Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

INE GOOVAERTS - EEN GOLF VAN VERRUWING? POPULISME EN DE KWALITEIT VAN HET POLITIEKE DEBAT

64 views

Published on

Interactieve lezing door Ine Goovaerts op de Trefdag sociaal-cultureel werk op 22 november 2018 in Het Pand in Gent.

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

INE GOOVAERTS - EEN GOLF VAN VERRUWING? POPULISME EN DE KWALITEIT VAN HET POLITIEKE DEBAT

  1. 1. EEN GOLF VAN VERRUWING? POPULISME EN DE KWALITEIT VAN HET POLITIEKE DEBAT Trefdag Socius ‘18 Ine Goovaerts November 22, 2018
  2. 2. OVERZICHT 1. Kwaliteit politiek debat 2. Democratie 3. Populisme 4. Media 5. Effecten 6. Deliberatie
  3. 3. 1. KWALITEIT POLITIEK DEBAT CENTRAAL THEMA VANDAAG
  4. 4. KWALITEIT POLITIEK DEBAT ¡ Onrespectvol taalgebruik ¡ Bitse debatten, gebrek aan respect, verruwing, persoonlijke aanvallen,… ¡ Gebrek aan argumentatie/simplificatie ¡ Oneliners, slogans, geen argumenten ¡ Misinformatie/desinformatie ¡ Fake news, alternative facts, post-truth
  5. 5. ONRESPECTVOL TAALGEBRUIK ¡ >< Respect(vol taalgebruik) ¡ = Politicians’ use of an unnecessary rude or impolite language towards another politician and/or his/her policies, meaning that it goes beyond facts and differences (Brooks & Geer, 2007) and does not add anything of substance to the discussion (Coe et al., 2014) ¡ = Instances where politicians humiliate their opponents and/or do not take them seriously (Mölders et al., 2017) ¡ Een vorm van negative campaigning Zwijg, gij bruine rakker, zwijg! – J. Van Damme Bedankt meneer de pedofiel, euh, de eerste minister – L. Louis Doe eens normaal man! – G. Wilders Doe zelf eens normaal! – M. Rutte
  6. 6. ONRESPECTVOL TAALGEBRUIK ¡ Target ¡ Beleid van politici/partijen ¡ Politicus als persoon ¡ Bevolkingsgroepen ¡ Vorm ¡ Onderbreken ¡ Uitschelden ¡ Mocking ¡ Harming ¡ …
  7. 7. ONRESPECTVOL TAALGEBRUIK Polarisering ¡ Niet hetzelfde, maar gaan soms hand in hand ¡ Issue polarization ¡ Affective polarization ¡ Bepaalde topics bv. migratie, abortus, …
  8. 8. https://www.youtube.com/watch?v=p-89KWwdbYY
  9. 9. SIMPLIFICATIE ¡ >< ‘Goede’ argumentatie? ¡ Presentation of political standpoints in a simplistic format and tabloid-like style where political arguments are reduced to one- liners, soundbites or slogans ¡ “Minimum wages make minimum sense!” ¡ or without giving any arguments/justification at all ¡ “We will abolish minimum wages!”
