenhuizen uit - (Cleveland en Cincinnati) Ohio, Delaware, Californie, North Carolina, Zuid-Florida gesponsord door AstraZeneca artikel dateert van 28 okt. 2004 en is Juli 2005 gepubliceerd in The American Journal of Psychiatry * Voor dit onderwerp gekozen uit interesse voor nieuwe behandelmogelijkheden en nav kennismaking van het gebruik van Quetiapine (via mijn supervisor aan wie ik advies had gevraagd) bij een depressieve patiente met een bipolaire I stoornis. (mw Penders)
  • Doel van het onderzoek volgens de schrijvers:
  • Achtergronden (zie blok)
  • Aanleidingen
  • studies: gerandomiseerde en open-label studies. Bij: rapid cycling bipol.stoornis depressieve sympt. bij psychotische patienten (thuis) psychotische stemmingsstoornissen gebruikte quetiapine bij bipolaire stoornissen
  • Gebaseerd op de noodzaak van nieuwe behandelmogelijkheden voor bipol. depressie, de effectiviteit v. atypische antipsychotica bij acute manie en het rijzende bewjs voor het gebruik in bipol. depressie, wordt het effect en de veiligheid van quetiapine vergeleken met placebo in de behandeling van depressieve patienten met een bipol.I of II stoornis.
  • * Dubbelblind, gerandomiseerd, placebo gecontroleerde, parallele-groep monotherapie studie van Quetiapine vs Placebo. Uitwas periode van minimaal 5 halfwaarde tijden vh laatst gebruikte psychofarmacon Onderzoeks/behandel periode =8 wkn Pten hebben schriftelijk toestemming gegeven voor deelname aan het onderzoek
  • HDRS: Hamilton Depression Rating Scale YMRS: Young Mania Rating Scale zowel bij screening als randomisatie bezoek de Montgomery-Åsberg Depressie schaal is ook gebruikt, maar inclusie is gebaseerd op de HDRS
  • Andere As I stoornis dan de Bipol. St. primaire behandelfocus binnen 6 mnd voor screening Huidige depressieve episode langer dan 1 jaar of korter dan 4 wkn aanwezig VG non-respons op 6 wkn beh. met &gt;2 klassen antidepressiva in eenzelfde episode middelen gebruik binnen 12 mnd voor de screening (drugs en benzo’s), behalve nicotine. In de uitwas periode mogen er dus ook geen benzo’s zijn gebruikt.
  • Stratificatie vooraf zodat er gelijke verhoudingen in de 3 groepen ontstaan (1:1:1) Randomisatie: soort digitale loting. 1 gelijke service voor alle centra!
  • De interventie: het medicatie onderzoek Zolpidem 5-10mg/dag AN (bij slapeloosheid ) en lorazepam 1-3mg/ dag bij hevige angst zijn de eerste 3 onderzoeksweken toegestaan. Wel moesten deze minimaal 8 uur voor een psychiatrisch onderzoek zijn ingenomen. Overige psychotrope medicatie was verboden! Methoden voor het beoordelen van de effectiviteit, de veiligheid en verdraagzaamheid komen laterter sprake bij de Resultaten
  • Prim.analyse: verandering eind beoordeling MADRS depressieve sympt tov T0 Sec analyse: Bepaling van het effect tov placebo bepaald ahv ANCOVA: met een analyse voor covariantie (met multipele variabelen) Significantie level=0.05 P :productive value (waarde van significantie bewijs) Tweezijdige vergl in paren tussen beh. groepen en placebo Subgroepen: Bipol I en II
  • Demografische kenmerken van de gescreende populatie: Tabl.1 Pten die de screening niet doorkwamen hadden geen significante verschillen in de baseline (klachten). Zij zijn geexcludeerd omdat ze niet voldeden aan de criteria. 30: passend bij matige tot ernstige depressie Geen sign. verschil tussen de groepen in het voltooien
  • geen sign.demografische verschillen geen sign.versch. in uitgangswaarden (T=0) gem. leeftijd 37, 58.2% vrouw gem. Montgomery-Asberg scoren op T=0 (±30) passend bij matige tot ernstige depressie.
