Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

De macht van burgers - Naar een nieuw economisch en politiek model (Anne Snick)

Presentatie Anne Snick op Socius-Trefdag 'Burgers aan zet!' (19 november 2015)

Vergrijzing en migratie, klimaatverandering en ecologische crisissen, maar ook de niet aflatende economische crisis drukken ons met de neus op de feiten: de concepten en modellen die tijdens het industriële tijdperk tot grote bloei en welvaart leiden, zijn dringend aan vernieuwing toe. Het bewustzijn groeit dat dit systeem niet meer te verbeteren is, maar dat we naar een grondig nieuw model moeten omschakelen: 'transitie'. Gelukkig worden we niet alleen geconfronteerd met nieuwe noden, maar ook met nieuwe mogelijkheden. Dat vraagt om alternatieve concepten en modellen, een andere manier van beleidsvoering, een nieuwe invulling van onze economie enz. Tegen die achtergrond kan ook de cruciale rol van het sociocultureel werk verhelderd worden.

Als onderzoekster en Board member van de Club of Rome EU-C is Anne Snick uitstekend geplaatst om duidelijk te maken hoe ook burgerinitiatieven aan dit alles een bijdrage kunnen leveren en hoe de sector hierop kan inspelen.

  • Login to see the comments

  • Be the first to like this

De macht van burgers - Naar een nieuw economisch en politiek model (Anne Snick)

