Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Σενάριο: Τα γεωμετρικά σχήματα στη ζωή μας

3,568 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

Σενάριο: Τα γεωμετρικά σχήματα στη ζωή μας

  1. 1. Σέρρες, Νοέμβριος 2013 1
  2. 2. 1.ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: «Τα γεωμετρικά σχήματα στη ζωή μας » Δημιουργός: Κωδωνάς Ιωάννης ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΙΔΕΑ: Το σενάριο στηρίχτηκε στο μάθημα των Μαθηματικών της Β΄ Δημοτικού στην ενότητα με τίτλο: «Φτιάχνω γεωμετρικά σχήματα». Η προσέγγιση με το συγκεκριμένο θέμα αποσκοπεί στο να συστηματοποιηθούν αλλά και να εμπλουτιστούν οι γνώσεις των μαθητών και μαθητριών για τα γεωμετρικά σχήματα (τετράγωνο, ορθογώνιο παραλληλόγραμμο, ορθογώνιο τρίγωνο και κύκλο), μέσα από ποικίλες και ευχάριστες για αυτά δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, οι μαθητές να γίνουν ικανοί να ταξινομούν και να ονομάζουν τα γεωμετρικά σχήματα με κριτήριο τα χαρακτηριστικά τους, να ακολουθούν οδηγίες προκειμένου να κατασκευάζουν γεωμετρικά σχήματα, να ανακαλύψουν ότι στο τετράγωνο όλες οι πλευρές είναι ίσες και οι απέναντι παράλληλες, ενώ στο ορθογώνιο παραλληλόγραμμο οι απέναντι πλευρές του είναι ίσες και παράλληλες, να αναγνωρίζουν πολύγωνα και να μάθουν τον τρόπο ονομασίας τους, να μάθουν τη σημασία των γεωμετρικών σχημάτων στο πέρασμα των χρόνων και να συνθέτουν εικόνες που βασίζονται σε γεωμετρικά σχήματα. Όλα αυτά πραγματοποιούνται ξεπερνώντας τον παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας με σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους, καινοτόμες, όπου τα παιδιά εκφράζονται ελεύθερα μέσα από τη συζήτηση και τον διάλογο, τη ζωγραφική και τη μουσική. Το εκπαιδευτικό σενάριο υλοποιείται στο εργαστήριο των ηλεκτρονικών υπολογιστών, όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες χρησιμοποιούν τα κατάλληλα εκπαιδευτικά λογισμικά μέσα στα οποία αναζητούν, επιλέγουν και ανακαλύπτουν καινούριες γνώσεις, έννοιες και αποκτούν νέες αντιλήψεις. Με αυτό τον τρόπο διδασκαλίας οι μαθητές κατακτούν τη νέα γνώση αβίαστα και αναπτύσσουν πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας, σεβασμού και εκτίμησης. 2. ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Μαθηματικά, ΤΠΕ, Γλώσσα , Μελέτη περιβάλλοντος, , Εικαστικά, Μουσική, Ιστορία 3. ΤΑΞΗ/ΕΙΣ Β΄ Δημοτικού 4. ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΑΠΣ ΔΕΠΠΣ Το θέμα είναι απολύτως συμβατό με το Δ.Ε.Π.Π.Σ και το Α.Π.Σ. του μαθήματος των «Μαθηματικών» της Β’ Δημοτικού, εφόσον αποτελεί θέμα διδακτικής ενότητας του αντίστοιχου μαθήματος και οι στόχοι που τίθενται άπτονται του συγκεκριμένου αναλυτικού προγράμματος. 5. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ Το εκπαιδευτικό σενάριο θα διεξαχθεί στο εργαστήριο πληροφορικής για αυτό απαιτείται ο κατάλληλος χώρος και ο ανάλογος αριθμός ηλεκτρονικών υπολογιστών. Προτείνεται η οργάνωση των μαθητών σε ομάδες 2 έως 3 ατόμων, ανάλογες με τον 2
  3. 3. αριθμό των ηλεκτρονικών υπολογιστών που υπάρχουν στην αίθουσα. Ακόμα, οι ομάδες θα είναι ανομοιογενείς, (αγόρια – κορίτσια) που τα μέλη τους θα έχουν διαφορετικές ικανότητες και δυνατότητες. Οι μαθητές δε θα έχουν παθητική στάση αλλά θα επικοινωνούν, θα ανταλλάσσουν απόψεις και θα δραστηριοποιούνται αποφεύγοντας την αδράνεια, ώστε και το μάθημα να παρουσιάζει ενδιαφέρον και οι νέες πληροφορίες να ανακαλύπτονται και να αποθηκεύονται με μεγαλύτερη ευκολία. Οι δραστηριότητες θα υποστηρίξουν τη μαθησιακή διαδικασία με την παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ με σκοπό τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν και να διερευνήσουν, μέσα από ευχάριστες δραστηριότητες τα γεωμετρικά σχήματα. Εκτός από τα παραπάνω οι μαθητές θα χρειαστούν χάρακα ή γνώμονα, τάγκραμ, χαρτόνι εκτύπωσης για παζλ και χαρτί με τετραγωνάκια (μιλιμιτρέ) για να εξοικειωθούν με τις έννοιες της γεωμετρίας, όπως: μοτίβο, μοίρες, περίμετρος, εμβαδόν, καθετότητα και παραλληλία. Τα αποτελέσματα των εργασιών τους θα παρουσιαστούν στην τάξη μέσω του βιντεοπροβολέα και θα ανακοινωθούν στον πίνακα ανακοινώσεων της τάξης που έχει τη μορφή της εφημερίδας. Τέλος, απαιτείται η δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο, η χρήση βιντεοπροβολέα για τη χρήση του βίντεο από το You Tube. Για τη υλοποίηση των παραπάνω ο δάσκαλος θα φροντίζει να συντονίζει και να εμψυχώνει τις ομάδες, θα τις καθοδηγεί και θα τις βοηθάει όταν θα συναντούν δυσκολίες. Επιπλέον, θα πρέπει από πριν να έχει διαμορφώσει τις κατάλληλες συνθήκες στο εργαστήριο, ώστε να αποφευχθούν τυχόν απρόοπτα και απρόσμενες εξελίξεις κατά τη διεξαγωγή του μαθήματος. 6. