De stille revolutie
   Ontwikkeling en toepassing van zonnestroom
                                     Wim Sinke
ECN Zonne...
Inhoud

    • Zonnestroom: prepare for impact

    • Geen gebrek aan ambitie: recente initiatieven

    • De emancipatie v...
Zonnestroom: prepare for impact

    De uitdaging gekwantificeerd (vuistregels)                      IEA PVPS, Task 8: VLS...
Geen gebrek aan ambities




4                     The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
Solar Europe Industry Initiative (officiële lancering juni 2010)




                 PV technology
                develo...
Solar Europe Industry Initiative (officiële lancering juni 2010)

    PV                                                  ...
Prijsontwikkeling modules: de leercurve
(gecombineerd effect van technologische verbeteringen, ervaring en schaalvoordelen...
Solar Europe Industry Initiative – indicatieve doelstellingen




8                      The Solar Future II – Utrecht – 2...
De emancipatie van zonnestroom




9                    The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
IEA Solar PV Roadmap (2009)




10                     The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
Geen gebrek aan ambities; of toch?




11                      The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
IEA Solar PV Roadmap (2009)




                                                                    ………
                  ...
………
                                                   ………
                                       groothandelsprijzen
    ...
IEA Solar PV Roadmap (2009)




14                     The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
Cel & moduletechnologieën (“vlakke plaat”)
                                                            Commercieel: wafer ...
Cel & moduletechnologieën (“vlakke plaat”)

                                                          Commercieel: wafer k...
Internationale highlights lab en proefproductie – enkele voorbeelden

     • Wereldrecord celrendement 42% (multilaagscel,...
Wereldrecord modulerendement




18                     The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
Innovatie van Nederlandse bodem: nieuw, geïntegreerd cel &
     moduleontwerp (ECN, Solland, Eurotron)




               ...
Hernieuwbaar vs duurzaam: het wereldwijde debat is begonnen




20                   The Solar Future II – Utrecht – 22 04...
Koolstofvoetafdruk energietechnologieën




21            The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
Van de olieregen in de materialendrup?




22                    The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
Kolen vs duurzaam




23                   The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
“Grid parity”: Heilige Graal of hype?

                                                                    Snelle daling s...
Kansen voor NL

     Energie
     • korte termijn: zelfdragende markten voor zonnestroom vanaf 2015
     • langere termij...
Samenvatting




               Zonnestroom:
       sneller, goedkoper en groter
            dan velen denken



26       ...
t!
                             a ch
                          n d
                        aa
                     uw
    ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

The Solar Future 2010 - Prof. Wim Sinke

1,518 views

Published on

De internationale technologische trends en hoe NL hierop kan aanhaken

Wat gebeurt er in de internationale industrie en op het gebied van R&D? Wat zijn technologische trends? Wordt het kristallijn Silicium of dunne film en wat kan NL voor rol te spelen?

Prof. Wim Sinke; internationaal PV expert van het ECN

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,518
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
33
Actions
Shares
0
Downloads
73
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

