Overheidsbeleid en innoverend werken - Gie Van den Eeckhaut

1,412 views

Published on

Presentatie van Gie Van den Eeckhaut tijdens het Innovatiefestival van Socius (22 mei 2014).

Innoverende sociaal-culturele praktijken gedijen beter als de overheid een context kan bieden die rekening houdt met de typische eigen-aardigheid van innovatieprocessen. Hoe zou een overheidsbeleid gericht op het ondersteunen van innoverende sociaal-culturele praktijken er kunnen uitzien? Dat is een vraagstuk waarover we ons met een veertigtal mensen binnen en buiten de sector van het sociaal-cultureel werk gebogen hebben. De vragen en kwesties die in volgende jaren op tafel liggen, worden in deze presentatie door Gie Van den Eeckhaut op een rijtje gezet, in de hoop dat ze de dialoog tussen werkers, organisaties én overheid kunnen voeden.

Meer informatie via www.socius.be/tag/innovatie.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,412
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
490
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Overheidsbeleid en innoverend werken - Gie Van den Eeckhaut

  1. 1. www.socius.be/innovatie Hoe kan overheidsbeleid maatschappelijk innoveren in sociaal-culturele praktijken en organisaties sterker ondersteunen? Innovatiefestival 22 mei 2014 Gie Van den Eeckhaut www.socius.be/innovatie
  2. 2. Salon   Interview   Interview   Interview   Focus-­‐ groepen   Focus-­‐ groepen   Focus-­‐ groepen   He6oomtekst:  “Samen  overheidsbeleid  verbeelden"    
  3. 3. Resultaat   •  Een  kader  voor  dialoog.  Een  frame.  Een  soort   van  agenda  van  vragen,  kwesDes  en  mogelijke   denkpistes.   •  Geen  coherente  visie  of  keuze:  die  moet  het   resultaat  zijn  van  het  gesprek  in  de  sector  en   met  de  overheid.   •  Socius  wil  zich  engageren  om  daar  in  het   komende  jaar  gesprekstafels  over  te   organiseren.    
  4. 4. Visie  op  de  relaDe  van   sociaal-­‐cultureel  werk  en   sociaal-­‐culturele   prakDjken  met  :   • De  samenleving     • De  overheid   • Partners  in  het  sociaal-­‐cultureel  veld  en   andere  sectoren   Visie  op   overheids-­‐ beleid:   • Het  vraagstuk  ‘verantwoording’   • Schaal  voor  overheidsbeleid   • Spanningsvelden  rond   beleidsvraagstukken   Denkpistes  voor   beleids-­‐ instrumenten   gericht  op:   • Veiligheid  en   betrouwbaarheid   • Vrijheid  van  organiseren   • CondiDes  voor  ideeën   • Ondersteuning  in  fasen   • Verantwoording  op  maat   van  vernieuwing   • Versterken  van   samenwerking   • Afschaffen  en  doorgeven  
  5. 5. www.socius.be/innovatie Deel 1 Een visie op de relatie van sociaal-culturele praktijken en organisaties met samenleving, overheid en werkveld of partners
  6. 6. www.socius.be/innovatie Thema 1 De relatie van het SCvW met de samenleving
  7. 7. www.socius.be/innovatie Rol van het SCvW in processen van maatschappelijke innovatie •  Kritisch-reflexieve rol: door wat we doen, dagen we het systeem uit •  Actorschap organiseren, mensen aanspreken als politieke subjecten •  Initiator van maatschappelijke verandering: laboratoriumfunctie •  SCvW als ‘vrijruimte’ •  Maatschappelijke antenne: reactieve functie, politiserend werken •  Onderaannemer van politieke overheid
  8. 8. www.socius.be/innovatie Relatie met ‘het bestaande systeem’ •  Systeemversterkend: maatschappelijk vernieuwen houdt ons concurrentieel •  Systeemcorrigerend: systemische fouten of onrechtvaardigheden ondervangen (en dus tegelijk eigenlijk ook systeembevestigend!) . Creëert antitheses die leiden tot nieuwe syntheses: dynamische ontwikkeling van de samenleving zonder utopie als leidmotief •  Systeemveranderend op fundamenteel niveau: transitie, verbeelding van nieuwe leitbilder= maatschappelijke innovatie in onze betekenis
  9. 9. www.socius.be/innovatie Maatschappelijke positie van het SCvW: waar hebben we te vernieuwen? •  Actor in de vrije tijd naast andere vrijetijdsactoren •  Een actor in het educatieve veld – instrument binnen het kader van levenslang en levensbreed leren •  Een actor die solidariteit en sociale ondersteuning van mens en samenleving mogelijk maakt •  Een civiele actor, noodzaak binnen een traag en allesomvattend democratisch proces
