SlideShare a Scribd company logo
Struktura tekstu dziennikarskiego.  Od czego zacząć? Rodzaje leadów
Dla kogo piszemy? Co nowego  wydarzyło się?  Czy temat jest  przetwarzalny  na obraz? Ilu Czytelników  dotyczy ten  temat? Czy temat  budzi emocje? 5 pytań, które musimy sobie zadać przed przystąpieniem do pisania: Czy temat jest  „ rozwojowy”?
Zacznij od tytułu Tytuł to hak, na którym wieszamy nasz tekst. Jeśli jest mocny, utrzyma nawet duży i ciężki materiał Kiedy mamy tytuł, łatwiej trzymać się tematu i nie zbaczać z wybranego kierunku Tytuł nie powinien mieć więcej niż 7 słów (lub 2 linie) Tytuł może być informacją, cytatem lub pytaniem – pod warunkiem, że znamy na nie odpowiedź Zaczynając pisanie od wymyślenia tytułu, porządkujemy zebrane informacje
80% informacji  w pierwszych 20% tekstu Odwrócona piramida i najważniejsze pytania dziennikarza Co się stało? Kto brał w tym udział? Gdzie to się stało? Kiedy to się stało? Jak to się stało? Dlaczego to się stało?
Czym jest lead? Dobry lead jest jak pistolet… …  przystawiony do głowy Czytelnika… …  nie pozwala mu  oderwać się od lektury To najważniejsza część historii Lead decyduje, czy odbiorca zacznie czytać tekst Lead odpowiada na pytania: kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego i jak Lead najpierw powinien odpowiedzieć na pytanie CO się dzieje i KTO w tym bierze udział Wiele leadów zaczyna się od odpowiedzi na pytanie KIEDY. To pójście na łatwiznę. Taką informację powinno się przeredagować.
Ekspozycja leadów
Ekspozycja leadów
Rodzaje leadów Lead informacyjny W dłuższych tekstach możemy zastosować też: 2. Lead cytat 3. Lead pytanie 4. Lead historię
Lead informacyjny Mówi, o czym będzie historia Jest jej efektownym streszczeniem Zawiera słowa kluczowe dla zrozumienia informacji Może występować jako lead „twardy”, streszczający, typowy dla informacji typu „breaking news”… Przykład: Ludzie znów polecą na księżyc. NASA poinformowała o tym dziś występując o 10 miliardów dolarów na realizację projektu  …  może też występować jako lead „miękki”, wymagający większej koncentracji i uwagi, zawierający więcej informacji wyjaśniających zdarzenie: Przykład: NASA proponuje kolejny projekt kosmiczny. Jej potrzeby budżetowe – ujawnione dziś – zawierają plan wysłania na Księżyc kolejnych ludzi. Agencja ma nadzieję na realizację długoterminowego projektu, w którym Księżyc zostanie wykorzystany jako „skocznia” do dalekich podróży kosmicznych. Zdaniem NASA potrzeba na to 10 miliardów dolarów.
Lead cytat Pozwala na efektowne otwarcie tekstu poprzez użycie kontrowersyjnych i zdecydowanych opinii Przykład: „Łatwiej uwierzyć w pogańskiego boga Jariłę niż dane Centralnej Komisji Wyborczej w Rosji – komentuje wyniki wyborów Aleksander Podrabinek, znany obrońca praw człowieka, więzień polityczny”  (Duży Format, Jak fałszowano wybory w Rosji, 17.03.2008) Umożliwia pokazanie konfliktu poprzez cytowanie oponentów (ring) Przykład: „Czym kierowali się autorzy artykułu i osoby, które dostarczyły im materiałów? – pisze w liście na Niedzielę Palmową arcybiskup Kamiński. Czym kieruje się arcybiskup, powtarzając o mnie nieprawdę? – pyta dominikanin, który ujawnił ukryty grzech Kościoła”.   (GW, Arcybiskup broni dobrego imienia księdza Andrzeja, 17.03.2008) Zawsze jednak trzeba wyjaśnić Czytelnikowi kontekst wypowiedzi Ważne! Czy wszystkie wybrane przez Ciebie cytaty są mocne i użyteczne? Czy nie powtarzają informacji zawartych w tekście?
Lead pytanie Nazywany także leadem-receptą, ponieważ stawia pytanie i od razu na nie odpowiada Wciąga w lekturę poprzez postawienie pytania często zadawanego sobie przez Czytelników Przykład: Dlaczego świat jest taki zakłamany? Odpowiedź jest prosta: bo my sami go tworzymy. A kłamstwo jest wpisane w naszą naturę. Z badań psychologicznych wynika, że posługujemy się nim średnio od 2 do 200 razy dziennie (Newsweek, Cała prawda o kłamstwie, 30.09.2007) Dobrze nadaje się do prezentowania danych statystycznych, wyników sond, ankiet i sondaży Przykład: Czy ludzie żyją dziś tak, jakby nie mieli umrzeć? TAK odpowiedziało na to pytanie 71 procent badanych, a NIE – tylko 26 procent. (Sondaż IQS Quant dla GW 12-13.03.2008) Ważne! W leadzie-recepcie nie stawiamy pytań retorycznych.  Musimy znać konkretną odpowiedź na pytanie, które zadajemy.