  • Benzo.gebruik de eerste 3 wkn oha laag! MADRS: Montgomery-Asberg Depression Rating Scale p&lt; 0.001 (1/1000) In week 1 is er al sign.hogere respons in de Quetiapine 600mg groep tov placebo. (24.3%) en (10.7%) Vanaf week 2 is er sign respons versch. bij 300mg Quetiapine (37.2% tov 19.5%)
  • Min. Gemiddelde verandering in Montgomery-A waarde tov T=0; bij elk PO moment Verbetering van score bij beide doseringen Quetiapine is signifant groter dan bij placebo. Op élk ond.tijdstip (terug naar vorige dia....) P= drempel van significantie &lt;1/1000 N.B: Remissie rond week 4 Quetiapine groep Remissie na ruim 9 weken (65 dgn) placebo groep
  • Gemiddelde veranderingen T8 tov T0
  • 9/10 in de groep van Quetiapine 600mg (behalve Lassitude: moeheid, traagheid) vd MADRS items zijn significant verbeterd sinds T0 vergeleken met placebo 8/10 in groep 300mg Apparent sadness (somber/droevig voorkomen), Reported sadness (vertelde somberheid) en Pessimistisch denken zijn in beide Quetiapine groepen al in 1e week significant verbeterd tov placebo. Beide doseringen quetiapine zijn tegen Suicidale gedachten ongeveer tweemaal zo effectief als placebo gebleken (laatste pnt) (bij laatste beoordeling (T8)) +/- Rapid cycling: sign.  effect quetiapine gr.
  • Bij Bipolaire II stoornis bij laatste beoordeling geen sign grotere afname van MADRS tov placebo . (-14.06 en -14.78 tov -12.35 bij placebo.) Hamilton Depression scale: item 1=depressieve stemming….op alle tijdstippen.. .
  • CGI: Clinical Global Impression HAS : Hamilton Anxiety Scale, quetiapine gunstig effect op: angstige stemming, depressieve stemming, slapeloosheid, genitourinaire sympt. en bloeddruk PSQI: Pittsburgh Sleep Quality Index scores: bij beide quetiapine doseringen Kwaliteit van leven vlgs Quality of Life Enjoyment and Satisfaction Enquete (questionnaire)
  • Placebo gr: respons hoger bij slaperigheid Quetiapine: resultaten gelijk wel/geen sedatie BRS: Barnes Rating Scale extrapyramidale verschijselen: 8.9, 6.7 en 2.2% leidde tot: 2.8, 1.1 en 0.6% ontrekking aan beh 6mg/dl= 60mg/L N.B: bij Bipolaire II subgroep duidelijk meer uitval vanwege bijw !
  • Geen beh. gerelateerde ernstige neveneffecten 2 TS (1 in elke quetiapine groep), geen suicides/overlijden Beh. Gerelateerde manieen: lage incidentie en niet significant verschillend van placebo 2.2% bij 600mg 3.9% bij 300mg en 3.9% bij placebo
  • Conclusie volgens het artikel
  • Het artikel telt 38 Referencies naar eedere bevindingen en onderzoeksmethoden (1959 t/m 2005) Oudste toetsen: van Hamilton (angst en depressie beoordelingsschalen) 1959 en 1960 Nieuwste: enquete naar kwaliteit van leven (1993)
  • Dosis bepaling Quetiapine: doseringen v 300 en 600mg zijn overgenomen van de behandeling bij acute manie. Wellicht dat bij depressie met een lagere dosering kan worden volstaan!? Vergelijkend vervolgonderzoek nodig naar de effectiviteit van quetiapine tov lithium en lamotrigine als acute behandeling van een bipolaire depressie Om te kijken of dit antipsychoticum als eerste keuze middel kan worden beschouwd
  • Quetiapine in the treatment of bipolar depression

    1. 1. Referaat 19-09-2006 Sandrine Girard, GGZ Haagstreek
