SlideShare a Scribd company logo
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
1
MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ
Grzegorz Lis
Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych 312[02].Z2.03
Poradnik dla nauczyciela
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
2
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy Radom
2007
Recenzenci: dr inż. Marian
Jerzy Korczyński
mgr inż. Zbigniew Miszczak
Opracowanie redakcyjne: mgr
inż. Ryszard Zankowski
Konsultacja:
mgr Małgorzata Sienna
Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 312[02].Z2.03
„Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych”, zawartego w modułowym programie
nauczania dla zawodu technik teleinformatyk.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
3
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007
SPIS TREŚCI
1. Wprowadzenie 3
2. Wymagania wstępne 6 3. Cele kształcenia 7
4. Przykładowe scenariusze zajęć 8 5. Ćwiczenia 12
5.1. Łącze radiowe w systemach telefonii komórkowej 12
5.1.1. Ćwiczenia 12
5.2. Procedury zachodzące w systemach GSM 16
5.2.1. Ćwiczenia 16
5.3. Przetwarzanie sygnału mowy w telefonii komórkowej GSM 19
5.3.1. Ćwiczenia 19
5.4. Układ terytorialny sieci telefonii komórkowej 21
5.4.1. Ćwiczenia 21
5.5. Budowa sieci stałej i terminala abonenckiego w GSM 22
5.5.1. Ćwiczenia 22
6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 24 7. Literatura 39
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
4
1. WPROWADZENIE
Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu
zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie technik teleinformatyk. W poradniku
zamieszczono:
− wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć już ukształtowane, aby
bez problemów mógł korzystać z poradnika,
− cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy z poradnikiem,
− przykładowe scenariusze zajęć,
− przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania– –
uczenia oraz środkami dydaktycznymi,
− ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, −
literaturę uzupełniającą.
Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze
szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania.
Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej
pracy uczniów do pracy zespołowej.
Jako pomoc w realizacji jednostki modułowej dla uczniów przeznaczony jest Poradnik dla
ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika do
nich adresowanego.
Materiał nauczania (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest na rozdziały, które zawierają
podrozdziały. Podczas realizacji poszczególnych rozdziałów wskazanym jest zwrócenie uwagi
na następujące elementy:
− materiał nauczania – w miarę możliwości uczniowie powinni przeanalizować samodzielnie.
Obserwuje się niedocenianie przez nauczycieli niezwykle ważnej umiejętności, jaką
uczniowie powinni bezwzględnie posiadać – czytanie tekstu technicznego ze
zrozumieniem,
− pytania sprawdzające mają wykazać, na ile uczeń opanował materiał teoretyczny i czy jest
przygotowany do wykonania ćwiczeń. W zależności od tematu można zalecić uczniom
samodzielne odpowiedzenie na pytania lub wspólne z całą grupą uczniów, w formie
dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania. Druga forma jest korzystniejsza, ponieważ
nauczyciel sterując dyskusją może uaktywniać wszystkich uczniów oraz w trakcie dyskusji
usuwać wszelkie wątpliwości,
− dominującą rolę w kształtowaniu umiejętności oraz opanowaniu materiału spełniają
ćwiczenia. W trakcie wykonywania ćwiczeń uczeń powinien zweryfikować wiedzę
teoretyczną oraz opanować nowe umiejętności. Przedstawiono dosyć obszerną propozycję
ćwiczeń wraz ze wskazówkami o sposobie ich przeprowadzenia, uwzględniając różne
możliwości ich realizacji w szkole. Nauczyciel decyduje, które z zaproponowanych
ćwiczeń jest w stanie zrealizować przy określonym zapleczu technodydaktycznym szkoły.
Prowadzący może również zrealizować ćwiczenia, które sam opracował,
− sprawdzian postępów stanowi podsumowanie rozdziału, zadaniem uczniów jest udzielenie
odpowiedzi na pytania w nim zawarte. Uczeń powinien samodzielnie czytając
zamieszczone w nim stwierdzenia potwierdzić lub zaprzeczyć opanowanie określonego
zakresu materiału. Jeżeli wystąpią zaprzeczenia, nauczyciel powinien do tych zagadnień
wrócić, sprawdzając czy braki w opanowaniu materiału są wynikiem niezrozumienia przez
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
5
ucznia tego zagadnienia, czy niewłaściwej postawy ucznia w trakcie nauczania. W tym
miejscu jest szczególnie ważna rola nauczyciela, gdyż od postawy nauczyciela, sposobu
prowadzenia zajęć zależy między innymi zainteresowanie ucznia. Uczeń
niezainteresowany materiałem nauczania, wykonywaniem ćwiczeń nie nabędzie w pełni
umiejętności założonych w jednostce modułowej. Należy rozbudzić wśród uczniów tak
zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania
rozdziału może stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności
ucznia z tego zakresu. Nauczyciel realizując jednostkę modułową powinien zwracać uwagę
na predyspozycje ucznia, ocenić, czy uczeń ma większe uzdolnienia manualne, czy może
lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych,
− testy zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z zakresu całej
jednostki modułowej i należy je wykorzystać do oceny uczniów, a wyniki osiągnięte przez
uczniów powinny stanowić podstawę do oceny pracy własnej nauczyciela realizującego tę
jednostkę modułową. Każdemu zadaniu testu przypisano określoną liczbę możliwych do
uzyskania punktów (0 lub 1 punkt). Ocena końcowa uzależniona jest od ilości uzyskanych
punktów. Nauczyciel może zastosować test według własnego projektu oraz zaproponować
własną skalę ocen. Należy pamiętać, żeby tak przeprowadzić proces oceniania ucznia, aby
umożliwić mu jak najpełniejsze wykazanie swoich umiejętności.
Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to:
− pokaz,
− ćwiczenie (laboratoryjne lub inne),
− projektów,
− przewodniego tekstu.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
6
Schemat układu jednostek modułowych w module
2. WYMAGANIA WSTĘPNE
Przystępując do realizacji programu nauczania jednostki modułowej uczeń powinien umieć:
− interpretować podstawowe pojęcia z zakresu elektroniki,
− czytać schematy ideowe i montażowe układów i podzespołów elektronicznych,
− wyjaśniać zjawiska związane z przesyłaniem sygnałów analogowych i cyfrowych,
− wyjaśniać zasady przetwarzania analogowo-cyfrowego sygnałów,
− wykonywać operacje logiczne i arytmetyczne na liczbach zapisanych w różnych kodach,
− wyjaśniać działanie mikroprocesora i jego bloków,
312[02].Z2
Urządzenia i systemy telekomunikacyjne
312[02].Z2.02
Eksploatowanie systemów
radiokomunikacyjnych
312[02].Z2.01
Badanie urządzeń radiowo-telewizyjnych
312[02].Z2.03
Eksploatowanie sieci telefonii
komórkowych
312[02].Z2.04
Eksploatowanie telekomunikacyjnych
systemów przewodowych
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
7
− wyjaśniać funkcje i zasady współpracy poszczególnych
bloków systemu mikroprocesorowego,
− opisywać tryby pracy procesora,
− charakteryzować magistrale i sygnały sterujące mikroprocesora,
− wyjaśniać działanie układów wejścia/wyjścia,
− opisywać zasadę działania pamięci RAM i ROM,
− posługiwać się terminologią zawodową z zakresu telekomunikacji,
− wyjaśniać budowę i działanie systemów telekomunikacji przewodowej i bezprzewodowej,
− posługiwać się rysunkami, schematami i opisami dotyczącymi urządzeń i sieci
telekomunikacyjnych,
− wykonywać montaż elementów i podzespołów urządzeń i sieci telekomunikacyjnych,
− użytkować systemy telekomunikacyjne oraz dokonywać ich przeglądów i napraw,
− stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony
środowiska.
3. CELE KSZTAŁCENIA
W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:
− posłużyć się pojęciami z zakresu systemów telefonii komórkowej,
− wyjaśnić budowę i działanie urządzeń składowych infrastruktury stałej w sieciach telefonii
komórkowej,
− wyjaśnić budowę i działanie poszczególnych elementów składowych telefonów
komórkowych,
− posłużyć się opisami, rysunkami i schematami przedstawiającymi architekturę oraz
procedury działania systemów telefonii komórkowych,
− skonfigurować systemy operacyjne telefonów komórkowych,
− przeprowadzić montaż elementów, podzespołów i urządzeń należących do infrastruktury
stałej oraz stacji ruchomych w sieci telefonii komórkowej,
− wykonać przeglądy i regulacje urządzeń telefonii komórkowej,
− wykryć oraz usunąć usterki w telefonach komórkowych,
− wykonać pomiary parametrów elektrycznych i radiowych w urządzeniach sieci telefonii
komórkowych,
− posłużyć się nazewnictwem anglojęzycznym dotyczącym systemów telefonii komórkowej,
− zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące obsługi systemów telefonii
komórkowych.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
8
4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ
Scenariusz zajęć 1
Osoba prowadząca ………………………………………………………………
Modułowy program nauczania: Technik teleinformatyk 312[02]
Moduł: Urządzenia i systemy telekomunikacyjne 312[02].Z2 Jednostka modułowa:
Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych 312[02].Z2.03 Temat: Problemy
radiokomunikacyjne w systemach telefonii komórkowej.
Cel ogólny: wyjaśnić zjawiska zachodzące podczas transmisji radiowej w GSM.
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
− rozróżnić negatywne zjawiska towarzyszące transmisji sygnałów radiowych,
− określić wpływ negatywnych zjawisk na jakość transmisji radiowej GSM,
− opisać mechanizmy samodostrajania się telefonów i stacji bazowych do abonenta aktywnego,
− obliczać przesunięcia pasma częstotliwości powstałe w wyniku zjawiska Dopplera.
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności
ponadzawodowe: − praca indywidualna, − pracy w zespole.
Metody nauczania–uczenia się:
− dyskusja w grupie,
− pokaz.
Formy organizacyjne pracy uczniów:
− uczniowie pracują w grupach 2–4-osobowych.
Czas: 1 godzina dydaktyczna.
Środki dydaktyczne:
− papier formatu A4 i pisaki,
− prezentacja komputerowa obrazująca budowę negatywne zjawiska rozchodzenia się fal
radiowych podczas transmisji GSM,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.
Uczestnicy:
− uczniowie kształcący się w zawodzie technik teleinformatyk.
Przebieg zajęć:
1. Wprowadzenie do zajęć.
2. Uświadomienie celów lekcji.
3. Plan lekcji.
A. Wielodrogowa propagacja fal radiowych.
- Wstęp – należy opisać zjawiska ugięcia, odbicia i rozpraszania fali radiowej.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
9
- Uczniowie otrzymują rysunki z naniesionymi przeszkodami na danym obszarze
działania telefonii komórkowej.
- Uczniowie pracując w małych grupach rysują kierunki rozchodzenia się fal radiowych
od stacji bazowej do abonenta i odwrotnie. B. Efekt cienia radiowego.
- Wstęp – należy omówić wpływ propagacji wielodrogowej sygnału radiowego na
przesunięcia fazowe i tłumienie fali wypadkowej.
- Uczniowie pracując w małych grupach określają dla podanych parametrów transmisji
najbardziej niekorzystny sposób poruszania się abonenta mobilnego. C. Efekt
Dopplera.
- Wstęp – nauczyciel omawia wpływ zjawiska Dopplera na zmianę odbieranej
częstotliwości.
- Uczniowie pracując w małych grupach określają przesunięcie pasma odbieranych
częstotliwości od kierunku i prędkości poruszania się abonenta.
4. Podsumowanie lekcji.
- Uczniowie rozróżniają negatywne zjawiska towarzyszące transmisji sygnałów
radiowych.
- Uczniowie wskazują negatywny wpływ opisanych zjawisk na jakość transmisji
radiowej GSM.
- Uczniowie opisują mechanizmy samodostrajania się telefonów i stacji bazowych do
abonenta aktywnego.
5. Ocena poziomu osiągnięć uczniów i ocena ich aktywności.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
10
Scenariusz zajęć 2
Osoba prowadząca ………………………………………………………….
Modułowy program nauczania: Technik teleinformatyk 312[02]
Moduł: Urządzenia i systemy telekomunikacyjne 312[02].Z2
Jednostka modułowa: Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych 312[02].Z2.03
Temat: Karta SIM abonenta GSM.
Cel ogólny: Identyfikowanie karty SIM abonentów sieci GSM.
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
− rozróżnić rodzaje zabezpieczeń stosowanych w sieciach GSM,
− sporządzić algorytm postępowania podczas tworzenia procedury podpisu
elektronicznego, − wyjaśnić sposób identyfikowania abonentów sieci GSM, −
obliczyć wartość podpisu elektronicznego SRES.
Metody nauczania–uczenia się:
− metoda przewodniego tekstu.
Formy organizacyjne pracy uczniów:
− uczniowie pracują w grupach 2–4-osobowych.
Czas: 2 godziny dydaktyczne.
Środki dydaktyczne
− prezentacja komputerowa przedstawiająca sposób tworzenia podpisu elektronicznego i
sprawdzania karty SIM abonenta,
− instrukcja pracy metodą tekstu przewodniego,
− pytania prowadzące, −
papier formatu A4,
pisaki.
Uczestnicy:
− uczniowie kształcący się w zawodzie technik teleinformatyk.
Zadanie dla ucznia
− Przeprowadź proces wyliczania wartości podpisu elektronicznego SRES na podstawie 8-
bitowego hasła H oraz 24-bitowego ciągu losowego RAND generowanego przez AuC.
Przebieg zajęć:
Faza wstępna
1. Określenie tematu zajęć.
2. Wyjaśnienie uczniom tematu, szczegółowych celów kształcenia.
3. Zaznajomienie uczniów z pracą metodą tekstu przewodniego.
4. Podział grupy uczniów na zespoły.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
11
Faza właściwa
Praca metodą tekstu przewodniego.
Faza I Informacje
Pytania prowadzące:
1. Na czym polega procedura tworzenia podpisu elektronicznego?
2. W jaki sposób identyfikujemy karty SIM?
3. Na czym polega sumowanie „modulo2” wielomianów?
4. Jak ocenić długość otrzymanego wyniku?
Faza III Ustalenie
1. Uczniowie pracując w zespołach określają ciągi H i RAND.
2. Uczniowie ustalają sposób szyfrowania podpisu SRES.
3. Uczniowie konsultują z nauczycielem poprawność ustaleń.
Faza IV Wykonanie
1. Uczniowie opisują kroki procesu mnożenia wielomianów.
2. Uczniowie oceniają długość otrzymanego wyniku.
Faza V Sprawdzanie
1. Uczniowie sprawdzają poprawność procedury tworzenia podpisu elektronicznego.
Faza VI Analiza końcowa
Uczniowie wraz z nauczycielem wskazują, które etapy rozwiązania zadania sprawiły im
trudności. Nauczyciel powinien podsumować całe zadanie, wskazać, jakie umiejętności były
ćwiczone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać na przyszłość.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
12
5. ĆWICZENIA
5.1. Łącze radiowe w systemach telefonii komórkowej
5.1.1. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Oblicz gęstość mocy sygnału nadawanego przez maszt telefonii komórkowej w paśmie 900
MHz, znajdujący się poza terenem miejskim.
Obserwator znajduje się w odległości:
a) 1 km,
b) 2 km
od anteny nadawczej.
Moc sygnału nadawanego przez izotropową antenę nadawczą wynosi 100 W.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na teren w którym rozchodzą się fale
elektromagnetyczne.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) zapisać wszystkie posiadane dane liczbowe niezbędne do wykonania zadania,
2) zapisać zależność pozwalającą na obliczenie gęstości mocy sygnałów,
3) ustalić, jaka jest wartość zysku kierunkowego anteny nadawczej,
4) dokonać obliczenia gęstości mocy w odległości 1 km od anteny odbiorczej,
5) dokonać obliczenia gęstości mocy w odległości 2 km od anteny odbiorczej,
6) porównać otrzymane wyniki,
7) przeanalizować wyniki pod kątem dopuszczalnego poziomu mocy wg. IRPA, 8)
sformułować odpowiedź i wnioski.
Zalecane metody nauczania–uczenia
się: − ćwiczenie, − dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− zeszyt,
− długopis,
− kalkulator,
− wzór na gęstość mocy,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
Ćwiczenie 2
Wyznacz moc i poziom mocy sygnału dostarczanego do izotropowej anteny odbiorczej,
znajdującej się w odległości
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
13
a) 1 km,
b) 2 km od nadajnika GSM. Pozostałe parametry
pobierz z ćwiczenia 1.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na rodzaj anteny odbiorczej.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) zapisać wszystkie posiadane dane liczbowe niezbędne do wykonania zadania,
