Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Fevlado Diversus

  1. 1. ‘ Uit de Doofpot’ <ul><ul><ul><ul><li>Trefdag Socius </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>20 november 2009 </li></ul><ul><li>Leuven </li></ul>Maartje De Meulder Fevlado-Diversus vzw
  2. 2. Inhoud <ul><li>Visies op doofheid </li></ul><ul><li>Onderdrukking Dovengemeenschapen dmv. onderwijs </li></ul><ul><li>Emancipatieproces </li></ul><ul><li>Dovencultuur </li></ul><ul><li>Plaats van Fevlado-Diversus vzw </li></ul>
  3. 3. Visies op doofheid <ul><li>Medisch model </li></ul><ul><li>Sociaal model </li></ul><ul><li>Cultuur-linguïstisch model </li></ul>
  4. 4. Medisch model <ul><li>Doofheid als medisch fenomeen </li></ul><ul><li>Dove persoon heeft tekort, afwijking </li></ul><ul><li>Moet “genezen” worden </li></ul><ul><li>Individueel model </li></ul><ul><li>Technologie en therapie </li></ul>
  5. 5. Sociaal model <ul><li>Handicap is resultaat van ontoegankelijkheid maatschappij </li></ul><ul><li>Maatschappij geeft handicap </li></ul><ul><li>Individueel model </li></ul>
  6. 6. Cultuur-linguistisch model <ul><li>Dovengemeenschappen als culturele minderheidsgroepen </li></ul><ul><li>“ Gebarentaligen”, “Sign Language Peoples” </li></ul><ul><li>Collectief model </li></ul>
  7. 7. Dovengemeenschap als onderdrukte minderheidsgroep <ul><li>Onderdrukking in de eerste plaats gebeurd door onderwijs </li></ul><ul><li>Strategie van “divide and rule” vergelijkbaar met andere minderheidsgroepen </li></ul>
  8. 8. “ Congres van Milaan” <ul><li>“ Internationaal congres ter lotsverbetering van de doofstommen” in 1880 </li></ul><ul><li>Congres van leraars en pedagogen </li></ul><ul><li>Superioriteit van gesproken taal </li></ul>
  9. 9. 1. The Convention, considering the incontestable superiority of speech over signs, for restoring deaf-mutes to social life [and] for giving them greater facility of language, declares that the method of articulation should have preference over that of signs in the instruction and education of the deaf and dumb; 2. Considering that the simultaneous use of signs and speech has the disadvantage of injuring speech and lip-reading and precision of ideas, the convention declares that the pure oral method ought to be preferred.
  10. 10. Gevolgen <ul><li>Gebarentaal verboden in het dovenonderwijs </li></ul><ul><li>Dove leerkrachten op grote schaal ontslagen </li></ul><ul><li>Gebarentalen gaan “ondergronds” voor zo’n 120 jaar </li></ul><ul><li>Dove mensen internaliseerden onderdrukking (schaamte over gebarentaal etc.) </li></ul>
  11. 11. Opnieuw openheid (1) <ul><li>Jaren ’60 en ’70: openheid voor gebarentalen wordt opnieuw groter </li></ul><ul><ul><li>Doelstellingen van oralisten voor meerderheid dove kinderen niet haalbaar </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>The Conrad Report 1979: dove schoolverlaters hebben niveau Engels van een 8-jarige </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hun spraak is enkel verstaanbaar voor naaste omgeving, ondanks hoorapparaten </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ze kunnen niet beter liplezen dan om het even welk ander horend kind </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Mediastilte </li></ul></ul></ul>
  12. 12. Opnieuw openheid (2) <ul><ul><li>Taalkundig onderzoek Stokoe (Gallaudet) </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Paper “Sign Language Structure” (1955) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Onthaald op ongeloof en verontwaardiging van zowel horenden als doven </li></ul></ul></ul>
  13. 13. Opnieuw openheid (3) <ul><ul><li>Onderzoek waaruit bleek dat dove kinderen van dove ouders academisch vaak beter presteren dan dove kinderen van horende ouders </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Meadow (1968) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Vernon & Koh (1970) </li></ul></ul></ul>
  14. 14. Totale communicatie <ul><li>Periode van de gebarensystemen </li></ul><ul><li>Artificieel karakter </li></ul><ul><li>Gecreëerd door horenden (vnl. voor onderwijsdoeleinden) </li></ul>
  15. 15. Emancipatiebeweging <ul><li>Onder invloed van de burgerrechtenbewegingen </li></ul><ul><li>Woodward, 1972: ‘Deaf’ als aanduiding voor cultureel lidmaatschap </li></ul><ul><li>1988: Deaf President Now </li></ul><ul><li>Strijd om erkenning van gebarentalen </li></ul>
  16. 16. “ Deaf people can do anything ... except hear” I. King Jordan (1988)
  17. 17. Vlaamse Dovengemeenschap <ul><li>Jaren ’70 tot jaren ’90 </li></ul><ul><ul><li>Vlaamse Dovengemeenschap in isolement </li></ul></ul><ul><ul><li>Weinig bewustzijn </li></ul></ul><ul><ul><li>Geen culturele vormingsactiviteiten </li></ul></ul>
  18. 18. Vlaamse Dovengemeenschap <ul><li>Emancipatieproces in de jaren ’90 onder invloed van: </li></ul><ul><ul><li>Toenemende internationale contacten </li></ul></ul><ul><ul><li>Oprichting tolkenopleiding </li></ul></ul><ul><ul><li>Start taalkundig onderzoek </li></ul></ul>
  19. 19. Emancipatieproces <ul><li>1996 eerste WereldDovenDag </li></ul><ul><li>1999 eerste Dovencultuurfestival </li></ul><ul><li>Overheid voorziet tolkuren voor geïntegreerd onderwijs </li></ul><ul><li>Dove leerkrachten </li></ul><ul><li>2004: Helga Stevens in Vlaams Parlement </li></ul>
  20. 20. Erkenning Vlaamse Gebarentaal <ul><li>26 april 2006 </li></ul><ul><li>VGT erkend als taal in Vlaanderen </li></ul><ul><li>Taal van zo’n 5000 dove gebarentaligen in Vlaanderen </li></ul>
  21. 21. Dovencultuur?