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ο δάσκαλος θα αξιοποιήσει τα παρακάτω λογισμικά τα οποία είναι εγκατεστημένα από πριν στους Η/Υ και έχουν γνώση οι μαθητές. Δηλαδή, το Kidspiration, τον κειμενογράφο (Microsoft Office Word), Inspiration, τα εκπαιδευτικά λογισμικά του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου (Μαθηματικά Γ΄-Δ΄ Δημοτικού-Χελωνοσελίδα και Μαθηματικά Α΄-Β΄ Δημοτικού),το Sketchpad, το Hot Potatoes, το Revelation Natural Art, το λογισμικό παρουσίασης Power Point, Jigsaw Puzzle Creator και το Διαδίκτυο. Το Kidspiration (λογισμικό εννοιολογικής χαρτογράφησης): είναι λογισμικό εννοιολογικής χαρτογράφησης, αποτελεί ένα ανοικτό υπολογιστικό περιβάλλον, ο παιδαγωγικός σχεδιασμός του οποίου βασίζεται στη θεωρία της οπτικής μάθησης και στον εποικοδομισμό. Σύμφωνα με τη δομή του λογισμικού, το παιδί καλείται να φέρει εις πέρας δραστηριότητες τριών κατηγοριών: 1. Να κατασκευάσει ένα νοητικό χάρτη για μία συγκεκριμένη έννοια που έχει οριστεί από τον εκπαιδευτικό 2. Να συμπληρώσει τη δομή ενός νοητικού χάρτη, που επίσης έχει δοθεί από τον εκπαιδευτικό, τοποθετώντας τις έννοιες – εικόνες στη θέση που εκείνο θεωρεί σωστή. 3. Να τοποθετήσει μέσα σ’ ένα σύνολο, αντικείμενα που έχουν μια κοινή ιδιότητα, που ο εκπαιδευτικός έχει ορίσει, επιλέγοντάς τα μέσα από μία πληθώρα εικόνων. Στο συγκεκριμένο σενάριο οι μαθητές θα χρησιμοποιήσουν το Kidspiration για να ταξινομήσουν τα γεωμετρικά σχήματα σε κατηγορίες, αλλά και να καταλάβουν τη σχέση που έχουν τα γεωμετρικά σχήματα :τετράγωνο, ορθογώνιο παραλληλόγραμμο και ορθογώνιο τρίγωνο. Έτσι, αξιοποιείται δημιουργικά και εποικοδομητικά από τους μαθητές και τους δασκάλους. Επιτρέπει τη διερεύνηση των εννοιών μεταξύ τους και 3
  4. 4. αυτό βοηθάει στο να μετατραπεί η δηλωτική γνώση σε διαδραστική γνώση γεγονός που μπορεί πρακτικά να χρησιμοποιηθεί από μικρές ηλικίες. Ο επεξεργαστής κειμένου (κειμενογράφος)- Microsoft Office Word: είναι μια ειδική κατηγορία λογισμικού που χρησιμοποιείται για την παραγωγή, τροποποίηση, σελιδοποίηση και επικοινωνία κειμένων σε ψηφιακή μορφή. Στο εννοιολογικό επίπεδο, η επεξεργασία κειμένου συνιστά μια νέα μέθοδο γραφής, η οποία είναι ποιοτικά διαφορετική από τη γραφή που λαμβάνει χώρα με χαρτί και μολύβι. Δείχνει την εξέλιξη στην γραφή, τον αναστοχασμό και ευνοεί την πολυτροπικότητα. Στο συγκεκριμένο σενάριο θα χρησιμοποιηθεί για την ονομασία των γεωμετρικών σχημάτων, την επιλογή χρώματος γραμματοσειράς και την κατασκευή επίπεδων γεωμετρικών σχημάτων. Το Inspiration (λογισμικό εννοιολογικής χαρτογράφησης): είναι λογισμικό ανοιχτού τύπου καθοδηγούμενης ανακάλυψης και διερεύνησης που αξιοποιείται δημιουργικά και εποικοδομητικά από τους μαθητές. Επιτρέπει τη διερεύνηση των εννοιών μεταξύ τους και αυτό βοηθάει στο να μετατραπεί η δηλωτική γνώση σε διαδραστική γνώση γεγονός που μπορεί πρακτικά να χρησιμοποιηθεί από μικρές ηλικίες. Στο συγκεκριμένο σενάριο θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή γεωμετρικών σχημάτων αλλά και τον έλεγχο με τον γνώμονα των ορθών γωνιών καθώς και ότι αυτές ισούνται με 90 μοίρες. Αποτελεί, δηλαδή, ένα εποικοδομητικό εργαλείο που βασίζεται στη θεωρία της δραστηριότητας και οι μαθητές συμμετέχουν στην αξιολόγηση και στην υλοποιήσει των στόχων ως ενεργά υποκείμενα. Τα εκπαιδευτικά λογισμικά του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου: Α)Μαθηματικά Α΄-Β΄ Δημοτικού: είναι εκπαιδευτικό λογισμικό πολυμέσων με ασκήσεις εξάσκησης και πρακτικής που λειτουργεί ως υποστηρικτικό υλικό στο πρόγραμμα σπουδών των μαθηματικών. Δηλαδή, ανήκει στα λογισμικά κλειστού τύπου και στηρίζεται στις θεωρίες του συμπεριφορισμού και επεξεργασίας της πληροφορίας, όπου οι μαθητές καθοδηγούνται κατά την ώρα της μάθησης και δεν ανακαλύπτουν. Στο συγκεκριμένο σενάριο χρησιμοποιήθηκε για την εξάσκηση κατασκευής επίπεδων γεωμετρικών σχημάτων καθώς και για την αναγνώρισή τους. Β)Μαθηματικά Γ΄-Δ΄ Δημοτικού-Χελωνοσελίδα: ανήκει στα εκπαιδευτικά λογισμικά ανοιχτού ή κλειστού τύπου ανάλογα με το πώς θα χρησιμοποιηθεί. Στο συγκεκριμένο σενάριο χρησιμοποιήθηκε ως λογισμικό ανοιχτού τύπου, αφού μέσα από τα λογισμικό «Χελωνοσελίδα» οι μαθητές έμαθαν να κατασκευάζουν ένα τετράγωνο και ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο. Οι μαθητές ανακάλυψαν, διερεύνησαν και οικοδόμησαν τις νέες μαθηματικές έννοιες μέσω της ομαδικής εργασίας. Το Geometer’s Sketchpad: είναι ένα λογισμικό ανοιχτού τύπου όπου η μάθηση γίνεται μέσω της ανακάλυψης, της διερεύνησης και της οικοδόμησης. Δηλαδή, ανήκει στα συστήματα δυναμικής γεωμετρίας που βοηθάει τους μαθητές να 4