  10. 10. MISINFORMATIE/DESINFORMATIE ¡ Misinformatie = foute of onjuiste informatie die bewust of onbewust verspreid wordt ¡ Desinformatie = opzettelijk verspreiden van misleidende of onjuiste informatie ¡ Fake news, alternative facts, post-truth ¡ Bv. Pizzagate
  11. 11. MISINFORMATIE/DESINFORMATIE ¡ Belang sociale media ¡ Factchecking
  12. 12. MISINFORMATIE/DESINFORMATIE
  13. 13. 2. DEMOCRATIE
  14. 14. 2. DEMOCRATIE Waarom is een goede kwaliteit van het politieke debat belangrijk? ¡ Inclusie i.p.v. exclusie ¡ Goed geïnformeerde burgers ¡ Legitieme politieke besluitvorming ¡ Effecten op democratische / politieke attitudes
  15. 15. 3. POPULISME
  16. 16. POPULISME:WAT? ¡ Populaire term à vage term ¡ Vaak negatieve connotatie ¡ Verschillende vormen van populisme over de tijd en continenten heen
  17. 17. POPULISME: VERSCHILLENDE DEFINITIES ¡ “A thin-centered ideology that considers society to be ultimately separated into two homogeneous and antagonistic groups, ‘the pure people’ versus ‘the corrupt elite’, and which argues that politics should be an expression of the volonté générale (general will) of the people " (Mudde, 2004, p. 543) ¡ “An ideology which pits a virtuous and homogenous people against a set of elites and dangerous 'others' who are depicted as depriving (or attempting to deprive) the sovereign people of their rights, values, prosperity, identity and voice” (Albertazzi & McDonnell, 2008, p. 3) ¡ “Populism is a Manichean discourse that identifies Good with a unified will of the people and Evil with a conspiring elite” (Hawkins, 2009, p. 1042)
  18. 18. POPULISME: VERSCHILLENDE DEFINITIES ¡ “A thin-centered ideology that considers society to be ultimately separated into two homogeneous and antagonistic groups, ‘the pure people’ versus ‘the corrupt elite’, and which argues that politics should be an expression of the volonté générale (general will) of the people " (Mudde, 2004, p. 543) ¡ “An ideology which pits a virtuous and homogenous people against a set of elites and dangerous 'others' who are depicted as depriving (or attempting to deprive) the sovereign people of their rights, values, prosperity, identity and voice” (Albertazzi & McDonnell, 2008, p. 3) ¡ “Populism is a Manichean discourse that identifies Good with a unified will of the people and Evil with a conspiring elite” (Hawkins, 2009, p. 1042)
  19. 19. POPULISME: IDEOLOGIE ¡ Populisme als dunne ideologie = een set normatieve ideeën over hoe de maatschappij er zou moeten uitzien, hoe die georganiseerd wordt en wat de doelen ervan zijn ¡ Kenmerken: ¡ The people: The people as sovereign, as common people, as a nation ¡ + Uitsluiting ¡ The elite (“Crooked Hillary”): Politiek, economie, media, cultuur ¡ The general will (Mudde & Kaltwasser, 2017)
  20. 20. OPKOMST RADICAAL-RECHTS POPULISME ¡ 1990s: radicaal-recht populisme wint aan belang in West-Europa ¡ Populism + authoritarianism + nativism ¡ Algemeen: antwoord op frustraties verandering Europese politiek & maatschappij (bv. Europese integratie & immigratie) ¡ Maar vaak specifieke verklaringen voor succes
  21. 21. VERKLARING 1: CULTURAL BACKLASH ¡ Reactie op New Left ¡ “Backlash against the cultural changes linked with the rise of postmaterialist & self-expression values” (Inglehart & Norris, 2017) ¡ Tegen immigratie & culturele verandering ¡ Vooral groepen die belang hechten aan de traditionele culturele waarden: ¡ Oudere generaties ¡ Lager opgeleiden ¡ Mannen ¡ Etnische meerderheden
  22. 22. POPULISME “Make America great again!”
