PICO : ค้นข้อมูลอย่างไรให้ตรงประเด็นการ                   รักษาส่งศรี ดีศรีแก้ว        ในขณะที่การบริโภคข้อมูลข่าวสาร กลาย...
อาทิ ค้นจาก คำาสำาคัญ ISBN/ ISSN หรืออื่นๆ เช่นการเพิ่มเทคนิคการใช้ Boolean operators (And Or Not) เข้ามาช่วยในการกำาหนดคำ...
เกิดขึ้นกับคนกลุ่มไหน หรือเป็นปัญหา (Problem)ประเภทไหน           I ย่อมาจากคำาว่า Intervention นั่นคือจากปัญหาดังกล่าวได้ร...
เนื้อหาที่ต้องการย่อมตอบสนองความต้องการได้ทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณ          4. ใช้เทคนิคในการจับคู่คำาค้นกับแหล่งต่างๆ ในคำ...
แหล่งสารสนเทศที่ควรรู้จัก สำาหรับแพทย์นั้นมีอยู่มากมาย นอกจากห้องสมุดแล้ว แหล่งสารสนเทศที่สนับสนุน การค้นคว้าวิจัย หรือ EB...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

PICO : ค้นข้อมูลอย่างไรให้ตรงประเด็นการรักษา

20,991 views

Published on

PICO is a quality technique searching in health and medicine informations, anyway, we can use this technique to search for every field.

Published in: Health & Medicine, Education
0 Comments
8 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
20,991
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
101
Comments
0
Likes
8
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