  5. 5. οικοδομήσουν και να εξερευνήσουν σχετικές με το θέμα μαθηματικές έννοιες. Στο συγκεκριμένο σενάριο οι μαθητές θα μάθουν να κατασκευάζουν γεωμετρικά σχήματα, ξεκινώντας από το σημείο, θα πάνε στο σχεδιασμό και θα καταλήξουν στην ονομασία των σχημάτων. Στο τέλος θα βγάλουν τα συμπεράσματα τα οποία θα ανακοινώσουν στην τάξη. Το Hot Potatoes: είναι εκπαιδευτικό λογισμικό που επιτρέπει τη δημιουργία αλληλεπιδραστικών τεστ πολλαπλών ερωτήσεων, σταυρόλεξα, ασκήσεις αντιστοίχισης, ταξινόμησης και συμπλήρωσης κενών. Ανήκει στα λογισμικά γενικής χρήσης και στις θεωρίες του συμπεριφορισμού και επεξεργασίας της πληροφορίας. Είναι αρκετά διαδεδομένο λογισμικό γιατί είναι μία συλλογή μικρών εφαρμογών για τη δημιουργία ασκήσεων εξάσκησης ή αξιολόγησης μέσω Η/Υ ή διαδικτύου. Ο εκπαιδευτικός δημιουργεί όσες ασκήσεις χρειάζεται, τις οποίες μπορεί να δημοσιεύσει, είτε μία μία είτε ως συλλογή, στον παγκόσμιο ιστό, προς χρήση από τους μαθητές ή άλλους εκπαιδευτικούς. Στο συγκεκριμένο λογισμικό χρησιμοποιήθηκε ως λογισμικό ανοιχτού τύπου, βλέπε «Filloaxiologisis». Το Revelation Natural Art: είναι ανοιχτό εκπαιδευτικό λογισμικό εποικοδομητικής μάθησης (αυθεντικότητα, πολλαπλότητα, πλαίσιο στήριξης) που μπορεί να γίνει πολύτιμο γνωστικό εργαλείο στα χέρια του δημιουργικού δασκάλου. Τα παιδιά καλλιεργούν δεξιότητες σύνθεσης, σύγκρισης, οργάνωσης, γενίκευσης. Μέσα από την ανάλυση και τη δημιουργία εικόνων, στατικών και κινούμενων, αλλά και την προσθήκη κειμένου, αφυπνίζεται και διατηρείται η δημιουργικότητα και καλλιεργείται η έκφραση των παιδιών, με τη μορφή πολυσύνθετων αναπαραστάσεων. Στο συγκεκριμένο σενάριο τα παιδιά δημιούργησαν τη δική τους ζωγραφιά με γεωμετρικά σχήματα που υπάρχουν στο RNA και τα έδειξαν στους συμμαθητές τους. Το λογισμικό παρουσίασης (Power Point): είναι λογισμικό ανοιχτού τύπου που το χρησιμοποιεί ο εκπαιδευτικός για επεξεργασία, αναπαράσταση και επικοινωνία πολυτροπικών πληροφοριών (εικόνα, ήχος, κείμενο, βίντεο). Αποτελεί ένα ισχυρό εκπαιδευτικό λογισμικό που σκοπό έχει να βοηθήσει τους μαθητές να δημιουργήσουν εύκολα εντυπωσιακές παρουσιάσεις διαφανειών. Είναι ένα απλό σύστημα για τη δημιουργία πολυμεσικών και υπερμεσικών εφαρμογών που περιέχει δύο τρόπους χρήσης: τον τρόπο συγγραφέα όπου μπορούμε να δημιουργήσουμε τις δικές μας εφαρμογές υπερμέσων και τον τρόπο τελικού χρήστη μέσω της πλοήγησης. Το κάνει ξεχωριστό διότι στις διαφάνειες μπορούμε να προσθέσουμε κείμενο, εικόνες, ήχους, χρώματα και διάφορα εφέ και αποτελεί έξοχο εργαλείο όταν έχουμε τη δυνατότητα να συνδέσουμε τον υπολογιστή με τον βιντεοπροβολέα. Μια παρουσίαση μπορεί να αποτελεί τον πυρήνα για μια διδασκαλία ή να αποτελεί το πεδίο για δραστηριότητες προγύμνασης και εξάσκησης. Στο συγκεκριμένο σενάριο τα παιδιά δημιούργησαν τη δική τους παρουσίαση, αφού είχαν προεπιλεγεί: η μορφή των διαφανειών καθώς και οι εικόνες. Το Jigsaw Puzzle Creator: είναι εκπαιδευτικό λογισμικό ανοιχτού τύπου στηριζόμενο στις κοινωνικοπολιτισμικές και εποικοδομητικές θεωρίες μάθησης. Τα 5
  6. 6. παιδιά δημιουργούν με παιγνιώδη τρόπο τα δικά τους πρωτότυπα σχέδια με εικόνες και απολαμβάνουν τα αριστουργήματά τους. Τα παιδιά κατασκευάζουν, δημιουργούν και γίνονται ενεργά κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας, αφού υπάρχουν πολλές δυνατότητες, όπως να προσθέσουν ήχο, υπόβαθρο, χρόνο κ.ά. Ο δάσκαλος έχει το ρόλο του καθοδηγητή, εμψυχωτή και βοηθάει στην επίλυση τυχόν προβλημάτων, ενώ τα παιδιά είναι οι δημιουργοί και κατασκευαστές. Το Διαδίκτυο: αποτελεί ένα είδος λογισμικού ανοικτού ή κλειστού τύπου αναλόγως τη χρήση του. Η σχεδίαση μαθημάτων με τη βοήθεια του Διαδικτύου πρέπει να λαμβάνει υπόψη της την παιδαγωγική διάσταση των μαθημάτων, την τεχνολογική, τη θεσμική, την ηθική, τη σχεδίαση της διεπαφής, θέματα αξιολόγησης, διαχείρισης και πρόσθετης υποστήριξης των μαθημάτων αυτών. Προτείνεται η αξιοποίησή του με μη παραδοσιακό τρόπο, όπως είναι η αναζήτηση της πληροφορίας, αλλά η κριτική επεξεργασία αυτής. Για αυτό σωστό θα είναι οι δάσκαλοι πριν τη χρήση του από τα παιδιά να πραγματοποιούν έλεγχο των ιστοσελίδων. Ακόμα, γίνεται επικοινωνιακή χρήση του διαδικτύου αφού προωθεί την επικοινωνία μέσω του mail, chat, επαφή με ειδικούς, μαθησιακές πλατφόρμες, ηλεκτρονικές κοινότητες μάθησης. Στο συγκεκριμένο σενάριο χρησιμοποιήθηκε για την εξάσκηση και πρακτική άσκηση των μαθητών σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες. 7. ΣΤΟΧΟΙ • ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ: Οι μαθητές επιδιώκεται: 1) Να αναγνωρίζουν τη φόρμα και να ονομάζουν τα επίπεδα γεωμετρικά σχήματα: τρίγωνο, τετράγωνο, ορθογώνιο, κύκλος. 2) Να ακολουθούν οδηγίες προκειμένου να κατασκευάσουν ή να προεκτείνουν ένα γεωμετρικό σχήμα με προϋποθέσεις. 3) Να ανακαλύψουν τη σχέση τετραγώνου- ορθογωνίου παραλληλογράμμου και ορθογωνίου τριγώνου. 4) Να ανακαλύψουν ότι στο τετράγωνο όλες οι πλευρές είναι ίσες και οι απέναντι είναι παράλληλες, ενώ στο ορθογώνιο παραλληλόγραμμο οι απέναντι πλευρές του είναι ίσες και παράλληλες. 5) Να αναγνωρίζουν διαισθητικά με το γνώμονα ότι το τετράγωνο, το ορθογώνιο τρίγωνο και το ορθογώνιο παραλληλόγραμμο έχουν ορθή γωνία. 6) Να αναγνωρίζουν πολύγωνα (κανονικά ή μη, χωρίς να είναι απαραίτητο η ονομασία τους) και να μάθουν τον τρόπο ονομασίας τους (μόνο με κεφαλαία γράμματα και κυκλικά). 7) Να μάθουν τη σημασία των γεωμετρικών σχημάτων στο πέρασμα των χρόνων. 8) Να συνθέτουν εικόνες που είναι σχεδιασμένες με γεωμετρικά σχήματα. • ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΤΠΕ: Οι μαθητές: 6