2) zapisać zależność pozwalającą na obliczenie mocy sygnału radiowego dostarczanego do
anteny odbiorczej oraz odpowiadającego jej poziomu mocy,
3) dokonać obliczenia mocy odbieranej w odległości 1 km od anteny nadawczej,
4) dokonać obliczenia mocy odbieranej w odległości 2 km od anteny nadawczej,
5) dokonać obliczenia poziomu mocy odbieranej w odległości 1 km od anteny nadawczej, 6)
dokonać obliczenia poziomu mocy odbieranej w odległości 2 km od anteny nadawczej,
7) porównać otrzymane wyniki,
8) przeanalizować wyniki,
9) sformułować odpowiedź i wnioski.
Zalecane metody nauczania–uczenia
się: − pogadanka, − dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− zeszyt,
− długopis,
− kalkulator,
− wzór na gęstość mocy,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
Ćwiczenie 3
Oblicz wymagane odstrojenie odbiornika radiowego telefonu GSM od częstotliwości
nośnych 950 MHz i 1850 MHz w sytuacji, gdy telefon odbierający sygnały
a) znajduje się w spoczynku,
b) porusza się z prędkością 50 km/h w kierunku do anteny nadawczej,
c) porusza się z prędkością 50 km/h w kierunku od anteny nadawczej,
d) porusza się z prędkością 100 km/h w kierunku do anteny nadawczej,
e) porusza się z prędkością 100 km/h w kierunku od anteny nadawczej.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. W obliczeniach należy uwzględnić efekt Dopplera.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
14
1) zapisać wszystkie posiadane dane liczbowe niezbędne do wykonania zadania,
2) zapisać zależności pozwalające na obliczenie przesuniętych częstotliwości nośnych,
3) dokonać obliczeń przesuniętych częstotliwości nośnych,
4) porównać otrzymane wyniki,
5) przeanalizować wyniki,
6) sformułować odpowiedź i wnioski.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− pogadanka,
− ćwiczenie.
Środki dydaktyczne:
− zeszyt,
− długopis,
− kalkulator,
− wzór na gęstość mocy,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
Ćwiczenie 4
Sprawdź, jaka jest poprawna treść przesłanego pakietu informacyjnego X1X0X2, którego
poszczególne segmenty rozpoznane przez obwody wejściowe odbiornika są następujące:
Z1 = 111110000011111000001111100000111110000011111000001010101
Z2 = 101010101010101010101010101010101010101010101010101010101
natomiast sekcja treningowa zamiast ciągu
X0 = 11001110001100111000110011
ma postać
Z0 = 11101110111011101110111011
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na to, że pakiet danych składa się z trzech
części.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) wyznaczyć poprawną wartość sekcji treningowej X0,
2) wyznaczyć ciąg charakteryzujący parametry kanału radiowego Y,
3) na podstawie otrzymanego ciągu Z1 obliczyć poprawną sekcję X1,
4) na podstawie otrzymanego ciągu Z2 obliczyć poprawną sekcję X2, 5) zapisać pełną treść
poprawnego pakietu informacyjnego.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
15
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− pogadanka,
− ćwiczenie,
− dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− zeszyt,
− długopis,
− komputer osobisty,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
16
5.2. Procedury zachodzące w systemach GSM
5.2.1. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Przeprowadź proces wyliczenia wartości podpisu elektronicznego SRES na podstawie 8-
bitowego hasła H oraz 24-bitowego ciągu losowego RAND generowanego przez AuC. Proces
szyfrowania przeprowadź metodą sumowania „modulo 2” wielomianów 8-bitowego i 24-
bitowego ze współczynnikami „0” i „1”.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na zabezpieczenia szyfrowanych
informacji w stosunku do postronnych obserwatorów.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) zapisać zaproponowany ciąg H,
2) zapisać zaproponowany ciąg RAND,
3) zapisać wszystkie kroki procesu mnożenia wielomianów,
4) zapisać wynik,
5) ocenić długość otrzymanego wyniku,
6) ocenić prawdopodobieństwo przypadkowego otrzymania identycznego ciągu SRES nie
znając H lub nie znając RAND.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− pogadanka,
− ćwiczenie,
− dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− literatura przedstawiająca sposób mnożenia wielomianów,
− komputer PC z programem dydaktycznym,
− papier, długopis, kalkulator,
− ołówek, linijka, inne przybory kreślarskie.
Ćwiczenie 2
Oblicz dostępne pasmo w łączu radiowym GSM dla potrzeb abonenta, który jako jedyny
na obszarze komórki posiadającej 8 kanałów częstotliwościowych i 30 abonentów aktywnych
(w stanie rozmowy) zajmujących czas trwania rozmów w 50% uruchamia dostęp do Internetu
poprzez usługę GPRS.
Wskazówki do realizacji
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
17
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na dobór metody dostępu do nośnika dla
danej topologii sieci.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) obliczyć ilość całkowicie wolnych kanałów użytkowych w terenie komórki,
2) obliczyć dostępne pasmo związane z całkowicie wolnymi kanałami użytkowymi,
3) obliczyć dostępne pasmo związane z procentowym wykorzystaniem pasma kanałów
używanych przez abonentów aktywnych,
4) obliczyć łączne pasmo dostępne dla transmisji danych.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− ćwiczenie,
− dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− zeszyt do ćwiczeń,
− ołówek, długopis,
− kalkulator,
− literatura fachowa.
Ćwiczenie 3
Zakładamy, że polski abonent GSM, mieszkaniec Warszawy, znajduje się na terenie
Niemiec. Korzystając z własnego telefonu komórkowego telefonuje do swojego kolegi,
mieszkańca Łodzi, abonenta tej samej sieci GSM, który z kolei przebywa we Francji.
Zapisz w punktach, jak przebiegać będzie procedura zestawiania połączenia pomiędzy
wymienionymi abonentami polskiej sieci telefonii komórkowej GSM oraz jaka będzie droga
zestawienia tego połączenia.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na konsekwencje zachowania tajemnicy
co do aktualnej lokalizacji każdego z abonentów podczas zestawiania połączeń z telefonów
GSM.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) zapisać wszystkie wymagane informacje wstępne,
2) zapisać w punktach procedurę poszukiwania abonenta B i zestawienia połączenia między
abonentami,
3) zapisać w punktach, jaką trasą zamknie się droga połączenia pomiędzy abonentami.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
18
− pogadanka,
− ćwiczenie,
− dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− zeszyt,
− długopis,
− komputer osobisty,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
Ćwiczenie 4
Abonent sieci GSM, poruszający się samochodem, pozostaje aktywny (prowadzi rozmowę
telefoniczną) z użyciem zestawu słuchawkowego.
Zapisz, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby podczas przekraczania granicy komórek
połączenie nie zostało zerwane. Zapisz ponadto w punktach, jakie kroki będą wykonane przez
system i pozostający w stanie aktywnym telefon komórkowy.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na to, że decyzja o zerwaniu połączenia
jest ostatecznością w procesie decyzyjnym.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) omówić w punktach proces przełączania aktywnego abonenta pomiędzy sąsiednimi
stacjami bazowymi, przyłączonymi do tego samego BSC,
2) zapisać, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby system mógł utrzymać trwające
połączenie.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− ćwiczenie,
− dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− zeszyt,
− długopis,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
5.3. Przetwarzanie sygnału mowy w telefonii komórkowej GSM
5.3.1. Ćwiczenia
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
19
Ćwiczenie 1
Zapisz w punktach, jakim procesom przetwarzania podlega sygnał mowy powstający na
wyjściu mikrofonu telefonu komórkowego oraz jaką rolę spełnia, jakie ma zalety i jakie ma
wady każdy z procesów.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na konieczność kodowania protekcyjnego
i szyfrowania sygnału mowy.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) przeanalizować kolejność etapów przetwarzania sygnałów mowy wraz z głównymi,
charakteryzującymi je parametrami,
2) przeanalizować zasadność zastosowania każdego z etapów przetwarzania,
3) przeanalizować podstawowe parametry wejściowe i wyjściowe każdego z etapów
przetwarzania sygnału mowy,
4) przeanalizować zalety i wady każdego z etapów,
5) zapisać w punktach, zgodnie z poleceniem, kolejne etapy przetwarzania sygnału mowy
wraz z wymaganymi informacjami dodatkowymi.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− pogadanka,
− ćwiczenie,
− dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− przybory do pisania,
− zeszyt,
− komputer wraz z materiałami dydaktycznymi,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
Ćwiczenie 2
Przeprowadź kodowanie protekcyjne dowolnego ciągu użytkowego o długości 260 bitów
zgodne ze standardem GSM. Użyj programu komputerowego jako edytora.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) zapisać dowolny ciąg danych,
2) przygotować ciąg kodujący dla etapu I zgodnie ze standardem GSM,
3) przygotować ciąg kodujący dla etapu II zgodnie ze standardem GSM,
4) przeprowadzić kodowanie w etapie I,
5) przeprowadzić kodowanie w etapie II,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
20
6) zapisać otrzymany ciąg 456 bitowy jako wynik kodowania protekcyjnego.
Środki dydaktyczne:
− stanowisko komputerowe z pakietem programów biurowych,
− papier,
− przybory do pisania,
− kalkulator.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
21
5.4. Układ terytorialny sieci telefonii komórkowej
5.4.1. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Oblicz pojemność sieci telefonii komórkowej w sytuacji, gdy maszty stacji bazowych
zawierających zestawy anten dookólnych rozmieszczone są równomiernie, a promień zasięgu
każdej z anten nadawczych wynosi 500 m.
Zakładamy, że każda ze stacji bazowych dysponuje 10 kanałami częstotliwościowymi w
pasmach GSM.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na możliwość wykorzystania tych samych
częstotliwości w sieci komórkowej.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) obliczyć powierzchnię jednej komórki,
2) ustalić, jaka jest liczba kanałów użytkowych wykorzystywanych w tej komórce,
3) wyznaczyć wartość pojemności sieci telefonii komórkowej na tym terenie.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− ćwiczenie,
− dyskusja.
Środki dydaktyczne:
− papier,
− przybory do pisania,
− kalkulator lub komputer osobisty,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
Ćwiczenie 2
Ustal wymaganą przez danego operatora GSM liczbę dostępnych kanałów radiowych,
jeżeli promień pojedynczej komórki wynosi 200 m, a pojemność sieci nie może być mniejsza,
niż 240 kanałów użytkowych na każdy km2
.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) zapisać dane niezbędne do wykonania ćwiczenia,
2) obliczyć powierzchnię jednej komórki (w przybliżeniu kształt koła),
3) ustalić wymaganą liczbę kanałów częstotliwościowych dla każdej stacji BTS,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
22
4) ustalić liczbę wymaganych kanałów radiowych posiadanych przez operatora tej sieci.
Środki dydaktyczne:
− papier,
− przybory do pisania,
− kalkulator,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
5.5. Budowa sieci stałej i terminala abonenckiego w GSM
5.5.1 Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Naszkicuj z pamięci schemat blokowy, pokazujący układ elementów infrastruktury stałej
sieci telefonii komórkowej GSM.
Zaznacz na wykonanym rysunku następujące elementy:
− MSC,
− BSC,
− BTS,
− HLR,
− VLR,
− OMC.
Zapisz pełne nazwy poszczególnych elementów w języku angielskim oraz w języku polskim.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment
rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na bieżącą aktualizację danych nt.
wszystkich abonentów tymczasowych obsługiwanych przez centralę.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) sporządzić rysunek,
2) oznaczyć skrótami i nazwami wszystkie elementy.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
− pokaz,
− ćwiczenie,
− pogadanka.
Środki dydaktyczne:
− papier,
− przybory do pisania,
− przybory do rysowania,
− komputer osobisty,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
23
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
Ćwiczenie 2
Przeanalizuj schemat blokowy aparatu telefonicznego GSM, zaprezentowany na rys. 27.
Ustal przeznaczenie każdego z pokazanych tam bloków składowych.
Przeanalizuj również wszystkie dostępne porty, styki i interfejsy.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1) przeanalizować schemat blokowy aparatu telefonicznego GSM,
2) ustalić rolę każdego z wymienionych wyżej elementów składowych,
3) sporządzić listę elementów składowych i opisać krótko znaczenie każdego z nich.
Wyposażenie stanowiska pracy:
− papier,
− przybory do pisania,
− literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
24
6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego
Test 1 Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Eksploatowanie sieci
telefonii komórkowych”
Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których:
- zadania 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 14, 15, 17, 18, 19, 20 są poziomu podstawowego, -
zadania 3, 9, 12, 13, 16 są poziomu ponadpodstawowego.
Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak
uczeń otrzymuje 0 punktów.
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:
- dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,
- dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, - dobry
– za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, -
bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego.
Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. d, 3. a, 4. a, 5. a, 6. c, 7. b, 8. c, 9. a, 10. c, 11. a, 12.
d, 13. d, 14. b, 15. a, 16. d, 17. a, 18. b, 19. d, 20. d.
Plan testu
Nr
zad.
Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)
Kategoria
celu
Poziom
wymagań
Poprawna
odpowiedź
1
Zdefiniować pojęcia z zakresu systemów
telefonii komórkowej
A P c
2
Zdefiniować pojęcia dotyczące łączności
bezprzewodowej
A P d
3
Wyjaśnić budowę i działanie urządzeń
składowych infrastruktury stałej w
sieciach telefonii komórkowej
B PP a
4
Wyjaśnić budowę i działanie baz danych
obsługujących sieć telefonii komórkowej
B P a
5
Dokonać analizy działania elementów
składowych toru radiowego telefonów
komórkowych
C P a
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
25
6
Wyjaśnić budowę i działanie układów
przetwarzania danych telefonów komórkowych B P c
7
Posłużyć się opisami, rysunkami i
schematami przedstawiającymi architekturę
systemów telefonii komórkowych
B P
b
8
Czytać opisy, rysunki i schematy
przedstawiające procedury działania systemów
telefonii komórkowych
B P c
9
Dokonać analizy opisów, rysunków i schematów
przedstawiających procedury działania
systemów telefonii komórkowych
C PP a
10
Opracować algorytm przeprowadzania montażu
elementów, podzespołów i urządzeń należących
do infrastruktury stałej w sieci telefonii
komórkowej
C P c
11
Opracować algorytm przeprowadzania montażu
elementów, podzespołów i urządzeń należących
do stacji ruchomych w sieci telefonii
komórkowej
C P a
12
Opracować algorytm wykonania przeglądów i
regulacji urządzeń infrastruktury stałej w sieci
telefonii komórkowej
C PP d
13
Opracować algorytm wykonania przeglądów
i regulacji urządzeń mobilnych w sieci telefonii
komórkowej
C PP d
14
Wykryć oraz usunąć usterki w telefonach
komórkowych
C P b
15
Opracować algorytm wykonania pomiarów
parametrów elektrycznych
w urządzeniach sieci telefonii komórkowych
C P a
16
Opracować algorytm wykonania pomiarów
parametrów radiowych w urządzeniach sieci
telefonii komórkowych
C PP d
17
Zidentyfikować nazwy anglojęzyczne z zakresu
telefonii komórkowej
A P a
18
Rozpoznać nazwy anglojęzyczne z zakresu
telefonii komórkowej
A P b
19
Zidentyfikować nazwy anglojęzyczne z zakresu
telefonii komórkowej
A P d
20
Zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny
pracy dotyczące obsługi systemów telefonii
komórkowych
A P d
Przebieg testowania
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