    2. 2. <ul><li>Presentatie Inhoud: </li></ul><ul><li>- Onderwerp, auteurs, interesse in onderzoek </li></ul><ul><li>- Doel onderzoek </li></ul><ul><li>- Inleiding </li></ul><ul><li>- Methoden & statistische analysen </li></ul><ul><li>- Resultaten & bijwerkingen </li></ul><ul><li>- Conclusie </li></ul><ul><li>- Referenties </li></ul><ul><li>Discussie </li></ul>
    3. 3. Een gerandomiseerd, dubbel-blind, placebo-gecontroleerd onderzoek naar quetiapine in de behandeling van bipolaire I of II Depressie Auteurs : Calabrese, Joseph R. M.D.; Keck, Paul E. Jr., M.D.; Macfadden, Wayne M.D.; Minkwitz, Margaret Ph.D.; Ketter, Terence A. M.D.; Weisler, Richard H. M.D.; Cutler, Andrew J. M.D; McCoy, Robin R.N.; Wilson, Ellis M.S.; Mullen, Jamie M.D.; The BOLDER Study Group
    4. 4. Reden voor onderzoek <ul><li>Een grote onvoorziene behoefte aan effectieve medicamenteuze mogelijkheden in de behandeling van bipolaire depressie </li></ul>
    5. 5. Inleiding <ul><li>Depressie: bron van morbiditeit en mortaliteit </li></ul><ul><li>Pten met Bipol.I: depressieve sympt. 3x langer dan manische. Herstel langer. </li></ul><ul><li>Bipol II pten: 40x langer depressief dan hypomaan </li></ul><ul><li>Bipolaire depressie: hoge invaliditeit, 10-20% suïcidaliteit </li></ul>
    6. 6. <ul><li>Behandeling van acute depressie in bipolaire stoornissen nauwelijks onderzocht </li></ul><ul><li>Diverse middelen (oa atyp.antipsychotica) bewezen effectief bij manie </li></ul><ul><li>Lithium en lamotrigine: primair voor behandeling bipol. depressie; respons op lithium vaak onvoldoende </li></ul><ul><li>Bewezen effectiviteit lamotrigine slechts in 1 adequaat onderzoek aangetoond </li></ul>
    7. 7. 2 Trials 2003: olanzapine effectief bij bipol.I depressie. Gecombineerd met fluoxetine  effectiviteit Quetiapine bewezen werkzaam tegen acute manie Verscheiden studies hebben de werkzaamheid van Quetiapine tegen depressieve sympt. gerapporteerd. (bij psychotische en stemmingsstoornissen)
    8. 9. Methode 39 centra in de VS, sept  02 - okt  03 542 poliklinische pten met Bipol. I (360) / II (182) en actuele ‘major’ depressie “ uitwas” periode  5 T ½ psychofarmacon periode: 8 wkn beh: 600mg/ 300mg quetiapine/ placebo schriftelijk informed consent
    9. 10. Inclusie criteria <ul><li>pten 18-65 jaar </li></ul><ul><li>diagnose Bipol.I/II st. volgens DSM-IV, bevestigd met ‘Structured Clinical Interview’ </li></ul><ul><li>HDRS 17-item score  20 </li></ul><ul><li>HDRS item 1 score  2 </li></ul><ul><li>YMRS score  12 </li></ul>
    10. 11. Exclusie criteria <ul><li>Andere AS I stoornis primair <6mnd voor screening </li></ul><ul><li>Depressieve episode >1jr of <4 wkn </li></ul><ul><li>VG non-respons op 6 wkn beh. met >2 klassen antidepressiva </li></ul><ul><li>Middelen gebruik <12mnd (-nicotine) </li></ul><ul><li>Klin. significante ziekte <12mnd </li></ul><ul><li>Huidig hoog suïciderisico of moordneiging </li></ul>
    11. 12. Randomisatie <ul><li>Stratificatie in bipol.type </li></ul><ul><li>Randomisatie via digitale voice-response service </li></ul><ul><li>Alle centra eenzelfde randomisatie service </li></ul>
    12. 13. Interventie <ul><li>Quetiapine 50mg — 300mg (dag 4) 1 dd 1 orale dosis AN </li></ul><ul><li>Quetiapine 50mg — 600mg (dag 7) 1 dd 1 AN </li></ul><ul><li>Placebo 1 tabl AN </li></ul><ul><li>Nonpsychotrope en “over the counter” med. Gecontinueerd </li></ul><ul><li>Zolpidem 5-10mg/dag en lorazepam 1-3mg toegestaan eerste 3 weken </li></ul>
    13. 14. Statistische analyses <ul><li>Prim en sec. effect analysen int.-to-treat pop Prim.met ANCOVA, Effect met ‘herh. metingen voor correlerende variabelen’ analyse. </li></ul><ul><li>‘ Last-observation-carried-forward’ analyses data ontrokken pten </li></ul><ul><li>P=0.05 85% power 2 zijdige vergl.in paren  =0.025 </li></ul><ul><li>Explorerende analyse subgroepen </li></ul>
    14. 15. Resultaten <ul><li>Tabel 1: demografische kenmerken </li></ul><ul><li>Onderzoekspop: 542 -> 539 -> 511 geanalyseerd </li></ul><ul><li>Tabel 2: gem Montgomery-A.score ±30 voltooien ond.: 54% in 600mg quetiapine groep </li></ul><ul><li>67% in de 300mg groep </li></ul><ul><li>59% in de placebo groep </li></ul><ul><li>Uitval: bijw. 26.1% (600mg) en 16% (300mg) </li></ul><ul><li>gebrek effect 13.3% (placebo) </li></ul>
    15. 18. <ul><li>Lorazepam: 5.6% (600mg) 9.5% (300mg) 8.3% </li></ul><ul><li>Zolpidem: 6.7%, 4.5%, 8.3% </li></ul><ul><li>Figuur 2 </li></ul><ul><li>gem  MADRS totaal score T 0 – T 8 : </li></ul><ul><li>-16.73 (600mg) -16.39 (300mg) -10.26 (pl) </li></ul><ul><li>Tabel 3 </li></ul><ul><li>58% respons in quetiapine groepen (sign.+) 36.1% respons bij placebo </li></ul><ul><li>52.9% remissie in beide quetiapine gr. (s+) 28.4% remissie bij placebo </li></ul>
    16. 19. P<0.001 Figuur 2
    17. 21. b: p<0.001 d: p<0.05 c: p<0.01 Figuur 3 Figuur 3
    18. 22. <ul><li>Bipol.I subgroep: effect 1.09 (600mg) </li></ul><ul><li>0.91 (300mg) </li></ul><ul><li>Bipol.II subgroep: effect 0.39 (600) </li></ul><ul><li>0.28 (300) </li></ul><ul><li>Hamilton DS: significante grotere gem. verbeteringen tov placebo vanaf week 1 (incl. item 1) effect: 0.93 (600mg) </li></ul><ul><li>0.74 (300mg) </li></ul>
    19. 23. <ul><li>CGI: sign. verbetering </li></ul><ul><li>HAS totaal scores: sign. verbetering </li></ul><ul><li>PSQI scores: sign. verbetering </li></ul><ul><li>Kwaliteit v leven: sign. verbetering </li></ul>
    20. 24. <ul><li>Bijwerkingen : </li></ul><ul><li>slaperigheid/sedatie: 57 % (Que) 24 % (pl) </li></ul><ul><li>Tabel 4 </li></ul><ul><li>BRS med.geinduc.akathisie: 12 % , 9 % en 9 % </li></ul><ul><li>extrapyramidale sympt: 8.9 % , 6.7 % , 2.2 % </li></ul><ul><li>Geen sign. versch: vitale sympt, ECGs, bloed </li></ul><ul><li>Gem.gewichts  : 1.6kg, 1.0kg en 0.2kg </li></ul><ul><li>Gem.nuchtere bloedsuiker  : 6mg/dl, 3, 4 </li></ul>
    21. 25. Geen beh. gerelateerde ernstige neveneffecten 2 TS (1 in elke quetiapine groep), geen suicides/overlijden
    22. 26. Conclusie <ul><li>Quetiapine monotherapie is met dit onderzoek bewezen effectief -en goed te verdragen- bij de behandeling van bipolaire depressie bij pten met een bipolaire I of II stoornis </li></ul>
    23. 27. Referenties <ul><li>38 Referenties naar eerdere bevindingen en beoordelingsmethoden </li></ul><ul><li>(1959-2005) </li></ul>
    24. 28. Discussie <ul><li>Reproduceerbaar naar NL’se populatie? </li></ul><ul><li>Quetiapine alleen voor depressie behandeling bij bipol.I st? </li></ul><ul><li>Dosis bepaling quetiapine </li></ul><ul><li>Vergelijkend vervolgonderzoek: effectiviteit quetiapine tov lithium of lamotrigine </li></ul>

    ×