PICO : ค้นข้อมูลอย่างไรให้ตรงประเด็นการรักษา

  1. 1. PICO : ค้นข้อมูลอย่างไรให้ตรงประเด็นการ รักษาส่งศรี ดีศรีแก้ว ในขณะที่การบริโภคข้อมูลข่าวสาร กลายมาเป็นความจำาเป็นในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของคนยุคใหม่โดยเฉพาะในวงการแพทย์ด้วยแล้ว นอกจากประสบการณ์ส่วนตัว ที่หาความรู้จากการเล่าเรียนมาอย่างหนักหน่วงผนวกกับทักษะในการรักษาโรค นับได้ว่าเป็นตัวอย่างของนิยามแห่งการศึกษาตลอดชีวิตเลยทีเดียว แต่อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันแพทย์ยังต้องเกาะติดข่าวสารข้อมูลสารสนเทศในการรักษาโรคอย่างใกล้ชิด เพื่อคุณภาพของการรักษาโรคต่างๆทั้งในด้านความก้าวหน้าทางการรักษาพยาบาล และนวัตกรรมใหม่ๆ ทางการแพทย์อีกด้วย แหล่งสารสนเทศต่างๆ ทีแพทย์จะแสวงหานั้นมี ่มากมาย ทั้งที่เป็นแหล่งสารสนเทศเฉพาะทางและแหล่งสาธารณะ แหล่งสารสนเทศต่างๆ เหล่านี้ ก็มีคณภาพแตก ุต่างกัน ตลอดจนมีความหลากหลายในเรื่องของสาระ รูปแบบที่แต่ละแห่งนำาเสนอ ซึ่งผู้ใช้จะต้องใช้วิจารณญาณในการเลือกหยิบมาใช้ให้ตรงกับความต้องการและมีความน่าเชื่อถือเอาเอง สมัยก่อนโน้นผู้ใช้จะเคยชินกับการค้นที่โปรแกรมของแต่ละแหล่งออกแบบมาให้ เพื่ออำานวยความสะดวก ทีเห็นกันอยู่บ่อยๆ ก็จะมีอยู่ สองประเภทคือ การ ่สืบค้นแบบง่าย (Basic search) และค้นแบบ ซับซ้อน(Advanced search) ตลอดจนการค้นตามแบบฉบับของบัตรรายการ ซึ่งอาจมีทางเลือกในการเข้าค้นฐานข้อมูลที่คุ้นเคยเท่านั้น อันได้แก่ การค้นจากชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง หัวเรื่อง หรือปัจจุบันนี้ได้เพิ่มช่องทางในการสืบค้นมากขึ้น
  2. 2. อาทิ ค้นจาก คำาสำาคัญ ISBN/ ISSN หรืออื่นๆ เช่นการเพิ่มเทคนิคการใช้ Boolean operators (And Or Not) เข้ามาช่วยในการกำาหนดคำาค้นตามเงื่อนไข เพื่อให้ได้ผลของการสืบค้น สารสนเทศได้ตรงตามความต้องการของผู้ใช้ได้มากขึ้น แต่เมื่อกระแสของ EBM (Evidence-BasedMedicine) หรือเวชศาสตร์เชิงประจักษ์ และความ จำาเป็นในการทำาวิจัยที่เกี่ยวกับการรักษา หรือแม้กระทั่งการทำาSystematic Review เข้ามา แพทย์ก็ต้องหันกลับมามองว่าค้นแบบเดิมอาจจะช่วยตอบคำาถามในการรักษาได้ไม่ลุ่มลึกเท่าที่ควร เทคนิคในการค้นสารสนเทศเพื่อสนับสนุนความก้าวหน้า ทางด้านการแพทย์ต่างๆ เหล่านี้ แพทย์อาจจะต้องคำานึงถึงประเด็นให้ชัดเจนก่อนทำาการสืบค้น เรียกว่าต้องสามารถตั้งประเด็นปัญหา ข้อคำาถามที่ชัดเจนอย่างเป็นกิจจะลักษณะเสียก่อน ซึงก็คือการทำาให้เรื่องนั้นๆ เป็น ่เชิงประจักษ์ก่อนนั่นเอง เช่น แพทย์จะต้องมีโจทย์อยู่ก่อนแล้วว่ากำาลังจะรักษาโรคอะไร ด้วยวิธีการใด กลุมคนกลุ่ม ่ใด และมีผลอย่างไร เหล่านี้เป็นต้น เมื่อแพทย์มีโจทย์แล้วจึงแยกประเด็น (Keyword) ที่จะค้นออกมาเป็นการตั้งคำาถาม ซึงคำาถามที่เกิดขึ้นนี้เราเรียกว่า PICO ่PICO คืออะไร PICO คือ ประเภทของคำาถามที่จะนำาไปสู่ซึ่งคำาตอบที่ต้องการจากการสืบค้นหาข้อมูล ก่อนอื่นเรามารู้จักกับคำาเต็มของ PICO กันก่อน PICO นี้เรียกว่าเป็นสูตรของการตอบคำาถามเพื่อการรักษานั้น (Formulation andAnswerable Questions) P ย่อมาจากคำาว่า People, หรือ Patient หรือProblem นั่นคือโจทย์ทแพทย์จะนำาไปสืบค้นนั้นเป็นโรคที่ ี่
  3. 3. เกิดขึ้นกับคนกลุ่มไหน หรือเป็นปัญหา (Problem)ประเภทไหน I ย่อมาจากคำาว่า Intervention นั่นคือจากปัญหาดังกล่าวได้รับการรักษาอย่างไรหรือได้รับการวินิจฉัยโรคอย่างไร ด้วยวิธีการใด C ย่อมาจาก Comparator หมายถึง มีเหตุการณ์หรือสถานการณ์ใดบ้างที่จะสามารถนำามาเปรียบเทียบกันได้ในการรักษาเรื่องนั้นๆ ซึ่งอาจเป็นโจทย์ที่แพทย์ต้องการ ข้อมูลเชิงเปรียบเทียบกับสิ่งที่แพทย์นั้นๆ กำาลังกระทำาอยู่ก็ได้ O ย่อมาจากคำาว่า Outcome หรือผลการรักษาในโรคนั้นๆ หรือการแสวงหาผลตามคำาถามที่ต้องการคำาตอบว่ามีหรือไม่การตั้งคำาถามนี้ แพทย์จะต้องเป็นผู้ที่ตั้งคำาถามไว้เพื่อการสืบค้นหรือแสวงหาคำาตอบ นั่นคือ อาจจะต้องใช้เทคนิคในการแสวงหาข้อมูลแบบพื้นฐานช่วยด้วยก็ได้ขั้นตอนในการสืบค้น ในการค้นนั้นแพทย์รู้เนื้อหาหรือประเด็นที่จะค้นแล้วจึงมาดูวิธีการสืบค้นบ้างว่าควรจะทำาอย่างไรจึงจะดีที่สุด ซึงอาจใช้วิธีการสืบค้นดังนี้ ่ 1. จะต้องตั้งคำาถามทางด้านการรักษา ให้ถูกต้องตาม PICO ซึ่งในเรื่องนี้แพทย์จะต้องตีประเด็นให้ถูกต้องที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อการนำาไปทำา SystematicReview ด้วยแล้ว PICO จะช่วยในการค้นหาสารสนเทศที่ต้องการได้ใกล้เคียงมากกว่า 2. วิเคราะห์วิธีการสืบค้นจากคำาถามนั้น นั่นคือเมื่อสามารถการนำาโจทย์จาก PICO มาใช้ค้นตาม Functionsนั่นเอง 3. แสวงหาแหล่งที่เหมาะสม ซึงสำาคัญมากถ้า ่หากได้แหล่งสารสนเทศ อาทิ ฐานข้อมูลที่สอดคล้องกับ
  4. 4. เนื้อหาที่ต้องการย่อมตอบสนองความต้องการได้ทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณ 4. ใช้เทคนิคในการจับคู่คำาค้นกับแหล่งต่างๆ ในคำาค้นหนึ่งๆ อาจจะต้องใช้ค้นในหลายๆ แหล่งได้เช่นกันว่ากันว่านักแสวงหาคือผู้ที่มีความสามารถพิเศษ ในการแสวงหา สิ่งที่ตนต้องการทุกลู่ทาง 5. หากข้อมูลที่ได้ยังกว้างอยู่ อาจจะต้องทำาการค้น แบบ Combine Set ร่วมด้วย ในการสืบค้นเพื่อให้ได้ผลการสืบค้นที่ได้ตรงประเด็นมากขึ้น 6. บางครั้งอาจจะต้องทำาการกลั่นกรองผลการสืบค้นร่วมด้วยก็ได้ โดยการกำาหนดขอบเขตข้อมูลร่วมด้วยก็สามารถทำาได้ ผลการสืบค้นในปัจจุบันนี้ นับได้ว่าอำานวยความสะดวกแก่ผู้ใช้อย่างมหาศาล ผู้ใช้สามารถที่จะเลือกได้ตามความต้องการ นับตั้งแต่ฐานข้อมูล แหล่งสารสนเทศหรือแม้กระทัง รูปแบบของสารสนเทศ จะเลือกประเภท ่เฉพาะบรรณานุกรม หรือสาระสังเขป ตลอดจนเอกสารฉบับเต็มก็สามารถจะทำาได้โดยง่ายแหล่งสารสนเทศทางการแพทย์ที่ดี แหล่งสารสนเทศที่สนับสนุนการรักษาโรคแบบEBM นั้น ปัจจุบันนี้มีมากมาย แพทย์จะต้องเลือกให้เหมาะสม หากมีเวลามากพอก็ควรจะต้องศึกษาวิธีการใช้ฐานข้อมูลให้ถ่องแท้ ฐานข้อมูลสมัยใหม่มักจะทำา Functionsไว้เผื่อคุณลักษณะของการค้น หรือเผื่อพฤติกรรมส่วนบุคคลไว้ด้วย เช่น หากมีเวลาไม่มาก ก็ทำา Quick searchไว้ให้ ซึงแน่นอนที่สุด Quick search ก็คือการประมวลผล ่หยาบๆ เท่านั้น ได้ข้อมูลที่กว้างๆ อาจตรงบ้างไม่ตรงบ้างบางทีอาจทำาให้เสียเวลาในการคัดเลือกสิ่งมี่ต้องการมากกว่า ดังนั้นตามประสบการณ์มักจะพบว่าแพทย์ส่วนใหญ่จะมีการค้นที่ละเอียดลอออย่างไม่น่าเชื่อ
  5. 5. แหล่งสารสนเทศที่ควรรู้จัก สำาหรับแพทย์นั้นมีอยู่มากมาย นอกจากห้องสมุดแล้ว แหล่งสารสนเทศที่สนับสนุน การค้นคว้าวิจัย หรือ EBM หรือ การทำาSystematic Review นั้น อาจจะเริ่มต้นที่ Website ทีเป็น ่Search Engine ก่อน เช่น Google, Yahoo, Hotbot,Lycose, Guru ต่างๆ ก่อนก็ได้ ฐานข้อมูลทางด้านการแพทย์ และ วิทยาศาสตร์สุขภาพนั้นมีมากมายทั้งที่ให้บริการฟรี และเป็นฐานข้อมูลที่ ห้องสมุดต้องเสียค่าใช้จ่ายเพื่อเช่าลิขสิทธิ์การใช้ ฐานข้อมูลเหล่านี้จะมีความแตกต่างกันในเรื่องเนื้อหา และรูปแบบการนำาเสนอ ที่แพทย์จะต้องเป็นผู้เลือกใช้เอง บางครั้งการที่จะตัดสินว่าฐานไหนดีกว่าฐานไหนเป็นเรื่องที่ยาก ด้วยความจำาเป็นในการใช้สอยไม่เหมือนกัน และที่สำาคัญก็คือในขณะนี้ยังไม่มีฐานไหนที่สามารถรวบรวมข้อมูลได้ครบทุกเรื่องครบทุกสาขา ซึงถือว่าเป็น ่เรื่องลำาบากใจของห้องสมุดในการจัดหามาไว้บริการเพราะอาจต้องจัดหามาหลายฐานเพื่อให้มีข้อมูลในการให้บริการสมบูรณ์ขึ้น ทังๆ ที่ฐานข้อมูลเหล่านั้นมี่ข้อมูลบาง ้ส่วนที่ซำ้าซ้อนกัน แต่ก็ต้องเลือกเนื่องจากต้องการ ข้อมูลในส่วนที่ฐานอื่นๆ ไม่มี เป็นต้น นี่ก็เป็นเหตุผลความจำาเป็นอย่างหนึ่งทีแพทย์จะต้องไม่ยึดเอาฐานใดฐานหนึ่งเป็น ่หลักในการค้นข้อมูล แน่นอนที่สุด ท่านจะต้อง ทำาตัวเป็นนักแสวงหาที่ดีที่สุดเท่าที่จะทำาได้ ฐานข้อมูลที่แพทย์ควรรู้จักในปัจจุบันนี้ที่นิยมใช้เพื่อสนับสนุนการวิจัย EBM,Systematic Review ในปัจจุบันพบในหลายฐาน แต่ที่นิยมใช้กันก็จะได้แก่ The Cochrane library , Ovid ,PubMed , UpToDate, CINAHL และคาดว่าในอนาคตก็คงจะมีเข้ามา ให้เลือกใช้ อย่างมากมายตามพัฒนาการแห่งยุค อย่างไรก็ตามหรือหากท่านมีข้อสงสัยในการสืบค้นประการใด ก็สามารถติดต่อบรรณารักษ์ที่ห้องสมุดได้ตลอดเวลาทำาการ
  6. 6. ----------------------------------------------------

×