  7. 7. • 1) Να αναπτύξουν δεξιότητες χρήσης και αξιοποίησης του Η/Υ ώστε να χρησιμοποιούν τον Η/Υ ως εργαλείο άντλησης, επεξεργασίας και παρουσίασης πληροφοριών. 2) Να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας και επικοινωνίας σε ένα μαθησιακό περιβάλλον ΤΠΕ. 3) Να υλοποιούν εργασίες με σκοπό να εντάσσουν δημιουργικά τις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας μέσα σε αυτές. ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Οι μαθητές: 1) Να αναπτύξουν θετική διάθεση απέναντι στον Η/Υ ως περιβάλλον εργασίας και ως εργαλείο άντλησης πληροφοριών. 2) Να κινητοποιήσουν τη δημιουργική τους σκέψη, την κριτική τους ικανότητα και να μάθουν να κάνουν διάλογο. 3) Να εργάζονται σε ομάδες, να ακούν με προσοχή και σεβασμό αυτά που λένε οι συνομιλητές τους και να περιμένουν στη σειρά για να μιλήσουν. 4) Να τονώσουν την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση τους μέσα από ομαδοσυνεργατική δραστηριότητες. 8. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ 6 διδακτικές ώρες 9. ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ή/και ΠΡΟΫΠΑΡΧΟΤΣΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ — ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ • Οι μαθητές να έχουν αναπτύξει από προηγούμενα μαθήματα τις βασικές δεξιότητες χρήσης του Η/Υ (χρήση του ποντικιού, του πληκτρολογίου, και γενικότερα τη φιλοσοφία λειτουργίας των windows). Επιπλέον, στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης οι μαθητές και οι μαθήτριες να έχουν εξοικειωθεί με τις βασικές λειτουργίες των χρησιμοποιούμενων λογισμικών. • Επίσης, οι μαθητές πρέπει να είναι ικανοί να μπορούν να ακολουθούν οδηγίες οι οποίες δίνονται είτε λεκτικά είτε με εικόνες και να συνεργάζονται σε μικρές ομάδες. Η σύνθεση κάθε ομάδας γίνεται με βάση τις ικανότητες των μαθητών στις νέες τεχνολογίες, ώστε να επιτευχθεί ισοδυναμία στις ομάδες και οι ρόλοι μοιράζονται ανάλογα με τα ενδιαφέροντα των παιδιών και φυσικά τις δυνατότητές τους. 10. ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ • ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Το σενάριο ακολουθεί ένα μοντέλο καθοδηγούμενης διερεύνησης και ανακάλυψης μέσα από δραστηριότητες που ευνοούν την κριτική και στοχαστική σκέψη, τη συμμετοχική και συνεργατική μάθηση. Στηρίζεται σε αρχές της εποικοδομητικής προσέγγισης (Piaget) και ανακαλυπτικής μάθησης (Bruner) και στις κοινωνικοπολιτισμικές θεωρήσεις του Vygotsky και των απογόνων του. Οι θεωρίες αυτές, γνωστικές και κοινωνιοπολιτισμικές είναι συμβατές μεταξύ τους και θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Ο μαθητής μαθαίνει αναπροσαρμόζοντας τις νοητικές του δομές ανάλογα με την αλληλεπίδραση που έχει από το περιβάλλον του. 7
  8. 8. Η γνώση δε «μεταβιβάζεται» στον μαθητή, αλλά δημιουργείται από τον μαθητή ο οποίος δρα και επικοινωνεί μέσα σε συγκεκριμένα κοινωνικά και πολιτισμικά πλαίσια. Το περιβάλλον του μαθητή περιλαμβάνει τόσο την υλικοτεχνική υποδομή, μέρος της οποίας αποτελεί και το χρησιμοποιούμενο λογισμικό, όσο και τους υπόλοιπους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς αλλά και τα υπόλοιπα άτομα του κοινωνικού περίγυρου. Ο ρόλος του δασκάλου είναι να οργανώσει διδακτικές καταστάσεις και μαθήματα, στα πλαίσια των οποίων ο μαθητής έχει τη δυνατότητα να εκφραστεί, να διερευνήσει και να αλληλεπιδράσει με το περιβάλλον του προκειμένου να οικοδομήσει τη γνώση του. Έτσι, οι μαθητές έχοντας ήδη μια διαμορφωμένη αντίληψη για τις ταξινομήσεις και ομαδοποιήσεις (προϋπάρχουσα γνώση), πειραματίζονται, δοκιμάζουν, επαληθεύουν, διασταυρώνουν απόψεις, αξιοποιούν το λάθος, συζητούν μεταξύ τους, διασκεδάζουν, καταλήγουν σε συμπεράσματα, «χτίζουν» γνώση, μαθαίνουν. Όμως, η χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού Hot Potatoes για τη δημιουργία του Φύλλου αξιολόγησης και συγκεκριμένα η κατασκευή σταυρόλεξου με σκοπό ο δάσκαλος να ελέγξει, αν υλοποιήθηκαν οι στόχοι που έθεσε, αλλά και η χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου (Μαθηματικά Α΄-Β΄ Δημοτικού) κάνει το σενάριο να ανήκει και στη συμπεριφοριστική θεωρία μάθησης. Αυτή θεωρεί τη μάθηση ως μια διαδικασία πρόσκτησης της γνώσης και λαμβάνει υπόψη της μόνο τα εξωτερικά χαρακτηριστικά. Η διδασκαλία της ύλης αναλύεται σε τμήματα, τα οποία διδάσκονται με βαθμιαία πρόοδο από τα πλέον απλά τμήματα της ύλης προς τα πλέον σύνθετα και δυσνόητα. Κύριο χαρακτηριστικό της συμπεριφοριστικής θεωρίας είναι η ταχεία ανατροφοδότηση, δηλαδή όσες ερωτήσεις δεν απαντώνται σωστά από τους μαθητές τίθενται εκ νέου έως ότου ο μαθητής απαντήσει σωστά. • ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Χρησιμοποιούμε την ομαδοσυνεργατική μάθηση η οποία συνηγορεί υπέρ της οργάνωσης μαθημάτων στα οποία ευνοείται η κοινωνική αλληλεπίδραση και η συνεργατική, η ομαδική μάθηση. Για αυτό, κρίθηκε απαραίτητη η οργάνωση των μαθητών σε μικρές ομάδες (2-3 μαθητών) οι οποίες θα δουλεύουν αυτόνομα στον υπολογιστή με την καθοδήγηση του δασκάλου και τη χρήση του κατάλληλου φύλλου εργασίας. Οι ομάδες συστήνονται από μαθητές διαφορετικής ικανότητας και διαφορετικών χαρακτηριστικών για να μάθουν τα