26
Instrukcja dla nauczyciela
1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej
jednotygodniowym.
2. Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3. Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4. Przygotuj odpowiednią liczbę testów.
5. Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.
6. Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia.
7. Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij.
8. Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test.
9. Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliżającym się czasie
zakończenia udzielania odpowiedzi.
Instrukcja dla ucznia
1. Przeczytaj uważnie instrukcję.
2. Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3. Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4. Test zawiera 20 zadań. Do każdego zadania dołączone są 4 możliwości odpowiedzi. Tylko
jedna jest prawidłowa.
5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce
znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.
6. Zadania wymagają prostych obliczeń, które powinieneś wykonać przed wskazaniem
poprawnego wyniku.
7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.
9. Na rozwiązanie testu masz 40 minut.
Powodzenia!
Materiały dla ucznia:
- instrukcja,
- zestaw zadań testowych, -
karta odpowiedzi.
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH
1. Obszar przywołania w strukturze sieci GSM, to teren
a) zarządzany przez jeden moduł MSC.
b) obsługiwany przez jedną stację bazową.
c) obsługiwany przez jeden sterownik BSC.
d) gdzie znajduje się jedna warstwa „plastra miodu”.
2. Para dupleksowa, to w łączności radiowej
a) dwuczłonowa antena izotropowa.
b) zestaw anten nadawczych i odbiorczych,
c) zestaw składający się z nadajnika i odbiornika,
d) dwie częstotliwości, dla transmisji w obu kierunkach.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
27
3. Głównym elementem składowym centrali obszarowej MSC jest
a) moduł czasowego pola komutacyjnego.
b) maszt zawierający anteny stacji bazowych.
c) zespół nadajników radiowych w paśmie 900 MHz.
d) twardy dysk zawierający dane adresowe abonentów.
4. Podstawowym zadaniem bazy VLR jest
a) przechowywanie danych o abonentach znajdujących się na obszarze centralowym.
b) przechowywanie danych o lokalizacji abonentów danej sieci GSM.
c) przechowywanie danych teleadresowych abonentów GSM.
d) przechowywanie bilingów połączeń telefonicznych.
5. Nadajnik radiowy telefonu komórkowego jest wyposażony w
a) układ kluczowania częstotliwości.
b) układ kluczowania fazy.
c) układ modulatora AM.
d) detektor fazy.
6. Układ realizujący kodowanie protekcyjne w telefonii GSM, to
a) szyfrator wykorzystujący tajne hasło „H” i algorytm „A3”.
b) standardowy modulator częstotliwości w paśmie 900 MHz i 1800 MHz.
c) zespół dwóch koderów cyfrowych, przetwarzających wybrane części segmentów
danych.
d) centrum identyfikacyjne sieci telefonii komórkowej zapewniające kodowanie treści
danych.
7. Moduły oznaczone na przedstawionym schemacie symbolem MS, to
a) stacje bazowe.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
28
b) stacje ruchome.
c) moduły sterowania.
d) moduły systemu radiolinii.
8. Na przedstawionym rysunku pokazano proces
a) korekcja adaptacyjna związana z zakłóceniami w kanale radiowym.
b) dopasowywania częstotliwości nadajnika i odbiornika.
c) regulacji mocy nadajnika stacji ruchomej.
d) eliminacja wyższych harmonicznych.
9. Częstotliwość próbkowania sygnału mowy w telefonii komórkowej, pokazana na
poniższym rysunku, wynosi
a) 8000 Hz.
b) 800 Hz.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
29
c) 80 Hz.
d) 8 Hz.
10. Dla zapewnienia wysokiej i jednakowej gęstości mocy w obszarze całej komórki, w której
centrum znajduje się maszt stacji bazowej, należy instalować
a) anteny kierunkowe szerokie ustawione tylko w kierunku północnym.
b) tylko anteny kierunkowe o możliwie wąskiej charakterystyce.
c) anteny izotropowe na możliwie dużej wysokości.
d) anteny izotropowe na małej wysokości.
11. Demontaż z telefonu komórkowego modułu o nazwie Subscriber Identity Module (SIM)
a) wymaga jedynie usunięcia baterii.
b) wykonuje się tylko w punkcje serwisowym.
c) wymaga użycia specjalistycznych wkrętaków.
d) pozwala realizować połączenia jedynie w obrębie własnej sieci.
12. Dokładne ustawienie właściwego kąta anteny odbiorczej zespołu radioliniowego wykonuje
się
a) co najmniej raz na dobę.
b) przy wyłączonym zasilaniu.
c) przy odłączonych źródłach sygnału po stronie nadawczej.
d) używając stosownych przyrządów mierzących jakość sygnału.
13. Bieżący przegląd stanu technicznego telefonu komórkowego polega głównie na
a) dokonaniu pomiaru napięcia na zaciskach ładowarki.
b) sprawdzeniu jakości połączeń lutowanych w układzie telefonu.
c) sprawdzeniu stanu zajętości modułu pamięci Flash tego telefonu.
d) sprawdzeniu jakości i czystości zestyków i elementów manipulacyjnych.
14. Diagnostykę telefonów komórkowych NMT i GSM przeprowadza się przy użyciu
a) komputera osobistego ze standardowym systemem operacyjnym.
b) tylko dysponując specjalistycznym oprogramowaniem.
c) jedynie woltomierzy i amperomierzy laboratoryjnych
d) cyfrowego multimetra uniwersalnego.
15. Moc sygnału użytkowego, dostarczanego ze wzmacniacza do anteny nadawczej, należy
pomierzyć
a) stosując miernik mocy sygnałów w odpowiednim paśmie częstotliwości
b) watomierzem wyposażonym w miernik współczynnika cosφ.
c) tylko watomierzem mierzącym moc czynną.
d) używając woltomierza i amperomierza.
16. Pomiary poziomów mocy sygnałów emitowanych przez anteny nadawcze dla
poszczególnych częstotliwości nośnych zawartych w paśmie GSM można wykonywać a)
tylko przyrządami szerokopasmowymi.
b) watomierzami prądu zmiennego.
c) watomierzami prądu stałego.
d) miernikami selektywnymi.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
30
17. Nazwa Home Location Register oznacza w języku angielskim
a) domowy rejestrator rozmów telefonicznych.
b) rejestr lokalizacji abonentów własnych.
c) domowy rejestr lokalizacji telefonów.
d) rejestr lokalizacji abonentów gości.
18. Pełna nazwa anglojęzycznego skrótu IMEI w tłumaczeniu na język polski oznacza
a) numer telefonu abonenta komórkowego.
b) numer sprzętowy aparatu telefonicznego.
c) typ karty SIM, jaką można instalować w telefonie.
d) zaszyfrowany numer producenta telefonów komórkowych.
19. Skróty anglojęzyczne RAND i SRES oznaczają w tłumaczeniu na język polski
a) segment pierwszy i drugi pakietu danych użytkowych.
b) odpowiednio częstotliwość dla transmisji w górę i w dół.
c) numer seryjny karty SIM i odpowiadający jej numer telefonu GSM.
d) losowy ciąg binarny i wynik obliczenia wykonanego przez AuC oraz SIM.
20. Wykonywanie czynności montażowo-pomiarowych związanych z instalowaniem na
masztach anten stacji bazowych wymaga
a) użycia przenośnego komputera osobistego.
b) zastosowania wszystkich środków ochrony indywidualnej.
c) zapewnienia właściwej skuteczności uziemienia pracownika.
d) zastosowania zabezpieczeń wymaganych przy pracy na wysokościach.
KARTA ODPOWIEDZI
Imię i nazwisko ...............................................................................
Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych
Zakreśl poprawną odpowiedź.
Nr
zadania
Odpowiedź Punkty
1 a b c d
2 a b c d
3 a b c d
4 a b c d
5 a b c d
6 a b c d
7 a b c d
8 a b c d
9 a b c d
10 a b c d
11 a b c d
12 a b c d
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
31
13 a b c d
14 a b c d
15 a b c d
16 a b c d
17 a b c d
18 a b c d
19 a b c d
20 a b c d
Razem:
Test 2 Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Eksploatowanie sieci
telefonii komórkowych”
Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których:
- zadania 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 17, 18, 19, 20 są poziomu podstawowego,
- zadania 4, 10, 15, 16 są poziomu ponadpodstawowego.
Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak
uczeń otrzymuje 0 punktów.
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:
- dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,
- dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, - dobry
– za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, -
bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego.
Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. a, 3. d, 4. c, 5. b, 6. c, 7. a, 8. b, 9. c, 10. d, 11. b, 12.
d, 13. c, 14. a, 15. c, 16. b, 17. d, 18. a, 19. d, 20. a.
Plan testu
Nr
zad.
Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)
Kategoria
celu
Poziom
wymagań
Poprawna
odpowiedź
1 Określić parametry telefonii GSM A P b
2 Określić strukturę łączności bezprzewodowej B P a
3
Wyjaśnić rolę urządzeń składowych
infrastruktury stałej w sieciach telefonii
komórkowej
B P d
4
Dokonać analizy budowy i działania baz danych
obsługujących sieć telefonii komórkowej
B PP c
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
32
5
Wyjaśnić działanie elementów składowych toru
radiowego telefonów komórkowych
B P b
6
Wyjaśnić sposób przetwarzania danych w
telefonach komórkowych
B P c
7
Wyjaśnić sposób przetwarzania danych w
systemie GSM
B P a
8
Wskazać określenia opisujące zasięgi telefonii
komórkowych
A P b
9
Określić parametry przetwarzania mowy
ludzkiej w telefonii GSM
B P c
10
Obliczyć parametry transmisji sygnałów
w systemie GSM
C PP d
11 Określić parametry aparatów GSM B P b
12
Dokonać analizy struktury terytorialnej sieci
GSM
C P d
13
Rozpoznać funkcje układów umieszczonych na
schemacie blokowym aparatu GSM
B P c
14
Rozróżniać elementy infrastruktury stałej sieci
GSM
B P a
15
Obliczyć parametry przesyłanego sygnału w sieci
GSM
C PP c
16 Obliczyć przepustowość kanału GSM C PP b
17
Zdefiniować nazwy anglojęzyczne dotyczące
budowy sieci stałej systemów telefonii
komórkowej
A P d
18 Określić parametry binarne kanału radiowego B P a
19
Posłużyć się nazewnictwem
anglojęzycznym dotyczącym procesów
zachodzących w systemach telefonii
komórkowej
B P d
20
Określić parametry kanału częstotliwościowego
systemu GSM
B P a
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
33
Przebieg testowania
Instrukcja dla nauczyciela
1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej
jednotygodniowym.
2. Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3. Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4. Przygotuj odpowiednią liczbę testów.
5. Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.
6. Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia.
7. Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij.
8. Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test.
9. Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliżającym się czasie
zakończenia udzielania odpowiedzi.
Instrukcja dla ucznia
1. Przeczytaj uważnie instrukcję.
2. Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3. Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4. Test zawiera 20 zadań. Do każdego zadania dołączone są 4 możliwości odpowiedzi. Tylko
jedna jest prawidłowa.
5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce
znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.
6. Zadania wymagają prostych obliczeń, które powinieneś wykonać przed wskazaniem
poprawnego wyniku.
7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.
9. Na rozwiązanie testu masz 40 minut.
Powodzenia!
Materiały dla ucznia:
- instrukcja,
- zestaw zadań testowych, -
karta odpowiedzi.
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH
1. Pasmo jednokierunkowego kanału częstotliwościowego w sieci GSM wynosi
a) 100 kHz.
b) 200 kHz.
c) 400 kHz.
d) 900 kHz.
2. Ramka czasowa emitowana przez stację bazową GSM
a) składa się z 8 szczelin czasowych.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
34
b) składa się z 250 szczelin czasowych.
c) trwa 0,5 ms.
d) trwa 1 s.
3. Centrala MSC jest
a) to centrum identyfikacyjne przechowujące tajne hasła wszystkich abonentów sieci.
b) oblicza wartość podpisu elektronicznego.
c) generuje liczbę losową RAND.
d) przeprowadza procedurę identyfikacji abonenta i podejmuje decyzję o obsłudze
abonenta.
4. Podstawowym zadaniem bazy HLR jest
a) przechowywanie danych o abonentach znajdujących się na obszarze centralowym.
b) zbieranie danych o każdym telefonie komórkowym bazy centralowej.
c) przechowywanie danych o lokalizacji abonentów danego operatora GSM.
d) przechowywanie bilingów połączeń telefonicznych.
5. Proces szyfrowania sygnału mowy polega na
a) kluczowaniu częstotliwości.
b) sumowaniu „modulo 2” poszczególnych bitów ciągu danych.
c) modulacji kwadraturowej.
d) kluczowaniu fazy.
6. Liczba próbek sygnałów dźwiękowych mieszcząca się w telefonach komórkowych GSM
wynosi
a) 22080
.
b) 21031
.
c) 2104
.
d) 264
.
7. Przeplot bitów to procedura
a) zabezpieczająca dane przed zakłóceniami i zanikiem sygnałów.
b) zabezpieczająca przed włamaniem do systemu GSM.
c) zwiększająca przepustowość kanału.
d) szyfrowania podpisu elektronicznego.
8. Teren wokół anteny nadawczej, na którym sygnał jest zbyt słaby dla poprawnego odbioru,
ale wystarczająco silny, aby zakłócać sąsiednie stacje należy do tzw. a) strefy 1.
b) strefy 2.
c) strefy 3.
d) strefy 4.
9. Częstotliwość próbkowania sygnału mowy w telefonii komórkowej wynosi
a) 800000 Hz.
b) 80000 Hz.
c) 8000 Hz.
d) 800 Hz.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
35
10. Jeżeli jedynce logicznej odpowiada częstotliwość nadawania f1 = 890,133 MHz to w
czasie trwania tej jedynki zostanie przesłanych
a) 178 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego.
b) 356 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego.
c) 1780 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego.
d) 3560 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego.
11. Zakres dynamiki odbiornika aparatu telefonicznego GSM wynosi
a) 102 dBm.
b) 92 dBm.
c) 82 dBm.
d) 72 dBm.
12. Dwuwarstwowe struktury terytorialne sieci GSM są stosowane tam gdzie ogólne
zapotrzebowanie na kanały użytkowe jest a) duże.
b) średnie.
c) duże, ale nierównomierne.
d) niewielkie, ale istnieją komórki o bardzo dużym zagęszczeniu abonentów.
13. Generator lokalny jest elementem aparatu telefonii komórkowej związanym z
a) torem nadawczym.
b) torem odbiorczym.
c) torem nadawczym i odbiorczym.
d) żadnym torem sygnałowym
14. Rejestr identyfikacji wyposażenia to element
a) NMC.
b) MSC.
c) HLR.
d) BTS.
15. Moc sygnału odbieranego przez aparat komórkowy na poziomie – 102 dB wynosi a) 6 pW.
b) 0,6 pW.
c) 0,06 pW.
d) 0,006 pW.
16. Jeżeli podczas przetwarzania sygnału mowy na postać cyfrową zastosowano 12-bitowe
wielkości próbek to wielkość strumienia binarnego wynosi a) 96 kB/s.
b) 96 kb/s.
c) 64 kB/s.
d) 64 kb/s.
17. Nazwa Visitor Location Register oznacza w języku angielskim
a) domowy rejestrator rozmów telefonicznych.
b) rejestr lokalizacji abonentów własnych.
c) domowy rejestr lokalizacji telefonów.
d) rejestr lokalizacji abonentów gości.
18. Kanał radiowy GSM składa się z
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
36
a) 50 segmentów po 260 bitów w każdej sekundzie.
b) 60 segmentów po 250 bitów w każdej sekundzie.
c) 50 segmentów po 250 bitów w każdej sekundzie.
d) 60 segmentów po 260 bitów w każdej sekundzie.
19. Skróty anglojęzyczne LAI i TMSI oznaczają w tłumaczeniu na język polski
a) segment pierwszy i drugi pakietu danych użytkowych.
b) odpowiednio częstotliwość dla transmisji w górę i w dół.
c) numer seryjny karty SIM i odpowiadający jej numer telefonu GSM.
d) aktualny numer obszaru przywołań i numer tymczasowy.
20. Dla systemu GSM 900 oddano do dyspozycji w ramach (kanałów w górę) pasmo
częstotliwości
a) 890–915 MHz.
b) 900–925 MHz.
c) 925–950 MHz.
d) 935–960 MHz.
KARTA ODPOWIEDZI
Imię i nazwisko ...............................................................................
Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych
Zakreśl poprawną odpowiedź.
Nr
zadania
Odpowiedź Punkty
1 a b c d
2 a b c d
3 a b c d
4 a b c d
5 a b c d
6 a b c d
7 a b c d
8 a b c d
9 a b c d
10 a b c d
11 a b c d
12 a b c d
13 a b c d
14 a b c d
15 a b c d
16 a b c d
17 a b c d
18 a b c d
19 a b c d
20 a b c d
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
37
Razem:
7. LITERATURA
1. Witold Chołubowicz, Maciej Szwabe, GSM- Ależ to proste!, WKiŁ Warszawa 2006.
2. http://www.wikipedia.pl
3. http://www.elektroda.pl

