Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
i
យុវជន និង េរគឿងរសវឹង ៖
េសៀវេភែណន ំ
ii
iii
យុវជន និង េរគឿងរសវឹង ៖
េសៀវេភែណនំ
iv
ទិននន័យអំពីរូបភពកតឡុកេនកនុងករេបះពុមពផសយរបស់បណណ ល័យៃនអងគករសុខភពពិភពេលក
យុវជន និង េរគឿងរសវ ឹង ៖ េសៀវេភែណនំ
១. កររបរពឹតតរប...
v
មតិក
បុពវកថ................................................................................................................
vi
បុពវកថ
ឯកសរេបះពុមពេនះ គឺសរមប់អនកែដលមនចំណប់អរមមណ៍ េលែផនកសុខភព និង សុខុមលភព
របស់យុវជន េនកនុងតំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច របស់អ...
vii
េសចកតីែថលងអំណរគុណ
េសៀវេភែណនំេនះ ទទួលបនករឧបតថមភគំរទពីអងគភពែផនកសុខភពផលូវចិតត និង ករេរបរបស់
បំពនេរគឿងេញៀន (MHS) ៃនករិយល័...
viii
អកសរកត់
AUDIT - េតសតកំណត់អតតសញញ ណវិបតតិបណត លពីករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង
GSHS - ករអេងកតសកលេទេលសុខភពសិសសតមសលេរៀន
MUP - តៃមល...
ix
សេងខប
ករយល់ដឹងអំពីេរគឿងរសវឹង និង េរគះថន ក់ពក់ព័នធ មនករេកនេឡងគួរឱយកត់សមគ ល់ កនុងរយៈេពល
ប៉ុនម នទសវតសរ ៍ចុងេរកយេនះ េដយបន...
x
យុវជនអចអភិវឌឍន៍េធវឱយមនករពឹងែផអកេទេលេរគឿងរសវឹងញឹកញប់ជងមនុសសេពញវ ័យ េហយ
អនកែដលចប់េផតមទទួលទនេរគឿងរសវឹងពីេកមង មននិនន ករង...
xi
េរកពីវិធនករចបប់ អនតរគមន៍បែនថមេទៀត ដូចជ ចំណត់ករសហគមន៍ អនតរគមន៍ខលីៗ និង
ករពយបល អចបងក រ ឬ កត់បនថយករទទួលទនេរគឿងរសវឹង េដយរកុ...
1
១. េសចកតីេផតម
រហូតមកទល់នឹងចុងសតវតសរ ៍ទី២០ របព័នធសុខភិបល និង សងគមបនេផត តយកចិតតទុកដក់េទេល
ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង កនុងលកខណៈ...
2
បចចុបបនន មនករមងចំេណះដឹង និង េសចកតីែណនំេគលនេយបយគួរឱយកត់សមគ ល់ អំពីផលប៉ះ
ពល់ៃនករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងេទេលសុខភពសធរណៈ។ េដយសរែត...
3
េលរងកយ និង ផលូវចិតតរបស់យុវជន ែដលេនកំពុងមនករអភិវឌឍន៍េនេឡយ មនភពធងន់ធងរជង
ផលប៉ះពល់េទេលមនុសសេពញវ ័យ។
សងគមភគេរចន រប់បញចូ ...
4
២. ទិដឋភពែផនកជីវសរសត និង ចិតតសរសតៃនករទទួលទន
េរគឿងរសវឹងរបស់យុវជន
ចំណុ ចសេងខប ៖
• វ ័យជំទង់ គឺជេពលេវលមួយដ៏សំខន់ៃនករផល ស់បត...
5
• ហនិភ័យែផនកចិតតសងគម មនទំនក់ទំនងយ៉ ងជិតសនិទធេទនឹងករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង
បងកបញហ ។ ហនិភ័យទក់ទងេទនឹងែហសនបនតពូជ ក៏ជកតត ែដលកំពុ...
6
បនេទតមដំណក់កល ខណៈេពលែដលខួរកបលរបស់យុវជនវិវឌឍន៍ និង មនភពចស់ទុំ។
ចំណុ ចេនះមនសរៈសំខន់រតូវចងចំ េនេពលេដះរសយបញហ ជមួយយុវជន អរស័យ...
7
វ ័យេកមងេនេពលវ ័យេកមងេនេពលវ ័យេកមងេនេពលវ ័យេកមងេនេពល
េពញវ ័យេពញវ ័យេពញវ ័យេពញវ ័យ
~~~~២១២១២១២១----២៥២៥២៥២៥ឆន ំឆន ំឆន ំឆន...
8
ទំនងមួយចំនួនរតូវបនដកេចញ (រតូវបនេគសគ ល់ថ “ករចរមញ់”) និង ទំនក់ទំនងដៃទេទៀត រតូវ
បនពរងឹង េដមបីបងកលកខណៈឱយរបសិទធផល និង របសិទធ...
9
របែកកបនេនះ គឺទិដឋភពសំខន់ៗទំងេនះៃនកររបរពឹតតរបស់េកមងជំទង់ រតូវមនករទទួលសគ ល់
េនេពលអភិវឌឍន៍េគលនេយបយ និង យុទធសរសតេដមបីកត់បនថ...
10
២.៣ េតកតត ហនិភ័យចិតតសងគមសរមប់បញហ េរគឿងរសវឹងេនកនុងចំេណមយុវជន មនអវីខលះ?
ពុំមនកតត ហនិភ័យណែតមយ៉ងែដលអចជកតត រួមផសំ ចំេពះករេរ...
11
រូបភពទីរូបភពទីរូបភពទីរូបភពទី១១១១ ៖៖៖៖ ករយល់ដឹងអំពីមគ៌ របរកតីករយល់ដឹងអំពីមគ៌ របរកតីករយល់ដឹងអំពីមគ៌ របរកតីករយល់ដឹងអំពីមគ៌...
12
រូរូរូរូបភពទីបភពទីបភពទីបភពទី២២២២ ៖៖៖៖ មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់4
របភព ៖ ...
13
២.៤ េហតុអវីបនជករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងអចមនចំនួនេរចនហួសរបមណ េនកនុងចំេណម
យុវជន?
កតត ហនិភ័យែផនកចិតតសងគម ែដលអចរួមចំែណកេធវឱយមន...
14
េដយេគប៉ ន់របមណថ របជជនែដលមនរបតិកមមែបបេនះ មនវតតមនរបមណ ៤០% ៃនរបជ
ជនអសុី។
អនតរទំនក់ទំនងរវងភពងយទទួលរងបណត លមកពីែហសនបនតពូជ និង...
15
ៃនបញហ រយៈេពលែវង។ ករទទួលទនបរិមណេរចនកនុងរយៈេពលខលី នំឱយជតិអល់កុលេនកនុង
ឈមមនករមិតខពស់ ែដលកតត េនះបងកឱយប៉ះពល់េទេលដំេណ រកររ...
16
មកេទៀត បនកំណត់ថ ឥរិយបថអវិជជមនក៏អចមនឥទធិពលេទេលកររបរពឹតតទទួលទនេរគឿង
រសវឹងផងែដរ។ ចំណុ ចេនះមនសរៈសំខន់េនេពលពិចរណអំពីយុទធសរស...
17
េញៀនជតិកនុងរបេទសអូរសត លី បនបងហ ញឱយេឃញថ យុវជនែដលេរបរបស់េរគឿងរសវឹងបន
រយករណ៍ ថ មិតតភកតិរបស់ពួកេគេសទរែតរគប់រូបទទួលទនេរគឿ...
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version

636 views

Published on

Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version

Published in: Healthcare
  • Be the first to comment

Young People and Alcohol a Resource Book Khmer Version

  1. 1. i យុវជន និង េរគឿងរសវឹង ៖ េសៀវេភែណន ំ
  2. 2. ii
  3. 3. iii យុវជន និង េរគឿងរសវឹង ៖ េសៀវេភែណនំ
  4. 4. iv ទិននន័យអំពីរូបភពកតឡុកេនកនុងករេបះពុមពផសយរបស់បណណ ល័យៃនអងគករសុខភពពិភពេលក យុវជន និង េរគឿងរសវ ឹង ៖ េសៀវេភែណនំ ១. កររបរពឹតតរបស់េកមងជំទង់ ២. ករទទួលទនេរគឿងរសវឹង ៣. ករេរបរបស់េរគឿងរសវ ឹងេនកនុងចំេណមេកមងជំទង់ ៤. វ ិបតតិែដលទក់ទងេទនឹងេរគឿងរសវ ឹង I. ករ ិយល័យអងគករសុខភពពិភពេលក សរមប់តំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច ISBN97892 9061 6849 (NLM Classification: WM 274) © អងគករសុខភពពិភពេលក ២០១៥ រកសសិទធិរគប់យ៉ ង។ ឯកសរេបះពុមពរបស់អងគករសុខភពពិភពេលក អចរកបនេនឯេគហទំព័ររបស់អងគករសុខភពពិភពេលក (www.who.int) ឬ អចទិញបនពី WHO Press: World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland (ទូរស័ពទ៖ +41 22 791 3264; ទូរសរ៖ +41 22 791 4857; អុីែម៉ល៖ bookorders@who.int)។ ករេសនសុំករអនុញញ តេធវករផលិតេឡងវ ិញ ឬ បកែរបឯកសរេបះពុមពរបស់អងគករសុខភពពិភពេលក មិនចំេពះថសរមប់លក់ ឬ សរមប់េគលបំណងែចកចយ ពុំែមនលកខណៈជករេធវពណិ ជជកមមក៏េដយ គបបីេសនសុំេទ WHO Press តមរយៈេគហទំព័ររបស់ អងគករសុខភពពិភពេលក (www.who.int/about/licensing/copyright_form/en/index.html)។ សរមប់ឯកសរេបះពុមពតំបន់ប៉ សុី ហវិកភគខងលិចរបស់អងគករសុខភពពិភពេលក សំេណ សុំករអនុញញ តេធវករផលិតេឡងវ ិញ គបបីេផញជូនេទករ ិយល័យេបះពុមព ផសយៃនអងគករសុខភពពិភពេលក ករ ិយល័យតំបន់សរមប់តំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច របអប់សំបុរតេលខ 2932, 1000, ទីរកុងម៉ នីល របេទសហវីលីពីន ទូរសរេលខ +632 521 1036, អុីែម៉ល៖ publications@wpro.who.int។ ករគូសបញជ ក់ និង ករបងហ ញសមភ រៈេនកនុងឯកសរេនះ មិនតំណងឱយទសសនៈរបស់អងគករសុខភពពិភពេលក ពក់ព័នធនឹងសថ នភព រសបចបប់របស់របេទស ែដនដី ទីរកុង ឬ តំបន់ ឬ សិទធិអំណចៃនរបេទស ែដនដី ទីរកុង ឬ តំបន់េនះ ឬ ពក់ព័នធនឹងករកំណត់រពំែដន ឬ រពំរបទល់របស់របេទស ែដនដី ទីរកុង ឬ តំបន់េនះេឡយ។ ែខសបនទ ត់ដច់ៗេនេលែផនទី តំណងឱយែខសបនទ ត់រពំែដនរបហក់របែហល ែដលអចមិនទន់មនករ ឯកភពេពញេលញេនេឡយ។ ករេលកេឡងអំពីរកុមហ៊ុនជក់លក់ ឬ ផលិតផលជក់លក់របស់រកុមហ៊ុនផលិតណមួយ ពុំមនន័យថ រកុមហ៊ុន ឬ ផលិតផលទំងេនះ រតូវបនគំរទ ឬ ែណនំេដយអងគករសុខភពពិភពេលក ថមនលកខណៈលអជងរកុមហ៊ុន ឬ ផលិតផលដៃទេទៀត ែដលមនលកខណៈ រសេដៀងគន និង ែដលមិនរតូវបនេលកេឡងេឡយ។ កំហុស និង ចំណុ ចែដលមិនបនដក់បញចូ លរតូវបនេលកែលង េហយេឈម ះ ផលិតផលននែដលមនកមមសិទធិ រតូវបនែបងែចកេដយេផតមជមួយអកសរធំ។ អងគករសុខភពពិភពេលក បនមនភពរបុងរបយ័តនកនុងករមិតមួយសមរសប េដមបីេផទៀងផទ ត់ព័ត៌មនែដលមនេនកនុងឯកសរេបះពុមព េនះ។ យ៉ ងណមុិញ ឯកសរេបះពុមពរតូវបនែចកចយ េដយពុំមនករធនរបេភទណមួយ មិនចំេពះថជករធនែដលមនករ បញជ ក់ ឬ បងកប់អតថន័យធនេឡយ។ ករទទួលខុសរតូវចំេពះករបករសយ និង ករេរបរបស់ឯកសរ គឺជករទទួលខុសរតូវរបស់ អនកអន។ អងគករសុខភពពិភពេលក មិនទទួលខុសរតូវចំេពះករខូចខតែដលេកតេឡងបណត លមកពីករេរបរបស់ឯកសរេនះេឡយ េទះកនុងករណី ណក៏េដយ។
  5. 5. v មតិក បុពវកថ........................................................................................................................ vi េសចកតីែថលងអំណរគុណ ...................................................................................................vii អកសរកត់ ....................................................................................................................viii សេងខប ......................................................................................................................... ix ១. េសចកតីេផតម................................................................................................................1 ២. ទិដឋភពែផនកជីវសរសត និង ចិតតសរសតៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបស់យុវជន ...................4 ៣.ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងេនកនុងចំេណមយុវជនកនុងតំបន់ប៉ សុីហិវកភគខងលិច ៖ គំរូ និង និនន ករ........................................................................................................27 ៤. ករេរបរបស់ និង េរគះថន ក់ែដលទក់ទងេទនឹងេរគឿងរសវឹងកនុងចំេណមយុវជន ៖ កតត រួមចំែណក និង វិធនករបងក រ...............................................................................63 ឯកសរេយង ..............................................................................................................95
  6. 6. vi បុពវកថ ឯកសរេបះពុមពេនះ គឺសរមប់អនកែដលមនចំណប់អរមមណ៍ េលែផនកសុខភព និង សុខុមលភព របស់យុវជន េនកនុងតំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច របស់អងគករសុខភពពិភពេលក (WHO)។ ឯកសរេនះ ចងរកងអំពីអវីែដលេគដឹង អំពីផលប៉ះពល់ៃនករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងេទេលយុវជន សថ នភពបចចុបបននេនកនុងតំបន់ ទក់ទងេទនឹងករទទួលទនេរគឿងរសវឹង េនកនុងចំេណមយុវជន និងអវីែដលេគអចេធវបន េដមបីរិតតបិតេទេលេរគះថន ក់ែដលបណត លមកពីករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង។ កនុងរយៈេពលប៉ុនម នទសវតសរ ៍កនលងមកេនះ ករសិកសវិទយសរសតអំពីផលប៉ះពល់ៃនករេរបរបស់ េរគឿងរសវឹង េទេលសុខភព និង អវីែដលេគអចេធវបន េដមបីកត់បនថយផលប៉ះពល់ទំងេនះ មន ភពរីកចេរមនយ៉ ងខល ំង េដយលទធផលសិកសែដលសេរមចបន មនករមិតធំេធងខល ំងណស់ េបេធៀបេទនឹងអវីែដលេគបនសននិដឋ នកលពីមុន។ ដូេចនះ អងគករសុខភពពិភពេលក បនផតល់ អទិភពខពស់កនុងករកត់បនថយេរគះថន ក់ ែដលទក់ទងេទនឹងេរគឿងរសវឹងេនកនុងរគប់របេទស ទំងអស់កនុងពិភពេលក។ វក៏កន់ែតមនភពចបស់លស់កន់ែតខល ំងេឡងជលំដប់ថ ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងេដយ យុវជន សកតិសមនឹងទទួលបនករយកចិតតទុកដក់ពិេសស អរស័យេដយកតត ជីវសរសត កតត ខួរកបល កតត សងគម និង កតត ចិតតសរសត េធវឱយពួកេគកន់ែតងយរងេរគះេទនឹងផលប៉ពល់ អវិជជមនៃនេរគឿងរសវឹង។ ជទូេទ តំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច មនរបជជនវ ័យេកមងេរចន េហយ ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងជរួម មនករេកនេឡងយ៉ ងឆប់រហ័ស។ អរស័យេដយករគំរម កំែហងកំពុងមនករេកនេឡង េទេលសុខភព និង សុខុមលភពរបស់យុវជន េដយសរករេរប របស់េរគឿងរសវឹងេនកនុងតំបន់ ដូេចនះ ករិយល័យរបចំតំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច ៃនអងគករ សុខភពពិភពេលក កំពុងេលកកមពស់ចំណត់កររបកបេដយរបសិទធភពេទេលកមមវតថុេនះ េដមបី រួមចំែណកេធវឱយយុវជនមនសុខភពលអេនកនុងតំបន់។
  7. 7. vii េសចកតីែថលងអំណរគុណ េសៀវេភែណនំេនះ ទទួលបនករឧបតថមភគំរទពីអងគភពែផនកសុខភពផលូវចិតត និង ករេរបរបស់ បំពនេរគឿងេញៀន (MHS) ៃនករិយល័យរបចំតំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច របស់អងគករសុខភព ពិភពេលក។ េសៀវេភេនះ រតូវបនអភិវឌឍន៍េឡងេដយ Yvonne Bonomo (សកលវិទយល័យែម៉លប៊ន ទីរកុង ែម៉លប៊ន របេទសអូរសត លី) Cornelius Goos (ទីរបឹកស MHS ទីរកុងវីែយ៉ន របេទសអូរទីស) John Howard (សកលវិទយល័យ New South Wales ទីរកុងសុីដនី របេទសអូរសត លី) Taisia Huckle (សកលវិទយល័យម៉ សី ទីរកុងអូកែឡន របេទសញ៉ូ វហសឺែឡន) និង Nina Rehn Mendoza (មជឈមណឌ លន័រឌីក សរមប់បញហ សុខុមលភព និង សងគម ទីរកុងែហលសុីនគី របទសហវ ំងលលង់)។ អនកនិពនធសូមែថលងអំណរគុណចំេពះសហករីែដលបនជួយរតួតពិនិតយែកសរមួល និង មតិេយបល់ ែដលផតល់ជូនេដយ Marie-Françoise Brugiroux (មជឈមណឌ លពយបល និង សត រនីតិសមបទ ករេញៀនេរគឿងរសវឹង និង េរគឿងេញៀន ៃន French Polynesia, Papeete, French Polynesia); Sally Casswell (សកលវិទយល័យម៉ សី ទីរកុងអូកែឡន របេទសញ៉ូ វហសឺែឡន) Regina Ching (រកសួង សុខភិបល ៃនតំបន់រដឋបលពិេសស ហុងកុង) David Jernigan (មជឈមណឌ លទីផសរ េរគឿងរសវឹង និង យុវជន ៃនទីរកុងបល់ទីម័រ រដឋម៉ រីែឡន សហរដឋអេមរិក) Kwang Kee Kim (សកលវិទយល័យ Inje University ទីរកុងេសអូល សធរណរដឋកូេរ ៉) Vladimir B Pozynyak (អងគករសុខភពពិភពេលក របចំទីរកុងហសឺែណវ របេទសសវីស) Dag Rekve (អងគករសុខភពពិភពេលក របចំទីរកុងហសឺែណវ របេទសសវីស) និង Reinout Wiers (សកលវិទយល័យអំសទ័រដម ទីរកុងអំសទ័រដម របេទសហូលលង់)។
  8. 8. viii អកសរកត់ AUDIT - េតសតកំណត់អតតសញញ ណវិបតតិបណត លពីករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង GSHS - ករអេងកតសកលេទេលសុខភពសិសសតមសលេរៀន MUP - តៃមលឯកតអបបបរម PICTs - របេទស និងែដនដីេកះប៉ សុីហវិក SAVY - ករអេងតតប៉ ន់របមណេទេលយុវជនេវៀតណម SAR - តំបន់រដឋបលពិេសស SGS - ករឃល ំេមលេទេលេមេរគេអដស៍ជំនន់ទី២ UNAIDS - កមមវិធីសហរបជជតិរបយុទធនឹងជំងឺេអដស៍ YRBS - ករអេងកតេទេលកររបរពឹតតែដលមនកររបថុយរបថនរបស់យុវជន WHO - អងគករសុខភពពិភពេលក