  23. 23. VERKLARING 2: ECONOMIC INSECURITY ¡ Reactie als gevolg van transformatie naar post-industriële economie ¡ Meer economische onzekerheid en ongelijkheid ¡ Meer aangetrokken door extreem-rechts populisme
  24. 24. AANBODZIJDE ¡ Belang radicaal rechtse populistische leiders ¡ In vergelijking met NSMs: meer nood aan iemand die de mensen met dezelfde bezorgdheden samenbrengt ¡ Vaak sterk populistisch leider op zoek naar de grievances bij de bevolking en die met succesvolle retoriek aanspreekt
  25. 25. (EXTREEM-)LINKS POPULISME ¡ Sterk aanwezig in Latijns-Amerika ¡ Bv. Venezuela, PSUV ¡ Bleef vrij beperkt in West-Europa ¡ Opkomst door Great Recession ¡ “Major policy failures, such as dramatic economic downturns, can work as a catalyst for populist attitudes among the population” ¡ Bv. Syriza, Podemos (Mudde & Kaltwasser, 2017)
  26. 26. POPULISME TRENDS Inglehart & Norris, 2016
  27. 27. SUCCES POPULISME ¡ Supply & demand side vinden elkaar ¡ Gunstige socioeconomische en sociopolitieke context ¡ Populistische communicatie ¡ Succes niet alleen bepaald door veel stemmen; substantiële invloed ook op andere manieren bv. UKIP (Mudde & Kaltwasser, 2017; Inglehart & Norris, 2016)
  28. 28. POPULISTISCHE COMMUNICATIE ¡ https://www.youtube.com/watch?v=6StmAvF7gHU
  29. 29. POPULISTISCHE COMMUNICATIE ¡ Populistisch discours: wat politici zeggen (versus hoe) ¡ Substantive elements that represent a set of fundamental beliefs of the populist thin ideology ¡ Language that emphasizes: ¡ Proximity of “the people” ¡ An anti-elitist stance (verticaal) ¡ The (ideal) homogeneity of the people by excluding specific groups (horizontaal) (Jagers & Walgrave, 2007, p. 322)
  30. 30. POPULISTISCHE COMMUNICATIE (Jagers & Walgrave, 2007, p. 322)
  31. 31. POPULISTISCHE COMMUNICATIE ¡ Populistisch discours: Wat politici zeggen ¡ Populistisch communicatiestijl: Hoe politici dat zeggen ¡ Onrespectvol taalgebruik ¡ Simplificatie ¡ Gaan vaak hand in hand
  32. 32. She has bad temperament. She could actually be crazy”. “I don’t even think she’s loyal to Bill, if you want to know the truth. And really, folks, why should she be, right?” - Donald Trump “ You are such a pathetic and puny male hypocrite!” - Geert Wilders “ STIJL: ONRESPECTVOL TAALGEBRUIK
  33. 33. I will build a great wall - and nobody builds walls better than me, believe me - and I'll build them very inexpensively. I will build a great, great wall on our southern border, and I will make Mexico pay for that wall. Mark my words. - Donald Trump “ The Koran is a fascist book which incites violence. That is why this book, just like [Adolf Hitler's] Mein Kampf, must be banned.” - Geert Wilders “ STIJL: SIMPLIFICATIE
  34. 34. POPULISTISCHE COMMUNICATIE: MAINSTREAMVS POPULIST 58,6 47,8 41,4 52,2 0 10 20 30 40 50 60 70 Mainstream Populist Respect No respect (Marien, Goovaerts & Elstub, 2018) 80,9 46,2 19,1 53,8 0 20 40 60 80 100 Mainstream Populist Respect No respect Respect voor beleid(svoorstellen) Respect voor politici
  35. 35. POPULISTISCHE COMMUNICATIE: MAINSTREAMVS POPULIST 47,6 67,2 0 20 40 60 80 Mainstream Populist (Marien, Goovaerts & Elstub, 2018) Mainstream onrespectvol tegen mainstream vs populistische politici Beleid(svoorstellen) 32,2 48,8 0 10 20 30 40 50 60 Mainstream Populist Persoon
  36. 36. SAMENGEVAT: POPULISTISCHE COMMUNICATIE Populistisch discours Het Volk Anti-Elite Uitsluitend Populistische stijl Disrespect Simplificatie …
  37. 37. TOEPASSING Wilders: Kijk, het is glashelder, de heer Rutte blijft betalen. De Amerikaanse president Obama had ooit een slogan Yes, we can. Uw slogan is blijkbaar, Yes, we pay. En het verschil tussen uw en mijn partij is dat u de Nederlanders laat bloeden om de Grieken te betalen. Wij willen de Grieken laten bloeden om de Nederlanders te betalen, meneer Rutte. En daar moet u mee ophouden. U moet ermee ophouden om geld te geven aan de Grieken en de Spanjaarden. Niemand, meneer Rutte, niemand behalve u gelooft nog dat wij die 153 miljard waarvoor wij al in de lat staan ooit terugkrijgen. U gelooft vermoedelijk ook nog in feeën en in de tandenfee. Ik vertel u, meneer Rutte, de tandenfee bestaat niet en wij krijgen dat geld nooit meer terug.