More Related Content

What's hot

Technik.teleinformatyk 312[02] z2.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z2.02_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z2.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z2.02_u
Rzeźnik Sebastian
 
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.03_uTechnik.teleinformatyk 312[02] o1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.03_u
Rzeźnik Sebastian
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z4.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z4.02_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z4.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z4.02_u
Rzeźnik Sebastian
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.04_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.04_u
Rzeźnik Sebastian
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z3.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z3.03_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z3.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z3.03_u
Rzeźnik Sebastian
 
24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych
24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych
24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych
Lukas Pobocha
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.03_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.03_u
Rzeźnik Sebastian
 
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.04_uTechnik.teleinformatyk 312[02] o1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.04_u
Rzeźnik Sebastian
 
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.05_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.05_uTechnik.teleinformatyk 312[02] o1.05_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.05_u
Rzeźnik Sebastian
 
2. badanie obwodów prądu stałego
2. badanie obwodów prądu stałego2. badanie obwodów prądu stałego
2. badanie obwodów prądu stałego
Lukas Pobocha
 
31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio
31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio
31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio
Lukas Pobocha
 
10. Badanie generatorów
10. Badanie generatorów10. Badanie generatorów
10. Badanie generatorów
Lukas Pobocha
 
35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej
35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej
35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej
Lukas Pobocha
 
25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego
25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego 25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego
25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego
Lukas Pobocha
 
15. Badanie układów transmisji sygnałów
15. Badanie układów transmisji sygnałów15. Badanie układów transmisji sygnałów
15. Badanie układów transmisji sygnałów
Lukas Pobocha
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.02_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z1.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.02_u
Rzeźnik Sebastian
 

What's hot (20)

Technik.teleinformatyk 312[02] z2.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z2.02_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z2.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z2.02_u
 
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.03_uTechnik.teleinformatyk 312[02] o1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.03_u
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z4.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z4.02_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z4.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z4.02_u
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.04_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.04_u
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z3.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z3.03_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z3.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z3.03_u
 
24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych
24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych
24. Eksploatowanie uniwersalnych przyrządów pomiarowych
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.03_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z1.03_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.03_u
 
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.04_uTechnik.teleinformatyk 312[02] o1.04_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.04_u
 
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.05_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.05_uTechnik.teleinformatyk 312[02] o1.05_u
Technik.teleinformatyk 312[02] o1.05_u
 
Fototechnik 313[01] z2.02_u
Fototechnik 313[01] z2.02_uFototechnik 313[01] z2.02_u
Fototechnik 313[01] z2.02_u
 
2. badanie obwodów prądu stałego
2. badanie obwodów prądu stałego2. badanie obwodów prądu stałego
2. badanie obwodów prądu stałego
 
31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio
31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio
31. Instalowanie i programowanie urządzeń audio
 
Technik.elektryk 311[08] z2.04_u
Technik.elektryk 311[08] z2.04_uTechnik.elektryk 311[08] z2.04_u
Technik.elektryk 311[08] z2.04_u
 
10. Badanie generatorów
10. Badanie generatorów10. Badanie generatorów
10. Badanie generatorów
 
Technik.transportu.kolejowego 311[38] z2.02_u
Technik.transportu.kolejowego 311[38] z2.02_uTechnik.transportu.kolejowego 311[38] z2.02_u
Technik.transportu.kolejowego 311[38] z2.02_u
 
Technik.transportu.kolejowego 311[38] o1.01_u
Technik.transportu.kolejowego 311[38] o1.01_uTechnik.transportu.kolejowego 311[38] o1.01_u
Technik.transportu.kolejowego 311[38] o1.01_u
 
