Fjarnam framhaldsskoli fel_rettlaeti

410 views

Published on

Málstofa um framhaldsskólarannsóknir 8.febrúar 2012: Fjarnám, framhaldsskólinn og félagslegt réttlæti. Sólveig Jakobsdóttir og Þuríður Jóhannsdóttir

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
410
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Fjarnam framhaldsskoli fel_rettlaeti

  1. 1. Fjarnám, framhaldsskólinn og félagslegt réttlæti Sólveig Jakobsdóttir Þuríður Jóhannsdóttir Háskóli Íslands – Menntavísindasvið Önnur málstofa af átta um framhaldsskólarannsóknir Miðvikudaginn 8. febrúar kl. 16.20-17.05 Í húsnæði Menntavísindasviðs við Stakkahlíð – stofu K-207 1 http://www.slideshare.net/soljak/fjarnam-framhaldsskoli-felrettlaeti
  2. 2. Ágrip• Árið 2010 var gerð úttekt á vegum mennta- og menningarmálaráðuneytið á fjarnámi á framhaldsskólastigi í þremur stærstu fjarnámsskólunum landsins – Fjölbrautaskólanum við Ármúla, – Verzlunarskóla Íslands og – Verkmenntaskólanum á Akureyri• Hér verður fjallað um þann hluta niðurstaðna sem snýr að nemendahópnum og þörfum hans• Skoðaðar verða ástæður þess að nemendur kusu að nýta kosti fjarnáms og gerð grein fyrir mati þeirra á gildi fjarnámsins• Niðurstöður sýna að tækifæri til að taka áfanga í fjarnámi hefur gert fólki sem annars hefði ekki haft aðgang að skóla mögulegt að ljúka prófum úr framhaldsskóla• Þannig hefur fjarnám á netinu stuðlað að því að styðja hópa sem af mismunandi ástæðum eru í hættu á að falla brott úr reglulegu námi• þannig má halda því fram að fjarnámið hafi átt þátt í að stuðla að félagslegu réttlæti í íslensku skólakerfi 2
  3. 3. Efnisþættir í fyrirlestri• Bakgrunnur• Matsrannsóknin - aðferð• Niðurstöður• Samantekt og ályktanir 3
  4. 4. Til skoðunar hér• Hvers vegna kjósa nemendur á framhaldsskólastigi að nýta sér kosti fjarnáms?• Hvernig meta þeir gildi þess að hafa tækifæri til að velja fjarnám?• Á hvern hátt hefur tilkoma fjarnáms á netinu stuðlað að jafnrétti hvað snertir aðgang að framhaldsskólum? 4
  5. 5. Bakgrunnur: VMA• 1994 Verkmenntaskólinn á Akureyri (VMA), var frumkvöðull í að bjóða fjarnám á neti (með tölvupósti)• Sýn: að efla jafnrétti hvað snerti aðgang að framhaldsskólanámi fyrir fólk í dreifbýli• Í átta ár var skólinn sá stærsti á sviði fjarnáms á Íslandi – hafði mesta námsframboðið í fjarnámi 5
  6. 6. Sýn menntamálaráðuneytis 2001, 2005• Forskot til framtíðar 2001-2003. Verkefnaáætlun menntamálaráðuneytisins í rafrænni menntun – Gert ráð fyrir eflingu dreifnáms svo nemendur geti stundað fjölbreytt nám óháð búsetu.• Áræði með ábyrgð - stefna mennta-málráðuneytis um upplýsingatækni í menntun, menningu og vísindum 2005-2008 – „stuðlað verði að frekari þróun dreifmenntunar þar sem nám verður óháð stað og stund.“ 6
  7. 7. Fleiri skólar bætast við• Stefna/sýn og aukin eftirspurn eftir fjarnámi leiddi til þess að Reykjavíkurskólarnir bjóða fjarnám – FÁ 2001 og VÍ 2005• 2009: 8 skólar bjóða fjarnám, 4-5000 fjarnemar innritaðir• Eftir 2008, mikill niðurskurður á fjárveitingum til fjarnáms• Efasemdir um gæði fjarnáms – Úttekt gerð 2010 7
  8. 8. Rannsóknaraðferð• Úttekt að frumkvæði og á vegum Menntamála- ráðuneytisins beindist að þremur leiðandi og stærstu fjarnámsskólunum – FÁ, VÍ, VMA• Viðtöl við stjórnendur, könnun meðal kennara og nemenda, 36 námskeiðsvefir greindir• Hér er fjallað um niðurstöður úr könnun meðal nemenda 8