  9. 9. ix សេងខប ករយល់ដឹងអំពីេរគឿងរសវឹង និង េរគះថន ក់ពក់ព័នធ មនករេកនេឡងគួរឱយកត់សមគ ល់ កនុងរយៈេពល ប៉ុនម នទសវតសរ ៍ចុងេរកយេនះ េដយបននំមកនូវចំេណះដឹងបែនថមេទៀត េទកនុងេគលនេយបយ សុខភពសធរណៈពក់ព័នធ។ យុទធសរសតតំបន់េដមបីកត់បនថយេរគះថន ក់ ទក់ទងេទនឹងេរគឿង រសវឹង ែដលរតូវបនអនុម័តកនុងឆន ំ២០០៦ សរមប់តំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច ៃនអងគករសុខភព ពិភពេលក និង យុទធសរសតតំបន់ េដមបីកត់បនថយករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់ ែដលរតូវបនអនុម័តកនុងឆន ំ២០១០ បនទទួលសគ ល់អំពីផលប៉ះពល់ធងន់ធងរ ៃនេរគះថន ក់ទក់ទង េទនឹងេរគឿងរសវឹង ែដលមនភពពក់ព័នធជក់លក់េទនឹងយុវជន េដយសរែតភពងយរងេរគះ ែផនកជីវសរសត និង ចិតតសរសតរបស់ពួកេគ។ េរគឿងរសវឹង គឺជកតត ហនិភ័យឈនមុខេគលំដប់ទី៥ ែដលបងកឱយមនបនទុកជមងឺេនកនុងពិភពេលក។ េនតំបន់ប៉ សុីហិវកភគខងលិច ៥,៩% ៃនមរណភពសរុប គឺបណត លមកពីករេរបរបស់េរគឿង រសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់ ៖ មនមនុសសមន ក់សល ប់េដយសរេរគះថន ក់ ែដលទក់ទងេទនឹង េរគឿងរសវឹងេរៀងរល់មួយនទី។ ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់ មនផលវិបក អវិជជមនជេរចន អរស័យេដយវមិនរតឹមែតនំឱយមនវិបតតិសរៃសរបសទ និង ជមងឺមិនឆលងជេរចន ប៉ុេណណ ះេទ ប៉ុែនត វក៏ពក់ព័នធេទនឹងជមងឺឆលងជេរចនផងែដរ។ ជពិេសស េនកនុងចំេណមកុមរ និង យុវជន វបនតមនទំនក់ទំនងេទនឹងករេធវឱយមនរបួសសន មេទៀតផង។ វ ័យជំទង់ គឺជេពលេវលមួយដ៏សំខន់ៃនករផល ស់បតូរកររបរពឹតតេនកនុងវដតជីវិតរស់េនរបស់បុគគលមន ក់ និង ករេរៀបចំរចនសមព័នធខួរកបលេឡងវិញ។ ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងកនុងអំឡុងេពលេនះ បងកឱយ មនផលប៉ះពល់អវិជជមនេទេលករផល ស់បតូរចំេពះករអភិវឌឍន៍ទំងេនះ។ បែនថមពីេនះេទៀត យុវជន មនរបតិកមមជក់លក់េទនឹងេរគឿងរសវឹង េបេធៀបេទនឹងមនុសសេពញវ ័យ។ េបេទះបីជពួកេគ មិនសូវងយរងអនុភពពីករងងុយ និង ករចល័តក៏េដយ ប៉ុែនត ពួកេគងយរងអនុភពែផនកសងគម និង ករផតល់រងវ ន់របស់វ។ របតិកមមទំងេនះ អចេធវឱយយុវជនងយរងករបំពុល ែដលេធវឱយពួកេគ និង សហគមន៍មនកររបឈមេទនឹងេរគះថន ក់ផលូវកយ ផលូវេភទ និង សម រតី។ បែនថមពីេនះេទៀត
  10. 10. x យុវជនអចអភិវឌឍន៍េធវឱយមនករពឹងែផអកេទេលេរគឿងរសវឹងញឹកញប់ជងមនុសសេពញវ ័យ េហយ អនកែដលចប់េផតមទទួលទនេរគឿងរសវឹងពីេកមង មននិនន ករងកេទរកករមនបញហ េរគឿងរសវឹង េនេពលេរកយមកេទៀត េនកនុងជីវិតរស់េនរបស់ពួកេគ។ បចចុបបនន មនយុវជនកន់ែតេរចនេឡង កំពុងទទួលទនេរគឿងរសវឹង េនេពលែដលពួកេគេនវ ័យេកមង េនេឡយ។ េនកនុងតំបន់ មនយុវជនចេនល ះពី ១៥% េទ ៣០% ទទួលទនេរគឿងរសវឹង។ េប េទះបីជពុំមនគមល តេយនឌ័រេនកនុងេរបវ៉ ឡង់ជទូេទក៏េដយ ប៉ុែនត ភពខុសគន រវងតំបន់ជនបទ និងតំបន់ទីរកុង េនែតមនបនតមន េនកនុងរបេទស និង តំបន់មួយចំនួន េដយមនអនកទទួលទន េរគឿងរសវឹងេរចនជង េនតំបន់ទីរកុង។ ករទទួលទនេរគឿងរសវឹងបរិមណេរចនកនុងរយៈេពលខលី ក៏កន់ែតមនភពទូេទេឡងជលំដប់ផងែដរ។ យុវជនរតូវបនរយករណ៍ ឱយដឹងថ កំពុងមនករ េកនេឡងនូវេរគះថន ក់ែដលទក់ទងនឹងេរគឿងរសវឹង និង ហនិភ័យមួយចំនួន រប់បញចូ លរបួសសន ម សកមមភពផលូវេភទរបថុយរបថន ករេធវអតតឃត និង ទំនក់ទំនង រពមទំងករចូលរួមេនកនុងករ អប់រំនិង ករងរ មនករចុះេខសយ។ កតត សំខន់ៗ រួមមន ករមនេរគឿងរសវឹង តៃមលេរគឿងរសវឹង ករេធវទីផសរេរគឿងរសវឹង ដូចជ ករងយទទួលបនេរគឿងរសវឹង តៃមលេថក និង កររបឈមេទនឹងកិចចខិតខំេធវទីផសរ ែដលមន លកខណៈចរមុះកន់ែតេរចនេឡង និង ខល ំងេឡងជលំដប់ ែដលរួមចំែណកេធវឱយមនករទទួលទន កន់ែតេរចនជងមុន និង បងកឱយមនេរគះថន ក់ពក់ព័នធ។ េបេទះជដូេចនះកតី េគអចរគប់រគងេទេល កតត ទំងេនះបនរបកបេដយរបសិទធភព តមរយៈកររិតបនតឹងេទេលលទធភពរបស់យុវជន កនុងករ ទទួលបនេរគឿងរសវឹង តមរយៈករកំណត់ និង ករអនុវតតន៍ករមិតអយុរសបចបប់អបបបរម ែដល អនុញញ តឱយទទួលទនេរគឿងរសវឹង ដង់សុីេតៃនដក់លក់េរគឿងរសវឹង និង េម៉ ងេធវពណិ ជជកមម រពមទំងករបេងកនតៃមលេរគឿងរសវឹង តមរយៈេគលនេយបយកំណត់ពនធ។ េដមបីជរបេយជន៍ ដល់សុខភពរបស់យុវជន ករេធវទីផសរេរគឿងរសវឹង អច និង គបបីរតូវបនហមឃត់ ឬ រិតបនតឹង េដយចបប់។
  11. 11. xi េរកពីវិធនករចបប់ អនតរគមន៍បែនថមេទៀត ដូចជ ចំណត់ករសហគមន៍ អនតរគមន៍ខលីៗ និង ករពយបល អចបងក រ ឬ កត់បនថយករទទួលទនេរគឿងរសវឹង េដយរកុមរបជជនែដលមន កររបឈម។ វិធនកររបឆំងេទនឹងករេបកបរេរកមឥទធិពលៃនេរគឿងរសវឹង រប់បញចូ លទំង “ករមិនអធយរស័យ” និង ករេធវេតសតេដយៃចដនយេទេលករមិតជតិរសវឹងតមរយៈខយល់ដេងហម មនរបសិទធភពកនុងករកត់បនថយេរគះថន ក់ចរចរណ៍ ែដលពក់ព័នធេទនឹងេរគឿងរសវឹង េដយវ អចជួយសេរងគ ះអយុជីវិតយុវជនជេរចននក់រប់មិនអស់។ ករជរមុញឱយមនករចូលរួមពីយុវជន ខលួនឯងផទ ល់ គឺជធតុផសំមួយដ៏សំខន់កនុងករអភិវឌឍន៍ និង អនុវតតេគលនេយបយ និង កមមវិធី សមរសប។
  12. 12. 1 ១. េសចកតីេផតម រហូតមកទល់នឹងចុងសតវតសរ ៍ទី២០ របព័នធសុខភិបល និង សងគមបនេផត តយកចិតតទុកដក់េទេល ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង កនុងលកខណៈជជមងឺមួយ និង ករពយបលជងងឺេនះ ប៉ុែនត ឥឡូវេនះ មនករ ទទួលយកយ៉ ងទូលំទូលយថ ករេផត តយកចិតតទុកដក់ែបបេនះ គឺជទសសនៈមួយែដលមន លកខណៈចេងអៀតខល ំងេពក ចំេពះវិសលភពៃនបញហ ដ៏ទូលំទូលយែដលពក់ព័នធេទនឹងករេរបរបស់ េរគឿងរសវឹង។ បញហ សុខភព និង សងគម ែដលពក់ព័នធេទនឹងេរគឿងរសវឹង បងកឱយមនផលប៉ះពល់ េទេលមនុសសជេរចនេទៀត និង ពុំែមនែតប៉ះពល់េទេលអនកេញៀនេរគឿងរសវឹង ឬ អនកទទួលទន េរគឿងរសវឹង បងកបញហ េឡយ (១)។ ឧទហរណ៍ ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរតូវបនបងហ ញឱយេឃញ ថមនទំនក់ទំនងយ៉ ងសមុគសម ញជមួយភពរកីរក (២)។ បែនថមពីេនះេទៀត េរគះថន ក់ជេរចន ែដលបណត លមកពីេរគឿងរសវឹង មិនទក់ទងេទនឹងករនិយមេរបរបស់េរគឿងរសវឹងេឡយ ប៉ុែនត វបណត លមកពីករទទួលទនេរគឿងរសវឹងជក់ែសតង ករទទួលទនេរគឿងរសវឹងេរចនេពក ឬ ករ ទទួលទនេរគឿងរសវឹងកនុងេពលេវលមួយែដលមិនសមរសប។ ករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់ គឺជកតត កំណត់ចមបងមួយ សរមប់វិបតតិសរៃស របសទ និង ជមងឺមិនឆលងដៃទេទៀត ដូចជ ជមងឺេបះដូង ជមងឺេថលម និង របេភទជមងឺជេរចន (៣)។ ទំនក់ ទំនងជធមមតមួយ េកតមនរវងករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់ និង ឧបទទវេហតុ ៃនជមងឺឆលងធងន់ធងរ ដូចជ រេបង និង ករវិវឌឍន៍ជំងឺេអដស៍។ បែនថមពីេនះេទៀត កររបរពឹតតរួមេភទែដល មនកររបឈម ខណៈេពលែដលកំពុងរសវឹង េធវឱយហនិភ័យៃនករមនកូនេដយៃចដនយ និង ករ ឆលងជមងឺកមេរគមនករេកនេឡង។ េរគះថន ក់ចរចរណ៍ និង េរគះថន ក់ដៃទេទៀត ែដលពក់ព័នធ េទនឹងេរគឿងរសវឹង គឺជបុពវេហតុចមបងមួយែដលបណត លឱយមនករសល ប់ និង ឈឺ គួរឱយកត់ សមគ ល់កនុងចំេណមកុមរ និង យុវជន ែដលដូចគន េទនឹងអំេពហិងស និង ករេធវអតតឃតផងែដរ។ ជក់ែសតង េរគឿងរសវឹងគឺជកតត ហនិភ័យសរមប់បនទុកជមងឺធំជងេគបំផុតលំដប់េលខទី៥ េនកនុង ពិភពេលក េហយវបងកឱយមនមរណភពចំនួន ៥,៩% ៃនមរណភពសរុប េនកនុងតំបន់ប៉ សុីហវិក ភគខងលិច (៤)។ មនន័យថ មនមនុសសមន ក់សល ប់េរៀងរល់នទី េដយសរែតេរគះថន ក់ទក់ ទងនឹងេរគឿងរសវឹង េនតំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច។