35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej
35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej
35. Montowanie i badanie instalacji domofonowej
 
25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego
25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego 25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego
25. Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu przemiennego
 
15. Badanie układów transmisji sygnałów
15. Badanie układów transmisji sygnałów15. Badanie układów transmisji sygnałów
15. Badanie układów transmisji sygnałów
 
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.02_uTechnik.teleinformatyk 312[02] z1.02_u
Technik.teleinformatyk 312[02] z1.02_u
 

Similar to Technik.teleinformatyk 312[02] z2.03_n

fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdffototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
OlaAnzorge
 
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdffototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
OlaAnzorge
 
21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń
21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń
21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń
Adam Osa
 
Dekarz 713[01] z1.03_u
Dekarz 713[01] z1.03_uDekarz 713[01] z1.03_u
Dekarz 713[01] z1.03_u
Emotka
 
Dekarz 713[01] z1.14_u
Dekarz 713[01] z1.14_uDekarz 713[01] z1.14_u
Dekarz 713[01] z1.14_u
Emotka
 
14. Badanie układów sprzęgających
14. Badanie układów sprzęgających14. Badanie układów sprzęgających
14. Badanie układów sprzęgających
Lukas Pobocha
 
Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia
Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia
Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia
kamil132
 
Malarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarzMalarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarz
adam malinowski
 
Malarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarzMalarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarz
adam malinowski
 
Dekarz 713[01] z1.16_u
Dekarz 713[01] z1.16_uDekarz 713[01] z1.16_u
Dekarz 713[01] z1.16_u
Emotka
 
Dekarz 713[01] z1.06_u
Dekarz 713[01] z1.06_uDekarz 713[01] z1.06_u
Dekarz 713[01] z1.06_u
Emotka
 
Technik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_u
Technik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_uTechnik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_u
Technik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_u
Emotka
 
Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczyciel
Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczycielNawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczyciel
Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczyciel
Marcin Dzieciątkowski
 
00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.
00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.
00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.
Beata Piekielko
 
Dekarz 713[01] z1.11_u
Dekarz 713[01] z1.11_uDekarz 713[01] z1.11_u
Dekarz 713[01] z1.11_u
Emotka
 
Malarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarzMalarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarz
adam malinowski
 
9. Badanie liniowych układów scalonych
9. Badanie liniowych układów scalonych9. Badanie liniowych układów scalonych
9. Badanie liniowych układów scalonych
Lukas Pobocha
 
fototechnik_313[01]_o1.02_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.02_n.pdffototechnik_313[01]_o1.02_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.02_n.pdf
OlaAnzorge
 
45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów
45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów 45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów
45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów
Lukas Pobocha
 

Similar to Technik.teleinformatyk 312[02] z2.03_n (20)

fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdffototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
 
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdffototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.03_n.pdf
 
21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń
21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń
21. Zarządzanie eksploatacją maszyn i urządzeń
 
Dekarz 713[01] z1.03_u
Dekarz 713[01] z1.03_uDekarz 713[01] z1.03_u
Dekarz 713[01] z1.03_u
 
Dekarz 713[01] z1.14_u
Dekarz 713[01] z1.14_uDekarz 713[01] z1.14_u
Dekarz 713[01] z1.14_u
 
14. Badanie układów sprzęgających
14. Badanie układów sprzęgających14. Badanie układów sprzęgających
14. Badanie układów sprzęgających
 
Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia
Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia
Wykonywanie kompleksowych napraw nadwozia
 
Malarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarzMalarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarz
 
Malarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarzMalarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarz
 
Dekarz 713[01] z1.16_u
Dekarz 713[01] z1.16_uDekarz 713[01] z1.16_u
Dekarz 713[01] z1.16_u
 
Dekarz 713[01] z1.06_u
Dekarz 713[01] z1.06_uDekarz 713[01] z1.06_u
Dekarz 713[01] z1.06_u
 
Technik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_u
Technik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_uTechnik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_u
Technik.architektury.krajobrazu 321[07] o1.03_u
 
Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczyciel
Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczycielNawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczyciel
Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów międzyludzkich - nauczyciel
 
00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.
00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.
00 Technik grafiki i poligrafii cyfrowej 311[28] - modułowy program nauczania.
 
Dekarz 713[01] z1.11_u
Dekarz 713[01] z1.11_uDekarz 713[01] z1.11_u
Dekarz 713[01] z1.11_u
 
Malarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarzMalarz-tapeciarz
Malarz-tapeciarz
 
9. Badanie liniowych układów scalonych
9. Badanie liniowych układów scalonych9. Badanie liniowych układów scalonych
9. Badanie liniowych układów scalonych
 
Technik.transportu.kolejowego 311[38] z3.02_u
Technik.transportu.kolejowego 311[38] z3.02_uTechnik.transportu.kolejowego 311[38] z3.02_u
Technik.transportu.kolejowego 311[38] z3.02_u
 
fototechnik_313[01]_o1.02_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.02_n.pdffototechnik_313[01]_o1.02_n.pdf
fototechnik_313[01]_o1.02_n.pdf
 
45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów
45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów 45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów
45. Testowanie, diagnozowanie i wymiana podzespołów
 