  9. 9. Þátttakendur, N=fjöldi, Konur:Karlar, aldur Skólil Fjöldi Kynja Meðal- N fjöldi þátttakenda fjarnema hlutfall aldur (hlutfallstölur) Kvk:Kk FÁ 1816 70:30 25.1 517 (31%) VÍ 916 61:39 23.6 271 (30%) VMA 491 63:37 29.1 292 (41%) Alls 3223 66:34 991 (31%) 9
  10. 10. Þátttakendur, aldursdreifing 10
  11. 11. Spurningalisti• Spurningakönnun á netinu 2010• 46 spurningar í 5 flokkum – Almennur bakgrunnur – Menntun – Reynsla og mat á fjarnáminu (áföngum í fjarnámi) – Samanburður á fjarámsáföngum og dagskólaáföngum 11
  12. 12. Niðurstöður – áfangar og nám• Í heildina voru nemendur venjulega skráðir í 6-7 áfanga á vorönn (í fjarnámi og dagskóla) – Flestir (86%) voru í 1-3 áföngum í fjarnámi 1 áfangi: 42% 2 áfangar: 27% 3 áfangar: 16% – Meðalfjöldi eininga var 13,9 einingar samanlagt (fullt nám= 17-18 einingar) – Meðalfjöldi eininga í fjarnámi var 6,4 einingar 12
  13. 13. Niðurstöður – upplýsingar um innritaða nemendur í fjarnámiÍ öðru námi en í viðkomandi fjarnámi FÁ VÍ VMA Total % % % %Fjarnámsáfangar í öðrum 8 9 8 8framhaldsskólaDagskóli í sama framhaldsskóla 7 8 18 10Dagskóli í öðrum framhaldsskóla 25 27 23 25Háskóli 1,2 2,2 0,5 1,3Grunnskóli 13 10 0 10 Sjá, bls. 12-13 í Sólveig og Þuríður (2019) - skýrsla 13
  14. 14. Fjarnemar eftir því hvar þeir eru innritaðir sem reglulegir nemendur 14
  15. 15. Búseta þeirra sem voru innritaðir í fjarnám• Um 58% þeirra sem voru fjarnemar við Reykjavíkurskólana FÁ og VÍ: bjuggu í eða á höfuðborgarsvæðinu• Um 52% þeirra sem voru fjarnemar við VMA bjuggu á Akureyri og grennd +17% á Norðurlandi• 6% erlendis 15
  16. 16. Vinna með námi• 35% voru ekki í launavinnu• 25% unnu 1-20 stundir á viku• 25% unnu 21-40 stundir á viku• 16% unnu 41 stundir eða meiraKyn: Fleiri karlar en konur unnu 41 stundir+ (25 vs. 12%); Svipað kynjahlutfall í launavinnu: 37% karla vs. 34% kvenna 16
  17. 17. Vinna nemenda eftir aldri 17
  18. 18. Þörf vs. þægindi• Þörf: 61%: höfðu mikla eða mjög mikla þörf fyrir fjarnám (51+, og þeir yngstu höfðu minni þörf en aldurshópurinn þar á milli)• Gildi: 70% sögðu fjarnámið hafa mikið/mjög mikið hagnýtt gildi• Ánægja: 52% höfðu mikla/mjög mikla ánægju af fjarnáminu (kynjamunur, hærra hlutfall meðal kvenna)• Hvernig hentaði fjarnámið? – 72% fannst að fjarnámið hentaði þeim vel/mjög vel – 22% fannst það allt í lagi og svipað hlutfall sagði það vera þægilegt 18
  19. 19. Meginástæður fyrir að vera í fjarnámi – mikill munur eftir aldri Aldurshópar % sem velja hverja ástæðu Meginástæður (í sviga eru vinsælustu ástæðurnar eftir röð) -15 16-20 21-25 26-40 41-50 51+Að flýta fyrir sér 70 (1.) 31 (4.) 25 14 4 6Vantaði einingar 4 44 (1.) 56 (1.) 52 (3.) 39 (5.) 28Sveigjanleiki í tíma 18 35 (2-3) 48 (2.) 55 (2.) 41 (3.) 46 (4.)Þægindi 27 35 (2-3) 41 (3.) 43 (4-5) 40 (4.) 50 (3.)Geta unnið með námi 2 22 40 (4.) 57 (1.) 66 (1.) 66 (2.)Sveigjanleiki í 3 28 38 (5.) 43 (4-5) 35 (6.) 32 (5.)staðsetninguBæta við mig þekkingu 29 19 24 40 (6.) 57 (2.) 80 (1.)Get stundað námið 0 6 22 37 (7.) 16 4heima fjölskylda/börnFjöldi af aðalástæðum 1 4 5 7 6 5valinn af 30% eða hærrahlutfalli 19