παιδιά να δείχνουν ανεκτικότητα και αποδοχή σε ποικίλους τρόπους μάθησης. Επίσης, η ομάδα βοηθάει αυτούς που χρειάζονται περισσότερη βοήθεια ή ενθάρρυνση και μέσα από τη συνεργασία και την αλληλεπίδραση των μελών της ομάδας θα επιτευχθεί η προσέγγιση του γνωστικού αντικειμένου. Εκτός από τα παραπάνω η γνωστική σύγκρουση μεταξύ των μαθητών της ομάδας αλλά και μεταξύ των άλλων ομάδων βοηθάει στην γνωστική καλλιέργεια, ολόπλευρη ανάπτυξη και στην ανάδειξη μιας σύγχρονης διδασκαλίας. Ο δάσκαλος έχει το ρόλο του καθοδηγητή, εμψυχωτή, διευκολυντή που ενθαρρύνει όλες στις προσπάθειες των μαθητών. Στο τέλος κάθε δραστηριότητας (φύλλο εργασίας) ρωτάει στους μαθητές, Πώς το βρήκες; Πώς το σκέφτηκες;, με σκοπό οι μαθητές να αναπτύξουν και να καλλιεργήσουν τη μεταγνωστική τους ικανότητα. 8
  9. 9. • ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΤΠΕ Η μάθηση μέσω ΤΠΕ κάνει το μάθημα ελκυστικό. Είναι σύμφωνη με τις ανθρωπιστικές θεωρίες μάθησης που λένε ότι οι μαθητές μαθαίνουν καλύτερα και γρηγορότερα, όταν η μάθηση είναι προσωπικά σημαντική, δηλαδή όταν οι μαθητές τη θεωρούν σχετική με τις δικές τους ανάγκες. Με τη χρήση των λογισμικών η κατανόηση και συστηματοποίηση των γνώσεων έχει παιγνιώδη μορφή με δραστηριότητες που αξιοποιούν τεχνολογικά εργαλεία ΤΠΕ εξυπηρετώντας σε μεγάλο βαθμό τους γνωστικούς στόχους που τέθηκαν. Οι ΤΠΕ δίνουν τη δυνατότητα στους μαθητές να ανακαλύψουν, να διερευνήσουν τις γνώσεις τους, να οργανώσουν και να καταγράψουν τις σκέψεις και τα συμπεράσματα τους. Άρα, η προστιθέμενη αξία του σεναρίου είναι ότι οι μαθητές μέσα από μία παιγνιώδη διαδικασία είναι ελεύθεροι να διερευνήσουν το θέμα, κάνοντας υποθέσεις και πειραματισμούς όσες φορές απαιτείται, για να καταλήξουν στη γενίκευση και στο συμπέρασμα, απαλλαγμένοι από το φόβο του ενδεχόμενου λάθους. Η χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία κάνει τη μάθηση ενδιαφέρουσα, δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να δουν τα επίπεδα γεωμετρικά σχήματα με διερευνητική ματιά, να συζητήσουν για αυτά, να ανακαλύψουν έννοιες και να δώσουν διαφορετικές ερμηνείες έχοντας μετατρέψει την τάξη σε μια κοινότητα μάθησης. Επίσης, η ένταξη των μαθητών σε ομάδες τους βοηθάει να αλληλεπιδρούν και να ανατροφοδοτούνται στις υποθέσεις που διατυπώνουν και στις αποφάσεις που παίρνουν. Τέλος, το συγκεκριμένο σενάριο προσελκύει τους μαθητές, κερδίζει την προσοχή και το ενδιαφέρον τους και τους κάνει να συμμετέχουν όλοι ως ενεργά μέλη της ομάδας. 11. ΤΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ - ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ • ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΦΑΣΕΩΝ-ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Α ΦΑΣΗ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ – ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ – ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ – ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΔΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Για να ελεγχθούν οι προϋπάρχουσες- πρότερες γνώσεις των μαθητών δίνεται σε αυτούς να συμπληρώσουν το «Φύλλο εργασίας 1ο». Σύμφωνα με αυτό τα παιδιά μπαίνουν στο εκπαιδευτικού προγράμματος Kidspiration με την ονομασία (Φύλλο εργασίας 1ο - Ταξινόμηση σχημάτων). Οι μαθητές μετακινούν τα σχήματα που βλέπουν κάτω από το σχήμα που μοιάζει και βρίσκουν τον αριθμό των σχημάτων που είναι όμοια. Στο τέλος αποθηκεύουν τη δραστηριότητα τους με το όνομα «Φύλλο εργασίας 1ο-τελικό». Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας οι μαθητές εκφράζονται ελεύθερα λέγοντας τις απόψεις τους, διατυπώνουν υποθέσεις και καταθέτουν τις γνώμες τους. Επίσης, γίνεται μια μικρή συζήτηση, προφορική, για τα γεωμετρικά σχήματα που συναντούν στην καθημερινότητά τους (σε κουτιά προϊόντων, σε πλακάκια κ.ά.). Έτσι ο δάσκαλος καταλαβαίνει το γνωστικό επίπεδο των μαθητών και εντοπίζει τα σημεία που θα δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα ώστε να διορθωθούν οι λανθασμένες αντιλήψεις που τυχόν υπάρχουν. Β ΦΑΣΗ: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 9
  10. 10. Στην αρχή τα παιδιά παρακολουθούν στον βιντεοπροβολέα ένα βίντεο από το You Tube με τίτλο: «ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΜΟΥ ΣΧΗΜΑΤΑ» το οποίο αναφέρετε στα γεωμετρικά σχήματα. Τα παιδιά παρακολουθούν το βίντεο, παρατηρούν τις εικόνες και τα σχήματα για τα οποία γίνεται λόγος. Μετά την προβολή του βίντεο ο δάσκαλος θέτει κάποιες ερωτήσεις, όπως: Ποια σχήματα είδατε;, Πού συναντάτε σχήματα στην καθημερινή σας ζωή; Ποιο σχήμα τους αρέσει και γιατί; Το βίντεο υπάρχει στην παρακάτω διεύθυνση: http://www.youtube.com/watch?v=LJGc3xXFbxA Οι απαντήσεις των μαθητών καταγράφονται από τον δάσκαλο στον πίνακα ως εξακτίνωση (αράχνη) με κέντρο τη λέξη «Γεωμετρικά Σχήματα». Επίσης χαράζει σχήματα σε χαρτί του μέτρου με χρωματιστούς μαρκαδόρους και ακολουθούν τα παιδιά τα οποία τα χαράζουν «στραβά» πολλές φορές. Στη συνέχεια διαβάζουμε το παραμύθι «Η οικογένεια Τρίγωνου- ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ» της Σοφίας Ζαραμπούκα από τις εκδόσεις Πατάκη. Έτσι, ξεκινάει συζήτηση, γίνεται διάλογος μεταξύ των μαθητών και του δασκάλου για το πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε καλύτερα τα σχήματα. Ο ρόλος του δασκάλου είναι εμψυχωτικός και κατευθυντήριος θέτοντας τις κατάλληλες ερωτήσεις που πρέπει κάθε φορά. Αφού, τα παιδιά εκφράσουν τις απόψεις και τις γνώμες τους, ακολουθεί η πρώτη δραστηριότητα. 