  13. 13. 2 បចចុបបនន មនករមងចំេណះដឹង និង េសចកតីែណនំេគលនេយបយគួរឱយកត់សមគ ល់ អំពីផលប៉ះ ពល់ៃនករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងេទេលសុខភពសធរណៈ។ េដយសរែតមនចំេណះដឹងែដល កំពុងេកនេឡងយ៉ ងដូេចនះ េទបមនកររសវរជវជេរចនរតូវបនេធវេឡង េដមបីពិនិតយេទេល កលនុវតតភពសរមប់រតួតពិនិតយហនិភ័យ ែដលពក់ព័នធេទនឹងករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង។ បចចុបបនន មនភសតុតងរគប់រគន់ែដលបញជ ក់អំពីរបសិទធភពៃនយុទធសរសត និង កមមវិធីេផសងៗគន ជេរចន (៥)។ េបេទះបីជកររសវរជវភគេរចនមនរបភពេចញពីរបេទស ែដលមនករអភិវឌឍន៍ក៏េដយ ករងរជេរចនអចយកេទអនុវតតបនចំេពះរបេទស និង តំបន់ដៃទេទៀតទូទំងសកលេលក ផងែដរ។ អងគករសុខភពពិភពេលក (WHO) បនផតល់អទិភពខពស់ចំេពះផលប៉ះពល់ៃនករេរបរបស់ េរគឿងរសវឹងេទេលសុខភពសធរណៈ។ គណៈកមម ធិករតំបន់ៃនអងគករសុខភពពិភពេលក សរមប់តំបន់ប៉ សុីហិវកភគខងលិច បនអនុម័តេទេល យុទធសរសតតំបន់េដមបីកត់បនថយេរគះថន ក់ ែដលទក់ទងេទនឹងេរគឿងរសវឹង កនុងឆន ំ២០០៦ (៦) េហយេនឯសននិបតសុខភពពិភពេលក កនុង ែខឧសភ ឆន ំ២០១០ រដឋជសមជិកបនមនករឯកភពជរួមមួយ េទេល យុទធសរសតសកល េដមបីកត់បនថយករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់ (៧)។ បែនថមពីេនះេទៀត ករសិកស និង ឯកសរេបះពុមពផសយជេរចន រតូវបនផលិតេឡងេរកយេពលមនេសចកតីសេរមចទំងេនះ1 ។ នេពលថមីៗេនះ េដយមនកិចចគំរទពីរដឋ ភិបលៃនតំបន់រដឋបលពិេសសហុងកុង (SAR) ករិយល័យតំបន់ៃនអងគករសុខភពពិភពេលក សរមប់តំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច បនេរៀបចំ កិចចរបជុំថន ក់តំបន់ សតីពីករបងក រ និង កររតួតពិនិតយជមងឺមិនឆលង តមរយៈករកត់បនថយេរគះថន ក់ ែដលទក់ទងេទនឹងេរគឿងរសវឹង ពីៃថងទី ១០ េទ ១៣ ែខេមស ឆន ំ២០១២ និង កិចចរបជុំតំបន់ សតីពី ករេដះរសយករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់កនុងចំេណមយុវជន ពីៃថងទី១២ េទ ១៤ ែខវិចឆិក ឆន ំ២០១៣ (៨ , ៩)។ េនកនុងឯកសរទំងេនះ និង ឯកសរពក់ព័នធជេរចនេទៀត ភព ពក់ព័នធជក់លក់ េផត តសំខន់េទេលយុវជន ែដលវគឺជេរឿងរតឹមរតូវ អរស័យេដយ របសិនេបេគ រកេឡកេមលេទេលទិដឋភពជេរចន បនឱយដឹងថ ផលប៉ះពល់ៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងេទ 1 អចរកេមលបនេនតមេគហទំព័ររបស់ WHO (http://www.who.int/substance_abuse/publications/en/)។
  14. 14. 3 េលរងកយ និង ផលូវចិតតរបស់យុវជន ែដលេនកំពុងមនករអភិវឌឍន៍េនេឡយ មនភពធងន់ធងរជង ផលប៉ះពល់េទេលមនុសសេពញវ ័យ។ សងគមភគេរចន រប់បញចូ ល សងគមេនកនុងតំបន់េនះផងែដរ កនលងមក មនទមល ប់ និង បទដឋ នតឹងរឹង ែដលហមឃត់ ឬ កំពុងកររិតបនតឹងយ៉ ងតឹងរឹង េទេលករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងពីសំណក់ យុវជន។ េបេទះជដូេចនះកតី ទមល ប់ និង បទដឋ នទំងេនះ រពមជមួយនឹងទមល ប់ និង បទដឋ នែដល កំណត់េទេលកររបរពឹតត កំពុងមនភពសបរលបបនតិចមតងៗ។ ដូេចនះ ករទទួលទនេរគឿងរសវឹង កំពុងេកតេឡងញឹកញប់ជងមុន និង ចប់េផតមកនុងវ ័យេកមងជងមុន (១០)។ អរស័យេដយតំបន់ ប៉ សុីហវិកភគខងលិច មនរបជជនវ ័យេកមងេរចន ដូេចនះ វមនភពសមរសបកនុងករេផត តេលរកុម របជជនមួយរកុមេនះ។ ដូេចនះ របេទស និង តំបន់ជេរចនេនកនុងតំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច បនកំណត់អតតសញញ ណយុវជន2 ថជរកុមជក់លក់មួយដ៏សំខន់ េនកនុងករអភិវឌឍន៍ និង េគល នេយបយសតីពីេរគឿងរសវឹងរបស់ពួកេគ។ េនកនុងជំពូកបនទ ប់ ទិដឋភពែផនកជីវសរសត និងចិតតសងគមៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង េដយយុវជន ករមិតវិសលភពៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង និង បញហ ពក់ព័នធេនកនុងចំេណមយុវជន កតត រួម ចំែណក និង កតត បងកៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបកបេដយេរគះថន ក់កនុងចំេណមយុវជន និង កលនុវតតភពសរមប់កត់បនថយេរគះថន ក់ែដលទក់ទងនឹងេរគឿងរសវឹងកនុងចំេណមយុវជន រតូវ បនេធវកររតួតពិនិតយេឡងវិញ។ 2 WHO កំណត់និយមន័យយុវជន ថជជនទំងឡយណែដលមនអយុចេនល ះពី ១០-២៤ឆន ំ។
  15. 15. 4 ២. ទិដឋភពែផនកជីវសរសត និង ចិតតសរសតៃនករទទួលទន េរគឿងរសវឹងរបស់យុវជន ចំណុ ចសេងខប ៖ • វ ័យជំទង់ គឺជេពលេវលមួយដ៏សំខន់ៃនករផល ស់បតូរកររបរពឹតតេនកនុងវដតជីវិតរស់េនរបស់ បុគគលមន ក់ និង េពលេវលែដលករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងចប់េផតម។ • វ ័យជំទង់ ក៏ជេពលេវលមួយដ៏សំខន់ផងែដរ សរមប់ករេរៀបចំរចនសមព័នធខួរកបល េឡងវិញ។ ករផល ស់បតូរឆប់រហ័សេកតេឡងេនកនុងចរនតែដលពក់ព័នធកររបរពឹតតែផនកសងគម និងសម រតី េហយករផល ស់បតូរបនិតចមតងៗេកតេឡងេនកនុងចរនតែដលពក់ព័នធេនកនុងករគិតទុក ជមុន ករេរៀបចំែផនករ និង ករេធវេសចកតីសេរមចចិតត។ េរគឿងរសវឹងបងកឱយមនផលប៉ះ ពល់េទេលករែរបរបួលៃនករវិវឌឍន៍ទំងេនះ។ • េបេទះបីជដំេណ រករវិវឌឍន៍ៃនខួរកបល េដរតួនទីមួយដ៏សំខន់េនកនុងករទទួលទន េរគឿងរសវឹងរបស់យុវជនក៏េដយ ប៉ុែនត កររបរពឹតតែដលមនកររុញរចនេដយសវ័យរបវតតិ ហក់មនសរៈសំខន់ជពិេសស ចំេពះេកមងជំទង់ទក់ទងនឹងបញហ េរគឿងរសវឹង។ • យុវជនមិនសូវងយរងផលរំខនមួយចំនួនៃនេរគឿងរសវឹងេឡយ (ឧ. ងងុយេគង ចុះេខសយ ចំេពះករចល័ត) ប៉ុែនត ពួកេគងយរងអនុភពែផនកសងគម និង ករផតល់រងវ ន់ របស់វ។ មន ន័យថ ពួកេគអចទទួលរងជតិរសវឹងកនុងករមិតខពស់រគប់េពលេវលទំងអស់។ • ជតិរសវឹងែដលមនេនកនុងខលួនយុវជន េធវឱយយុវជនរបឈមេទនឹងេរគះថន ក់ផលូវកយ ផលូវេភទ និង េរគះថន ក់ែផនកសម រតី រពមទំងេធវឱយសហគមន៍មនកររបឈម េដយសរែត កររបរពឹតតែដលគម នករករពរ។
  16. 16. 5 • ហនិភ័យែផនកចិតតសងគម មនទំនក់ទំនងយ៉ ងជិតសនិទធេទនឹងករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង បងកបញហ ។ ហនិភ័យទក់ទងេទនឹងែហសនបនតពូជ ក៏ជកតត ែដលកំពុងមនករទទួលសគ ល់ េរចនេឡងជលំដប់ផងែដរ េនកនុងករទទួលទនេរគឿងរសវឹងបងកបញហ ។ • េរគះថន ក់រូបវ ័នត ែដលបងកេឡងេដយេរគឿងរសវឹង រួមមន ករប៉ះពល់េទេលេថលម ជមងឺ មហរីកជេរចនទរមង់ ករប៉ះពល់រកពះេពះេវៀន ករធល ក់ចុះៃនរបព័នធករពររងកយ ជមងឺេបះដូង េឡងកបលេពះ និង េរគះថន ក់េទេលសរៃសរបសទ។ • ករចប់េផតមេរបរបស់េរគឿងរសវឹងឆប់រហ័សេពក គឺជសញញ ពយករណ៍ មួយ អំពីបញហ េរគឿងរសវឹងេនេពលេពញវ ័យ។ • ករចប់េផតមពឹងែផអកេទេលេរគឿងរសវឹង េកតេឡងឆប់រហ័សជងេនកនុងចំេណមយុវជន េបេធៀបេទនឹងមនុសសេពញវ ័យ។ • អនតរគមន៍េដមបីកត់បនថយករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងធងន់ធងរ និង បញហ ននែដលទក់ទង េទនឹងេរគឿងរសវឹង អចមនមូលដឋ នទូលំទូលយ (ឧ. ករេផត តេទេលកតត ននេនកនុង បរិយកសមួយរបស់យុវជន) ឬ អចកំណត់េគលេដចំេពះអនកែដលកំពុងមនកររបឈម ខពស់ជង (ឧ. េផត តេលកតត ចិតតសងគម ឬ កតត ជីវសរសត)។ ២.១ េតេគដឹងអវីខលះអំពីករអភិវឌឍន៍របស់េកមងជំទង់? យុវជន ឬ វ ័យជំទង់ គឺជដំណក់កលមួយេនកនុងជីវិតរស់េនរបស់មនុសសមន ក់ ែដលមនករ ផល ស់បតូរពីវ ័យកុមរភពេទជមនុសសេពញវ ័យ។ ករវិវឌឍន៍េនះ រតូវបនកំណត់េដយករែរបរបួល រងកយ សតិបញញ និង ចិតតសងគម។ អងគករសុខភពពិភពេលក កំណត់និយមន័យយុវជនថជ ជនទំងឡយណែដលមនអយុចេនល ះពី ១០-២៤ឆន ំ (១១)។ ករអភិវឌឍន៍របស់េកមងជំទង់ ពុំែមនរគន់ែតជអយុែដលវិវឌឍន៍េទតមលំដប់លំេដយ ឬ ករវិវឌឍន៍ រងកយឈនេទរកវ ័យរគប់ករែតប៉ុេណណ ះេទ។ វ ័យជំទង់ រួមមន ភរកិចចអភិវឌឍន៍ែដលសេរមច
