Successfully reported this slideshow.
Your SlideShare is downloading. ×

Bir Öğrenci Proje yarışması Üzerinden Disiplinlerarası Birlikte Çalışma ve BIM

More Related Content

Related Books

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Related Audiobooks

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Bir Öğrenci Proje yarışması Üzerinden Disiplinlerarası Birlikte Çalışma ve BIM

  1. 1. BİR ÖĞRENCİ PROJE YARIŞMASI ÜZERİNDEN DİSİPLİNLERARASI BİRLİKTE ÇALIŞMA VE BIM MSTAS 2016 10. MİMARLIKTA SAYISAL TASARIM ULUSAL SEMPOZYUMU BİLGİ ÜNİVERSİTESİ . 27-28 HAZİRAN 2016 PROF. DR. SALİH OFLUOĞLU & GHINA AL-KAWI MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ ENFORMATİK BÖLÜMÜ
  2. 2. Sunum Özeti MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -02- 1. Bölüm: Mimarlık ve disiplinlerarası arası işbirliği 2. Bölüm: Ortak işbirliği ortamı olarak BIM 3. Bölüm: BIM destekli işbirliğine dayalı eğitim ortamları ve T- şekilli eğitim modeli 4. Bölüm: Design Together yarışması ve BIM tabanlı birlikte çalışma 5. Bölüm: Anket çalışması ve öneriler
  3. 3. 1. Bölüm MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -03- 1. Bölüm: Mimarlık ve disiplinlerarası arası işbirliği 2. Bölüm: Ortak işbirliği ortamı olarak BIM 3. Bölüm: BIM destekli işbirliğine dayalı eğitim ortamları ve T- şekilli eğitim modeli 4. Bölüm: Design Together yarışması ve BIM tabanlı birlikte çalışma 5. Bölüm: Anket çalışması ve öneriler
  4. 4. Mimarın değişen rolü ve birlikte çalışma MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -04-  Tarihi mesleki pratik: Yapı Ustası (master builder) / Tek karar verici Modern mesleki pratik  ve işbirliği yapma zorunluluğu • Yeni bina tipleri • Yapı biçimi ve inşaat teknikleri ile ilgili zorluklar • Yeni malzeme ve ürünler • Geniş bina programları • Yönetmeliklerin artması • Karar vericilerdeki artış İhtisaslaşma ve profesyonelleşme (mesleklerin ayrımı)
  5. 5. Yapı sektöründe işbirliği MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -05- • Yapı sektörü son derece bölünmüş bir karaktere sahiptir: milyonlarca müşteri, son kullanıcı, hizmet sağlayıcı, malzeme ve ürün üreticisi. • Paydaş sayısı • Sürecin işbirliksel doğası • İyi bir iletişim ve bilgi paylaşımı • Paydaşlar arasında farklılıklar: bilgi tipi, çalışma şekli, beklenti ve öncelikler
  6. 6. CAD verisi ile çalışma ve işbirliği sorunları MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -06- CAD verisi ile iletişim: • Sadece grafik bilgi (bina geometrisi) içeriği • 2B temsile dayalı yapı: planlar, kesitler, görünüşler ve detaylar • Proje revizyonu zorlukları • Fiili CAD standartları: DXF ve DWG Fiili BDT standartlarıyla veri değişimi Veri uyumsuzluğundan doğan sorunlar: • Dönüştürme: Verinin farklı formatlara dönüşümü sırasında karşılaşılan eksiklikler ve hatalar • Replikasyon: Aynı veriden tekrarlı kopyalar üretilmesi • Koordinasyon: Belgeler arası eş güncellemenin sağlanması Yapı sektöründe birlikte çalışabilirlik ile ilgili yetersizliklerden kaynaklanan ilave maliyet (Kaynak: A.B.D Standart ve Teknolojiler Enstitüsü 2002)
  7. 7. 2. Bölüm MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -07- 1. Bölüm: Mimarlık ve disiplinlerarası arası işbirliği 2. Bölüm: Ortak işbirliği ortamı olarak BIM 3. Bölüm: BIM destekli işbirliğine dayalı eğitim ortamları ve T- şekilli eğitim modeli 4. Bölüm: Design Together yarışması ve BIM tabanlı birlikte çalışma 5. Bölüm: Anket çalışması ve öneriler
  8. 8. BIM (Yapı Bilgi Modelleme) ile çalışma MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -08- BIM Modeli = Sanal Fiziki Bina • Bina ile ilgili tüm grafik (geometri/biçim vb.) ve alfasayısal (malzeme, maliyet, fiziksel çevre kontrolü vb) veriden oluşan bir 3B model meydana getirerek, bu modelin proje sürecine katılan paydaşlar tarafından binanın yaşam döngüsü boyunca ortak kullanımını sağlayan bir çalışma yaklaşımıdır. • 15 Ocak 2014 tarihli Avrupa Birliği Kamu İhale Yönergesi Üye ülkelerde 2016’ya kadar kamu sermayeli bina projelerde BIM kullanımının zorunlu olması veya teşvik edilmesi Graphisoft ArchiCAD™ Duvar elemanı nitelikleri ArchiCAD: Araç çubuğundaki bina elemanları-objeler
  9. 9. Birlikte çalışma ortamı olarak BIM MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -09- • İşbirliği ve veri yönetimi, bir projenin farklı evrelerini belirleyerek, bu evrelerde veri ve bilgi paylaşımını tanımlamaktır. MÜTEAHHİTLER PLANLAMACILAR MİMARLAR İNŞAAT MÜHENDİSLERİ MAL SAHİPLERİ MAKİNE MÜHENDİSLERİ YÜKLENİCİLER ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ • Bina yaşam döngüsü boyunca BIM modelinin proje paydaşları tarafından paylaşımı (başarı tüm paydaşların katılımına bağlıdır) • Projeyi yetkilendirilmiş bölümlere ayırarak koordine bir şekilde simültane çoklu çalışabilme • Sistem yaklaşımı - Bilgi hizmetkarlığı • Uzun süreli ortaklık yaklaşımı / güvenle birlikte çalışma