  10. 10. www.socius.be/innovatie Thema 2 De relatie tussen het SCvW en de overheid
  11. 11. www.socius.be/innovatie Moet de overheid wel een rol spelen in maatschappelijke innovatieprocessen vanuit een sociaal-cultureel perspectief? Zo ja, vanuit welke verhouding? sturende   benadering  (van   planning  tot   realisa2e) regie-­‐benadering   (s2muleren,   kanaliseren  en   coördineren  van   ini2a2ef  van   onderuit)   fundamenteel   dialogale   benadering   (communica2ev e  planning) slim  passieve   benadering   (ruimte   scheppen  –   periode  van   ‘intelligent  niets   doen’  inbouwen)
  12. 12. www.socius.be/innovatie Overheid als stuurder Overheid detecteert problemen en ontwerpt beleid om die problemen op te lossen Overheid schakelt ook civiele actoren in om innovatieve processen te realiseren: civiele actoren als instrumenten binnen overheidsbeleid SCvW in positie van ‘onderaannemer’, van sociale onderneming Vooral de output in functie van de doelen is belangrijk
  13. 13. www.socius.be/innovatie Overheid als speler in een democratisch proces Faciliteert en voedt democratische processen SCvW als partner en antagonist in vernieuwingsprocessen Organisaties hebben buiten hun output ook een intrinsieke waarde op zich – een waarde die ondersteuning verdient
  14. 14. www.socius.be/innovatie Grondhoudingen in de relatie tussen overheid en SCvW •  Vertrouwen, nieuwsgierigheid, interesse, authenticiteit en betrokkenheid versus controle, beheersing, wantrouwen en verberging •  Consensueel samenwerken als norm versus dissensus als positie accepteren •  Belangenbehartiging op basis van organisaties versus op basis van praktijken •  Collaboratie of verzet – tav neo-liberale grondmodellen •  Veilige en duurzame relatie met overheid: verhoogt kans op innoveren en risico nemen? Of juist ‘in slaap wiegen’
  15. 15. www.socius.be/innovatie Thema 3 De relatie met andere actoren in het sociaal- culturele veld of ruimer
  16. 16. www.socius.be/innovatie Processen van verkokering en afgrenzing Geschiedenis: verschuiving van focus (van praktijken naar organisatieprocessen en belangenbehartiging) Regulering en subsidiëring Verkokering van organisaties maar ook verkokering van beleid (bv. spreiding over beleidsdomeinen) Terug praktijken centraal zetten in organisatiebeleid en overheidsbeleid?
  17. 17. www.socius.be/innovatie Doorbreken van grenzen Doorbreken van de buitengrenzen: grenzen met SCvW met andere sectoren (sport, jeugdwerk, amateurkunsten, bedrijfsleven, welzijn, …) maar ook met nieuwsoortige praktijken (oudercomités van scholen, verkeersactiegroepen, buurtcomités). Doorbreken van de binnengrenzen: de onderlinge grenzen tussen organisaties die binnen dezelfde sector of hetzelfde decreet vallen.
  18. 18. www.socius.be/innovatie Visie op hoe overheidsbeleid vorm wordt gegeven
  19. 19. www.socius.be/innovatie Thema 1 De kwestie ‘verantwoording’
  20. 20. www.socius.be/innovatie Verantwoording tegenover wie? •  De overheid – in zijn politieke betekenis (minister, kabinet, commissie cultuur, Vlaamse Raad) •  De overheid – als administratie (agentschap, visitaties, rapportering) •  De brede samenleving – het publieke discours •  De sector – peer-organisaties
  21. 21. www.socius.be/innovatie Spanningsvelden •  Waarheids-discours versus waarden-discours •  Organisatie versus praktijken en processen •  Moet elke organisatie innoverende praktijken realiseren? •  Verantwoording tgo objectieve criteria (beoordeling) versus dialogale verantwoording •  ‘Hier en nu’ versus geschiedenis •  Op niveau van elke organisatie apart of ook als ‘veld’ of ‘sector’ verantwoorden •  Verantwoording vanuit potentieel versus vanuit resultaat •  Verantwoording vanuit mislukking of enkel vanuit successen?
  22. 22. www.socius.be/innovatie Thema 2 Schaal voor beleid
  23. 23. www.socius.be/innovatie 3 schalen? •  Niveau steden en gemeenten: goede voeling met het lokale – minder draagkracht voor grotere experimenten •  Niveau Vlaanderen: grotere draagkracht voor experimenten met groter volume – trager? •  Stadsregio als niveau van de toekomst? Connectie meemaken vanuit Vlaanderen? Opmerking: verschil tussen schaal van beleid en schaal van uitvoering van beleid!
  24. 24. www.socius.be/innovatie Thema 3 Spanningsvelden rond beleidsinstrumenten