  17. 17. 6 បនេទតមដំណក់កល ខណៈេពលែដលខួរកបលរបស់យុវជនវិវឌឍន៍ និង មនភពចស់ទុំ។ ចំណុ ចេនះមនសរៈសំខន់រតូវចងចំ េនេពលេដះរសយបញហ ជមួយយុវជន អរស័យេដយវ មនឥទធិពលេទេលរេបៀបែដលមនុសសមន ក់េធវកររបរស័យទក់ទងជមួយពួកេគ និង អវីែដល មនុសសមន ក់អចរំពឹងថនឹងទទួលបនអវីខលះពីពួកេគ។ ដំណក់កលៃនករអភិវឌឍន៍របស់េកមងជំទង់ មនសេងខបេនកនុងតរងទី១។ តរងទីតរងទីតរងទីតរងទី១១១១ ៖៖៖៖ សេងខបអំពីដំណក់កលៃនករអភិវឌឍន៍របស់យុសេងខបអំពីដំណក់កលៃនករអភិវឌឍន៍របស់យុសេងខបអំពីដំណក់កលៃនករអភិវឌឍន៍របស់យុសេងខបអំពីដំណក់កលៃនករអភិវឌឍន៍របស់យុវជនវជនវជនវជន ដំណក់កលដំណក់កលដំណក់កលដំណក់កល លកខណៈពិេសសលកខណៈពិេសសលកខណៈពិេសសលកខណៈពិេសស េសចកតីលមអិតេសចកតីលមអិតេសចកតីលមអិតេសចកតីលមអិត ដំណក់កលបឋមដំណក់កលបឋមដំណក់កលបឋមដំណក់កលបឋម ~~~~១១១១១១១១----១៣១៣១៣១៣ឆន ំឆន ំឆន ំឆន ំ ករែរបរបួលអវយវៈ បនតពូជេនកនុងរង កយ • គំនិតជក់ែសតង • ករែរបរបួលអវយវៈបនតពូជេនកនុងរងកយ • មនករេកនេឡងនូវករេឆលយតបែផនកសងគម និង សម រតី េនេពលចប់ េផតមឈនចូលវ ័យរគប់ករ ដំណក់កលដំណក់កលដំណក់កលដំណក់កលមធយមមធយមមធយមមធយម ~~~~១៤១៤១៤១៤----១៥១៥១៥១៥ឆន ំឆន ំឆន ំឆន ំ មិតតភកតិ និង អតតសញញ ណ • គំនិតអរូបិយ • ខិតខំកំណត់អតតសញញ ណ ៖ កររបរពឹតតេធវករដក ពិេសធន៍ ករ ហ៊ នរបថុយរបថន ករមនអរមមណ៍ ថ មនកមល ំងគម នរពំែដន និង គម ននរណអចយកឈនះ ខលួនបន ែដលជួនកល េធវឱយបុគគល របឈមេទនឹង េរគះថន ក់គួរឱយកត់សមគ ល់ (ឧ. ករទទួលទនេរគឿង រសវ ឹងែដលមនកររបឈមខពស់) • មនករេលចេឡងនូវអតតសញញ ណផលូវេភទ ករណត់ជួប គូសងសរ មនករេកនេឡង ប៉ុែនតទំនក់ទំនងភគេរចន ហក់មននិនន ករេផត ត េទេលែតខលួនឯង ដំណក់កលដំណក់កលដំណក់កលដំណក់កលចុងចុងចុងចុង េរកយេរកយេរកយេរកយ ~~~~១៦១៦១៦១៦----២០២០២០២០ឆន ំឆន ំឆន ំឆន ំ ករេរៀបចំែផនករ សរមប់អនគត • សមតថភពែផនកសតិបញញ មនភពចស់ទុំជងមុន • ករមនអរមមណ៍ ដឹងអំពីអតតសញញ ណផទ ល់ខលួនបនបងហ ញឱយេឃញ ចបស់លស់ • ទំនក់ទំនងមិតតភកតិ និង រគួសរ េនែតបនត ប៉ុែនតទំនក់ ទំនងមួយទល់ នឹងមួយ បនែរបកល យេទជមនសរៈ សំខន់
  18. 18. 7 វ ័យេកមងេនេពលវ ័យេកមងេនេពលវ ័យេកមងេនេពលវ ័យេកមងេនេពល េពញវ ័យេពញវ ័យេពញវ ័យេពញវ ័យ ~~~~២១២១២១២១----២៥២៥២៥២៥ឆន ំឆន ំឆន ំឆន ំ និងនិងនិងនិង េរកយមកេទៀតេរកយមកេទៀតេរកយមកេទៀតេរកយមកេទៀត ករបេងកត និង ករ រចបច់បញចូ លគន នូវ តួនទីរបស់មនុសស េពញវ ័យ • បនតករអប់រ ំឬ ករងរ • ករពិចរណអំពីបញហ ហិរញញវតថុ និង ភពឯករជយ កន់ែតកល យេទជ អទិភពមួយ • ទសសនៈយល់េឃញចំេពះទំនក់ទំនង និង ៃដគូ រយៈេពល ែវង របភព ៖ ផលិតេឡងវ ិញ េដយមនករអនុញញ តពីអនកេបះពុមពផសយ Saunders & Rey (12)។ វមនសរៈសំខន់ែដលរតូវកត់សមគ ល់ថ ចំេពះបុគគលមន ក់ ភពចស់ទុំែផនកសតិបញញ ផលូវកយ និងចិតតសងគម មិនចំបច់រតូវមនលកខណៈដូចគន េឡយ។ បែនថមពីេនះេទៀត ករវិវឌឍន៍របស់យុវជន ពុំែមនសថិតកនុងករមិតដូចគន ចំេពះបុគគលរគប់រូបេនះេទ។ យុវជនមួយចំនួនមនសមតថភពកនុងករ គិតគូពិចរណ និង េធវេសចកតីសេរមចចិតតកនុងលកខណៈចស់ទុំ េនេពលែដលពួកេគេនេកមងេន េឡយ េដយអរស័យេទេលកតត ជេរចនេផសងៗគន ដូចជ េភទ អនតរកមមសងគម និង បរិបទវបបធម៌។ លកខណៈដៃទេទៀត អចមនលកខណៈរតូវេទនឹងករអភិវឌឍន៍របស់េកមងជំទង់ ដូចមនគូសបញជ ក់ ខងេល។ ជដំបូង ករវិវឌឍន៍ដូចមនេរៀបរប់េនកនុងតរងទី១ ហក់មននិនន ករតំណងឱយ សថ នភពេនកនុងសងគម ែដលភពឯករជយរតូវបនេគយល់េឃញថ ជែផនកមួយដ៏សំខន់ៃនករ ចេរមនវ ័យ េដយែឡក េនកនុងរបេទស និង តំបន់មួយចំនួនកនុងតំបន់ប៉ សុីហវិកភគខងលិច ករពឹងែផអកគន េទវិញេទមក រតូវបនេគយល់េឃញថ មនសរៈសំខន់ជង។ ទីពីរ មនទិដឋភព ជក់លក់មួយចំនួនែផនកវបបធម៌ េនកនុងរបេទស និង តំបន់មួយចំនួន ែដលែរបកល យេទជទិដឋភព សំខន់ៗៃនករវិវឌឍន៍ ែដលខុសពីចំណុ ចមួយចំនួន ដូចមនរយនមេនកនុងតរងទី១ (ឧ. េនកនុង សហគមន៍ជេរចនកនុងតំបន់ យុវជនអចរតូវេធវករងរេពញេម៉ ង េដមបីជួយដល់រគួសររបស់ពួកេគ)។ ដូចគន េនះែដរ េនកនុងសងគមមួយចំនួន ែដលករេរៀបអពហ៍ពិពហ៍រតូវបនេរៀបចំេដយរគួសរ កនុងវ ័យជំទង់បឋម ឬ ពក់កណត លវ ័យជំទង់ ករវិវឌឍន៍ែផនកចិតតសងគម នឹងមនភពខុសគន ។ ខួរកបលដ៏េកមងខចី បនជួបរបទះនូវករផល ស់បតូររចនសមព័នធ និង មុខងរគួរឱយកត់សមគ ល់ េនេពល ឈនដល់វ ័យជំទង់ និង វ ័យេកមងេនេពលេពញវ ័យ (សរមប់េសចកតីលមអិតបែនថម សូមេមល [13- 15])។ ករតភជ ប់ទំនក់ទំនងខួរកបល រតូវបនេធវឱយមនភពរបេសរជងមុន េដយករតភជ ប់ទំនក់
  19. 19. 8 ទំនងមួយចំនួនរតូវបនដកេចញ (រតូវបនេគសគ ល់ថ “ករចរមញ់”) និង ទំនក់ទំនងដៃទេទៀត រតូវ បនពរងឹង េដមបីបងកលកខណៈឱយរបសិទធផល និង របសិទធភពៃនករបញជូ នសញញ េកសិកខួរកបល មនភពរបេសរជងមុន។ េគក៏ដឹងផងែដរថ ដំេណ រករវិវឌឍន៍េទរកភពចស់ទុំៃនខួរកបលេកត មនេឡងឆប់រហ័សជងេនកនុងែផនកមួយចំនួនៃនខួរកបល ប៉ុែនត េកតេឡងយឺតជង េនកនុងែផនកមួយ ចំនួនដូចជ រសទប់ខងេរកៃនជលិកសំបកខួរកបល ែដលេដរតួនទីមួយដ៏ សំខន់េនកនុងមុខងរ របតិបតតិ (ែដលសំេដចំេពះសមតថភពកនុងករកំណត់អំពីផលវិបកៃនសកមមភពនន បរងក បេទេល ករជរមុញនន ែបងែចករវងគំនិតែដលយល់េឃញផទុយគន និង អវីែដលលអ និង អវីែដលអរកក់)។ មុខងររបតិបតតិេនែតមិនទន់មនភពចស់ទុំ កនុងអំឡុងេពលវ ័យជំទង់។ ជទូេទ េកមងជំទង់កនុង ដំណក់កលបឋម (អយុចេនល ះពី ១២-១៤ឆន ំ) មិនបនគិតគូពិចរណឱយបនសមរសបរបកប េដយសងគតភពេឡយ និង ជញឹកញប់ អចេមលរសលេទេលហនិភ័យ។ េដយែឡក អកមូន េនេពលរគប់ករកនុងេពលេនះ ជរមុញសកមមភពែផនកសងគម និង សម រតីៃនខួរកបលែដលកំពុងវិវឌឍន៍ េដយរុញរចនកររបរពឹតតរបស់យុវជនកនុងអំឡុងរយៈេពលៃនករវិវឌឍន៍េនះ (១៦ , ១៧)។ េនេពល ឈនដល់ពក់កណត លវ ័យជំទង់ យុវជនមនបទពិេសធន៍កន់ែតេរចន និង មនលទធភពកន់ែត ខពស់ជងមុនកនុងករគិតគូពិចរណកនុងលកខណៈែដលមនភពចស់ទុំជងមុន។ ជលទធផល ពួកេគ កន់ែតមនភពរបេសរេឡង ចំេពះករទទួលសគ ល់អំពីផលប៉ះពល់ៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង េទេលសុខភព និង សុខុមលភពរបស់ពួកេគ និង របស់អនកដៃទ។ េបេទះជដូេចនះកតី គបបីកត់សមគ ល់ថ យុវជនេនពក់កណត លវ ័យជំទង់េនែតអចពុំមនសងគតភព ចំេពះគំនិត និង កររបរពឹតតរបស់ពួកេគជញឹកញប់។ ករដកពិេសធន៍យ៉ ងទូលំទូលយ និង ករជំនះេទេលរពំែដន ជមួយនឹងហនិភ័យែដលេកតេឡងរសបេពលជមួយគន អចេលចេឡង ជទូេទេនេពលេនះ កនុងេនះរួមមន កររបរស័យទក់ទងជមួយរកុមមិតតភកតិថមីៗ ករអភិវឌឍន៍ ចំណប់អរមមណ៍ េផសងៗគន និង ករែសវងរកបទពិេសធន៍ថមីៗ (ឧ. បទពិេសធន៍ផលូវេភទ បទពិេសធន៍ ទក់ទងនឹងេរគឿងេញៀន អរមមណ៍ រំេភប។ កររបរពឹតតែដលមនករវិវឌឍន៍ែបបេនះ អចមនបញហ េនកនុងចំេណមរបជជនវ ័យេកមង និង ករែដលកររបរពឹតតែបបេនះ េនែតបនត ឬ យ៉ ងណេនះ គឺវ អរស័យេទេលករទទួលយករបស់បុគគល និង សថ នភពសងគម។ យ៉ ងណមុិញ អវីែដលមិនអច
