Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Van de functie van cultuur naar de culturele functie - Lode vermeersch

647 views

Published on

Presentatie 'Van de functie van cultuur naar de culturele functie' van Lode Vermeersch tijdens de Trefdag sociaal-cultureel werk op 17 november 2016 in de Zebrastraat in Gent.

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Van de functie van cultuur naar de culturele functie - Lode vermeersch

  1. 1. DesignCharles&RayEames-Hangitall©Vitra Van de functie van cultuur naar de culturele functie November 2016 Gent Lode.vermeersch@kuleuven.be
  2. 2. CULTUUR EEN OUD VRAAGSTUK
  3. 3. 3 Autopositief
  4. 4. 4
  5. 5. 16-11-2016 5
  6. 6. 6
  7. 7. 16-11-2016 7
  8. 8. 16-11-2016 8
  9. 9. 16-11-2016 9
  10. 10. 16-11-2016 10
  11. 11. 16-11-2016 12
  12. 12. 16-11-2016 13
  13. 13. 16-11-2016 14
  14. 14. 16-11-2016 15
  15. 15. 16-11-2016 16 Als we niet precies(er) weten wat het is… 1. … dan weten we niet waarom het goed is (waarde) 2. … dan weten we niet waartoe het dient (finaliteit) 3. … dan weten we ook niet hoe het werkt, of hoe we het kunnen doen werken (functie)
  16. 16. 17
  17. 17. 16-11-2016 18 • Wat zegt de praktijk? • Wat zegt het beleid? • Wat zegt het onderzoek?
  18. 18. 19 3,9 1,3 17,1 35,5 42,1 Zelfden of nooit Weinig Niet weinig, niet veel Veel (Bijna) altijd Mate waarin de organisatie bezig is met cultuur (N= 80 scvw organisaties)
  19. 19. 20 Mate waarin de organisatie bezig is met kunst (N= 80 scvw organisaties) 23,7 28,9 21,1 23,7 2,6 Zelden of nooit Weinig Niet weinig, niet veel Veel (Bijna) altijd
  20. 20. 21 Door deze activiteit … Vereni- gingen Landelijke vormings- instellingen Vorming- plus- centra Bewe- gingen … heb ik kennis gemaakt met cultuur* 25,5 5,5 17,3 5,6 … heb ik zelf bijgedragen tot cultuur 4,1 2,9 4,2 5,6 … heb ik kritiek kunnen uiten op de samenleving, de cultuur 4,6 3,8 4,5 7,4 De deelnemers aan het woord (N= 1500)
  21. 21. 22 decreet scvw “culturele functie: de functie die, zowel in de brede als de engere zin, gericht is op het verhogen van de participatie aan de cultuur die de samenleving te bieden heeft.”
  22. 22. “De cultuurfunctie is gericht op het creëren, deelnemen, genieten, bewaren en doorgeven van cultuur en kunst. De cultuurfunctie dekt de volledige breedte van culturele processen in sociaal-culturele contexten: zowel de participatie aan de cultuur die een samenleving al te bieden heeft als het zelf bijdragen aan processen waarbij nieuwe culturele betekenissen worden gecreëerd.” Visienota scvw
  23. 23. 16-11-2016 24 • Cultuursociologen • Antropologen / cultuurwetenschappers • Psychologen • Cognitiewetenschappers + neurowetenschappers
  24. 24. CULTUURBEGRIP VIJF PERSPECTIEVEN
  25. 25. 26 Cultuur is alles wat geleerd wordt / kan worden (ook dieren hebben cultuur!) 1. Sociologisch
  26. 26. 27 Cultuur is alles wat de mens kan doen en maken (dingen) (dieren hebben geen cultuur) (niet alles wat geleerd wordt, is cultuur) 2. Antropologisch
  27. 27. 28 Cultuur is het vermogen om afstand te nemen en te reflecteren en zo betekenis te geven (Cultuur is een mentale kwaliteit) 3. Cognitief
  28. 28. 29 Cultuur is beschaving (je hoort er bij of je hoort er niet bij) 4. Sociaal
  29. 29. 30 Cultuur = kunst 5. Artistiek
  30. 30. 31 Sociologisch Alle SCvW is cultuur Antropologisch Alle SCvW is cultuur Cognitief Enkel die activiteiten die uitdagen afstand te nemen en te reflecteren zijn cultureel Sociaal / beschaving Enkel die activiteiten die (een bepaald) cultureel kapitaal aanleveren (“volksverheffing”) Artistiek Enkel die activiteiten die te maken hebben met kunst Wanneer is SCvW cultureel? Breed Eng
  31. 31. HOE WERKT CULTUUR? HET COGNITIEF CULTUURBEGRIP GEANALYSEERD
  32. 32. 34 © Vincent Van Gogh feat. Kim Dong Kyu
  33. 33. 35 Mensen ervaren een verschil tussen hun herinneringen en het hier en nu © Vincent Van Gogh feat. Kim Dong Kyu
  34. 34. We leven niet in het ‘hier en nu’ we leven (en we spelen) met onze herinneringen om met de veranderende realiteit om te gaan
  35. 35. 37
  36. 36. 38
  37. 37. 39
  38. 38. We hebben verschillende strategieën om om te gaan met het ‘double scope probleem’
  39. 39. 41 • We proberen voortdurend dat verschil op te lossen = basis voor ons handelen • Met andere woorden: deze cognitieve / culturele strategieën bepalen wie we zijn (ons denken, ons gedrag, onze identiteit) • Typisch menselijke reflectie: we kunnen daarover nadenken / “spelen”