  10. 10. Tümleşik Proje Teslimi (IPD) MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -010- Proje paydaşlarının projenin erken evrelerinden itibaren birlikte koordinasyon içinde çalışmaya, bilgi alışverişinde bulunmaya, riskleri ve ödülleri bölüşmeye teşvik eden bir yaklaşımdır. Paydaş; • Rolleri ve sorumlulukları • Sürece dahil oldukları evreler • Değişilen bilgi içeriği ve formatı • Bilgi değişim zamanları
  11. 11. Disiplinlerarası çalışma için BIM modelleri MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -011- Yapısal Model Mimari Model Elektro-Mekanik Model (MEP) MEP: Mekanik, Elektrik ve Sıhhi Tesisat BIM veri modeli Ortak çalışma ortamı içerisinde farklı disiplinlerden modeller birbiri ilişki içinde kullanılabilir, aynı proje yetkilendirilmiş parçalara bölünebilir ve göreve göre istenmeyen bilgi içeriği gizlenebilir.
  12. 12. BIM destekli analizler ve hesaplamalar MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -012- Proje Yönetimi  Zaman faktörünü ekleyerek 4B modelleme üretme ve çakışma kontrolleri yapma Güneş / Gölge Analizi Güneş Işınımı Analizi Rüzgar Analizi Enerji Analizi  Çevresel Analizler Sık kullanılan bazı analiz tipleri Tesis Yönetimi  BIM verisinden bina işletimi sürecinde faydalanma  Yapısal Analizler  Strüktürel modeller oluşturma ve yapısal yük hesaplaması
  13. 13. İşbirliği standartları: Uygulama planları MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -013- Sayısal Mesleki Pratik Dökümantasyonu Amerikan Mimarlar Odası (AIA)– final v. 2013 BIM Uygulama (Deployment) Planı Autodesk- final v. 2010 Uygulama planı BIM ile ilgili tüm süreçlerde firmalara kılavuzluk eden bir belgedir. Tüm süreçlerde firma kaynaklarının doğru ve etkili kullanımını sağlamak, zaman ve maliyetle ilgili kayıpları azaltmak ve paydaşlarla etkili iletişime olanak vermek için oluşturulur.
  14. 14. İşbirliği standartları: BS1192 tabanlı işbirliği MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -014- BS1192:2007 Ana bileşenlerİ ROLLER VE SORUMLULUKLAR Roller ve Sorumluluklar Tasarım Koordinasyon Yöneticisi Ana Tasarımcı Ekip Görev Yöneticisi (Disiplin Şefi) Proje Bilgi Yöneticisi CAD Koordinatörü CAD Yöneticisi Arayüz Yöneticisi • Dosya adı ve revizyonları • Orijin ve yönlendirme • Çizim pafta şablonları • Katman standartları ve anotasyon Proje Oluşturan Zon Seviye Dosya Tipi Rol No BS AC 00 GF DR A 0001 STANDARD YÖNTEM VE PROSEDÜRLER • Veri paylaşımı ve işbirliği için bir çerçeve oluşturur • Belge ve çizim yönetimi • Proje süresi boyunca belge bilgisini saklar
  15. 15. İşbirlikçi standartları destekleyen yazılımlar MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -015- Tasarımcı ve mühendislerin işbirliği yaparken tasarım verisini düzenlemesi, dökümantasyonu, revizyonları yönetmesi için kullanılır. Bu veri yönetimi aracı Revit, AutoCAD vb. ürünlerle entegre çalışabilir. Arkada çalışan proje verisinin depolandığı SQL veritabanının ön yüzüdür. Autodesk Vault: BS1192
  16. 16. 3. Bölüm MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -016- 1. Bölüm: Mimarlık ve disiplinlerarası arası işbirliği 2. Bölüm: Ortak işbirliği ortamı olarak BIM 3. Bölüm: BIM destekli işbirliğine dayalı eğitim ortamları ve T- şekilli eğitim modeli 4. Bölüm: Design Together yarışması ve BIM tabanlı birlikte çalışma 5. Bölüm: Anket çalışması ve öneriler
  17. 17. BIM destekli tümleşik proje stüdyo uygulamaları MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -017- Disiplinlerarası BIM Atölyeleri: • Florida Üniversitesi • Illinois Üniversitesi • Kent State Üniversitesi • Pennsylvania State Üniversitesi • Salford Üniversitesi • Sidney Üniversitesi Bu yaklaşım gerçek/mesleki işbirlikçi proje ortamlarının eğitim kurumlarında benzerlerinin kurgulanması hedeflenir. Temel amaçlar: 1. Farklı disiplinlerin birlikte bulunduğu bir ortamda birlikte çalışma tecrübesi edinme 2. Farklı disiplinlerden kişilerin uzmanlıkları ve yaklaşımlarını anlama 3. Birlikte çalışmayı kolaylaştıran ortak veri ortamı olarak BIM’i kullanma,
  18. 18. BIM destekli tümleşik yaklaşım ve T-şekilli eğitim MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -018- • T-şekilli yaklaşım kişilerin kendi alanlarında derinlemesine bilgi sahibiyken diğer alanlarda da genel olarak bilgi sahibi ve öğrenmeye açıktırlar. • Yüksek öğretim kurumlarında bu tip profesyonelleri yetiştirmeye yönelik disiplinler arası birlikte çalışmayı teşvik eden birçok yaklaşım bulunmaktadır. • Bölümlerarası / fakülteler arası / üniversiteler arası işbirlikleri • Disiplinlerarası lisansüstü programlar generalists specialists • Arup, Buro Happold vb. kurumsal şirketlerden tümleşik tasarım ortamlarında çalışacak personel talebi