  20. 20. 9 របែកកបនេនះ គឺទិដឋភពសំខន់ៗទំងេនះៃនកររបរពឹតតរបស់េកមងជំទង់ រតូវមនករទទួលសគ ល់ េនេពលអភិវឌឍន៍េគលនេយបយ និង យុទធសរសតេដមបីកត់បនថយេរគះថន ក់ ែដលទក់ទងេទ នឹងេរគឿងរសវឹងេនកនុងចំេណមយុវជន។ ២.២ េហតុអវីបនជយុវជនទទួលទនេរគឿងរសវឹង? ករេលកទឹកចិតតឱយទទួលទនេរគឿងរសវឹងេនកនុងចំេណមយុវជន រតូវបនសិកសយ៉ ងទូលំទូលយ (១៨,១៩) េហយករសិកសរសេដៀងគន ក៏រតូវបនេធវេឡងេទេលមនុសសេពញវ ័យផងែដរ។ ករ យល់ដឹងអំពីមូលេហតុទទួលទនេរគឿងរសវឹង ផតល់ព័ត៌មនអំពីមូលេហតុែដលទំនងេធវឱយមនុសស ទទួលទនេរគឿងរសវឹង ទរមង់ៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង និង ផលវិបករបស់វ។ ដូេចនះ អនតរគមន៍េដមបីកត់បនថយេរគះថន ក់ែដលទក់ទងេទនឹងេរគឿងរសវឹង អចរតូវបនអភិវឌឍន៍ េដយ ែផអកេទេលព័ត៌មនេនះ។ មូលេហតុែដលេធវឱយមនុសសទទួលទនេរគឿងរសវឹង រតូវបនែបងែចក ចំណត់ថន ក់ជ៤របេភទ និង មនេរៀបរប់េនកនុងតរងទី២ ខងេរកម។ តរងទីតរងទីតរងទីតរងទី២២២២ ៖៖៖៖ មូលេហតុែដលជរមុញឱយយុវជនទទួលទនមូលេហតុែដលជរមុញឱយយុវជនទទួលទនមូលេហតុែដលជរមុញឱយយុវជនទទួលទនមូលេហតុែដលជរមុញឱយយុវជនទទួលទនេរគឿងរសវឹងេរគឿងរសវឹងេរគឿងរសវឹងេរគឿងរសវឹង មូលេហតុមូលេហតុមូលេហតុមូលេហតុ េសចកតីអធិបបយេសចកតីអធិបបយេសចកតីអធិបបយេសចកតីអធិបបយ ឧទហរណ៍ឧទហរណ៍ឧទហរណ៍ឧទហរណ៍ ករជរមុញឱយមនភព សបបយរ ីករយ េដមបីជរមុញឱយមនអរមមណ៍ លអ ឬ សុខុមលភពលអ • ផឹកេដមបី “អបអរសទរ” សងគម េដមបីទទួលបនរបេយជន៍ពីសងគម • ផឹកេដមបីរបរស័យទក់ទងជមួយអនកដៃទ ករបនធូរអរមមណ៍ តនតឹង េដមបីកត់បនថយអរមមណ៍ អវ ិជជមន • ផឹកេដមបីរគប់រគងេទេលអរមមណ៍ អវ ិជជមន កររសបតមអនកដៃទ េដមបីេជៀសវងករមិនទទួលយកពី សងគម • ផឹកេដមបីកត់បនថយ ឬ េជៀសវងបញហ សងគម របភព ៖(20)។
  21. 21. 10 ២.៣ េតកតត ហនិភ័យចិតតសងគមសរមប់បញហ េរគឿងរសវឹងេនកនុងចំេណមយុវជន មនអវីខលះ? ពុំមនកតត ហនិភ័យណែតមយ៉ងែដលអចជកតត រួមផសំ ចំេពះករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង ឬ បញហ ទក់ទងនឹងេរគឿងរសវឹងរបស់យុវជនេឡយ ប៉ុែនត កតត ហនិភ័យែផនកចិតតសងគម និង រកបខ័ណឌ កតត ករពរ អចរតូវបនេរបរបស់េដមបីែសវងយល់អំពីករែដលបុគគលមន ក់ ទំនងអចមនបញហ ជមួយេរគឿងរសវឹង។ បញហ េរគឿងរសវឹង មនទំនក់ទំនងជមួយហនិភ័យែផនកចិតតសងគម ែដលជ មុខងរមួយៃនតុលយភពរវងកតត ហនិភ័យ និង កតត ករពរ។ រកបខ័ណឌ េនះ ពុំែមនរតឹមែត ពិចរណេទេលចរិកលកខណៈរបស់បុគគលប៉ុេណណ ះេទ ប៉ុែនត ក៏ពិចរណផងែដរេទេលកតត េនកនុង បរិយកសរបស់បុគគលេនះ ែដលរួមចំែណកចំេពះករវិវឌឍន៍ែដលបុគគលអចអនុវតតតម។ េនកនុងរកបខ័ណឌ េនះ េគែតងសំេដេយងជញឹកញប់ចំេពះភពធន់ េដយកត់សមគ ល់អំពីលទធភព កនុងករសរមបបនលអរបេសរ រពមទំងរបសិទធភពអនតរបុគគល េបេទះបីជួបរបទះភពអវិជជមន ក៏េដយ (២១)។ កតត ននែដលរបឆំងេទនឹងកតត ហនិភ័យ រពមទំងជួយដល់មនុសសកនុងករេដះ រសយរបកបេដយភពវិជជមនេទនឹងករែរបរបួលេនកនុងជីវិតរស់េន រតូវបនសំេដេហថកតត ករពរ ែដលអចជេហតុករណ៍ សថ នភព ឬ បទពិេសធន៍ជីវិត។ ទំនក់ទំនងជមួយរគួសរ សលេរៀន រកុមែដលមនចំណប់អរមមណ៍ ដូចគន ឬ សសន រតូវបនកំណត់ថជកតត ករពរ ដ៏សំខន់។ កតត ហនិភ័យ និង កតត ករពរ អចមនភពខុសគន ជបនតបនទ ប់ និង មនផលប៉ះពល់ ខុសៗគន េនចំណុ ច ឬ ដំណក់កលអភិវឌឍន៍េផសងៗគន ផងែដរ (២២)។ រកបខ័ណឌ េនះ មនភពពក់ព័នធេទនឹងអនតរគមន៍ទំងេនករមិតបុគគល និង សហគមន៍ និង រហូត ដល់ករបេងកតេគលនេយបយ កនុងលកខណៈជអភិរកមសរមប់រគប់រគងេទេលករេរបរបស់ េរគឿងរសវឹងេនកនុងចំេណមយុវជន និង មនេគលបំណងកត់បនថយកតត ហនិភ័យ រពមទំង ពរងឹងកតត ករពរ កនុងករណី ែដលអចេធវេទបន។ រូបភពទី១ និង រូបភពទី២ បងហ ញអំពីមគ៌ ជទូេទេនកនុងកិចចខិតខំមួយ េដមបីបងហ ញអំពីរេបៀបែដលកតត ជេរចនេនខណៈេពលសំខន់ៗកនុង ជីវិតរស់េន មនទំនក់ទំនងរវងគន េទវិញេទមក។ េគអចេមលេឃញេនកនុងគំរូេនះ អំពីរេបៀប ែដលេហតុករណ៍ នន អចមនករេកនេឡងែដលនំឱយសមតថភពកនុងករេឆលយតបចំេពះលទធផល អវិជជមនែផនកសងគមមនករធល ក់ចុះ (រូបភពទី១)។ េដយែឡក កតត ករពរអចេធវឱយមនភពធន់ និងទទួលបនលទធផលជវិជជមន (រូបភពទី២)។
  22. 22. 11 រូបភពទីរូបភពទីរូបភពទីរូបភពទី១១១១ ៖៖៖៖ ករយល់ដឹងអំពីមគ៌ របរកតីករយល់ដឹងអំពីមគ៌ របរកតីករយល់ដឹងអំពីមគ៌ របរកតីករយល់ដឹងអំពីមគ៌ របរកតី 3 របភព ៖ ផលិតេឡងវិញេដយមនករអនុញញ តពីមច ស់កមមសិទធិបញញ ៃនរូបភពេនះ ពីនយកដឋ នកិចចករជនជតិេដមភគតិច រដឋ ភិបល ៃនរបេទសអូរសត លីភគខងលិច (២២)។ 3 រូបភពេនះរតូវបនផលិតេឡងដំបូង េដយវ ិទយសថ ន Telethon Kids ឧរកិដឋកមម និងឧរកិដឋកមម និងឧរកិដឋកមម និងឧរកិដឋកមម និង អំេពហិងសអំេពហិងសអំេពហិងសអំេពហិងស កររបរពឹតតកររបរពឹតតកររបរពឹតតកររបរពឹតត េធវអតតឃតេធវអតតឃតេធវអតតឃតេធវអតតឃត អវតតមនៃនករងរ និង តួនទីរបកបេដយ អតថន័យ ករមនេរគឿងេញៀន ែដលបងកេរគះថន ក់ ករេរបរបស់េរគឿងេញៀន និងករេរបរបស់េរគឿងេញៀន និងករេរបរបស់េរគឿងេញៀន និងករេរបរបស់េរគឿងេញៀន និង េរគឿងរសវឹងរបកបេដេរគឿងរសវឹងរបកបេដេរគឿងរសវឹងរបកបេដេរគឿងរសវឹងរបកបេដយយយយ េរគះេរគះេរគះេរគះថន ក់ថន ក់ថន ក់ថន ក់ ករធល ក់ទឹកចិតតករធល ក់ទឹកចិតតករធល ក់ទឹកចិតតករធល ក់ទឹកចិតត កររបរស័យទក់ទង ជមួយមិតតភកតិនំេដរ ផលូវខុស ករមនទំនុកចិតតទប េទេលខលួនឯង ករលំបកែផនកចិតត សងគមមនករេកនេឡង វ ិបតតិធងន់ធងរ/ករខតបង់វ ិបតតិធងន់ធងរ/ករខតបង់វ ិបតតិធងន់ធងរ/ករខតបង់វ ិបតតិធងន់ធងរ/ករខតបង់ គួរឱយកត់សមគ ល់គួរឱយកត់សមគ ល់គួរឱយកត់សមគ ល់គួរឱយកត់សមគ ល់ បរ ិយកសលេរៀន មិនផតល់ ករគំរទ (របឈមេទនឹងករ សមលត់ គំរមកំែហង/ករេរសេអង ពូជសសន៍ មនករលំបកេនមនករលំបកេនមនករលំបកេនមនករលំបកេន ឯសលេរៀន និងឯសលេរៀន និងឯសលេរៀន និងឯសលេរៀន និង ករេរៀនសូរតករេរៀនសូរតករេរៀនសូរតករេរៀនសូរត មនបញហ ជមួយមិតតភកតិ ទរមង់ៃនករគិតែបបអវិជជមន ករចិញចឹមកូនែបបអវិជជមន និង កររបឈមេទនឹងអំេពហិងស ករកំណត់េដយខលួនឯង េទេលករកំណត់េដយខលួនឯង េទេលករកំណត់េដយខលួនឯង េទេលករកំណត់េដយខលួនឯង េទេល អរមមណ៍ ករយកចិតតទុកដក់ និងអរមមណ៍ ករយកចិតតទុកដក់ និងអរមមណ៍ ករយកចិតតទុកដក់ និងអរមមណ៍ ករយកចិតតទុកដក់ និង កររបរស័យទក់កនុងសងគមកររបរស័យទក់កនុងសងគមកររបរស័យទក់កនុងសងគមកររបរស័យទក់កនុងសងគម ជំនញេដះរសយបញហ មនភពទន់េខសយ កររបរស័យទក់ទងវ ិវឌឍន៍ពីដំបូងកររបរស័យទក់ទងវ ិវឌឍន៍ពីដំបូងកររបរស័យទក់ទងវ ិវឌឍន៍ពីដំបូងកររបរស័យទក់ទងវ ិវឌឍន៍ពីដំបូង ៃនេកសិកខួរកបលៃនេកសិកខួរកបលៃនេកសិកខួរកបលៃនេកសិកខួរកបល កតត ែហសនបនតពូជ SES មនករមិតទប ករឆលងេរគពីមត យ ករេរបរបស់េរគឿងេញៀន និងករប៉ះពល់ សរធតុែដលបំពុលេកសិកសរៃសរបសទ ករតមចំណី អហរ និង អហរូបតថមភ េពលេវលេពលេវលេពលេវលេពលេវល