1η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 2ο) Στην πρώτη δραστηριότητα τα παιδιά και αφού παρακολούθησαν το βίντεο και άκουσαν το παραμύθι διαπιστώνουν τα ονόματα των γεωμετρικών σχημάτων. Έτσι ακολουθεί η πρώτη δραστηριότητα «Φύλλο εργασίας 2ο» που στόχος της είναι η ονομασία των γεωμετρικών σχημάτων. Σε αυτό το φύλλο εργασίας που είναι στον κειμενογράφο (Microsoft Office Word) τα παιδιά παρατηρούν μια ζωγραφιά, μετρούν τα σχήματα που μοιάζουν, πληκτρολογούν τα ονόματά τους και τα χρωματίζουν τον αριθμό του κάθε σχήματος. 2η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 3ο) Στην αρχή οι μαθητές σχεδιάζουν με τη βοήθεια του χάρακα ή του γνώμονα γεωμετρικά σχήματα στο βιβλίο και έπειτα σε μελιμιτρέ χαρτί το οποίο έχει προμηθευτεί ο δάσκαλος εκ των προτέρων. Στη συνέχεια ανοίγουν τον κειμενογράφο (Microsoft Office Word) με την ονομασία «Φύλλο εργασίας 3ο». Οι μαθητές διαβάζουν τις οδηγίες από το «Φύλλο εργασίας 3ο» και κατασκευάζουν γεωμετρικά σχήματα (τρίγωνο, τετράγωνο, κύκλο και ορθογώνιο παραλληλόγραμμο) με συγκεκριμένες διαστάσεις. Ακολουθεί συζήτηση για το «πώς» μπορούν να κατασκευαστούν σωστά ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους. 10
  11. 11. Ο δάσκαλος κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων είναι εμψυχωτής και ενθαρρύνει τους μαθητές να διατυπώσουν τις απόψεις τους, ρωτάει στους μαθητές μετά από κάθε δραστηριότητα: «Πώς το βρήκες-σχημάτισες;». Έτσι καλλιεργείται και αναπτύσσεται η μεταγνωστική ικανότητα των μαθητών. Αυτοί εργάζονται σε ομάδες και η γνώση ανακαλύπτεται από τους ίδιους, αφού παρατηρούν, περιγράφουν, ονομάζουν τα γεωμετρικά σχήματα. 3η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 4ο) Στην τρίτη δραστηριότητα ο στόχος είναι οι μαθητές να αναγνωρίσουν τη σχέση τριγώνου-τετραγώνου και ορθογωνίου παραλληλογράμμου. Στην αρχή οι μαθητές παίζουν με το τάγκραμ. Με τα κομμάτια που έχουμε από δυο τάγκραμ φτιάχνουμε κάθε φορά με τον διπλανό μου: α) τετράγωνο β) ορθογώνιο παραλληλόγραμμο γ) τρίγωνο δ) πλάγιο παραλληλόγραμμο Έτσι, κόβουν το τετράγωνο το οποίο στη συνέχεια διπλώνουν στη μέση και δημιουργούν δύο ορθογώνια τρίγωνα. Έπειτα, κόβουν το δεύτερο τετράγωνο το οποίο και ενώνουν με το πρώτο και διαπιστώνουν ότι δημιουργήθηκε ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο. Κατά τη διάρκεια που τα παιδιά εργάζονται με το τάγκραμ, ο δάσκαλος τα παρακολουθεί σε κάθε τους προσπάθεια. Τα παιδιά που έχουν δυσκολίες οπτικοχωρικού προσανατολισμού δυσκολεύονται στα παιχνίδια με το τάγκραμ και χρειάζονται τη βοήθειά μας (δεν τους δείχνουμε, αλλά τα καθοδηγούμε λεκτικά). Η εξάσκηση με το τάγκραμ βελτιώνει την αντιληπτική ικανότητα των παιδιών στην αναγνώριση, ανάλυση και σύνθεση απλών και σύνθετων γεωμετρικών σχημάτων. Ακόμα, τα παιδιά επισημαίνουν ότι το πλάγιο παραλληλόγραμμο είναι το μόνο που 11
  12. 12. δεν μπορούν να τοποθετήσουν το γνώμονα πάνω στις γωνίες του, όπως συμβαίνει με τα υπόλοιπα σχήματα που έχουν ορθές γωνίες. Οι μαθητές με βάση τις οδηγίες που τους δίνονται στο «Φύλλο εργασίας 4ο» μπαίνουν στο εκπαιδευτικό λογισμικό του Kidspiration και κατασκευάζουν ένα τετράγωνο, ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο και ένα ορθογώνιο τρίγωνο. Τα παιδιά παρατηρούν και συγκρίνουν τα τρία αυτά γεωμετρικά σχήματα και βγάζουν το συμπέρασμα, δηλαδή ότι το ορθογώνιο τρίγωνο είναι το μισό του τετραγώνου και το τετράγωνο είναι το μισό του ορθογωνίου παραλληλογράμμου. Αποθηκεύουν τα συμπεράσματα στο «Φύλλο εργασίας 4ο- τελικό». 4η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 5ο) Τα παιδιά συνεχίζουν με την τέταρτη δραστηριότητα «Φύλλο εργασίας 5ο» η οποία είναι προέκταση της τρίτης. Εδώ οι μαθητές κατασκευάζουν ένα τετράγωνο, ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο και ένα ορθογώνιο τρίγωνο στο εκπαιδευτικό λογισμικό Kidspiration. Παρατηρούν αυτά τα γεωμετρικά σχήματα ως προς τις πλευρές τους και διαπιστώνουν ότι όλες οι πλευρές του τετράγωνου και οι τέσσερις είναι ίσες και οι απέναντι παράλληλες, ενώ στο ορθογώνιο παραλληλόγραμμο μόνο οι απέναντι πλευρές του είναι ίσες και παράλληλες καθώς και ότι οι κάθετες πλευρές στο ορθογώνιο τρίγωνο είναι ίσες μόνο όταν έχουν ίσο μήκος. Αυτή η εφαρμογή πραγματοποιείται και στο χαρτί μιλιμιτρέ που έφερε ο δάσκαλος εκ των προτέρων. Έτσι, οι μαθητές με τον γνώμονα κατασκευάζουν ένα τετράγωνο, ένα ορθογώνιο τρίγωνο και ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο και συμπεραίνουν τα παραπάνω. Για την καλύτερη κατανόηση των παραπάνω ακολουθεί και σύνδεση με την ιστοσελίδα που Παιδαγωγικού Ινστιτούτου: http://ts.sch.gr/repo/online-packages/dim-mathimatika-ab/d04/cd/maths/startup.swf Οι μαθητές κατασκευάζουν γεωμετρικά σχήματα και εκπαιδεύονται στη γρήγορη και σωστή κατασκευή τους από την εντολή «ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ», της Β΄ Δημοτικού-Γεωμετρία. 