  38. 38. 4. MEDIA
  39. 39. MEDIA ¡ Beperkt direct contact tussen burgers en politici ¡ Belang media voor politici ¡ “It is the channel of communication between policy makers and the citizenry […], and due to the fact that the media hold the key to the public sphere and can have a major influence on public opinion formation, no political actor or institution can afford not to take the media into consideration” (Strömbäck & Esser, 2014, p. 4)
  40. 40. MEDIA LOGIC ¡ Media logic ¡ “A form of communication; the process through which media present and transmit information” ¡ Bepaalt nieuwswaardigheid ¡ Nieuwsselectiecriteria: negativiteit, conflict, tijdigheid, dramatisering, personalisering ¡ Format: ‘horse race’, slogans, one-liners à Gunstig voor disrespect, simplificatie,…
  41. 41. MEDIA LOGIC & MEDIATISERING ¡ Mediatisering van de politiek ¡ “A long-term process through which the importance of the media and their spill-over effects on political processes, institutions, organizations, and actors have increased (Strömbäck & Esser, 2014, p. 6) ¡ à De mate waarin politieke actoren en instituties geleid worden door media logica i.p.v. politieke logica ¡ “Zelfmediatisering” (Esser, 2013) ¡ Afstemming politieke communicatie op medialogica
  42. 42. MEDIA LOGICA & MEDIATISERING
  43. 43. Ik communiceer op een duidelijk manier en gebruik inderdaad geen ‘Wetstraatees’. Ik gebruik een taal die de man in de straat perfect verstaat. En dat betekent dat we ook eens moeten durven die taal te gebruiken. Want ik hoor veel onduidelijk jargon waar niemand aan uit kan en waar niemand een boodschap aan heeft […]. Ik kan het ook zo [uitgebreider] uitleggen en dan ben ik 10 minuten weg. Maar als ik het zeg in één zin, dan heeft heel Vlaanderen dat onmiddellijk begrepen.” - Filip Dewinter - VB “ Bekijk dat hier eens. Ik ben de enige die hier een beetje normale taal gebruikt. Dit is een politieke klasse die zich volledig losgekoppeld heeft van de mensen’ - Frédéric Gillot - PVDA “
  44. 44. MEDIA LOGIC ~ POPULISM ¡ Opportuniteitsstructuur; ‘a hidden complicity’: gebruiken gelijkaardige communicatiestrategieën om zoveel mogelijk aandacht voor hun boodschappen te trekken
  45. 45. KENNEDY – NIXON DEBATE
  46. 46. 5. EFFECTEN
  47. 47. 5.1 EFFECTEN: ONRESPECTVOL TAALGEBRUIK ¡ Leidt onrespectvol taalgebruik tot een lager politiek vertrouwen? (Mutz & Reeves, 2005) ¡ Schaadt sociale norm van respectvol oneens zijn in discussie ¡ Onbeschoft politiek taalgebruik zorgt voor lager vertrouwen in politieke actoren en instituties
  48. 48. 5.1 EFFECTEN: ONRESPECTVOL TAALGEBRUIK ¡ Replicatiestudie: vergelijking onbeschoft en polariserend taalgebruik (Skytte, 2017) ¡ Wat is het effect van onbeschoft en polariserend taalgebruik op politiek vertrouwen, issue polarization en affective polarization? Onbeschoft taalgebruik Polariserend taalgebruik Politiek vertrouwen Politiek vertrouwen Issue polarization Issue polarization Affective polarization Affective polarization