  20. 20. Meginástæður fyrir að velja fjarnám – kynjamunur í nokkrum ástæðum• Mjög marktækur kynjamunur kemur fram í ástæðunni að geta verið heima til að sinna fjölskyldu og börnum• 19% kvenna og 8% karla nefndu þetta sem ástæðu – Í aldurshópnum 26-30 voru það 48% kvenna og17% karla• Fleiri konur en karlar merktu við ástæðurnar: – þægindi við að stunda nám í fjarnámi, – sveigjanleika varðandi staðsetningu og – félagslegar ástæður/vandamál 20
  21. 21. Ályktanir um gildi fjarnáms á framhaldsskólastigi• Nemendur sem stunda nám í dagskóla geta skipulagt nám sitt þannig að – þeir geta flýtt fyrir sér – náð upp einingum sem þeir hafa fallið á – tekið einingar í fjarnámi ef þeir hafa dregist aftur úr af ýmsum ástæðum• Fólk hefur aðgang að námi burtséð frá búsetu eða kringumstæðum t.d. vegna líkamlegra eða félagslegra vandamála eða veikinda• Fjarnám gefur fólki kost á að hafa meiri stjórn á námi sínu en í gengur og gerist í hefðbundnum skólum almennt 21
  22. 22. Fjarnám auðveldar fólki að taka upp þráðinn• Fólk sem hefur hætt eða dottið út úr framhaldsskóla getur notað sér fjarnámið til að komast inn í skóla aftur• Fjarnámið gerir kleift að stunda nám þótt fólk sé komið með auknar skuldbindingar sem fullorðið fólk varðandi vinnu og fjölskyldu• Fólk á miðjum aldri og eldra hefur notað tækifærið sem fjarnámið býður til að bæta við sig þekkingu á ýmsum sviðum 22
  23. 23. Brottfall• Brottfall úr fjarnámi í úttekt (3 skólar): 24-40%• Brottfall í framhaldsskólum (Hagstofan, 2011) – 45% af nemendum sem skráðu sig í dagskóla 2002 hafði lokið námi fjórum árum seinna, – 58% 6 árum seinna – 61% 7 árum síðar 23
  24. 24. Fjarnám og brottfallsvandinn• Tækifæri til að taka áfanga í fjarnámi hefur gert fólki kleift að ljúka námi í framhaldsskóla sem annars hefði ekki átt þess kost• Fjarnám – nám á netinu, hefur stutt við hópa sem af ólíkum ástæðum er hætt við að detti út úr hefðbundnu námi• Úttekt sýnir að fjarnám getur hjálpað nemendum til að útskrifast úr hefðbundnum skólum og þannig dregið úr brottfalli 24
  25. 25. Fjarnám fyrir alla? Tækifæri og þróun• Fjarnám er samt ekki töfralausn fyrir alla – Aukinn fjöldi innflytjenda – hvernig gagnast fjarnám þeim? Fólk með lestrarerfiðleika?• Þróun í netsamskiptum: – Frá einföldum texta-samskiptum í átt til meiri notkunar á félagsmiðlum og margmiðlunarefni – myndir, hljóð og vídeó – Möguleikar til menntunar þvert á landamæri – yfir landamæri 25
  26. 26. Lokaniðurstaða• Fjarnámið hefur átt þátt í að stuðla að félagslegu réttlæti í íslensku menntakerfi• Á því sviði eru þó frekari sóknarfæri 26
  27. 27. Byggt á• Sólveig Jakobsdóttir og Þuríður Jóhannsdóttir. (2010). Úttekt á fjarkennslu í framhaldsskólum. Reykjavík: RANNUM og SRR Háskóla Íslands. Slóð.• Jakobsdóttir, S. og Jóhannsdóttir, T. (2011). Expansion in e-learning: online technologies enabling access to the upper secondary level for a more diverse student group. Í A. Gaskell, R. Mills og A. Tait (Ritstj.), The fourteenth Cambridge International Conference on Open, Distance and E-Learning 2011: Internationalisation and social justice: the role of open, distance and e-learing (bls. 84-92). Milton Keynes, UK: The Open University. Slóð. 27
  28. 28. Þakkir• Við þökkum ráðuneytinu fyrir að hafa gefið leyfi til að kynna niðurstöðurnar• Við þökkum öllu skólafólki, nemendum, kennurum og stjórnendum skóla fyrir þátttökuna• Og ykkur fyrir komuna! 28

×