  40. 40. 42 http://quoguechambermusic.org/img/audience.jpg
  41. 41. 43 http://quoguechambermusic.org/img/audience.jpg WAARNEMEN
  42. 42. 44 http://quoguechambermusic.org/img/audience.jpg VERBEELDEN
  43. 43. 45 http://quoguechambermusic.org/img/audience.jpg CONCEP- TUALISEREN
  44. 44. 46 http://quoguechambermusic.org/img/audience.jpg ANALYSEREN
  45. 45. 47 WAARNEMEN VERBEELDEN CONCEPTUALISERENANALYSE
  46. 46. 48 WAARNEMEN VERBEELDEN CONCEPTUALISERENANALYSE CONCREET ABSTRACT
  47. 47. 49 WAARNEMEN VERBEELDEN CONCEPTUALISERENANALYSE CONCREET ABSTRACT RECEPTIEF PRODUCTIEF
  48. 48. 50 Pane, pano, pain, pan, pa, pao Psomi, ogi, ekmek, khobz Lehem, xumel, kenyer, maize Paine, duona, kruh, buke, hatz Chleb, chlieb, chleb, chlib, chleb, chleb, hleb, chljab Hleb, hljeb, leb, leib, loaf, leipa Broyt, brod, brood, brod, Brot, brod, brauo, bread Bara, aran, bole, pan Roti, balo, roti, bolo Pahng, bureddo, mianboa Roti, lipa, t’anta, senkgwa T’anta, mbuuru, mikati Pan, tinapay, nan, isonka Pan, isinkwa, borotho Roti, Brout, dabo, paraoa ! Chleb, chlieb, chleb, chlib, chleb, chleb, chl˘eb
  49. 49. 51 WAARNEMEN VERBEELDEN CONCEPTUALISERENANALYSE PAIN
  50. 50. 52
  51. 51. 53 Cultuur is ook een materieel proces
  52. 52. 54 LICHAAM
  53. 53. 55 LICHAAM VOORWERPEN
  54. 54. 56 LICHAAM VOORWERPEN TAAL
  55. 55. 57 LICHAAM VOORWERPEN TAALGRAFISCHE TEKENS
  56. 56. 58 WAARNEMEN VERBEELDEN CONCEPTUALISERENANALYSE LICHAAM VOORWERPEN TAALGRAFISCHE TEKENS
  57. 57. 59 • Is niet alles cultuur? • Bewust stilstaan bij hoe we die ervaring van verschil duiden (= het menselijke doen en laten) • Hoe? Door te reflecteren (op onszelf en de ander) • Waartoe? daarmee ontwikkelen we ons cultureel bewustzijn in verschillende vormen
  58. 58. 60 Kunst is verbeelding én reflectie… … omgevormd tot een instituut
  59. 59. IMPLICATIES WAT BETEKENT DIT MODEL?
  60. 60. 62 • Cultuur is geen ding of verzameling van dingen, maar een (cognitief) proces • Cultureel is neutraal (niet per se goed), descriptief (niet evaluatief) • Cultuur bestaat uit verschillende deelvaardigheden (mogelijkheden) = bindende elementen van alle cultuur • Cultuur is een individueel én sociaal proces • Cultuur stuurt ons gedrag aan…
  61. 61. SO WHAT? HEEFT ZO’N MODEL MEER DAN ENKEL THEORETISCHE VERDIENSTE?
  62. 62. 16-11-2016 64
  63. 63. 65 Cultuur spiegelt iets… … van een maker … van onszelf … van de tijd … van de samenleving
  64. 64. 16-11-2016 66
  65. 65. 4 culturele vaardigheden 4 dragers (media) Artistieke disciplines
  66. 66. 16-11-2016 68
  67. 67. 16-11-2016 69
  68. 68. 70 • Gedicht op muziek / andere talen • Memoriseren • Manieren van lezen (luid, zacht, lief, kwaad, bang, in dialect, van hard naar zacht en omgekeerd, …) • Verklanken • … • Breken/verknippen en verlijmen • Van woord naar beeld • Herschrijven: verhaal, dialoog, fotoroman, graphic novel, flipboekje, kalender • …. • Classificeren (sonnet, kwatrijn, haiku, …) • Bespreken • Samenvatten • Evalueren • Ontleden (stijlfiguren, thema’s, jargon, structuur…) • Verbanden leggen met actualiteit • Bedoeling dichter (letterlijk, symbolisch)
  69. 69. 16-11-2016 71
  70. 70. TERUG NAAR DE CULTURELE FUNCTIE
  71. 71. “De cultuurfunctie is gericht op het creëren, deelnemen, genieten, bewaren en doorgeven van cultuur en kunst. De cultuurfunctie dekt de volledige breedte van culturele processen in sociaal-culturele contexten: zowel de participatie aan de cultuur die een samenleving al te bieden heeft als het zelf bijdragen aan processen waarbij nieuwe culturele betekenissen worden gecreëerd.” Visienota scvw
  72. 72. www.mijncultuurspiegel.be www.cultuurindespiegel.be Lode.vermeersch@kuleuven.be (HIVA-KULeuven)
  73. 73. 75
  74. 74. 76
  75. 75. 77
  76. 76. 78
  77. 77. 79
  78. 78. 80
  79. 79. 16-11-2016 81 Onderwerp Media Vaardigheden Is het cultuur? Is het een reflectie / nodigt het uit tot reflectie? Past het bij de leerlingen? Past het in het curriculum? Welke vaardigheden worden aangesproken? Waarom? Hoe sluit dit aan bij de ontwikkeling van het individu? Welke beheersingsniveau wordt verwacht? Past het in het curriculum? Welke medium/media worden aangesproken? Waarom? Hoe sluit dit aan bij de ontwikkeling van het individu? Welke beheersingsniveau wordt verwacht? Past het in het curriculum? Reflectie

×