Technik.teleinformatyk 312[02] z2.03_n

  • 1. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
  • 2. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 1 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Grzegorz Lis Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych 312[02].Z2.03 Poradnik dla nauczyciela
  • 3. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 2 Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy Radom 2007 Recenzenci: dr inż. Marian Jerzy Korczyński mgr inż. Zbigniew Miszczak Opracowanie redakcyjne: mgr inż. Ryszard Zankowski Konsultacja: mgr Małgorzata Sienna Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 312[02].Z2.03 „Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych”, zawartego w modułowym programie nauczania dla zawodu technik teleinformatyk.
  • 4. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 3 Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie 3 2. Wymagania wstępne 6 3. Cele kształcenia 7 4. Przykładowe scenariusze zajęć 8 5. Ćwiczenia 12 5.1. Łącze radiowe w systemach telefonii komórkowej 12 5.1.1. Ćwiczenia 12 5.2. Procedury zachodzące w systemach GSM 16 5.2.1. Ćwiczenia 16 5.3. Przetwarzanie sygnału mowy w telefonii komórkowej GSM 19 5.3.1. Ćwiczenia 19 5.4. Układ terytorialny sieci telefonii komórkowej 21 5.4.1. Ćwiczenia 21 5.5. Budowa sieci stałej i terminala abonenckiego w GSM 22 5.5.1. Ćwiczenia 22 6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 24 7. Literatura 39
  • 5. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 4 1. WPROWADZENIE Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie technik teleinformatyk. W poradniku zamieszczono: − wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć już ukształtowane, aby bez problemów mógł korzystać z poradnika, − cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy z poradnikiem, − przykładowe scenariusze zajęć, − przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania– – uczenia oraz środkami dydaktycznymi, − ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, − literaturę uzupełniającą. Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. Jako pomoc w realizacji jednostki modułowej dla uczniów przeznaczony jest Poradnik dla ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika do nich adresowanego. Materiał nauczania (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest na rozdziały, które zawierają podrozdziały. Podczas realizacji poszczególnych rozdziałów wskazanym jest zwrócenie uwagi na następujące elementy: − materiał nauczania – w miarę możliwości uczniowie powinni przeanalizować samodzielnie. Obserwuje się niedocenianie przez nauczycieli niezwykle ważnej umiejętności, jaką uczniowie powinni bezwzględnie posiadać – czytanie tekstu technicznego ze zrozumieniem, − pytania sprawdzające mają wykazać, na ile uczeń opanował materiał teoretyczny i czy jest przygotowany do wykonania ćwiczeń. W zależności od tematu można zalecić uczniom samodzielne odpowiedzenie na pytania lub wspólne z całą grupą uczniów, w formie dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania. Druga forma jest korzystniejsza, ponieważ nauczyciel sterując dyskusją może uaktywniać wszystkich uczniów oraz w trakcie dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości, − dominującą rolę w kształtowaniu umiejętności oraz opanowaniu materiału spełniają ćwiczenia. W trakcie wykonywania ćwiczeń uczeń powinien zweryfikować wiedzę teoretyczną oraz opanować nowe umiejętności. Przedstawiono dosyć obszerną propozycję ćwiczeń wraz ze wskazówkami o sposobie ich przeprowadzenia, uwzględniając różne możliwości ich realizacji w szkole. Nauczyciel decyduje, które z zaproponowanych ćwiczeń jest w stanie zrealizować przy określonym zapleczu technodydaktycznym szkoły. Prowadzący może również zrealizować ćwiczenia, które sam opracował, − sprawdzian postępów stanowi podsumowanie rozdziału, zadaniem uczniów jest udzielenie odpowiedzi na pytania w nim zawarte. Uczeń powinien samodzielnie czytając zamieszczone w nim stwierdzenia potwierdzić lub zaprzeczyć opanowanie określonego zakresu materiału. Jeżeli wystąpią zaprzeczenia, nauczyciel powinien do tych zagadnień wrócić, sprawdzając czy braki w opanowaniu materiału są wynikiem niezrozumienia przez
  • 6. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 5 ucznia tego zagadnienia, czy niewłaściwej postawy ucznia w trakcie nauczania. W tym miejscu jest szczególnie ważna rola nauczyciela, gdyż od postawy nauczyciela, sposobu prowadzenia zajęć zależy między innymi zainteresowanie ucznia. Uczeń niezainteresowany materiałem nauczania, wykonywaniem ćwiczeń nie nabędzie w pełni umiejętności założonych w jednostce modułowej. Należy rozbudzić wśród uczniów tak zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania rozdziału może stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności ucznia z tego zakresu. Nauczyciel realizując jednostkę modułową powinien zwracać uwagę na predyspozycje ucznia, ocenić, czy uczeń ma większe uzdolnienia manualne, czy może lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych, − testy zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z zakresu całej jednostki modułowej i należy je wykorzystać do oceny uczniów, a wyniki osiągnięte przez uczniów powinny stanowić podstawę do oceny pracy własnej nauczyciela realizującego tę jednostkę modułową. Każdemu zadaniu testu przypisano określoną liczbę możliwych do uzyskania punktów (0 lub 1 punkt). Ocena końcowa uzależniona jest od ilości uzyskanych punktów. Nauczyciel może zastosować test według własnego projektu oraz zaproponować własną skalę ocen. Należy pamiętać, żeby tak przeprowadzić proces oceniania ucznia, aby umożliwić mu jak najpełniejsze wykazanie swoich umiejętności. Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: − pokaz, − ćwiczenie (laboratoryjne lub inne), − projektów, − przewodniego tekstu.
  • 7. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 6 Schemat układu jednostek modułowych w module 2. WYMAGANIA WSTĘPNE Przystępując do realizacji programu nauczania jednostki modułowej uczeń powinien umieć: − interpretować podstawowe pojęcia z zakresu elektroniki, − czytać schematy ideowe i montażowe układów i podzespołów elektronicznych, − wyjaśniać zjawiska związane z przesyłaniem sygnałów analogowych i cyfrowych, − wyjaśniać zasady przetwarzania analogowo-cyfrowego sygnałów, − wykonywać operacje logiczne i arytmetyczne na liczbach zapisanych w różnych kodach, − wyjaśniać działanie mikroprocesora i jego bloków, 312[02].Z2 Urządzenia i systemy telekomunikacyjne 312[02].Z2.02 Eksploatowanie systemów radiokomunikacyjnych 312[02].Z2.01 Badanie urządzeń radiowo-telewizyjnych 312[02].Z2.03 Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych 312[02].Z2.04 Eksploatowanie telekomunikacyjnych systemów przewodowych
  • 8. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 7 − wyjaśniać funkcje i zasady współpracy poszczególnych bloków systemu mikroprocesorowego, − opisywać tryby pracy procesora, − charakteryzować magistrale i sygnały sterujące mikroprocesora, − wyjaśniać działanie układów wejścia/wyjścia, − opisywać zasadę działania pamięci RAM i ROM, − posługiwać się terminologią zawodową z zakresu telekomunikacji, − wyjaśniać budowę i działanie systemów telekomunikacji przewodowej i bezprzewodowej, − posługiwać się rysunkami, schematami i opisami dotyczącymi urządzeń i sieci telekomunikacyjnych, − wykonywać montaż elementów i podzespołów urządzeń i sieci telekomunikacyjnych, − użytkować systemy telekomunikacyjne oraz dokonywać ich przeglądów i napraw, − stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 3. CELE KSZTAŁCENIA W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: − posłużyć się pojęciami z zakresu systemów telefonii komórkowej, − wyjaśnić budowę i działanie urządzeń składowych infrastruktury stałej w sieciach telefonii komórkowej, − wyjaśnić budowę i działanie poszczególnych elementów składowych telefonów komórkowych, − posłużyć się opisami, rysunkami i schematami przedstawiającymi architekturę oraz procedury działania systemów telefonii komórkowych, − skonfigurować systemy operacyjne telefonów komórkowych, − przeprowadzić montaż elementów, podzespołów i urządzeń należących do infrastruktury stałej oraz stacji ruchomych w sieci telefonii komórkowej, − wykonać przeglądy i regulacje urządzeń telefonii komórkowej, − wykryć oraz usunąć usterki w telefonach komórkowych, − wykonać pomiary parametrów elektrycznych i radiowych w urządzeniach sieci telefonii komórkowych, − posłużyć się nazewnictwem anglojęzycznym dotyczącym systemów telefonii komórkowej, − zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące obsługi systemów telefonii komórkowych.
  • 9. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 8 4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ Scenariusz zajęć 1 Osoba prowadząca ……………………………………………………………… Modułowy program nauczania: Technik teleinformatyk 312[02] Moduł: Urządzenia i systemy telekomunikacyjne 312[02].Z2 Jednostka modułowa: Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych 312[02].Z2.03 Temat: Problemy radiokomunikacyjne w systemach telefonii komórkowej. Cel ogólny: wyjaśnić zjawiska zachodzące podczas transmisji radiowej w GSM. Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: − rozróżnić negatywne zjawiska towarzyszące transmisji sygnałów radiowych, − określić wpływ negatywnych zjawisk na jakość transmisji radiowej GSM, − opisać mechanizmy samodostrajania się telefonów i stacji bazowych do abonenta aktywnego, − obliczać przesunięcia pasma częstotliwości powstałe w wyniku zjawiska Dopplera. W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe: − praca indywidualna, − pracy w zespole. Metody nauczania–uczenia się: − dyskusja w grupie, − pokaz. Formy organizacyjne pracy uczniów: − uczniowie pracują w grupach 2–4-osobowych. Czas: 1 godzina dydaktyczna. Środki dydaktyczne: − papier formatu A4 i pisaki, − prezentacja komputerowa obrazująca budowę negatywne zjawiska rozchodzenia się fal radiowych podczas transmisji GSM, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela. Uczestnicy: − uczniowie kształcący się w zawodzie technik teleinformatyk. Przebieg zajęć: 1. Wprowadzenie do zajęć. 2. Uświadomienie celów lekcji. 3. Plan lekcji. A. Wielodrogowa propagacja fal radiowych. - Wstęp – należy opisać zjawiska ugięcia, odbicia i rozpraszania fali radiowej.
  • 10. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 9 - Uczniowie otrzymują rysunki z naniesionymi przeszkodami na danym obszarze działania telefonii komórkowej. - Uczniowie pracując w małych grupach rysują kierunki rozchodzenia się fal radiowych od stacji bazowej do abonenta i odwrotnie. B. Efekt cienia radiowego. - Wstęp – należy omówić wpływ propagacji wielodrogowej sygnału radiowego na przesunięcia fazowe i tłumienie fali wypadkowej. - Uczniowie pracując w małych grupach określają dla podanych parametrów transmisji najbardziej niekorzystny sposób poruszania się abonenta mobilnego. C. Efekt Dopplera. - Wstęp – nauczyciel omawia wpływ zjawiska Dopplera na zmianę odbieranej częstotliwości. - Uczniowie pracując w małych grupach określają przesunięcie pasma odbieranych częstotliwości od kierunku i prędkości poruszania się abonenta. 4. Podsumowanie lekcji. - Uczniowie rozróżniają negatywne zjawiska towarzyszące transmisji sygnałów radiowych. - Uczniowie wskazują negatywny wpływ opisanych zjawisk na jakość transmisji radiowej GSM. - Uczniowie opisują mechanizmy samodostrajania się telefonów i stacji bazowych do abonenta aktywnego. 5. Ocena poziomu osiągnięć uczniów i ocena ich aktywności.
  • 11. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 10 Scenariusz zajęć 2 Osoba prowadząca …………………………………………………………. Modułowy program nauczania: Technik teleinformatyk 312[02] Moduł: Urządzenia i systemy telekomunikacyjne 312[02].Z2 Jednostka modułowa: Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych 312[02].Z2.03 Temat: Karta SIM abonenta GSM. Cel ogólny: Identyfikowanie karty SIM abonentów sieci GSM. Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: − rozróżnić rodzaje zabezpieczeń stosowanych w sieciach GSM, − sporządzić algorytm postępowania podczas tworzenia procedury podpisu elektronicznego, − wyjaśnić sposób identyfikowania abonentów sieci GSM, − obliczyć wartość podpisu elektronicznego SRES. Metody nauczania–uczenia się: − metoda przewodniego tekstu. Formy organizacyjne pracy uczniów: − uczniowie pracują w grupach 2–4-osobowych. Czas: 2 godziny dydaktyczne. Środki dydaktyczne − prezentacja komputerowa przedstawiająca sposób tworzenia podpisu elektronicznego i sprawdzania karty SIM abonenta, − instrukcja pracy metodą tekstu przewodniego, − pytania prowadzące, − papier formatu A4, pisaki. Uczestnicy: − uczniowie kształcący się w zawodzie technik teleinformatyk. Zadanie dla ucznia − Przeprowadź proces wyliczania wartości podpisu elektronicznego SRES na podstawie 8- bitowego hasła H oraz 24-bitowego ciągu losowego RAND generowanego przez AuC. Przebieg zajęć: Faza wstępna 1. Określenie tematu zajęć. 2. Wyjaśnienie uczniom tematu, szczegółowych celów kształcenia. 3. Zaznajomienie uczniów z pracą metodą tekstu przewodniego. 4. Podział grupy uczniów na zespoły.
  • 12. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 11 Faza właściwa Praca metodą tekstu przewodniego. Faza I Informacje Pytania prowadzące: 1. Na czym polega procedura tworzenia podpisu elektronicznego? 2. W jaki sposób identyfikujemy karty SIM? 3. Na czym polega sumowanie „modulo2” wielomianów? 4. Jak ocenić długość otrzymanego wyniku? Faza III Ustalenie 1. Uczniowie pracując w zespołach określają ciągi H i RAND. 2. Uczniowie ustalają sposób szyfrowania podpisu SRES. 3. Uczniowie konsultują z nauczycielem poprawność ustaleń. Faza IV Wykonanie 1. Uczniowie opisują kroki procesu mnożenia wielomianów. 2. Uczniowie oceniają długość otrzymanego wyniku. Faza V Sprawdzanie 1. Uczniowie sprawdzają poprawność procedury tworzenia podpisu elektronicznego. Faza VI Analiza końcowa Uczniowie wraz z nauczycielem wskazują, które etapy rozwiązania zadania sprawiły im trudności. Nauczyciel powinien podsumować całe zadanie, wskazać, jakie umiejętności były ćwiczone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać na przyszłość.
  • 13. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 12 5. ĆWICZENIA 5.1. Łącze radiowe w systemach telefonii komórkowej 5.1.1. Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Oblicz gęstość mocy sygnału nadawanego przez maszt telefonii komórkowej w paśmie 900 MHz, znajdujący się poza terenem miejskim. Obserwator znajduje się w odległości: a) 1 km, b) 2 km od anteny nadawczej. Moc sygnału nadawanego przez izotropową antenę nadawczą wynosi 100 W. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na teren w którym rozchodzą się fale elektromagnetyczne. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) zapisać wszystkie posiadane dane liczbowe niezbędne do wykonania zadania, 2) zapisać zależność pozwalającą na obliczenie gęstości mocy sygnałów, 3) ustalić, jaka jest wartość zysku kierunkowego anteny nadawczej, 4) dokonać obliczenia gęstości mocy w odległości 1 km od anteny odbiorczej, 5) dokonać obliczenia gęstości mocy w odległości 2 km od anteny odbiorczej, 6) porównać otrzymane wyniki, 7) przeanalizować wyniki pod kątem dopuszczalnego poziomu mocy wg. IRPA, 8) sformułować odpowiedź i wnioski. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − zeszyt, − długopis, − kalkulator, − wzór na gęstość mocy, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. Ćwiczenie 2 Wyznacz moc i poziom mocy sygnału dostarczanego do izotropowej anteny odbiorczej, znajdującej się w odległości