  19. 19. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -019- Prototip tasarım ile çalışma: İşbirliği sürecini hızlandırmak için binaya ait geliştirilebilir ön bir prototip tasarım kullanıldı. Proje öncesi eğitimler: Ekipler “Tümleşik Tasarım ve BIM,” “Sürdürülebilirlik ve Yeşil BIM” ve “Etkili Ekip Çalışması” konularında sunumlarla bilgilendirildi. BIM Wiki sitesi: Proje duyuruları ve yazılım esaslı bilgilendirmeler için bir ortam Proje aşamaları: •1. sunum: Mevcut prototipin analizi ve öneriler •2. ve 3. sunum: Tasarım süreci ve BIM iş kışları ve çıktıları •4. sunum: Proje çıktılarıının teslimi • Mimari/Peyzaj/Statik/Tesisat projeler • Sürdürülebilirlik/LEED analizleri • Metraj listeleri • 4D iş sırası kontrolü modeli • Çakışma kontrolü PROJE KONULARI: • Elementary School Prototype • Park Avenue Child Care Center • Mt. Nittany Elementary School EKİPLER VE DİSİPLİNLERİ: Toplam 18 öğrenci (3 ekip x6 disiplin) Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, İnşaat Müh., Makine Müh, Elektrik Müh., Yapım Yönetimi PROJE YÜRÜTÜCÜLERİ: R. Holland, J. Messner, U. Poerschke, M. Pihlak Penn State Üniversitesi 497C BIM Design Studio http://bim.wikispaces.com/ARCH+497A+-+BIM+Studio
  20. 20. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -020- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – Konsept ve mimari modeller
  21. 21. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -021- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – Strüktürel Model
  22. 22. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -022- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – Mekanik/Tesisat Modeli
  23. 23. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -023- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – LEED ve sürdürülebilirlik analizleri
  24. 24. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -024- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – 4D iş sırası kontrolü modeli
  25. 25. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -025- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – 3D çakışma kontrolü
  26. 26. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -026- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – Metraj listeleri
  27. 27. BIM destekli tümleşik eğitim uygulamaları-PSU MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -027- PSU 497C BIM Design Studio (2011) – Planlanan ve uygulanan iş akışı çizelgeleri
  28. 28. 4. Bölüm MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -028- 1. Bölüm: Mimarlık ve disiplinlerarası arası işbirliği 2. Bölüm: Ortak işbirliği ortamı olarak BIM 3. Bölüm: BIM destekli işbirliğine dayalı eğitim ortamları ve T- şekilli eğitim modeli 4. Bölüm: Design Together yarışması ve BIM tabanlı birlikte çalışma 5. Bölüm: Anket çalışması ve öneriler
  29. 29. Design Together yarışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -029- • Ekipler üç disiplinden 3-6 kişi • Mühendislik öğrencileri en az 3. sınıf, mimarlık öğrencileri en az 2. sınıfta öğrencisidir. • 2016 yılı yarışmasına 12 üniversiteden 112 öğrenci ve 24 ekip katılmıştır. • Yarışmaya katılan her ekipten belirli sayıda öğrenciye BIM yazılımları ve işbirliği konularında İTÜ’de bir ön eğitim verilmiştir. Yarışma, Mimarlık, İnşaat ve Makine Mühendisliği öğrencileri için birlikte çalışabildikleri gerçek dünyadaki BIM destekli Tümleşik Proje Teslimi ortamı sunmuştur. • Düzenleyen: İstanbul Teknik Üniversitesi Mühendisliğe Hazırlık Kulübü • Sponsor: Autodesk
  30. 30. Design Together yarışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -030- Proje konusu ve yeri: İTÜ Ayazağa yerleşkesinde bir öğrenci aktivite merkezi Teslimde istenenler: • Mimari model • Strüktürel model ve analizler • Tesisat modeli • Sürdürülebilirlik analizleri • 3D çakışmaları kontrolü raporları • 4D yapım süreci modeli • Metraj dosyaları Proje sonucu: 24 ekipten sadece 6 tanesi projesini teslim etmiştir. Yarışmayı kazanan “KTU-Together” ekibinin projesi
  31. 31. Design Together yarışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -031- “KTU-Together” ekibinin projesi – konsept ve mimari proje
  32. 32. Design Together yarışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -032- “KTU-Together” ekibinin projesi – strüktürel ve tesisat analizi ve proje
  33. 33. Design Together yarışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -033- “KTU-Together” ekibinin projesi – iş planı ve çalışma koordinasyonu
  34. 34. Design Together yarışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -034- “KTU-Together” ekibinin projesi – sürdürülebilirlik analizleri