The Solar Future 2010 - Prof. Wim Sinke

  1. 1. De stille revolutie Ontwikkeling en toepassing van zonnestroom Wim Sinke ECN Zonne-energie, Universiteit Utrecht & European Photovoltaic Technology Platform
  2. 2. Inhoud • Zonnestroom: prepare for impact • Geen gebrek aan ambitie: recente initiatieven • De emancipatie van zonnestroom: IEA Roadmap • Het technologieportfolio: ontwikkelingen en highlights • Hernieuwbaar vs duurzaam: het debat is gestart • Grid parity: Heilige Graal of hype? • Kansen voor Nederland 2 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  3. 3. Zonnestroom: prepare for impact De uitdaging gekwantificeerd (vuistregels) IEA PVPS, Task 8: VLSPV • Nodig voor impact op mondiale schaal: 100 – 500 EJ ~ 20 – 100 TWp ~ 100.000 – 1.000.000 km2 • Opwekkosten < 0,10 €/kWh ~ systeemprijs < 1 €/Wp - goedkope modules met hoog rendement (20 ~ 30/40%) - of super-goedkope modules met redelijk rendement (10 ~ 15/20%) - én goedkope Balance-of-System (componenten + arbeid) • Lange levensduur: 20-40 jaar 3 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  4. 4. Geen gebrek aan ambities 4 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  5. 5. Solar Europe Industry Initiative (officiële lancering juni 2010) PV technology development & demonstration in support of EU 2020 targets and beyond 5 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  6. 6. Solar Europe Industry Initiative (officiële lancering juni 2010) PV CSP PV technology development & demonstration in support of EU 2020 targets and beyond 6 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  7. 7. Prijsontwikkeling modules: de leercurve (gecombineerd effect van technologische verbeteringen, ervaring en schaalvoordelen) 1979 22% prijsverlaging voor iedere verdubbeling van het cumulatieve volume wafer Si silicon feedstock shortage 2007 Thin film 2009 2009 Bron: EPIA, October 2009 7 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  8. 8. Solar Europe Industry Initiative – indicatieve doelstellingen 8 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  9. 9. De emancipatie van zonnestroom 9 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  10. 10. IEA Solar PV Roadmap (2009) 10 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  11. 11. Geen gebrek aan ambities; of toch? 11 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  12. 12. IEA Solar PV Roadmap (2009) ……… ……… 12 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  13. 13. ……… ……… groothandelsprijzen groothandelsprijzen consumentenprijzen consumentenprijzen The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010 IEA Solar PV Roadmap (2009) 13
  14. 14. IEA Solar PV Roadmap (2009) 14 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  15. 15. Cel & moduletechnologieën (“vlakke plaat”) Commercieel: wafer kristallijn silicium - monokristallijn (gezaagd) - multikristallijn (gezaagd) - linten (gegoten/getrokken) IMEC (82% van de 2009 mondiale markt) Commercieel: dunne films - amorf/microkristallijn silicium - koper-indium/gallium-diselenide/sulfide (CIGSS) - cadmiumtelluride (CdTe) (18% van de 2009 mondiale markt) Nuon Helianthos Proefproductie en laboratorium: opkomende en nieuwe technologieën - super-lage-kostenopties - super-hoog-rendementsconcepten Konarka Nanosolar 15 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  16. 16. Cel & moduletechnologieën (“vlakke plaat”) Commercieel: wafer kristallijn silicium modulerendement 13-19% Commercieel: dunne films modulerendement 6-12% Proefproductie en laboratorium: opkomende en nieuwe technologieën “module”rendement 2-10% (meeste nog niet commercieel beschikbaar) 16 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  17. 17. Internationale highlights lab en proefproductie – enkele voorbeelden • Wereldrecord celrendement 42% (multilaagscel, geconcentreerd licht) • Wereldrecord paneelrendement monokristallijn silicium 21% • Wereldrecord paneelrendement multikristallijn silicium 17% • Wereldrecord rendement polymere (“plastic”) zonnecellen 8% FOM-Amolf (NL) • Gedrukte CIGS cellen • Plasmonische zonnecellen • En heel veel meer… 17 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  18. 18. Wereldrecord modulerendement 18 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  19. 19. Innovatie van Nederlandse bodem: nieuw, geïntegreerd cel & moduleontwerp (ECN, Solland, Eurotron) Sunweb®-patroon Metallisation Wrap-Through (MWT) cellen is eigendom van Solland 19 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  20. 20. Hernieuwbaar vs duurzaam: het wereldwijde debat is begonnen 20 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  21. 21. Koolstofvoetafdruk energietechnologieën 21 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  22. 22. Van de olieregen in de materialendrup? 22 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  23. 23. Kolen vs duurzaam 23 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  24. 24. “Grid parity”: Heilige Graal of hype? Snelle daling systeemprijzen (panelen én Balance-of-System) vraagt marktontwikkeling in Nederland NRC, 10 04 2010 Technisch Weekblad, 17 04 2010 • Vertaling turn-key systeemprijs naar opwekkosten niet eenduidig • Systeemprijzen liggen in een brede band • Grid parity onvoldoende voor zelfdragende markt • Maar toch: relevante en goed communiceerbare mijlpaal 24 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  25. 25. Kansen voor NL Energie • korte termijn: zelfdragende markten voor zonnestroom vanaf 2015 • langere termijn: concurrerend in groot deel van de totale elektriciteitsmarkt • onmisbaar voor energietransitie gebouwde omgeving • past perfect bij intelligente netten en elektrisch vervoer Economie • geavanceerde cel- & moduletechnologie • apparatuur voor zeer snelle productie • nieuwe, duurzame materialen • componenten voor integratie (net, gebouwen, infrastructuur) 25 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  26. 26. Samenvatting Zonnestroom: sneller, goedkoper en groter dan velen denken 26 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010
  27. 27. t! a ch n d aa uw r v oo n k d a Stad van de Zon, Gemeente Heerhugowaard 27 The Solar Future II – Utrecht – 22 04 2010

×