  49. 49. 5.2 EFFECTEN: SIMPLIFICATIE ¡ Leidt gesimplificeerd taalgebruik tot lager politiek vertrouwen? (Goovaerts & Marien, 2018) 3,27 3,23 0 5 Justification Simplification ¡ Onderzoek beperkt 3,27 2,85 0 5 Respect & justification Disrespect & simplification
  50. 50. 5.3 EFFECTEN: FAKE NEWS & FACT CHECKS ¡ Leidt blootstelling aan fake news tot lager politiek vertrouwen? (Werner, 2018) ¡ 2016 election campaign (Kaine & Pence) ¡ Het oordeel over de eigen kandidaat komt lager te liggen, niet oordeel tgo tegenstander ¡ Norm wordt geschaad: verwachting dat politici eerlijk zijn, vooral voor eigen kandidaat ¡ Fact-check = zeer directe en overtuigende info
  51. 51. 5.3 EFFECTEN: FAKE NEWS & FACT CHECKS ¡ Verspreiden leugens sneller dan de waarheid? (Vosoughi, Roy & Aral, 2018) ¡ Analyse 126 000 tweets tussen 2006 en 2017 (tweets van 3 miljoen personen, 4,5 miljoen x getweet) ¡ Factcheckers gebruikt om verhalen als waar/vals te classificeren ¡ Ja: “falsehood diffused significantly farther, faster, deeper, and more broadly than the truth in all categories of information, and the effects were more pronounced for false political news than for false news about terrorism, natural disasters, science, urban legends, or financial information” ¡ Waarom? Nieuwe informatie (fake = vaak novel) + emotie: angst, walging, verrassing
  52. 52. 5.4 EFFECTEN: GEWELDDADIG TAALGEBRUIK ¡ Psychologisch onderzoek: gewelddadig taalgebruik kan aansporen tot geweld ¡ Zetten (milde) gewelddadige metaforen aan tot politiek geweld? (Kalmoe, 2014) ¡ Bv. “fight” for noble causes; “combat” pressing problems; declare “war” on social ills ¡ Gewelddadige metaforen versterken de steun voor politiek geweld bij agressieve personen, vooral bij jongvolwassenen ¡ Meeste mensen wijzen politiek geweld af
  53. 53. 5.5 EFFECTEN:WERKT HET? ¡ Onrespectvol taalgebruik: entertainend (Mutz & Reeves, 2005), gemengde resultaten ¡ Simplificatie: beperkt onderzoek, gemengde resultaten (Cobb & Kuklinski, 1997) ¡ Fake news: gemengde resultaten è Contextafhankelijk
  54. 54. 6. DELIBERATIE
  55. 55. 6. DELIBERATIE ¡ Democratische theorie – ideaalbeeld ¡ “provides the best hope for countering the democratic deficiencies and constitutes best response to authoritarianism populism & post-truth politics” (John Dryzek, 2018) ¡ Respect en argumentatie centraal ¡ Bij politici en burgers ¡ Bv. G1000
  56. 56. DELIBERATIE:TOEPASSING Wat zijn de grootste uitdagingen voor politieke communicatie en mediaberichtgeving? Welke beleidsvoorstellen stellen jullie voor?
  57. 57. CONCLUSIE: BALANS(?) ¡ Het beste van twee werelden? Een balans waarbij de politicus de aandacht van de kiezer trekt en behoudt, en waarbij de democratie erop vooruit gaat? ¡ Conflict niet per se slecht ¡ Toegankelijkheid
  58. 58. THANK YOU! Vragen? ine.goovaerts@kuleuven.be

×