  35. 35. 5. Bölüm MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -035- 1. Bölüm: Mimarlık ve disiplinlerarası arası işbirliği 2. Bölüm: Ortak işbirliği ortamı olarak BIM 3. Bölüm: BIM destekli işbirliğine dayalı eğitim ortamları ve T- şekilli eğitim modeli 4. Bölüm: Design Together yarışması ve BIM tabanlı birlikte çalışma 5. Bölüm: Anket çalışması ve öneriler
  36. 36. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -036- 1. Anket çalışması • Yarışma öncesi yapılmıştır. • Amaç: İşbirliği öncesinde öğrencilerin işbirliği ve ekip çalışması ile ilgili beklentileri ve süreçlerle ilgili planlarını anlamak • Örnek boyutu: İTÜ’de ön eğitime gelen tüm ekiplerden 20 mimarlık, 20 inşaat mühendisliği, 16 makine mühendisliği öğrencisi olmak üzere 56 öğrenci katılmıştır. 2. Anket çalışması • Yarışma teslimi sonrası yapılmıştır. • Amaç: BIM destekli birlikte çalışma deneyimini anlamak ve disiplinlerarası işbirliğinin eğitimde kullanımı hakkında öneriler geliştirmek • Örnek boyutu: Projesini teslim eden 6 ekipten 4 mimarlık, 11 inşaat mühendisliği, 1 makine mühendisliği öğrencisi olmak üzere 16 öğrenci katılmıştır. İki ankette de disiplinlererası işbirliği süreci, BIM’in ortak veri ortamı olarak işbirliğindeki rolü ve disiplinlerarası çalışma pratiğinin eğitim müfredatında uygulanabilirliği konularında sorular yer almıştır.
  37. 37. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -037- 1- Disiplinlerarası öğrenci çalışmalarında birlikte çalışma deneyimi Öğrencilerin çok büyük bir kısmı bu tecrübeyi olumlu bulmuşlardır (%90) Birlikte çalışmanın özellikle faydalı bulunduğu alanlar: • Farklı disiplinlerden paydaşların rol ve ihtiyaçlarını anlamak (%95), • Bütüncül bir projede uzmanlık karar ve sorumluluklarını paylaşmak (%91), • Yapımda ortaya çıkabilecek sorunları önceden görmek (%86) “Tasarım sınıfları ve konsept aşaması bitirildikten sonra, inşaatçının alanında çalışmaya başlanır. Diğer disiplinlerle çalışmak ve birlikte karar vermek için bu gereklidir. Bundan dolayı, bu yarışma gelecekte, gerçek iş ortamında kabiliyetlerimizi yerine getirmemizi ve kendi disiplin yeterliğimizi kazanmamızı sağlayacak olan meslek öncesi eğitimle benzerlik göstermektedir.” “Mimari projeler, inşaat, makine ve elektrik bölümleri yardımıyla detaylandırılarak daha gerçekçi sonuçlar elde edilebilir.”
  38. 38. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -038- • 2. anketteki öğrencilerin %60’ı ekip üyelerinin birbirine bağımlığının bilgi akışında tıkanmalara yol açtığını iddia etmektedir. • Düzgün bilgi akışı sağlamak ve süreçleri koordine etmek için bir plan çerçevesinde çalışmak önemlidir. Projelerini teslim eden ekiplerin üyelerinin %70’i bir plan dahilinde çalıştıklarını belirtmiştir. “Sürecin belirli bölümlerinde belirli periyotlarda, proje planı ortaya konularak etkili bir şekilde tamamlanabilir ve bu süreler, yarışma projemizin sunulmasının son teslim tarihini belirlemektedir.” • İlk ankete katılan öğrenciler için iyi bir işbirliği aşağıdakileri gerektirmektedir: • %83’ü ortak bir ekip vizyonu ile çalışmak • %64’ü farklı fikirlere saygı göstermek işbirliği için ayrıca çok önemli olduğunu belirtmişlerdir. “Takım olarak bilgi alışverişinde bulunarak ve birbirimizin fikirlerine ve görüşlerine saygı göstererek işbirliği içinde çalıştık. Birlikte beyin fırtınası yaptık ve hatalarımızı düzelttik. Böylece, farklı perspektifler elde etmiş olduk. Aynı zamanda bu işbirliği bize, güzel bir işgücü deneyimi sağlamış oldu.” • Ancak proje tesliminden sonra yapılan ikinci anket çalışmasında öğrencilerin yarısından fazlası (%56) aynı vizyon ve anlayış içinde çalışmadıklarını söylemişlerdir. 1- Disiplinlerarası öğrenci çalışmalarında birlikte çalışma deneyimi
  39. 39. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -039- 2- BIM araçlarının birlikte çalışma gerektiren disiplinlerarası öğrenci çalışmalarında kullanılabilirliği • %75’den fazla yarışmacı daha önce bir BIM yazılımı kullanmamıştır. • %77’si okullarında BIM ile ilgili bir dersin mevcut olmadığını iddia etmektedirler. • Bilenler kendi çabalarıyla öğrenmektedirler. • Öğretim elemanlarının da BIM hakkında bilgi sahibi olmadıklarını ve kullanımını teşvik etmediklerini belirtmişlerdir: “(BIM modeli yerine) elle üretilmiş maket istiyorlar, ön yargı çok büyük” “genel olarak kullanmamak gerektiğini, üç boyutlu programlar arasında en kötüsü olduğunu düşünüyorlar” “şu ana kadar çok sıcak bakıp evet BIM iyi ki kullanıyorsun diyen olmadı; farklı uygulamalara yönlendirilmeye çalışıldı.”