  22. 22. <ul><li>Collectieve cultuur </li></ul><ul><li>Specifieke situatie ivm overdracht van cultuur </li></ul><ul><li>Lidmaatschap niet bepaald door gehoorverlies </li></ul>
  23. 23. Gemeenschapsgevoel <ul><li>Zelfidentificatie en identificatie door anderen </li></ul><ul><li>Tweede familie </li></ul><ul><li>Hoog percentage endogame huwelijken </li></ul>
  24. 24. Gedragsregels en waarden <ul><li>Hoe omgaan met informatie </li></ul><ul><li>Hoe discours opbouwen </li></ul><ul><li>Hoe status verwerven </li></ul><ul><li>Doof = goed </li></ul>
  25. 25. Kennis <ul><li>Cultuurspecifieke kennis </li></ul><ul><li>Omgaan met horende mensen </li></ul>
  26. 26. Conversaties en omgangsregels <ul><li>Aandacht trekken: visualiteit en vibratie </li></ul><ul><li>Oogcontact! </li></ul><ul><li>Binnenkomen en afscheid nemen (‘Deaf goodbyes’) </li></ul><ul><li>Turn-taking in gesprekken </li></ul><ul><li>“ Straight-talking” </li></ul><ul><li>Hoe gesprek onderbreken </li></ul><ul><li>Beleefd/onbeleefd </li></ul>
  27. 28. Sociale structuur <ul><li>Zeer veel verschillende organisaties op lokaal, nationaal en internationaal niveau </li></ul><ul><ul><li>Sport </li></ul></ul><ul><ul><li>Politiek </li></ul></ul><ul><ul><li>Academisch </li></ul></ul><ul><ul><li>Cultuur </li></ul></ul><ul><ul><li>Religieus </li></ul></ul><ul><ul><li>Sociaal </li></ul></ul>
  28. 29. Taal <ul><li>Gebarentaal niet universeel </li></ul><ul><li>Dove mensen als wereldburgers </li></ul><ul><li>Taal drager van cultuur </li></ul>“ As long as we have deaf people on earth, we will have signs, and as long as we have our films, we can preserve our beautiful sign language. It is my hope that we all will love and guard our beautiful sign language as the noblest gift God has given to deaf people” (George Veditz, the preservation of Sign Language, 1913)
  29. 30. Kunsten <ul><li>Verhalen </li></ul><ul><li>Humor </li></ul><ul><li>Poëzie </li></ul><ul><li>Theater </li></ul><ul><li>‘ Signed songs’ </li></ul><ul><li>Plastische kunsten </li></ul><ul><li>Films </li></ul>
  30. 31. Plaats van Fevlado-Diversus
  31. 32. ‘ Ongehoord verleden’ <ul><li>Sociaal-culturele vormingsdienst </li></ul><ul><li>2002: start van project ‘Geschiedenis van de Vlaamse Dovengemeenschap’: onderzoek naar emancipatiestrijd tijdens 19de en 20ste eeuw </li></ul><ul><li>Resultaten in 2006: DVD in VGT met brochure </li></ul><ul><li>Congres “Ongehoord Verleden” in 2006 </li></ul><ul><li>Aansluitend publicatie over belangenverdediging Vlaamse Dovengemeenschap </li></ul>
  32. 33. ‘ Archieven van de Vlaamse Dovengemeenschap’ <ul><li>Onderzoekers van geschiedenisproject stuitten op verwaarloosde en verkommerde archieven bij verenigingen en privé-personen </li></ul><ul><li>Subsidie gevraagd en gekregen voor project “Archieven van de Vlaamse Dovengemeenschap” </li></ul><ul><li>Archieven geordend en opgeslagen en ontsloten via online databank </li></ul>
  33. 34. ‘ Uit de Doofpot’ <ul><li>2006 </li></ul><ul><li>Erfgoedproject over immateriële erfgoed van de Vlaamse Dovengemeenschap </li></ul><ul><li>Verhalen en getuigenissen in VGT registreren, archiveren en ontsluiten (mondelinge overlevering) </li></ul><ul><li>Expertise van de Vlaamse erfgoedsector doorgeven aan de Vlaamse Dovengemeenschap </li></ul>
  34. 35. Publieksactiviteiten <ul><li>WereldDovenDag </li></ul><ul><li>Meewerking aan Erfgoeddag </li></ul><ul><li>Vormingen en lezingen </li></ul>
  35. 36. Vorming voor de Dovengemeenschap <ul><li>Cursussen Dovencultuur (2005-2008) </li></ul><ul><li>Deafhoodcursus (2009) </li></ul>
  36. 37. Aanbod voor horenden <ul><li>Cursussen VGT voor horende volwassenen </li></ul><ul><li>Projecten bvb. VGT doe mee </li></ul>
  37. 38. Bedankt voor uw aandacht [email_address]

×