  23. 23. 12 រូរូរូរូបភពទីបភពទីបភពទីបភពទី២២២២ ៖៖៖៖ មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់មគ៌ េឆព ះេទរកភពធន់4 របភព ៖ ផលិតេឡងវិញេដយមនករអនុញញ តពីមច ស់កមមសិទធិបញញ ៃនរូបភពេនះ ពីនយកដឋ នកិចចករជនជតិេដមភគតិច រដឋ ភិបល ៃនរបេទសអូរសត លីភគខងលិច (២២)។ 4 រូបភពេនះរតូវបនផលិតេឡងដំបូង េដយវ ិទយសថ ន Telethon Kids សមិទធផលផទ ល់ខលួន សមតថភពសងគម និង ភពធន់សមិទធផលផទ ល់ខលួន សមតថភពសងគម និង ភពធន់សមិទធផលផទ ល់ខលួន សមតថភពសងគម និង ភពធន់សមិទធផលផទ ល់ខលួន សមតថភពសងគម និង ភពធន់ ែផនកសម រតីែផនកសម រតីែផនកសម រតីែផនកសម រតី ឱកសសរមប់សមិទធិផល និង ករទទួលសគ ល់អំពីលទធផល ែដលសេរមចបន ករមនអរមមណ៍ ថ ខលួនឯងមនរបសិទធ ភពខពស់ និងមនតៃមល ករមនអរមមណ៍ ថមនទំនក់ទំនង េនកនុងសងគម ជំេនឿេទេលសុខភព និង បទដឋ នចបស់លស់ ករចិញចឹមកូនែដលផតល់ករេឆលយតប (ករែថទំ និងរតួតពិនិតយសមរសប) េជគជ័យេនកនុងករសិកស និងសមិទធិផលដៃទេទៀត កររបរស័យទក់ ទងវិជជមនជមួយ មិតតភកតិ ករប៉ះពល់េរគឿងេញៀន បងកេរគះថន ក់ មនករថយចុះ ករអភិវឌឍន៍ខួរកបលករអភិវឌឍន៍ខួរកបលករអភិវឌឍន៍ខួរកបលករអភិវឌឍន៍ខួរកបល របេសរបំផុត េនេពលរបេសរបំផុត េនេពលរបេសរបំផុត េនេពលរបេសរបំផុត េនេពល ទរកេនកនុងៃផទទរកេនកនុងៃផទទរកេនកនុងៃផទទរកេនកនុងៃផទ និងវ ័យកុមរតូចនិងវ ័យកុមរតូចនិងវ ័យកុមរតូចនិងវ ័យកុមរតូច ករេរៀនសូរត កររបរស័យករេរៀនសូរត កររបរស័យករេរៀនសូរត កររបរស័យករេរៀនសូរត កររបរស័យ ទក់ទង និងជំនញេដះរសយទក់ទង និងជំនញេដះរសយទក់ទង និងជំនញេដះរសយទក់ទង និងជំនញេដះរសយ បញហបញហបញហបញហ របកបេដយរបសិទធភពរបកបេដយរបសិទធភពរបកបេដយរបសិទធភពរបកបេដយរបសិទធភព កររបរស័យទក់ទងវិជជមន មនុសសេពញវ ័យ កតត ែហសនបនតពូជកតត ែហសនបនតពូជកតត ែហសនបនតពូជកតត ែហសនបនតពូជ ករកំណត់េដយខលួនឯងរបកបករកំណត់េដយខលួនឯងរបកបករកំណត់េដយខលួនឯងរបកបករកំណត់េដយខលួនឯងរបកប េដយរបសិទធភពេទេលអរមមណ៍េដយរបសិទធភពេទេលអរមមណ៍េដយរបសិទធភពេទេលអរមមណ៍េដយរបសិទធភពេទេលអរមមណ៍ ករយកចិតតទុកដក់ និងករយកចិតតទុកដក់ និងករយកចិតតទុកដក់ និងករយកចិតតទុកដក់ និង ករករករករ របរស័យទក់ទងសងគមរបរស័យទក់ទងសងគមរបរស័យទក់ទងសងគមរបរស័យទក់ទងសងគម ករមនគំរូវិជជមនពីមនុសស េពញវ ័យ និង ករចូលរួម សកមមភពសហគមន៍ ករមនៃផទេពះរបកបេដយ សុខភពលអ កត់បនថយករជក់បរី ករទទួលទនេរគឿងរសវឹង និង ករេរបរបស់ឱសថមិនបនរតឹមរតូវ បរិយកសសងគម និង េសដឋកិចចែដលគំរទដល់ករចិញចឹមកូន ជពិេសសអវតតមន ៃន ភពរកីរក និង កររបឈមេទនឹងអំេពហិងស អហរូបតថមភែដលផតល់ផលលអដល់សុខភព េនេពលទរកសថិតេនកនុងៃផទ និង កនុងអំឡុងេពលកុមរភព និង វ ័យជំទង់ េពលេវលេពលេវលេពលេវលេពលេវល
  24. 24. 13 ២.៤ េហតុអវីបនជករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងអចមនចំនួនេរចនហួសរបមណ េនកនុងចំេណម យុវជន? កតត ហនិភ័យែផនកចិតតសងគម ែដលអចរួមចំែណកេធវឱយមនករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងហួសរបមណ កនុងចំេណមយុវជន អចរតូវបនែបងែចកទូលំទូលយជ (១) កតត បរិសថ ន និង (២) កតត បុគគល។ កតត បរិសថ ន ទក់ទងេទនឹងសងគម សហគមន៍ និង រគួសរ។ កតត ទំងេនះ រួមមន សរេលកទឹកចិតត អំពីេរគឿងរសវឹងេនតមរបព័នធផសពវផសយសធរណៈ ដូចជ របព័នធផសពវផសយសងគម េរគឿងរសវឹង ែដលមនរួចជេរសច ដូចជ ករមងៃនករផគត់ផគង់េរគឿងរសវឹង គំរូៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបស់ ឪពុកមត យ និង ឥទធិពលពីមិតតភកតិ។ េបេទះបីជករផតួចេផតមេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរបស់យុវជន អចមនទំនក់ទំនងេទនឹងគំរូ ករចង់សគ ល់ ឬ ករចង់ “ចូលចុះនឹងេគ” ក៏េដយ ប៉ុែនតកររកស និង ករេកនេឡងៃនករេរបរបស់ភគេរចនពក់ព័នធេទនឹងករយល់េឃញថ ទទួលបនករេកតសរេសរ ជលកខណៈផទ ល់ខលួន ឬ ពីសងគម ែដលយុវជនមនទំនក់ទំនងេទនឹងករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង។ េបេទះបីជឥទធិពលបរិសថ ន គឺជកតត សំខន់េនកនុងដំណក់កលបឋមៃនវ ័យជំទង់ក៏េដយ ប៉ុែនត កតត ែហសនបនតពូជ មនឥទធិពលកន់ែតខល ំងេឡងេទេលករទទួលទនេរគឿងរសវឹងធងន់ធងរ េនកនុង ដំណក់កលបនទ ប់មកេទៀតៃនវ ័យជំទង់ រហូតដល់វ ័យដំបូងៃនភពេពញវ ័យ (១៣, ១៤ ,២៣)។ ភសតុតងលមអិតសរមប់តួនទីៃនែហសនបនតពូជ េទេលករទទួលទនេរគឿងរសវឹងកនុងបរិមណេរចន េនកនុងចំេណមយុវជន កំពុងមនករេកនេឡងកនុងករមិតេថរ និង បងហ ញឱយេឃញចបស់លស់ថ មនឥទធិពលជេរចនែដលបនបនតមរកតចំេពះករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង។ ឧទហរណ៍ យុវជន ែដលមនរបវតតិរគួសរមនបញហ េរគឿងរសវឹង មិនសូវងយរងអនុភពពីេរគឿងរសវឹង (មនអរមមណ៍ ថមិនសូវរសវឹង េបេទះបីជករមិតជតិអល់កុលេនកនុងឈមមនករមិតខពស់ជងអនកដៃទេទៀត ក៏េដយ)។ បុគគលមួយចំនួនងយរបតិកមមជមួយេរគឿងរសវឹង េបេទះបីជមនករមិតជតិរសវឹង តិចតួចក៏េដយ េដយពួកេគឆប់រកហមមុខ និង មនអរមមណ៍ មិនរសណុ កកនុងខលួនជទូេទ។ របតិកមមេនះ បណត លមកពីអង់ហសុីមអសកមមែដលបំបត់អុីរដូែហសន េនកនុងរបតិកមមគីមីេរគឿងរសវឹង
  25. 25. 14 េដយេគប៉ ន់របមណថ របជជនែដលមនរបតិកមមែបបេនះ មនវតតមនរបមណ ៤០% ៃនរបជ ជនអសុី។ អនតរទំនក់ទំនងរវងភពងយទទួលរងបណត លមកពីែហសនបនតពូជ និង បរិយកស មនភព សមុគសម ញ ប៉ុែនតវមនសរៈសំខន់ ដូចែដលមនករបងហ ញតមរយៈករេលកេឡងថ ែហសនែដល បនកំណត់ទុកជមុន អចមនឥទធិពលេទេលករេរជសេរសកតត បរិយកស (ឧ. រកុមមិតតភកតិែដល របឆំងនឹងសងគម) ែដលមនទំនក់ទំនងេទនឹងបញហ េរគឿងរសវឹង (២៣)។ និយយឱយខលី បរិយកស អចេដរតួនទីកត់បនថយមួយដ៏សំខន់ ឬ េដយែឡក វក៏អចជរមុញឱយមនករេកនេឡងផងែដរ េនកនុងករបងហ ញឱយេឃញអំពីហនិភ័យបណត លមកពីែហសនបនតពូជ សរមប់បញហ េរគឿងរសវឹង។ អយុៃនករចប់េផតមទទួលទនេរគឿងរសវឹង ករឆប់ចប់េផតមទទួលទនេរគឿងរសវឹង (មុនអយុ១៦ឆន ំ) មនទំនក់ទំនងយ៉ ងខល ំងកល េទនឹង ករវិវឌឍន៍ៃនវិបតតិេរបរបស់េរគឿងរសវឹង (១៥)។ ទំងកតត ែហសនបនតពូជ និង បរិយកស រតូវបន ចត់ទុកថមនឥទធិពលេទេលករផល ស់បតូរេទទទួលទនេរគឿងរសវឹង។ ដំេណ រករៃន “ករបងក ត់េភលង” អចពនយល់បនមួយែផនកអំពីទំនក់ទំនងរវងករឆប់ចប់េផតមទទួលទនេរគឿងរសវឹង និងហនិភ័យ កត់ែតធំេធងជងមុនៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងបងកបញហ េដយវដតៃនករប៉ះពល់េរគឿងរសវឹង ជេទៀងទត់ឆប់រហ័សពីដំបូង េនេពលខួរកបលមនករវិវឌឍន៍ បណត លឱយមនករផល ស់បតូររបព័នធ របសទ ែដលជរមុញឱយមនករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងកន់ែតេរចនេឡងបែនថមេទៀត។ ទរមង់ៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង ទរមង់ៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងមួយ មនទំនក់ទំនងយ៉ ងខល ំងកល េទនឹងបញហ េរគឿងរសវឹង រយៈេពលខលី និង រយៈេពលែវង។ ករទទួលទនេរគឿងរសវឹងបរិមណេរចនកនុងរយៈេពលខលី ែដល រែមងែតងរតូវបនកំណត់និយមន័យថ ជករទទួលទនេរគឿងរសវឹងករមិតសតង់ដរចំនួន ៥ែកវ េន កនុងឱកសទទួលទនេរគឿងរសវឹងមួយ ហក់មនទំនក់ទំនងដ៏សំខន់មួយ ជមួយផលវិបករយៈ េពលខលី េដយែឡក ភពញឹកញប់ៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង មនទំនក់ទំនងេទនឹងករអភិវឌឍន៍