  40. 40. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -040- 2- BIM araçlarının birlikte çalışma gerektiren disiplinlerarası öğrenci çalışmalarında kullanılabilirliği BIM yazılımlarının en çok tercih ettikleri beş kullanım nedeni: 1. 3B yapı modeli oluşturma (13 kişi), 2. Kavramsal tasarım sırasında biçim oluşturma (11 kişi), 3. Görsel animasyon oluşturmak ve sunumlar yapma (9 kişi), 4. Yapı strüktürü ile ilgili model oluşturma (9 kişi) 5. Projeyle ilgili tüm çizim dökümantasyonunu üretme (9 kişi) BIM yazılımlarının en önemli bulunan üç özelliği: 1. Tasarım ve projelendirmede koordinasyon, hassasiyet ve kaliteyi arttırması (24 kişi) 2. BIM yazılımlarının zengin veri (grafik ve grafik olmayan) içeren 3B modeler oluşturması (23 kişi) 3. Zaman ve insan kaynakları açısından verimliliği arttırması olarak yanıt vermişlerdir (22 kişi) BIM yazılımlarının işbirliği açısından en önemli görülen üç özelliği: 1. Ekip üyeleri arasında zamanında bilgi paylaşımı daha sonra oluşacak revizyonları azaltması ve projede etkinlik/verimliliği arttırması (12 kişi) 2. Tüm ekip üyelerin arasında ortak veri ortamı oluşmasını sağlaması (11 kişi) 3. BIM'in mimari stüdyo projelerinde daha sürdürülebilir çözümler üretmeyi desteklemesi (9 kişi)
  41. 41. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -041- 3- Eğitim programlarında disiplinlerarası çalışma olanakları: • Yarışmada projelerini teslim eden öğrencilerin tümü (16 kişi) disiplinlerarası işbirliğine dayalı bir proje dersinin müfredatta yer almasının faydalı olacağını düşünmektedir. • Dersin müfredattaki durumu: • 3. yılda (6 kişi) • 4. yılda (10 kişi) • zorunlu bir ders (10 kişi) • Dersin en önemli bir katkıları: • Gerçek dünyadaki birlikte çalışma kültürüne benzer bir ortam oluşturması (16 kişi) • Farklı disiplinlerin birbirine tanımasına fırsat vermesi (10 kişi) “Bu ders sayesinde, öğrenciler, gerçek yaşam açısından projenin sorunlarını görme fırsatına sahip olacaklardır ve böylece BIM sürecinin önemi, daha önceden bu teknolojiyi eğitime katarak gerçek iş hayatının daha iyi anlaşılmasına atfedilebilir...” “Tüm disiplinleri bir araya getirmek için böyle bir dersin olması kesinlikle çok önemlidir. Bunun yanında, böyle projelerde, daha fazla verimli ve sürdürülebilir yarışmalar, arttırılabilir. Böyle bir ders türünde, öğrenciler, gerçek iş dünyası sorunlarıyla karşılaşabilirler. Bu derste, karşılaştıkları bu sorunlara karşı öğrencilerin çözüm yolları üretmeleri sağlanır.”
  42. 42. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -042- 3- Eğitim programlarında disiplinlerarası çalışma olanakları: • Bazı öğrenciler bu projenin aşağıdaki şekillerde sunulabileceğini belirtmişlerdir: • uygulama projesi, • bitirme projesi • müfredat dışında çalıştaylar “proje stüdyoları revize edilebilir” “…. özellikle son sınıflardaki bitirme projelerinde birden fazla bölüm ortak proje yapabilir” “tasarım derslerinde konsept aşaması bitip yapı strüktür bilgileri girilmeye başlandığında diğer disiplinlerle ortak karar verilebilir” • Bölüm öğretim elemanları ve fakülteler arası koordinasyonun olması ve kampüslerin yakın olması gerektiği ayrıca ifade edilmiştir. • (%63) öğrenci bu ders için BIM yazılımı bilmenin bu dersin ön şartı olması gerektiğini söylemiştir.
  43. 43. Anket çalışması MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -043- 3- Eğitim programlarında disiplinlerarası çalışma olanakları: • İlk anket çalışmasında bazı öğrenciler mevcut • Mevcut ve yoğun müfredatlarında bu tip yenilikçi çalışmaların gerçekleşmesinin zor olacağını, • Öğretim elemanlarının yeterince vizyon sahibi olmadıklarını belirtmektedirler: • Disiplinlerarası çalışma ortamları oluşturmak yerine uzun süreli staj olanaklarının tercih edilebileceğini belirtmiştir: “üniversite hocalarının kendine has yöntem ve davraışları bulunmaktadır. Farklı çalışmalar açık olacaklarını sanmıyorum” “okul yeteri kadar yoğun. Bu yüzden uygulanması zor. Yani BIM yoğun çalışlma gerektiriyor ve kendi bölümüz yanında zor.” “okul yönetiminde olan hocaların vizyonlu olması gerekir.” “farklı bölümlerdeki öğrencilerin farklı kampüs, farklı ders programı, farklı sınav takvimi gibi konulardan dolayı zaman sıkıntısı…ortak derslerin ve müfredatın yapılması çok olası değil”
  44. 44. Sonuç ve öneriler MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -044- 1. Bilişim altyapısı 2. BIM ve diğer sayısal medya dersleri 3. Teknoloji ile barışık öğretim elemanları 4. Uygulama planı 5. Proje konuları seçimi 6. Fakülteler arası koordinasyon
  45. 45. Teşekkürler … DESIGN TOGETHER YARIŞMASI ÖN EĞİTİM PROGRAMI - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -45- • E-posta sayisalmimar@gmail.com • Blog: www.sayisalmimar.com • Facebook: facebook/sayisalmimar • Twitter: @sofluoglu (art-tech-ture) • Linkedin: tr.linkedin.com/in/sayisalmimar Mimar Sinan Güz. San. Üniversitesi Enformatik Bölümü Bomonti, Şişli, İstanbul İletişim bilgileri: MSTAS 2016 - PROF. DR. SALIH OFLUOĞLU -045-