  • 14. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 13 a) 1 km, b) 2 km od nadajnika GSM. Pozostałe parametry pobierz z ćwiczenia 1. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na rodzaj anteny odbiorczej. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) zapisać wszystkie posiadane dane liczbowe niezbędne do wykonania zadania, 2) zapisać zależność pozwalającą na obliczenie mocy sygnału radiowego dostarczanego do anteny odbiorczej oraz odpowiadającego jej poziomu mocy, 3) dokonać obliczenia mocy odbieranej w odległości 1 km od anteny nadawczej, 4) dokonać obliczenia mocy odbieranej w odległości 2 km od anteny nadawczej, 5) dokonać obliczenia poziomu mocy odbieranej w odległości 1 km od anteny nadawczej, 6) dokonać obliczenia poziomu mocy odbieranej w odległości 2 km od anteny nadawczej, 7) porównać otrzymane wyniki, 8) przeanalizować wyniki, 9) sformułować odpowiedź i wnioski. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − pogadanka, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − zeszyt, − długopis, − kalkulator, − wzór na gęstość mocy, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. Ćwiczenie 3 Oblicz wymagane odstrojenie odbiornika radiowego telefonu GSM od częstotliwości nośnych 950 MHz i 1850 MHz w sytuacji, gdy telefon odbierający sygnały a) znajduje się w spoczynku, b) porusza się z prędkością 50 km/h w kierunku do anteny nadawczej, c) porusza się z prędkością 50 km/h w kierunku od anteny nadawczej, d) porusza się z prędkością 100 km/h w kierunku do anteny nadawczej, e) porusza się z prędkością 100 km/h w kierunku od anteny nadawczej. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. W obliczeniach należy uwzględnić efekt Dopplera. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien:
  • 15. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 14 1) zapisać wszystkie posiadane dane liczbowe niezbędne do wykonania zadania, 2) zapisać zależności pozwalające na obliczenie przesuniętych częstotliwości nośnych, 3) dokonać obliczeń przesuniętych częstotliwości nośnych, 4) porównać otrzymane wyniki, 5) przeanalizować wyniki, 6) sformułować odpowiedź i wnioski. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − pogadanka, − ćwiczenie. Środki dydaktyczne: − zeszyt, − długopis, − kalkulator, − wzór na gęstość mocy, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. Ćwiczenie 4 Sprawdź, jaka jest poprawna treść przesłanego pakietu informacyjnego X1X0X2, którego poszczególne segmenty rozpoznane przez obwody wejściowe odbiornika są następujące: Z1 = 111110000011111000001111100000111110000011111000001010101 Z2 = 101010101010101010101010101010101010101010101010101010101 natomiast sekcja treningowa zamiast ciągu X0 = 11001110001100111000110011 ma postać Z0 = 11101110111011101110111011 Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na to, że pakiet danych składa się z trzech części. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) wyznaczyć poprawną wartość sekcji treningowej X0, 2) wyznaczyć ciąg charakteryzujący parametry kanału radiowego Y, 3) na podstawie otrzymanego ciągu Z1 obliczyć poprawną sekcję X1, 4) na podstawie otrzymanego ciągu Z2 obliczyć poprawną sekcję X2, 5) zapisać pełną treść poprawnego pakietu informacyjnego.
  • 16. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 15 Zalecane metody nauczania–uczenia się: − pogadanka, − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − zeszyt, − długopis, − komputer osobisty, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
  • 17. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 16 5.2. Procedury zachodzące w systemach GSM 5.2.1. Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Przeprowadź proces wyliczenia wartości podpisu elektronicznego SRES na podstawie 8- bitowego hasła H oraz 24-bitowego ciągu losowego RAND generowanego przez AuC. Proces szyfrowania przeprowadź metodą sumowania „modulo 2” wielomianów 8-bitowego i 24- bitowego ze współczynnikami „0” i „1”. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na zabezpieczenia szyfrowanych informacji w stosunku do postronnych obserwatorów. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) zapisać zaproponowany ciąg H, 2) zapisać zaproponowany ciąg RAND, 3) zapisać wszystkie kroki procesu mnożenia wielomianów, 4) zapisać wynik, 5) ocenić długość otrzymanego wyniku, 6) ocenić prawdopodobieństwo przypadkowego otrzymania identycznego ciągu SRES nie znając H lub nie znając RAND. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − pogadanka, − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − literatura przedstawiająca sposób mnożenia wielomianów, − komputer PC z programem dydaktycznym, − papier, długopis, kalkulator, − ołówek, linijka, inne przybory kreślarskie. Ćwiczenie 2 Oblicz dostępne pasmo w łączu radiowym GSM dla potrzeb abonenta, który jako jedyny na obszarze komórki posiadającej 8 kanałów częstotliwościowych i 30 abonentów aktywnych (w stanie rozmowy) zajmujących czas trwania rozmów w 50% uruchamia dostęp do Internetu poprzez usługę GPRS. Wskazówki do realizacji
  • 18. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 17 Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na dobór metody dostępu do nośnika dla danej topologii sieci. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) obliczyć ilość całkowicie wolnych kanałów użytkowych w terenie komórki, 2) obliczyć dostępne pasmo związane z całkowicie wolnymi kanałami użytkowymi, 3) obliczyć dostępne pasmo związane z procentowym wykorzystaniem pasma kanałów używanych przez abonentów aktywnych, 4) obliczyć łączne pasmo dostępne dla transmisji danych. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − zeszyt do ćwiczeń, − ołówek, długopis, − kalkulator, − literatura fachowa. Ćwiczenie 3 Zakładamy, że polski abonent GSM, mieszkaniec Warszawy, znajduje się na terenie Niemiec. Korzystając z własnego telefonu komórkowego telefonuje do swojego kolegi, mieszkańca Łodzi, abonenta tej samej sieci GSM, który z kolei przebywa we Francji. Zapisz w punktach, jak przebiegać będzie procedura zestawiania połączenia pomiędzy wymienionymi abonentami polskiej sieci telefonii komórkowej GSM oraz jaka będzie droga zestawienia tego połączenia. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na konsekwencje zachowania tajemnicy co do aktualnej lokalizacji każdego z abonentów podczas zestawiania połączeń z telefonów GSM. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) zapisać wszystkie wymagane informacje wstępne, 2) zapisać w punktach procedurę poszukiwania abonenta B i zestawienia połączenia między abonentami, 3) zapisać w punktach, jaką trasą zamknie się droga połączenia pomiędzy abonentami. Zalecane metody nauczania–uczenia się:
  • 19. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 18 − pogadanka, − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − zeszyt, − długopis, − komputer osobisty, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. Ćwiczenie 4 Abonent sieci GSM, poruszający się samochodem, pozostaje aktywny (prowadzi rozmowę telefoniczną) z użyciem zestawu słuchawkowego. Zapisz, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby podczas przekraczania granicy komórek połączenie nie zostało zerwane. Zapisz ponadto w punktach, jakie kroki będą wykonane przez system i pozostający w stanie aktywnym telefon komórkowy. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na to, że decyzja o zerwaniu połączenia jest ostatecznością w procesie decyzyjnym. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) omówić w punktach proces przełączania aktywnego abonenta pomiędzy sąsiednimi stacjami bazowymi, przyłączonymi do tego samego BSC, 2) zapisać, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby system mógł utrzymać trwające połączenie. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − zeszyt, − długopis, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. 5.3. Przetwarzanie sygnału mowy w telefonii komórkowej GSM 5.3.1. Ćwiczenia
  • 20. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 19 Ćwiczenie 1 Zapisz w punktach, jakim procesom przetwarzania podlega sygnał mowy powstający na wyjściu mikrofonu telefonu komórkowego oraz jaką rolę spełnia, jakie ma zalety i jakie ma wady każdy z procesów. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na konieczność kodowania protekcyjnego i szyfrowania sygnału mowy. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) przeanalizować kolejność etapów przetwarzania sygnałów mowy wraz z głównymi, charakteryzującymi je parametrami, 2) przeanalizować zasadność zastosowania każdego z etapów przetwarzania, 3) przeanalizować podstawowe parametry wejściowe i wyjściowe każdego z etapów przetwarzania sygnału mowy, 4) przeanalizować zalety i wady każdego z etapów, 5) zapisać w punktach, zgodnie z poleceniem, kolejne etapy przetwarzania sygnału mowy wraz z wymaganymi informacjami dodatkowymi. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − pogadanka, − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − przybory do pisania, − zeszyt, − komputer wraz z materiałami dydaktycznymi, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. Ćwiczenie 2 Przeprowadź kodowanie protekcyjne dowolnego ciągu użytkowego o długości 260 bitów zgodne ze standardem GSM. Użyj programu komputerowego jako edytora. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) zapisać dowolny ciąg danych, 2) przygotować ciąg kodujący dla etapu I zgodnie ze standardem GSM, 3) przygotować ciąg kodujący dla etapu II zgodnie ze standardem GSM, 4) przeprowadzić kodowanie w etapie I, 5) przeprowadzić kodowanie w etapie II,
  • 21. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 20 6) zapisać otrzymany ciąg 456 bitowy jako wynik kodowania protekcyjnego. Środki dydaktyczne: − stanowisko komputerowe z pakietem programów biurowych, − papier, − przybory do pisania, − kalkulator.
  • 22. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 21 5.4. Układ terytorialny sieci telefonii komórkowej 5.4.1. Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Oblicz pojemność sieci telefonii komórkowej w sytuacji, gdy maszty stacji bazowych zawierających zestawy anten dookólnych rozmieszczone są równomiernie, a promień zasięgu każdej z anten nadawczych wynosi 500 m. Zakładamy, że każda ze stacji bazowych dysponuje 10 kanałami częstotliwościowymi w pasmach GSM. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na możliwość wykorzystania tych samych częstotliwości w sieci komórkowej. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) obliczyć powierzchnię jednej komórki, 2) ustalić, jaka jest liczba kanałów użytkowych wykorzystywanych w tej komórce, 3) wyznaczyć wartość pojemności sieci telefonii komórkowej na tym terenie. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − ćwiczenie, − dyskusja. Środki dydaktyczne: − papier, − przybory do pisania, − kalkulator lub komputer osobisty, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. Ćwiczenie 2 Ustal wymaganą przez danego operatora GSM liczbę dostępnych kanałów radiowych, jeżeli promień pojedynczej komórki wynosi 200 m, a pojemność sieci nie może być mniejsza, niż 240 kanałów użytkowych na każdy km2 . Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) zapisać dane niezbędne do wykonania ćwiczenia, 2) obliczyć powierzchnię jednej komórki (w przybliżeniu kształt koła), 3) ustalić wymaganą liczbę kanałów częstotliwościowych dla każdej stacji BTS,
  • 23. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 22 4) ustalić liczbę wymaganych kanałów radiowych posiadanych przez operatora tej sieci. Środki dydaktyczne: − papier, − przybory do pisania, − kalkulator, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. 5.5. Budowa sieci stałej i terminala abonenckiego w GSM 5.5.1 Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Naszkicuj z pamięci schemat blokowy, pokazujący układ elementów infrastruktury stałej sieci telefonii komórkowej GSM. Zaznacz na wykonanym rysunku następujące elementy: − MSC, − BSC, − BTS, − HLR, − VLR, − OMC. Zapisz pełne nazwy poszczególnych elementów w języku angielskim oraz w języku polskim. Wskazówki do realizacji Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać fragment rozdziału Materiał nauczania. Należy zwrócić uwagę na bieżącą aktualizację danych nt. wszystkich abonentów tymczasowych obsługiwanych przez centralę. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) sporządzić rysunek, 2) oznaczyć skrótami i nazwami wszystkie elementy. Zalecane metody nauczania–uczenia się: − pokaz, − ćwiczenie, − pogadanka. Środki dydaktyczne: − papier, − przybory do pisania, − przybory do rysowania, − komputer osobisty,
  • 24. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 23 − literatura zgodna z punktem 7 poradnika. Ćwiczenie 2 Przeanalizuj schemat blokowy aparatu telefonicznego GSM, zaprezentowany na rys. 27. Ustal przeznaczenie każdego z pokazanych tam bloków składowych. Przeanalizuj również wszystkie dostępne porty, styki i interfejsy. Sposób wykonania ćwiczenia Uczeń powinien: 1) przeanalizować schemat blokowy aparatu telefonicznego GSM, 2) ustalić rolę każdego z wymienionych wyżej elementów składowych, 3) sporządzić listę elementów składowych i opisać krótko znaczenie każdego z nich. Wyposażenie stanowiska pracy: − papier, − przybory do pisania, − literatura zgodna z punktem 7 poradnika.
  • 25. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 24 6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego Test 1 Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych” Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których: - zadania 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 14, 15, 17, 18, 19, 20 są poziomu podstawowego, - zadania 3, 9, 12, 13, 16 są poziomu ponadpodstawowego. Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak uczeń otrzymuje 0 punktów. Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące oceny szkolne: - dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, - dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, - dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, - bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego. Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. d, 3. a, 4. a, 5. a, 6. c, 7. b, 8. c, 9. a, 10. c, 11. a, 12. d, 13. d, 14. b, 15. a, 16. d, 17. a, 18. b, 19. d, 20. d. Plan testu Nr zad. Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia) Kategoria celu Poziom wymagań Poprawna odpowiedź 1 Zdefiniować pojęcia z zakresu systemów telefonii komórkowej A P c 2 Zdefiniować pojęcia dotyczące łączności bezprzewodowej A P d 3 Wyjaśnić budowę i działanie urządzeń składowych infrastruktury stałej w sieciach telefonii komórkowej B PP a 4 Wyjaśnić budowę i działanie baz danych obsługujących sieć telefonii komórkowej B P a 5 Dokonać analizy działania elementów składowych toru radiowego telefonów komórkowych C P a
  • 26. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 25 6 Wyjaśnić budowę i działanie układów przetwarzania danych telefonów komórkowych B P c 7 Posłużyć się opisami, rysunkami i schematami przedstawiającymi architekturę systemów telefonii komórkowych B P b 8 Czytać opisy, rysunki i schematy przedstawiające procedury działania systemów telefonii komórkowych B P c 9 Dokonać analizy opisów, rysunków i schematów przedstawiających procedury działania systemów telefonii komórkowych C PP a 10 Opracować algorytm przeprowadzania montażu elementów, podzespołów i urządzeń należących do infrastruktury stałej w sieci telefonii komórkowej C P c 11 Opracować algorytm przeprowadzania montażu elementów, podzespołów i urządzeń należących do stacji ruchomych w sieci telefonii komórkowej C P a 12 Opracować algorytm wykonania przeglądów i regulacji urządzeń infrastruktury stałej w sieci telefonii komórkowej C PP d 13 Opracować algorytm wykonania przeglądów i regulacji urządzeń mobilnych w sieci telefonii komórkowej C PP d 14 Wykryć oraz usunąć usterki w telefonach komórkowych C P b 15 Opracować algorytm wykonania pomiarów parametrów elektrycznych w urządzeniach sieci telefonii komórkowych C P a 16 Opracować algorytm wykonania pomiarów parametrów radiowych w urządzeniach sieci telefonii komórkowych C PP d 17 Zidentyfikować nazwy anglojęzyczne z zakresu telefonii komórkowej A P a 18 Rozpoznać nazwy anglojęzyczne z zakresu telefonii komórkowej A P b 19 Zidentyfikować nazwy anglojęzyczne z zakresu telefonii komórkowej A P d 20 Zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące obsługi systemów telefonii komórkowych A P d Przebieg testowania