  25. 25. www.socius.be/innovatie Interessante spanningsvelden 1 •  Organische visie versus planmatig- instrumentalistische visie. Lineair-mechanische instrumenten versus procesmatige instrumenten •  Formats en sjablonen versus open en constructivistische kaders (zich gedragen naar formats om voortbestaan te garanderen: zelfreferentieel) •  Balans tussen innoveren en bestaande ontwikkelen en onderhouden? •  Instrumenten gericht op inhoudelijke prioriteiten versus creëren van open contexten?
  26. 26. www.socius.be/innovatie Interessante spanningsvelden 2 •  Ondersteuning in onderzoeks- en ontwerpfase én andere vormen van ondersteuning in fase van consolidatie en opschaling •  Financiële middelen distribueren versus dienstverlening (innovatielab, consultancy) •  Wie? Bestaande organisaties? Burgers? Groepen van burgers? •  Sectorspecifiek of sectoroverschrijdend? Beleidsdomeinspecifiek of beleidsdomeinoverschrijdend?
  27. 27. www.socius.be/innovatie Deel 3 Een overheidsinstrumentarium dat sociaal-culturele innovatie kan versterken: een inspirerend lijstje
  28. 28. www.socius.be/innovatie Instrumenten gegroepeerd rond vijf ambities Instrumenten om organisaties een gevoel van veiligheid en betrouwbaarheid op langere termijn te kunnen geven – een context die bevorderlijk zou kunnen zijn voor innovatie Instrumenten die de organisaties een grotere vrijheid van organiseren geven Instrumenten die innovatieve aanpakken in hun verschillende fasen specifiek kunnen ondersteunen Instrumenten om verantwoordingsprocessen sterker te laten aansluiten bij innovatieprocessen Instrumenten gericht op het versterken van samenwerking
  29. 29. www.socius.be/innovatie Gevoel van veiligheid en betrouwbaarheid Sectoraal verzekeringsfonds sociaal passief P2P ter beschikking stellen van kredieten, verzekerd door de overheid, om niet te hoeven aankloppen bij de financiële sector Administratieve vereenvoudiging
  30. 30. www.socius.be/innovatie Een grotere vrijheid van organiseren Decreet op basis van modules (functies? Rollen?) Vrije ruimte evenwichtig distribueren over organisatietypes Soepele experimenteerfondsen op basis van dialogale verantwoording Proeftuinregeling Flexibele pop-initiatieven mogelijk maken Visies op ‘leren’, ‘verenigen’, … verruimen
  31. 31. www.socius.be/innovatie Condities creëren voor het ontstaan van nieuwe ideeën Sabatical, mobility en internationalisering@home versterken Personeelsbeleid rond innoverende competenties stimuleren LETS-systeem tussen organisaties waarbij werktijd en dus de bijhorende expertise kan uitgewisseld worden Inschakelen van ouderen omwille van expertise Overheid die een fase inbouwt van ‘intelligent niets doen’
  32. 32. www.socius.be/innovatie Innovatieve aanpakken in verschillende fasen ondersteunen Open projectformules in experimenteerfase (hypothese van veelbelovendheid) Klassieke projectformules voor opschaling Dienstverlening in vorm van consultancy Convenanten en protocollen rond specifieke maatschappelijke vraagstukken
  33. 33. www.socius.be/innovatie Verantwoordingsprocessen sterker aansluiten bij innovatieprocessen Nieuwe verhouding met witruimte ontwikkelen Risicokapitaal in begrotingen Organisatieplanning verschuiven van lineair en planmatig naar procesgericht en aandacht voor opportuniteiten Innovatiefonds onder verantwoordelijkheid van de sector van SCvW
  34. 34. www.socius.be/innovatie Versterken van samenwerking Werken met ‘multi-actor’-model: creëren van rotondes voor interactie tussen diverse actoren Beleid voeren rond intersectorale initiatieven en projecten gericht op belonen van samenwerking HUBS: stadsregionaal, thematisch – duidelijk zichtbare knooppunten Regelingen maken voor hybride organisaties: organisaties op snijpunten van sectoren Sterke interacties creëren met wetenschappelijke en opleidingswereld
  35. 35. www.socius.be/innovatie Instrumenten die kunnen leiden tot afschaffen van wat bestaat We stellen vast dat in Vlaanderen zelden iets wordt afgeschaft. Wat nieuw is, komt er bij, komt er bovenop. Het zou zinvol kunnen zijn om instrumenten te ontwikkelen die aanzet geven tot het opheffen, loslaten van structuren, organisaties of praktijken. Afschafbeurs: adopteer een goede praktijk Koekoeksjongstrategie

×