Editor's Notes

  • Sürdürülebilir mimarlık anlayışı uzun yıllardır takip edilmektedir. Ancak Enerji kaynaklarnın kısıtlı olması, fosil enerji kaynaklarına bağlı ekonomilerin yarattığı küresel ısınma etkileri bu yöndeki çabaları daha da önemli hale getirmektedir. Burada MSGSÜ’de yürttüğümüz bu yöndeki bir eğitim yaklaşımını anlatacağız.
  • Bir projenin farklı evrelerini belirleyerek, bu evrelerde veri ve bilgi paylaşımını tanımlamaktır. BIM uygulama alanlarından önemli bir tanesidir.
    Bu tanımda bahsedilen her bir evrede birden fazla disiplin yer alıyor olabilir. Bu durumda diğer disiplinlerde göz önüne alınmalıdır.
    Örneğin tasarım evresinde mimari, yapısal, mekanik ve elektrik modeli oluşturulabilmektedir. Bu disiplinler ofis içinde veya coğrafi olarak farklı yerlere dağılmış bulunabilir.

    Tipik bir BIM uygulama planı bu slayttaki alanlardan meydana gelir: İşbirliği BIM uygulama planının önemli bir parçasıdır.

    Bilgi olarak kastedilen işbirliğinde kullanılabilmesi için sınıflandırılmış, anlamlandırılmış veridir. Örnek: mimari tasarıma bir dosyadan oluşan bir veridir. Bu veri tarihinde a kişi tarafıdnan doğrulanmıştır ve verinin tarihli veya numaralı sürümüdür. Bu tanımlamalardan sonra kullanılabilir bilgi haline gelmektedir.

    1-Veri yaratımı ve paylaşımı: Verinin yönetimi ile ilgili işlemlerdir: Verinin tanımlanması, düzenlenmesi ve paylaşılması, veri erişim izinleri ve kopyalanması (replikasyon) için iş adımlarının tanımlanması ile ilgilidir.

    2-Bilgi paylaşımı: Aynı tasarım disiplini veya farklı disiplinlerle bilginin paylaşılacağı evreleri, izin seviyesi durumu ve paylaşılan verinin versiyon bilgisini tanımlar. Veriyi kim yarattı? Verinin versiyonu, son versiyon mu? Kim doğruladı? Ne amaçla kullanılması planlanıyor?

    3-Veri birlikte kullanılabilirliği: Projedeki farklı veri formatları ve bunların bir araya gelişi, gerektiğinde dönüştürülmesiyle ilgili iş adımlarını içerir. Farklı yazılım ve formatlar bir projede kullanılabilir. Olası çözümler a-aynı formatın kullanılması b-verinin dönüşümü için araçlara başvurmak 3-Farklı formatta veriyi bir aray getiren yazılımlarla çalışmak (navisworks gibi). Gerçek hayatta tüm bunların kombinasyonu kullanılır.

    4-İletişim ve etkileşim: Katılımcılar arasında veri paylaşımıyla ilgilidir. Projenin son durumu ve tasarım veri yapıları (design data artefacts) ilişkin bilgilendirme ve iletişim süreciyle ilgilidir. Gösterim tablosu (dash boards), e-mail bilgilendirmeleri ve hızlı iki yönlü işbirliği gerçekleştiren sosyal medya araçlarıdır. E-mail’de veri talep edilir Dashboard’larda veri itilir (push) edilir ve katılımcıların erişmesi sağlanır, etkileşimlidir.







  • Revit Server is used to manage data sharing in a Revit Environment. The users can be located in different countries or regions. The solution is developed by designing central and local servers and syncing local servers with the central server.