  • 27. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 26 Instrukcja dla nauczyciela 1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej jednotygodniowym. 2. Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 3. Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 4. Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 5. Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 6. Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 7. Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 8. Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 9. Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliżającym się czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. Instrukcja dla ucznia 1. Przeczytaj uważnie instrukcję. 2. Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 3. Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 4. Test zawiera 20 zadań. Do każdego zadania dołączone są 4 możliwości odpowiedzi. Tylko jedna jest prawidłowa. 5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 6. Zadania wymagają prostych obliczeń, które powinieneś wykonać przed wskazaniem poprawnego wyniku. 7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 8. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 9. Na rozwiązanie testu masz 40 minut. Powodzenia! Materiały dla ucznia: - instrukcja, - zestaw zadań testowych, - karta odpowiedzi. ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 1. Obszar przywołania w strukturze sieci GSM, to teren a) zarządzany przez jeden moduł MSC. b) obsługiwany przez jedną stację bazową. c) obsługiwany przez jeden sterownik BSC. d) gdzie znajduje się jedna warstwa „plastra miodu”. 2. Para dupleksowa, to w łączności radiowej a) dwuczłonowa antena izotropowa. b) zestaw anten nadawczych i odbiorczych, c) zestaw składający się z nadajnika i odbiornika, d) dwie częstotliwości, dla transmisji w obu kierunkach.
  • 28. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 27 3. Głównym elementem składowym centrali obszarowej MSC jest a) moduł czasowego pola komutacyjnego. b) maszt zawierający anteny stacji bazowych. c) zespół nadajników radiowych w paśmie 900 MHz. d) twardy dysk zawierający dane adresowe abonentów. 4. Podstawowym zadaniem bazy VLR jest a) przechowywanie danych o abonentach znajdujących się na obszarze centralowym. b) przechowywanie danych o lokalizacji abonentów danej sieci GSM. c) przechowywanie danych teleadresowych abonentów GSM. d) przechowywanie bilingów połączeń telefonicznych. 5. Nadajnik radiowy telefonu komórkowego jest wyposażony w a) układ kluczowania częstotliwości. b) układ kluczowania fazy. c) układ modulatora AM. d) detektor fazy. 6. Układ realizujący kodowanie protekcyjne w telefonii GSM, to a) szyfrator wykorzystujący tajne hasło „H” i algorytm „A3”. b) standardowy modulator częstotliwości w paśmie 900 MHz i 1800 MHz. c) zespół dwóch koderów cyfrowych, przetwarzających wybrane części segmentów danych. d) centrum identyfikacyjne sieci telefonii komórkowej zapewniające kodowanie treści danych. 7. Moduły oznaczone na przedstawionym schemacie symbolem MS, to a) stacje bazowe.
  • 29. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 28 b) stacje ruchome. c) moduły sterowania. d) moduły systemu radiolinii. 8. Na przedstawionym rysunku pokazano proces a) korekcja adaptacyjna związana z zakłóceniami w kanale radiowym. b) dopasowywania częstotliwości nadajnika i odbiornika. c) regulacji mocy nadajnika stacji ruchomej. d) eliminacja wyższych harmonicznych. 9. Częstotliwość próbkowania sygnału mowy w telefonii komórkowej, pokazana na poniższym rysunku, wynosi a) 8000 Hz. b) 800 Hz.
  • 30. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 29 c) 80 Hz. d) 8 Hz. 10. Dla zapewnienia wysokiej i jednakowej gęstości mocy w obszarze całej komórki, w której centrum znajduje się maszt stacji bazowej, należy instalować a) anteny kierunkowe szerokie ustawione tylko w kierunku północnym. b) tylko anteny kierunkowe o możliwie wąskiej charakterystyce. c) anteny izotropowe na możliwie dużej wysokości. d) anteny izotropowe na małej wysokości. 11. Demontaż z telefonu komórkowego modułu o nazwie Subscriber Identity Module (SIM) a) wymaga jedynie usunięcia baterii. b) wykonuje się tylko w punkcje serwisowym. c) wymaga użycia specjalistycznych wkrętaków. d) pozwala realizować połączenia jedynie w obrębie własnej sieci. 12. Dokładne ustawienie właściwego kąta anteny odbiorczej zespołu radioliniowego wykonuje się a) co najmniej raz na dobę. b) przy wyłączonym zasilaniu. c) przy odłączonych źródłach sygnału po stronie nadawczej. d) używając stosownych przyrządów mierzących jakość sygnału. 13. Bieżący przegląd stanu technicznego telefonu komórkowego polega głównie na a) dokonaniu pomiaru napięcia na zaciskach ładowarki. b) sprawdzeniu jakości połączeń lutowanych w układzie telefonu. c) sprawdzeniu stanu zajętości modułu pamięci Flash tego telefonu. d) sprawdzeniu jakości i czystości zestyków i elementów manipulacyjnych. 14. Diagnostykę telefonów komórkowych NMT i GSM przeprowadza się przy użyciu a) komputera osobistego ze standardowym systemem operacyjnym. b) tylko dysponując specjalistycznym oprogramowaniem. c) jedynie woltomierzy i amperomierzy laboratoryjnych d) cyfrowego multimetra uniwersalnego. 15. Moc sygnału użytkowego, dostarczanego ze wzmacniacza do anteny nadawczej, należy pomierzyć a) stosując miernik mocy sygnałów w odpowiednim paśmie częstotliwości b) watomierzem wyposażonym w miernik współczynnika cosφ. c) tylko watomierzem mierzącym moc czynną. d) używając woltomierza i amperomierza. 16. Pomiary poziomów mocy sygnałów emitowanych przez anteny nadawcze dla poszczególnych częstotliwości nośnych zawartych w paśmie GSM można wykonywać a) tylko przyrządami szerokopasmowymi. b) watomierzami prądu zmiennego. c) watomierzami prądu stałego. d) miernikami selektywnymi.
  • 31. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 30 17. Nazwa Home Location Register oznacza w języku angielskim a) domowy rejestrator rozmów telefonicznych. b) rejestr lokalizacji abonentów własnych. c) domowy rejestr lokalizacji telefonów. d) rejestr lokalizacji abonentów gości. 18. Pełna nazwa anglojęzycznego skrótu IMEI w tłumaczeniu na język polski oznacza a) numer telefonu abonenta komórkowego. b) numer sprzętowy aparatu telefonicznego. c) typ karty SIM, jaką można instalować w telefonie. d) zaszyfrowany numer producenta telefonów komórkowych. 19. Skróty anglojęzyczne RAND i SRES oznaczają w tłumaczeniu na język polski a) segment pierwszy i drugi pakietu danych użytkowych. b) odpowiednio częstotliwość dla transmisji w górę i w dół. c) numer seryjny karty SIM i odpowiadający jej numer telefonu GSM. d) losowy ciąg binarny i wynik obliczenia wykonanego przez AuC oraz SIM. 20. Wykonywanie czynności montażowo-pomiarowych związanych z instalowaniem na masztach anten stacji bazowych wymaga a) użycia przenośnego komputera osobistego. b) zastosowania wszystkich środków ochrony indywidualnej. c) zapewnienia właściwej skuteczności uziemienia pracownika. d) zastosowania zabezpieczeń wymaganych przy pracy na wysokościach. KARTA ODPOWIEDZI Imię i nazwisko ............................................................................... Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych Zakreśl poprawną odpowiedź. Nr zadania Odpowiedź Punkty 1 a b c d 2 a b c d 3 a b c d 4 a b c d 5 a b c d 6 a b c d 7 a b c d 8 a b c d 9 a b c d 10 a b c d 11 a b c d 12 a b c d
  • 32. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 31 13 a b c d 14 a b c d 15 a b c d 16 a b c d 17 a b c d 18 a b c d 19 a b c d 20 a b c d Razem: Test 2 Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych” Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których: - zadania 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 17, 18, 19, 20 są poziomu podstawowego, - zadania 4, 10, 15, 16 są poziomu ponadpodstawowego. Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak uczeń otrzymuje 0 punktów. Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące oceny szkolne: - dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, - dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, - dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, - bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego. Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. a, 3. d, 4. c, 5. b, 6. c, 7. a, 8. b, 9. c, 10. d, 11. b, 12. d, 13. c, 14. a, 15. c, 16. b, 17. d, 18. a, 19. d, 20. a. Plan testu Nr zad. Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia) Kategoria celu Poziom wymagań Poprawna odpowiedź 1 Określić parametry telefonii GSM A P b 2 Określić strukturę łączności bezprzewodowej B P a 3 Wyjaśnić rolę urządzeń składowych infrastruktury stałej w sieciach telefonii komórkowej B P d 4 Dokonać analizy budowy i działania baz danych obsługujących sieć telefonii komórkowej B PP c
  • 33. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 32 5 Wyjaśnić działanie elementów składowych toru radiowego telefonów komórkowych B P b 6 Wyjaśnić sposób przetwarzania danych w telefonach komórkowych B P c 7 Wyjaśnić sposób przetwarzania danych w systemie GSM B P a 8 Wskazać określenia opisujące zasięgi telefonii komórkowych A P b 9 Określić parametry przetwarzania mowy ludzkiej w telefonii GSM B P c 10 Obliczyć parametry transmisji sygnałów w systemie GSM C PP d 11 Określić parametry aparatów GSM B P b 12 Dokonać analizy struktury terytorialnej sieci GSM C P d 13 Rozpoznać funkcje układów umieszczonych na schemacie blokowym aparatu GSM B P c 14 Rozróżniać elementy infrastruktury stałej sieci GSM B P a 15 Obliczyć parametry przesyłanego sygnału w sieci GSM C PP c 16 Obliczyć przepustowość kanału GSM C PP b 17 Zdefiniować nazwy anglojęzyczne dotyczące budowy sieci stałej systemów telefonii komórkowej A P d 18 Określić parametry binarne kanału radiowego B P a 19 Posłużyć się nazewnictwem anglojęzycznym dotyczącym procesów zachodzących w systemach telefonii komórkowej B P d 20 Określić parametry kanału częstotliwościowego systemu GSM B P a
  • 34. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 33 Przebieg testowania Instrukcja dla nauczyciela 1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej jednotygodniowym. 2. Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 3. Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 4. Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 5. Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 6. Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 7. Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 8. Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 9. Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliżającym się czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. Instrukcja dla ucznia 1. Przeczytaj uważnie instrukcję. 2. Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 3. Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 4. Test zawiera 20 zadań. Do każdego zadania dołączone są 4 możliwości odpowiedzi. Tylko jedna jest prawidłowa. 5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 6. Zadania wymagają prostych obliczeń, które powinieneś wykonać przed wskazaniem poprawnego wyniku. 7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 8. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 9. Na rozwiązanie testu masz 40 minut. Powodzenia! Materiały dla ucznia: - instrukcja, - zestaw zadań testowych, - karta odpowiedzi. ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 1. Pasmo jednokierunkowego kanału częstotliwościowego w sieci GSM wynosi a) 100 kHz. b) 200 kHz. c) 400 kHz. d) 900 kHz. 2. Ramka czasowa emitowana przez stację bazową GSM a) składa się z 8 szczelin czasowych.
  • 35. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 34 b) składa się z 250 szczelin czasowych. c) trwa 0,5 ms. d) trwa 1 s. 3. Centrala MSC jest a) to centrum identyfikacyjne przechowujące tajne hasła wszystkich abonentów sieci. b) oblicza wartość podpisu elektronicznego. c) generuje liczbę losową RAND. d) przeprowadza procedurę identyfikacji abonenta i podejmuje decyzję o obsłudze abonenta. 4. Podstawowym zadaniem bazy HLR jest a) przechowywanie danych o abonentach znajdujących się na obszarze centralowym. b) zbieranie danych o każdym telefonie komórkowym bazy centralowej. c) przechowywanie danych o lokalizacji abonentów danego operatora GSM. d) przechowywanie bilingów połączeń telefonicznych. 5. Proces szyfrowania sygnału mowy polega na a) kluczowaniu częstotliwości. b) sumowaniu „modulo 2” poszczególnych bitów ciągu danych. c) modulacji kwadraturowej. d) kluczowaniu fazy. 6. Liczba próbek sygnałów dźwiękowych mieszcząca się w telefonach komórkowych GSM wynosi a) 22080 . b) 21031 . c) 2104 . d) 264 . 7. Przeplot bitów to procedura a) zabezpieczająca dane przed zakłóceniami i zanikiem sygnałów. b) zabezpieczająca przed włamaniem do systemu GSM. c) zwiększająca przepustowość kanału. d) szyfrowania podpisu elektronicznego. 8. Teren wokół anteny nadawczej, na którym sygnał jest zbyt słaby dla poprawnego odbioru, ale wystarczająco silny, aby zakłócać sąsiednie stacje należy do tzw. a) strefy 1. b) strefy 2. c) strefy 3. d) strefy 4. 9. Częstotliwość próbkowania sygnału mowy w telefonii komórkowej wynosi a) 800000 Hz. b) 80000 Hz. c) 8000 Hz. d) 800 Hz.
  • 36. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 35 10. Jeżeli jedynce logicznej odpowiada częstotliwość nadawania f1 = 890,133 MHz to w czasie trwania tej jedynki zostanie przesłanych a) 178 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego. b) 356 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego. c) 1780 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego. d) 3560 pełnych okresów przebiegu sinusoidalnego. 11. Zakres dynamiki odbiornika aparatu telefonicznego GSM wynosi a) 102 dBm. b) 92 dBm. c) 82 dBm. d) 72 dBm. 12. Dwuwarstwowe struktury terytorialne sieci GSM są stosowane tam gdzie ogólne zapotrzebowanie na kanały użytkowe jest a) duże. b) średnie. c) duże, ale nierównomierne. d) niewielkie, ale istnieją komórki o bardzo dużym zagęszczeniu abonentów. 13. Generator lokalny jest elementem aparatu telefonii komórkowej związanym z a) torem nadawczym. b) torem odbiorczym. c) torem nadawczym i odbiorczym. d) żadnym torem sygnałowym 14. Rejestr identyfikacji wyposażenia to element a) NMC. b) MSC. c) HLR. d) BTS. 15. Moc sygnału odbieranego przez aparat komórkowy na poziomie – 102 dB wynosi a) 6 pW. b) 0,6 pW. c) 0,06 pW. d) 0,006 pW. 16. Jeżeli podczas przetwarzania sygnału mowy na postać cyfrową zastosowano 12-bitowe wielkości próbek to wielkość strumienia binarnego wynosi a) 96 kB/s. b) 96 kb/s. c) 64 kB/s. d) 64 kb/s. 17. Nazwa Visitor Location Register oznacza w języku angielskim a) domowy rejestrator rozmów telefonicznych. b) rejestr lokalizacji abonentów własnych. c) domowy rejestr lokalizacji telefonów. d) rejestr lokalizacji abonentów gości. 18. Kanał radiowy GSM składa się z
  • 37. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 36 a) 50 segmentów po 260 bitów w każdej sekundzie. b) 60 segmentów po 250 bitów w każdej sekundzie. c) 50 segmentów po 250 bitów w każdej sekundzie. d) 60 segmentów po 260 bitów w każdej sekundzie. 19. Skróty anglojęzyczne LAI i TMSI oznaczają w tłumaczeniu na język polski a) segment pierwszy i drugi pakietu danych użytkowych. b) odpowiednio częstotliwość dla transmisji w górę i w dół. c) numer seryjny karty SIM i odpowiadający jej numer telefonu GSM. d) aktualny numer obszaru przywołań i numer tymczasowy. 20. Dla systemu GSM 900 oddano do dyspozycji w ramach (kanałów w górę) pasmo częstotliwości a) 890–915 MHz. b) 900–925 MHz. c) 925–950 MHz. d) 935–960 MHz. KARTA ODPOWIEDZI Imię i nazwisko ............................................................................... Eksploatowanie sieci telefonii komórkowych Zakreśl poprawną odpowiedź. Nr zadania Odpowiedź Punkty 1 a b c d 2 a b c d 3 a b c d 4 a b c d 5 a b c d 6 a b c d 7 a b c d 8 a b c d 9 a b c d 10 a b c d 11 a b c d 12 a b c d 13 a b c d 14 a b c d 15 a b c d 16 a b c d 17 a b c d 18 a b c d 19 a b c d 20 a b c d
  • 38. „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 37 Razem: 7. LITERATURA 1. Witold Chołubowicz, Maciej Szwabe, GSM- Ależ to proste!, WKiŁ Warszawa 2006. 2. http://www.wikipedia.pl 3. http://www.elektroda.pl