5η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 6ο) Η επόμενη δραστηριότητα είναι ένα φύλλο εργασίας που στηρίζεται στην εφαρμογή του Inspiration. Στην αρχή δίνεται στα παιδιά το «Φύλλο εργασίας 6ο» με τις οδηγίες που θα ακολουθήσουν. Με τη βοήθεια του δασκάλου διαβάζουν τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν για να ανοίξουν το Inspiration. Στη συνέχεια τα παιδιά από την εντολή: Symbols – Math – 2-D Shapes κατασκευάζουν ένα τετράγωνο, ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο και ένα ορθογώνιο τρίγωνο. Έπειτα πληκτρολογούν τα ονόματά τους, παίρνουν το γνώμονα από την εντολή: Symbols – Math – Geometry και εξετάζουν τις γωνίες των παραπάνω γεωμετρικών σχημάτων. Στο τέλος καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το τετράγωνο και το ορθογώνιο παραλληλόγραμμο 12
  13. 13. έχουν όλες τις γωνίες τους ορθές ίσες με 90 μοίρες, ενώ στο ορθογώνιο τρίγωνο μόνο τη μία. 6η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 7ο) Για την καλύτερη κατανόηση και την εμπέδωση της έννοιας ορθή γωνία και 90 μοίρες καθώς και πώς συνδέονται αυτοί οι όροι με την κατασκευή του τετραγώνου και του ορθογωνίου παραλληλογράμμου οι μαθητές πραγματοποίησαν το «Φύλλο εργασίας 7ο». Τα παιδιά μπαίνουν στο εκπαιδευτικό λογισμικό του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου το οποίο αναφέρεται στα Μαθηματικά Γ΄-Δ΄ Δημοτικού και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό λογισμικό «Χελωνοσελίδα» το οποίο βρίσκεται στην παρακάτω διεύθυνση: http://ts.sch.gr/repo/online-packages/dim-mathimatika-c-d/d05-web/ Τα παιδιά με απλές κινήσεις και γνωρίζοντας τα χαρακτηριστικά του τετραγώνου και του ορθογωνίου παραλληλογράμμου και πάντα με τις οδηγίες του δασκάλου σχεδιάζουν με τη «χελώνα» ένα τετράγωνο και ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο. Το αποτέλεσμα της εργασίας είναι στο «Φύλλο εργασίας 7ο- Χελωνοσελίδα». 7η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 8ο) Για την κατάκτηση του επόμενου στόχου, δηλαδή οι μαθητές να μάθουν να αναγνωρίζουν πολύγωνα και να μάθουν τον τρόπο ονομασίας τους, δίνεται το «Φύλλο εργασίας 8ο». Σε αυτό το φύλλο εργασίας οι μαθητές κάνουν εφαρμογή του εκπαιδευτικού λογισμικού «Sketchpad». Οι μαθητές βάζουν όσα σημεία θέλουν, ενώνουν τα σημεία αυτά και δημιουργούνται διάφορα πολύγωνα (εξάγωνα, πεντάγωνα, οκτάγωνα κ.ά.). Στη συνέχεια μαθαίνουν να τα ονομάζουν, μόνο με κεφαλαία γράμματα και με κυκλική φορά, από την εντολή «Εργαλείο κειμένου». Στο τέλος συζητούν ομαδικά έπειτα στην ολομέλεια και αποθηκεύουν τις εργασία τους με το όνομα «Poligona-teliko». 8η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 9ο) Οι μαθητές μαθαίνουν τη σημασία και εφαρμογή των γεωμετρικών σχημάτων από τα παλαιότερα χρόνια έως σήμερα στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων: στα αγγεία, στις σημαίες, στις φορεσιές, στις πλατείες, στα κτίρια. Έτσι, στηριζόμενοι στη εφαρμογή της «Microsoft Office PowerPoint» κάνουν μία παρουσίαση «Φύλλο εργασίας 9ο». Ο δάσκαλος εκ των προτέρων δημιουργεί έναν φάκελο με εικόνες με το όνομα «εικόνες- παρουσίαση». Έπειτα οι μαθητές μπαίνουν στο «Φύλλο εργασίαςπαρουσίαση αρχικό» όπου υπάρχει έτοιμη η πρώτη διαφάνεια. Μετά πηγαίνουν στη δεύτερη διαφάνεια, εισάγουν την εικόνα με το νούμερο 2 και πληκτρολογούν τον τίτλο που επιθυμούν, αφού πρώτα την έχουν δει και έχουν συζητήσει για αυτή. Η ίδια εργασία συνεχίζεται και για τις υπόλοιπες διαφάνειες έως τη ενδέκατη. Στο τέλος από την εντολή «κινήσεις – Διαδοχή διαφάνειας» καθορίζουν την προβολή των διαφανειών. Την εργασία τους την αποθηκεύουν με το όνομα «Φύλλο εργασίας9οτελικό». 9η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 10ο) 13
  14. 14. Το δέκατο φύλλο εργασίας με το όνομα «Φύλλο εργασίας 10ο» αναφέρεται στην καλλιτεχνική πλευρά των μαθητών. Αυτοί εφαρμόζουν το εκπαιδευτικό λογισμικό «Revelation Natural Art» και δημιουργούν με βάση τις οδηγίες που τους δίνονται στο συγκεκριμένο φύλλο εργασίας τα καλλιτεχνικά τους αριστουργήματα. Τα εκτυπώνουν και τα ανακοινώνουν στην εφημερίδα της τάξης (πίνακας ανακοινώσεων). Παράδειγμα υπάρχει στο «Ζωγραφική-τελικό». 10η Δραστηριότητα (Φύλλο εργασίας 11ο) Το τελευταίο φύλλο εργασίας αναφέρεται στην κατασκευή ενός παζλ από τα ίδια τα παιδιά. Αυτά ανοίγουν το εκπαιδευτικό λογισμικό «Jigsaw Puzzle Creator» και ακολουθώντας τις οδηγίες του «Φύλλο εργασίας 12ο» δημιουργούν παζλ με αγγείο της γεωμετρικής εποχής. Ο δάσκαλος εκ των προτέρων έχει εισάγει την εικόνα που θα χρησιμοποιηθεί καθώς και όποιες άλλες αλλαγές ήθελε (π.χ. υπόβαθρο, εμφάνιση εικόνας, κ.