  • One of the unique aspects of BIM is that objects (or architectural elements) can contain multiple views. Views are data sets. These data sets can be extracted for interdiciplinary building represesentations and calculations. BIM data model supports different stages of the building life cycle. In this respect it is very different from earlier technologhies used only the stage at hand. The In those technologies the model needs to be regenerated.


  • 1990 yılında Birleşik krallıkta bulunan bir yöntemdir. 1998 yılında yenilenerek CAD standardı haline egldi.
    2007’de BIM iş akış süreçlerini dahil ederek BIM’i destekledi. Standard küçük, orta ve büyük birçok projede uygulanmıştır.
    Tüm proje boyutları için ortalama %10 tasarruf sağladığı görülmüştür. Bu veri İngilitere’de bu tür çalışmalar yapan bir ajans olan Construction Project Information Committee (CPIC)’den gelmektedir.

    Bu yeni standart tüm proje ekibine etkin veri değişimi yapmak ve verimliliğini arttırmak, aynı zamanda maliyeti düşürmek için kılavuzluk eder.
    BS1192 standardı, işbirliği için disiplinlinli bir süreç ve tanımlı bir isimlendirme yöntemi kuralı kullanarak, bina yapım bilgisinin üretim, yayımı ve kalitesi için bir yöntem oluşturur.
    Bu standart projelerin tasarım, yapım, işletme ve yıkımı ve tedarik zinciri boyunca, bilginin hazırlanması ve kullanımına dahil olan tüm katılımcılara uygulanabilmektedir.

    BIM yeterlilik modeli, hatalarını ortadan kaldırmak ve atıkları azaltmak için 2B/3B koordinasyonu için bir süreç/yöntem olarak BS1192’yi uygulamayı tavsiye etmektedir.

    BIM yeterlilik modeli İngiliz hükümeti tarafından kendi ihtiyaçlarına göre adapte edilmiştir. Level 2 seviyesi yeterliliği BS1192 kullanımını zorunlu kılmaktadır. İngiliz hükümeti 2016 yılında tüm kamu binaları ihalelerinde BIM modelini zorunlu kılmıştır. Şirketlerin başvuru yapabilmeleri için de en az Level2 seviyesinde bir yeterliliğe sahip olmaları gerekmektedir.

    ROLLER VE SORUMLULUKLAR: Projenin başlangıcında tasarım ekibi ve kendi işlerinde tasarım içeriğini kullanan özel alt yüklenicilerin rol ve sorumluluklarını tanımlamak önemlidir. Teslim edilecekler için ekipler için sorumlulukarın takvimi/zamanlaması yer alır. Yöneticilerin adları farklılık gösterebilir. Önemli olan mülkiyet, sorumluluk ve yetkidir.
    Burada gösterilen büyük bir projedeki takım elemanlarının rolleri ile ilgili bir örnektir.

    STANDART YÖNTEM VE PROSEDÜRLER: En üst seviyede projeler ortak genel işlemleri takip etmesi beklenir. Projeler arası tutarlılığın olması ve ortak veri ortamının desteklenmesi için bu önemlidir.

    ALTTAKİ ANA ŞEMA:
    Ortak veri ortamının dört evresi bulunmaktadır.
    Work in progress WIP (süren): Üzerinde çalışmanın devam ettiği birden fazla disiplinin kendi ait alanlarına sahip olduğu evredir. Verilerini bu alnlarda oluştururlar.
    Shared (paylaşılan): Veri paylaşılacak seviyeye geldiğinde paylaşılan kısmına geçirilir. Herhangi bir bilgi buraya geçmeden önce doğrulama sürecinden geçmesi gerekir. Veri kontrol edilir, onaylanır ve transferine izin verilir.
    Published (yayımlanan): Aynı doğrulama adımları burası için de geçerli olmaktadır.
    Archive (arşivlenen):

    Avantajları: Birden fazla disiplin birlikte çalışmasını sağlar. En büyük avantaj, birçok paydaşın veriyi son ana kadar tutup artık final hali olduğuna kesin emin olduktan sonra paylaşmasına getirdiği farklı bakıştır. Veri nasıl kullanılabileceği ile tanımlama yapılarak da tam bitmemiş haliyle paylaşılabilir. Bir başka disiplin bu bilgiye belki sadece altlık yapmak için ihtiyaç duyuyor olabilir. Erken paylaşım bu disiplinin aynı anda iş üretmesine yardımcı olur.

    Verinin ne zaman, kimin tarafından paylaşıldığı vb. bilgilerde veriyle birlikte kaydedilir.
    Bilgi paylaşılsa veya tekrar kullanılsa da mülkiyeti oluşturan da olmaya devam eder
    Payşılan bilgi koordine edilen bilginin üretimindeki zaman ve maliyeti azaltır
    Model dosyalarının farklı kombinasyonlarından istenilen sayıda belge yaratılabilir.