  1. 1. De  macht  van  burgers     Naar  een  nieuw  economisch     en  poli6ek  model   Anne  Snick   Socius  Trefdag  19  november  2015  
  2. 2. Twee  vragen   •   Waarom  is  de  macht  van  burgers  (vandaag)   belangrijk?   – Crisissen  als  spiegels  van  een  onhoudbaar  model   – Veerkracht  als  antwoord  ‘outside  the  box’   •  (Hoe)  kunnen  burgerini6a6even  tot  een  nieuw   economisch  model  bijdragen?     – De  economische  func1e  opnieuw  centraal   – Nieuwe  kaders  en  heLomen  nodig  
  3. 3. Bij  wijze  van  inleiding:  wePen  van  de  thermodynamica   1.  Aarde  als  gesloten  systeem   (maar  niet-­‐geïsoleerd)   2.  Er  komt  niets  bij  (planeet  groeit   niet)   3.  Er  gaat  niets  weg    (tenzij  een   paar  satellieten)   4.  Dus:  als  hier  iets  groeit,  zuigt  dat   elders  leeg  (exploita6e);  afval   hoopt  zich  op  (externaliteiten)   5.  Zonne-­‐energie  als  enige  bron   van  (cyclische)  ontwikkeling   (leven  en  dood)                 There  is  no     alterna6ve  (planet)      
  4. 4. Oeps  !  De  wePen  (?)  van  ‘de  economie’    Produc6viteit  =  $             Tijd     De  economie  als  ‘wetenschap’   -­‐  Menselijk  construct   (humane  wetenschap)     -­‐  Negeert  fysische  wePen   -­‐  Maar  doet  zich  zelf  voor   als  natuurwet  (‘TINA’)   1.  Groei  en  winst  in  €  geld   uitgedrukt,  dus  ‘eindeloos’     2.  €  virtueel  gecreëerd  ,  maar   reëel    betaald  via   produc1viteitsgroei   3.  Posi6eve  handelsbalans  (export)   op  globale  schaal  on-­‐mo-­‐ge-­‐lijk   4.  Mondiaal:  ‘externaliteiten’    met   levensbedreigende  impact   5.  ‘Wiskundig’  streven  naar  meer,   langer,  groter  …  (en  niet  naar   zinvol/kwaliteitsvol  leven  en   sterven  binnen  cyclisch-­‐ ontwikkelend  ecosysteem)    
  5. 5. Intermezzo:  de  impact  van  het  huidige  geldontwerp  (€)   Geldcrea6e  vandaag:     •  Digits  op  bankrekening  als   ‘schuld’    of  ‘lening’   •  Niet  (meer)  gedekt  door   reële  waarde,  kan  dus   eindeloos  groeien  (zoals   getallen)   •  Terug  te  betalen  met   posi6eve  interest     •  Waar  halen  we  interest   vandaan?    Bij  elkaar  !   Gevolgen  van  dit  €  systeem:     !   geld  schaars;  winst    verplicht;   eigenbelang    ra1oneel;   specula6e  slim  …   ! middel-­‐doel  omkering   !   exploita6e    is  de  norm  (sociale   wetgeving  tegen  excessen)    
  6. 6. Crisissen  als  wake  up  call     (gesteld  dat  we  6jdig  bijsturen)         mens         planeet  
  7. 7. Waarom  burgerini6a6even?   Logheid  van  het  economische  systeem     Natuurhistorische  excursie       Miljoenen  jaren  zonne-­‐energie     opgeslagen  in  fossiele  vorm   !  Niet  cyclisch,  maar  eenmalig  !   !  Miljoenen  keer  de  ‘jaarlijkse’   energietoevoer    ineens  (schijnbaar   onbeperkt  )  beschikbaar.         Dit  leidde  tot       (sociale  construc6es):   1.  Gecentraliseerde  produc6e   (bron  !  distribu6e)     2.  Enorme  (€)  infrastructuur  voor   ‘eenmalig  gebruik’   3.  Centralisa6e  van  ‘arbeid’  (jobs)   4.  Consump6epatronen  …  
  8. 8.     Bedrijven:  privéwinst  -­‐   monetaire  groei  =  eigenbelang   Economisch  systeem  vergt  groei   &  concurren6e  !  doel  op  zich   Delocalisa6e  &   automa6sering   Planned  obsolescence,   marke6ng,  story  of  stuff   Structurele   werkloosheid   Uitpulng  planeet   Klimaat   Tewerkstelling   (employ  people)   Inspelen  op  (echte?)   noden  consumenten   Armoede   Zinverlies   Zorgverlies   Lock-­‐in  van  het  (huidige)  economische  systeem     €  
  9. 9.     Groene/inclusieve  groei     in  mondiale  concurren6e     Beleid     Quota/ normen     Sociale  en   milieuwePen   Milieutaks  $     Overheidsremedies  raken  niet  aan  de  wortels  van  de  kwaal   €   Sjoemelsooware  …  externaliteiten   IPCC   €  
  10. 10.     Maatschappelijke  noden   (€  herverdeling)   Bedrijven:  belas6ngen   in  euro’s   Poli6ek  ijvert  voor     groei  &  concurren6e   Delocalisa6e     Sociale  strijd   (gender)  defini6e  van     arbeid    (job)  &  inkomen   Structurele   werkloosheid   Van  jobs  naar   automa6sering     Loonma6ging  Armoede   Zinverlies   Zorgverlies   Lock-­‐in  van  het  (huidige*)  poli6eke  systeem     €  €   *  NB  De  herverdeling    €  werkte  prima  voor  Westerse  samenleving  in  naoorlogse   periode  (andere  context,  risico’s  beperkter,  externaliteiten  niet  gekend)   Uitpulng  planeet   Klimaat    
  11. 11. En  nu  het  goede  nieuws:     economische  ‘wePen’  maken  we  zelf  (net  als  cartoons)     … but we can no longer look away from THE EXTERNALITIES !
  12. 12. Veerkracht  ‘Niches’          Efficien6e,  ‘Regime’     Diversiteit  en  verbondenheid                                      Stroomlijnen,  lineair     (jungle)              (monocultuur)   Duurzaamheid                    Governance     0%   100%   Window of Viability (Naar:  Ulanowicz  et  al,  2009) Intermezzo:  duurzame  systemen  :   balanceren  tussen  efficiën6e  en  veerkracht  
  13. 13. Terug  naar  de  kernvraag   Kapitalis/sch  systeem   Economie  als    sub-­‐ systeem  (banken,   bedrijven,  wePen,   infrastructuur  …)       Eigen  €  groei  als  DOEL     Mens  en  planeet  als   MIDDELEN  (employ)     Tot  bodem  bereikt  is   (lock-­‐in)  ?   Post-­‐kapitalis/s/sche  samenleving   Economie  als  maatschappelijke   func,e  =    ‘efficiënte  toewijzing   van  schaarse  resources  aan     noden  van  allen’     Welzijn  van  mens  en  planeet   (weer)  als  poli6ek  DOEL     Vergt  dus  andere  MIDDELEN   (defini6es,  organisa6evormen,   regelgeving,  ruilmiddelen,     beleid  …)     Andere  oplossingen  =  veerkracht  !  
  14. 14. En  dus…  de  poten6ële  (veer)kracht  van  burgers  in  dit  verhaal           Beleid  =  groei   s6muleren,  reguleren   markt   Burger  wordt   (tewerkgesteld,  geac6veerd,   ingeburgerd,  verzorgd  …)   Monopolie   banken  €   Onvervulde  noden   OnbenuPe  talenten   (on-­‐economisch)   ?   Veelheid  aan  andere   rollen    &  rela6es  onder   de  radar   Context:  economische,  sociale  en  ecologische  crisissen     €  
  15. 15. Maatschappelijke  veerkracht:  burgerini6a6even  stellen   economische  func,e  weer  centraal  (met  steun  van  het  beleid  ?)         Monopolie  €   ?   Micro-­‐economie:   lokale  noden   vervullen,  alle   resources  benuPen     Doelen:   welzijn,  zorg,   solidariteit…   Innova6es  door   burgers    =  zich  samen   anders  organiseren     …   Vermarkten   van  goederen   en  diensten   Lets   Rep   café   crowd fund   Beleid  =  reguleren  ?   Beleid  =  afschuiven  ?     Innova6es  voor   burgers  en  winst   €  
  16. 16. Ander  geld   Rol  van  het  middenveld  in  deze  nieuwe  economie  :     de  co-­‐crea6eve  kracht  van  burgers  ondersteunen           Patenten,   privéwinst   Back-­‐up   beleid   balans   Macro-­‐economie:   sociale  innova6es   met  impact  op   ‘noden’   Waarden:   welzijn,  geluk,   sociale  cohesie   co-­‐crea6ef  poten6eel  -­‐     innova6es  door  burgers     CSA   Rep   café   SK  organisa6es   Voedsel teams   Co-­‐crea6eve   commons   Groei-­‐ beleid     (groene  enz)   innova6es     in  het  ‘regime’   €  € Ander  geld  
  17. 17. Aangepaste  kaders  en  heLomen   Bestaande  wetgeving       Premisse  van  exploita6e  (die   ingeperkt  wordt)     Definieert  rela6es  al6jd  als   concurren6eel   (en  in  termen  van  €  geld)     Verhindert  opschalen  van   zinvolle  economische   alterna6even   Sharing  economy  /  Commons     Premisse  van  samenwerking   (die  correct  geregeld  wordt)     Heeo  geëigende  kaders  en   heLomen  nodig,  o.a.  eigen   geldsystemen  (Janelle  Orsi)       Regelluwe  ‘werf’  &  leerruimte     Kri6sche  massa    ontwikkelen   (tot  wetgeving  volgt)  
  18. 18. Cultuurhistorische  nabeschouwing         De  inzet  van  innova6e:  het  systeem  verbeteren…  ?  
  19. 19. …  of  verandering  van  paradigma  ?  
  20. 20. Dank  voor  uw  aandacht  

×