  26. 26. 15 ៃនបញហ រយៈេពលែវង។ ករទទួលទនបរិមណេរចនកនុងរយៈេពលខលី នំឱយជតិអល់កុលេនកនុង ឈមមនករមិតខពស់ ែដលកតត េនះបងកឱយប៉ះពល់េទេលដំេណ រកររបរកតីៃនខួរកបលចំេពះករ ហមឃត់ និង សវ័យរគប់រគង ែដលនំឱយមនករេកនេឡងនូវហនិភ័យ កនុងករទទួលរងេរគះថន ក់ ភពេកងកច ឬ កររបរពឹតតផលូវេភទគម នសុវតថិភព។ ករទទួលទនេរគឿងរសវឹងញឹកញប់ បណត ល ឱយយុវជនគម នអធយរស័យភពធងន់ធងរ និង រុ ំៃរ ៉ (២៤) ែដល ចំណុ ចេនះរតូវបនេគយល់េឃញថ បនេធវឱយខួរកបលខិតខំទប់ទល់នឹងករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងករមិតធងន់ ែដលជេហតុបងកឱយមន បញហ ។ ដំេណ រករចិតតសរសតេនកនុងករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង មូលេហតុែដលជរមុញឱយមនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង។ មូលេហតុជក់លក់មួយចំនួនមនទំនក់ ទំនងេទនឹងករទទួលទនេរគឿងរសវឹង កនុងបរិមណកន់ែតេរចន និង បញហ ែដលទក់ទងេទនឹង េរគឿងរសវឹង។ ករទទួលទនសរមប់មូលេហតុសងគម គឺជកតត ទូេទបំផុតែដលជរមុញឱយ ទទួលទនេរគឿងរសវឹង សរមប់យុវជន និងមនុសសេពញវ ័យ ប៉ុែនត មូលេហតុទំងេនះ មិនបន ពយករណ៍ អំពីបញហ ទក់ទងនឹងេរគឿងរសវឹងេឡយ។ េដយែឡក ករទទួលទនេដមបីេធវឱយមនភព សបបយរីករយ និង ករទទួលទនេដមបីបនធូរអរមមណ៍ តនតឹង មនទំនក់ទំនងេទនឹងករេរបរបស់ េរគឿងរសវឹងជរួមែដលមនបរិមណកន់ែតេរចន ប៉ុែនត គឺមូលេហតុៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង េដមបីបនធូរអរមមណ៍ តនតឹងេទវិញេទ ែដលមនទំនក់ទំនងជក់លក់េទនឹងបញហ េរគឿងរសវឹង (១៨)។ បុគគលែដលទទួលទនេរគឿងរសវឹងេដមបីបនធូរអរមមណ៍ តនតឹង ែតងរយករណ៍ ឱយដឹងជ ញឹកញប់ថ ពួកេគរែមងែតងទទួលទនែតមន ក់ឯង េហយេគបនកត់សមគ ល់ផងែដរថ ករពឹងែផអក របស់ពួកេគេទេលេរគឿងរសវឹង អចេធវឱយមនករខូចខតបែនថមេទៀតចំេពះ សមតថភពេដះរសយ បញហ របស់ពួកេគ (២៤)។ កររំពឹងទុកេទេលេរគឿងរសវឹង។ លទធផលែដលេគបនរំពឹងទុកជមុន ចំេពះករេរបរបស់េរគឿង រសវឹង ែដលេគេហថកររំពឹងទុក មនឥទធិពលេទេលករទទួលទនេរគឿងរសវឹង (២៥)។ ករ រសវរជវបឋមបនេផត តចំេពះករពិនិតយេទេលឥរិយបថវិជជមន (២៦) ប៉ុែនត កររសវរជវេរកយ
  27. 27. 16 មកេទៀត បនកំណត់ថ ឥរិយបថអវិជជមនក៏អចមនឥទធិពលេទេលកររបរពឹតតទទួលទនេរគឿង រសវឹងផងែដរ។ ចំណុ ចេនះមនសរៈសំខន់េនេពលពិចរណអំពីយុទធសរសត េដមបីកត់បនថយ េរគះថន ក់ែដលទក់ទងេទនឹងេរគឿងរសវឹង អរស័យេដយលទធផលៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹង ែដលបុគគលរំពឹងទុកជមុន អចេធវករេដះរសយបន (២៧-២៩)។ េបេទះជដូេចនះកតី ក៏មនករ រសវរជវែដលបងហ ញថ ករជរមុញក៏អចរុញរចនឱយមនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងផងែដរ ែដល ករជរមុញទំងេនះ មនភពខុសគន ពីសកមមភពរបរពឹតតេដយេចតនផទ ល់ខលួន។ មនន័យថេបេទះ បីជយុវជនអចយល់ដឹង អំពីផលវិបកអវិជជមនៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងកនុងបរិមណេរចនក៏ េដយ ប៉ុែនត ពួកេគអចមនករលំបកកនុងកររបែកកករជរមុញឱយទទួលទន េរគឿងរសវឹងែដលេកត េឡងេដយសវ័យរបវតតិ (៣០)។ មូលេហតុែដលជរមុញឱយទទួលទនេរគឿង រសវឹង និង កររំពឹង ទុកជមុន គឺជកតត ពយករណ៍ ែដលមនលកខណៈលអបងគួរចំេពះករទទួលទនេរគឿងរសវឹងេនកនុង ចំេណមេកមងជំទង់ ែដលមុខងររបតិបតតិមនករអភិវឌឍន៍លអបងគួរ ប៉ុែនតចំេពះេកមងជំទង់ែដលមុខងរ របតិបតតិមនករអភិវឌឍន៍េខសយវិញ កតត ពយករណ៍ ែដលមនលកខណៈលអជង គឺកររបរស័យ ទក់ទងែដលេកតេឡងេដយសវ័យរបវតតិ (៣១)។ មិតតភកតិ និង ឪពុកមត យ ឥទិធពលពីមិតតភកតិ គឺជកតត មួយដ៏សំខន់គួរឱយកត់សមគ ល់េនកនុងគំរូៃនករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង របស់យុវជនមន ក់។ តួនទីរបស់មិតតភកតិេនកនុងករផតួចេផតមករេរបរបស់េរគឿងរសវឹងរបស់េកមងជំទង់ មនសរៈសំខន់ខល ំងណស់ (២០ , ៣២)។ េនេពលែដលយុវជនមន ក់ចប់េផតមទទួលទនេរគឿង រសវឹង យុវជនមន ក់េនះ មននិនន ករែសវងរកមិតតភកតិែដលទទួលទនេរគឿងរសវឹងផងែដរ។ េគក៏បន សេងកតេឃញផងែដរថ យុវជនមននិនន ករបេងកនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបស់ពួកេគ េនេពល ែដលពួកេគទទួលទនេរគឿងរសវឹងជមួយមិតតភកតិ។ បែនថមពីេនះេទៀត ពួកេគទំនងនឹងទទួលយក ករផតល់ជូនេរគឿងរសវឹង មនអរមមណ៍ ថមនសមព ធែដលតរមូវឱយពួកេគទទួលទនេរគឿងរសវឹង ឬ “សរមប” េទតមទមល ប់ទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបស់មិតតភកតិ រពមទំងអនុវតតតមគំរូសងគម សេងកត និង េធវតមឥរិយបថៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបស់មិតតភកតិពួកេគ (ឧ. េរគឿងរសវឹង គឺជ មេធយបយមួយដ៏លអ េដមបីជរមុញឱយមនអរមមណ៍ លអ)។ ករអេងកតតមរគួសរៃនយុទធសរសតេរគឿង
  28. 28. 17 េញៀនជតិកនុងរបេទសអូរសត លី បនបងហ ញឱយេឃញថ យុវជនែដលេរបរបស់េរគឿងរសវឹងបន រយករណ៍ ថ មិតតភកតិរបស់ពួកេគេសទរែតរគប់រូបទទួលទនេរគឿងរសវឹង េដយែឡកចំេពះអនក ែដលមិនទទួលទនេរគឿងរសវឹងបនរយករណ៍ ឱយដឹងថ មិតតភកតិរបស់ពួកេគតិចជងមួយភគបី ទទួលទនេរគឿងរសវឹង (៣៣)។ គំរូៃនករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបស់ឪពុកមត យ មិនចំេពះថេដមបីករកំសនត ឬ សរមប់េគល បំណងបនធូរអរមមណ៍ តនតឹងេឡយ ក៏ជកតត មួយគួរឱយកត់សមគ ល់ផងែដរ ែដលមនឥទធិពលេទេល េពលេវល និង រេបៀបែដលយុវជនចប់េផតម និង បនតករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង (៣៤)។ ឧទហរណ៍ ចំេពះយុវជនមួយចំនួន ករវិវឌឍន៍របស់ពួកេគេកតេឡងេនកនុងបរិបទែដលឪពុកមត យទទួលទន េរគឿងរសវឹងេរចនហួសរបមណ ដូេចនះ ករេរបរបស់េរគឿងរសវឹង គឺេសទរែតកល យេទជទមល ប់េទ េហយសរមប់ពួកេគ។ បែនថមពីេនះេទៀត ឪពុកមត យហក់មនឥទធិពលេទេលករេរជសេរសមិតតភកតិ អរស័យេដយេកមងជំទង់ែដលមនឪពុកមត យជក់បរី ឬ ទទួលទនេរគឿងរសវឹងញឹកញប់ ទំនងនឹង េរជសេរសេសពគប់ជមួយមិតតភកតិែដលមនកររបរពឹតតែបបេនះផងែដរ (៣៥)។ បុគគលិកលកខណៈសមបតតិ ករជរមុញែដលជែផនកមួយែដលេគចប់អរមមណ៍ ខល ំងេនកនុងកររសវរជវអំពីេរគឿងរសវឹង និង េរគឿងេញៀន គឺជបុគគលិកលកខណៈសមបតតិមួយ ែដលបុគគលមួយចំនួនមនករជរមុញខល ំងជងបុគគល ដៃទេទៀត។ បុគគលែដលមនករជរមុញ រែមងែតងមិនចង់រង់ចំេឡយ េហយបុគគលរបេភទេនះ ែតង េធវសកមមភពមុនេពលគិតគូពិចរណ។ បុគគលែបបេនះ ក៏រែមងែតងចង់ដឹង ចង់សគ ល់ អំពីអវីែដល ពួកេគមិនដឹង រពមទំងរែមងែតងចប់អរមមណ៍ ចំេពះភពរំេភបេនកនុងសកមមភពនន និង ជមួយ មិតតភកតិ។ មនភសតុតងឱយដឹងថ ករទទួលទនេរគឿងរសវឹងរបស់េកមងជំទង់ អចេធវឱយករ ជរមុញ កន់ែតមនភពខល ំងកល និង រឹងមំេឡងជលំដប់ (៣៦)។ េនេពលែដលយុវជនចប់េផតម ទទួលទនេរគឿងរសវឹងកនុងវ ័យេកមង កររបរពឹតតទទួលទនេរគឿងរសវឹងេនេពលេរកយមកេទៀត របស់ពួកេគ ហក់មនករជរមុញកន់ែតខល ំងេឡង េដយសរបរិយកសទទួលទនេរគឿងរសវឹង

×