ά.). Έτσι τα παιδιά ενημερώνονται για τη σημασία των γεωμετρικών σχημάτων από τα παλιότερα χρόνια έως σήμερα. Απολαμβάνουν τις κατασκευές και τα καλλιτεχνικά δημιουργήματα των παλαιότερων ανθρώπων και λαμβάνουν ιδέες για δικιές τους δημιουργίες. Η κατασκευή του παζλ εκτυπώνεται σε χαρτόνι, δίνεται στα παιδιά το οποίο και κόβουν στα χαραγμένα κομματάκια, παίζουν και το παίρνουν για ενθύμιο στο σπίτι τους. 11η Δραστηριότητα (Φύλλο Αυτοαξιολόγησης και Λύση Σταυρόλεξου) Η αξιολόγηση στηρίχθηκε στην αυτοαξιολόγηση των μαθητών και στη λύση ενός Σταυρόλεξου. Στην αρχή οι μαθητές απάντησαν αν κατέκτησαν τους στόχους που είχαν τεθεί, συμπληρώνοντας τον πίνακα του φύλλου αξιολόγησης. Τον πίνακα τον συμπλήρωσαν με ένα χαμογελαστό προσωπάκι τοποθετώντας - σέρνοντας το στο τετραγωνάκι πολύ καλά ή αρκετά καλά. Συνέχισαν με την λύση ενός σταυρόλεξου στο εκπαιδευτικό λογισμικό «Hot Potatoes». Αυτό δόθηκε έτοιμο από τον δάσκαλο και οι μαθητές έπρεπε να το λύσουν. Οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις ήταν σχετικές με το μάθημα και σκοπό είχαν να εντοπίσουν αν έγινε εμπέδωση των γνωστικών στόχων. • ΕΠΕΚΤΑΣΗ-ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ 1. Οι μαθητές συγκεντρώνουν χάρτινες συσκευασίες από προϊόντα σε σχήμα ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, κύβου ή πυραμίδας και δείχνουμε στα παιδιά πώς να τα ανοίξουν ώστε να μπορούν να τα βάλουν πάνω σε χαρτί και να φανούν τα επιμέρους γεωμετρικά σχήματα που τα αποτελούν. Ζητάμε από τα παιδιά, σε ομάδες των δύο, να βάλουν πάνω σε χαρτί τη συσκευασία που άνοιξαν και να χαράξουν το περίγραμμα της. Στη συνέχεια κολλάμε όλες τις σελίδες σε πίνακα και ζητάμε από τα παιδιά να αναγνωρίσουν το πολύγωνο που έχει το μεγαλύτερο αριθμό πλευρών, το μεγαλύτερο μήκος ή να αναγνωρίσουν ποια συσκευασία έχει τα πιο πολλά τετράγωνα. Μπορούμε επίσης μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά να αντιστοιχίσουν τις συσκευασίες που άνοιξαν με τα περιγράμματά τους. 2. Στο μπλοκ ακουαρέλας τα παιδιά με ερέθισμα διάφορες εικόνες αγγείων της Γεωμετρικής Εποχής (διακοσμημένα με γεωμετρικά σχήματα) ζωγραφίζουν αντίστοιχα αντικείμενα, τα βάφουν και τα αναρτούν στον πίνακα ανακοινώσεων της τάξης. 14
  15. 15. 3. Πρακτική εφαρμογή των όσων έμαθαν στο εκπαιδευτικό λογισμικό του παιδαγωγικού Ινστιτούτου τα οποίο στηρίζεται στην εξάσκηση και πρακτική. Τα παιδιά μπαίνουν στην παρακάτω διεύθυνση: http://ts.sch.gr/repo/online-packages/dim-mathimatika-ab/d04/cd/maths/startup.swf • ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Η αξιολόγηση είχε τρεις φάσεις: 1. Τη διαγνωστική αξιολόγηση, όπου ο δάσκαλος διαπίστωσε τις προϋπάρχουσες γνώσεις των μαθητών. Δηλαδή, αυτές τις γνώσεις που φέρνουν τα παιδιά από το σπίτι, το κοινωνικό τους περιβάλλον, τις γνώσεις από τις προηγούμενες διδακτικές ενότητες, αλλά και τις λανθασμένες αντιλήψεις που έχουν υιοθετήσει. 2. Τη διαμορφωτική αξιολόγηση, όπου ο δάσκαλος κατά την πορεία διδασκαλίας μέσα από τη συζήτηση, το διάλογο και με τις κατάλληλες ερωτήσεις σχημάτιζε γνώμη και αξιολογούσε τους μαθητές του. Έτσι, ο δάσκαλος, καθόριζε τι πρέπει να διορθωθεί στη διδασκαλία με σκοπό αντισταθμιστικό, ώστε οι μαθητές να φτάσουν στην κατάκτηση των διδακτικών στόχων με τη συνεχή και καθημερινή ή σε τακτικά διαστήματα αξιολόγηση της εκπονούμενης διαδικασίας. 3. Την τελική αξιολόγηση, βασίστηκε στην αυτοαξιολόγηση αλλά και στην κατασκευή ενός σταυρόλεξου στο εκπαιδευτικό λογισμικό Hot Potatoes. Στην αρχή ο δάσκαλος έδωσε στους μαθητές το φύλλο εργασίας αξιολόγησης στο οποίο οι μαθητές συμπλήρωσαν με προσωπάκι αν έμαθαν πολύ καλά ή αρκετά καλά τους γνωστικούς στόχους που είχαν τεθεί και στη συνέχεια τους έδωσε το σταυρόλεξο όπου ομαδικά (υπάρχουσες ομάδες) το έλυσαν. • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ  Ζαραμπούκα Σ., Η οικογένεια Τρίγωνου - ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ, έκδοση όγδοη, Σεπτέμβριος 1998, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, ISBN 960-293-668-1  Λεμονίδης Χ., Θεοδώρου Αθ., Καψάλης Αχ., Πνευματικός Δ., «Μαθηματικά Α΄Δημοτικού»- Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής, Βιβλίο Δασκάλου, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ΟΕΔΒ, Αθήνα, Έκδοση Β΄2007.  Καραργιωτάκης Κ., Μαραγκού Αλ., Μπελίτσου Ν., Σοφού Β., «Μαθηματικά της Β΄ Δημοτικού», Βιβλίο Δασκάλου, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ΟΕΔΒ, Αθήνα, Έκδοση Α΄2006.  Καραργιωτάκης Κ., Μαραγκού Αλ., Μπελίτσου Ν., Σοφού Β., «Μαθηματικά της Β΄ Δημοτικού», α΄ τεύχος, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ΟΕΔΒ, Αθήνα, Έκδοση Ζ΄2006. Ιστοσελίδες:  http://www.youtube.com/watch?v=LJGc3xXFbxA (ανακτήθηκε στις 26-10-2013) 15
  16. 16.  http://tosxolikopareaki.blogspot.gr/2012/10/paul-klee.html#axzz2j1ZFP3z8 (ανακτήθηκε στις 28-10-2013) • ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τα φύλλα εργασίας μπορείτε να τα δείτε παρακάτω καθώς και τα αποτελέσματα αυτών που θα κάνουν τα παιδιά. 16

×