  • Tüm sektörlerde, kendi uzmanlık alanı dışında birlikte çalıştığı ve işbirliği yaptığı kişilerin alanlarında genel bilgi sahibi olması gereken profesyonellere ihtiyaç giderek artmaktadır
    Uzmanların kendi alanlarında bilgi üretmesi
  • Öğrencilerin prototipi ve konumunu değiştirerek ön tasarımın işlevselliği, biçim estetiği ve analizlerle sürdürülebilirliğini geliştirmeleri hedeflendi.
  • betonarme / 2katlı)
  • Yapı meslek gruplarında paydaşlar arası işbirliği olağan bir uygulama olmasına rağmen öğrenciler öğrenimleri süresince, kısa sureli, staj, öğrenci kulübü aktiviteleri ve yarışmalar dışında bu tecrübeyi yaşama fırsatı bulamamaktadır.
  • Yapı meslek gruplarında paydaşlar arası işbirliği olağan bir uygulama olmasına rağmen öğrenciler öğrenimleri süresince, kısa sureli, staj, öğrenci kulübü aktiviteleri ve yarışmalar dışında bu tecrübeyi yaşama fırsatı bulamamaktadır.

    Gerçek dünyada da özellikle Tümleşik Proje Teslimi uygulamalarında ekipler için roller, süreçler ve bilgi değişiminin tanımlandığı uygulama planı ile kritik bir önemdedir.
  • İkinci soruda öğrencilerden BIM yazılımlarının en önemli bulduklarını üç özelliğini işaretlemeleri istendi. Ortaya çıkan sıralama teknolojinin daha genel ve kapsayıcı özelliklerinin, daha işlev spesifik görevler için kullanımlarının önünde tercih edilmiştir:
  • Bilişim altyapısı: Bu tip bir ders için hızlı bir ağ ve İnternet alt yapısı, giderek bulut tabanlı çalışan BIM yazılımlarının kullanılması, çevrimiçi video konferans toplantılarının düzenlenmesi ve çoklu ortam verisinin değişimi açısından önemlidir. Ayrıca sunum ve toplantılarda etkileşimi arttırmak, çakışma kontrolü ve tasarımla ilgili sorunların daha kolay tespiti için geniş projeksiyon alanları, VR ve arttırılmış gerçeklik gibi sarmal teknolojiler ve BIM ile tümleşik akıllı tahta teknolojileri faydalı olacaktır.
    BIM ve diğer sayısal medya dersleri: Müfredatta yer alacak bazı BIM ve diğer sayısal medya ile ilgili eğitimler öğrencileri disiplinlerarası çalışmalarda daha donanımlı hale getirecek, daha fazla zamanlarını tasarım ve temsil ile ilgili ayırabileceklerdir. Zaman zaman bazı özel eğitimlerinin proje çalışması ile birlikte yoğunlaştırılmış bir şekilde verilmesi de seçenekler arasında bulundurulabilir. Bazı eğitim materyelinin çevrim için ulaşılabilir olması, ders dışındaki zamanlarda da öğrencilerin aktif öğrenmelerini sağlayacaktır.
    Teknoloji ile barışık öğretim elemanları: Son yıllarda önemli mimarlık okullarında mimari proje atölye yürütücülerinden mesleki bilgileri yanı sıra BIM ve CAD konularında bilgi sahibi olması aranmaktadır. Öğretim elemanının öğrencilere tasarımlarını oluşturma ve ifade ederken kullandıkları araçlarla ilgili deneyimlerini aktarmaları beklenmektedir. Disiplinlerarası işbirliği sürecinde katılan her branştan birer sorumlu eğitmen ve bir de sürecin planlanan bir şekilde gerçekleşmesini sağlayacak bir koordinatöre ihtiyaç olacaktır. Bunlar haricinde, öğrencilerin kolayca erişebilecekleri, özellikle BIM ve CAD araçlarının kullanımı konusunda deneyimli bir araştırma görevlisinin varlığı da önemlidir.
    Uygulama planı: Mesleki uzmanlıkları, öncelik ve çalışma biçimleri farklı olablecek kişilerin bir araya gelerek bir proje üretmesi kolay değildir. Rol ve sorumluluklarının tam belli olmadığı ve belirli bir çalışma programının olmadığı eğitim ortamlarında bu durum daha da zorlaşabilir. Bu nedenle disiplinlerarası işbirliği gerektiren bir eğitim sürecinde katılımcıların birlikte çalışmak için kılavuz olacak bir uygulama planı hazırlamaları önemlidir. Bu sayede projede iş akışı, veri değişimi ve roller açıklığa kavuşabilecektir.
    Proje konuları seçimi: Farklı disiplinlerden kişilerin bir araya gelerek, değişik evrelerinde rol alabileceği, uzmanlık bilgi birikimlerini kullanabilecekleri, onlara katkı yapacak tip ve ölçeklerde konular üzerinde yoğunlaşılabilir. Bu konuların ulusal ve uluslararası enerji politikaları, güncel sürdürülebilirlik hedefleri ile uyumlu ve tesis yönetimine kadar uzanan bina yaşam döngüsünü içerecek bir vizyonda kurgulanması önemlidir.
    Fakülteler arası koordinasyon: İşbirliği yapan bölümlerin öğretim elemanları ve öğrencilerinin ders programı, kullanılacak mekanlarının yoğunluğu ve bölümlerin şehir içindeki konuları ortak bir program yapmayı zor hale getirebilmektedir. Müfredatlarda disiplinlerarası çalışmaya katılacak bölümlerin tümü için müfredatlarından ortak ve esneklik yaratabilecek formüller geliştirmek, zaman zaman elektronik iletişim ortamlarını kullanmak ve zorunluluk hallerinde mesai saatleri dışında toplanmak mümkündür.

×