Lead historia Znany też jako lead-anegdota lub lead opisowy Zaczyna się od opowiedzenia krótkiej historii, która wprowadza Czytelnika w okoliczności zdarzenia, nastrój itp. Przykład: W podparyskiej la Cité samochody podpala się zwykle między trzecią a czwartą rano. Więc o czternastej młodych ludzi raczej nie widuje się tu na ulicach. Odsypiają. Wymaga zebrania wielu dodatkowych informacji Często stosowany w reportażu Przykład: Halina ma 40 lat i urodzi dziecko dla Joanny. Zanim usiądzie, głaszcze się po brzuchu. To siódmy miesiąc. (Duży Format, Adopcja ze wskazaniem, 25.02.2008) Jest skuteczny, ponieważ budzi emocje Czytelnika Jest skuteczny, ponieważ od razu wprowadza Czytelnika w akcję Ważne! Historia opowiedziana w leadzie nie jest samodzielną anegdotą - jej zadaniem jest wprowadzenie Czytelnika w tematykę artykułu. Lead jest haczykiem, na którym zawieszamy cały tekst.
Jak napisać dobry lead? Dobry lead jest jak atak, przed którym Czytelnik nie może się obronić Dobry atak to informacja, cytat, scena, pytanie, porównanie, anegdota... Jeden warunek - musi być zaskakujący. Często pomysł na d obry atak przychodzi dopier o,  gdy si ę  rozpiszemy. Wtedy pierwsze zdania id ą  do kosza Ważne! Napisanie leadu to najbardziej pracochłonna część pracy nad tekstem. Można ją wykonać na początku lub na końcu tworzenia materiału - trzeba jednak cały czas szukać jak najbardziej efektownego wejścia w temat. Od tych 25 słów zależy los całego artykułu Pytanie: Czy twój lead zachęca Cię do lektury tekstu? Jeżeli nie, wyrzuć go i zacznij pisać od nowa.
Po co są akapity? Tekst dziennikarski zbudowany jest z akapitów Dzięki takiej konstrukcji możemy go łatwo skrócić  i przebudować Pierwszym, najważniejszym akapitem jest lead Każdy akapit to osobna scena, cytat, wątek Akapit powinien zawierać maksymalnie 5-6 zdań Optymalna długość akapitu to 5-12 linijek tekstu (w szpalcie) Pisanie akapitami to dziennikarski odruch
Rola śródtytułów Przeciętny Czytelnik traci zainteresowanie lekturą po drugim akapicie  Potrzebny jest wtedy „haczyk”, który rozbudzi na nowo jego zainteresowanie Śródtytuł jest wewnętrznym tytułem, który zapowiada, co będzie w następnych kilku akapitach tekstu Tekst do 1800 znaków (kartka A4) nie potrzebuje śródtytułów, w dłuższych tekstach warto je wstawiać co 5-8 akapitów
Długość zdania – ile zniesie Czytelnik? "Wielu ludzi uważa, że najdłuższe zdanie w historii literatury napisał Wiktor Hugo. Rekord przypisywany jest zdaniu z powieści „Nędznicy”, zawierającemu 823 słowa (...). Ta opinia jest błędna. Najdłuższe zdanie literatury angielskiej przypisuje się też Joyce'owi, który osiągnął 4391 słów („Ulisses”). Ale i on został pobity. Jonathan Coe w powieści „The Rotters Club” doszedł do 13955 słów w jednym zdaniu. To jednak nie koniec. Jest pewna polska książka, „Bramy Raju”, która zawiera zdanie złożone z 40000 słów (...). Powieść ta została napisana przez Jerzego Andrzejewskiego. Określana jest jako nowela, ale nowele zazwyczaj mają mniej niż 40000 słów. I wreszcie, na koniec, jest czeska powieść, która składa się z jednego długiego zdania – „Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych” Bohumila Hrabala (...). Składa się ze 128 stron.". Jednak…
Długość zdania – ile zniesie Czytelnik? Przeciętne zdanie w tekście dziennikarskim liczy ok. 8-10 słów (3-4 linijki tekstu) Dłuższe zdania (ok. 20 słów) to tylko te, w których wyliczane są miejsca, instytucje,  osoby itp. lub zamieszczane długie nazwy własne Krótkie zdania to także krótkie słowa  (do 5 sylab) Zasada tekstu dziennikarskiego: jedno zdanie, jedna myśl, jedna liczba, jeden cytat
Długość zdania – ile zniesie Czytelnik? Im krótsze zdanie, tym więcej informacji Czytelnik z niego zapamięta Pierwsza część zdania jest zawsze lepiej zapamiętywana, niż druga Najlepsze wyniki zapamiętywania: zdania o długości do 12 słów Ilość słów w zdaniu Ilu Czytelników zapamięta całe zdanie  Ilu Czytelników zapamięta pierwszą część zdania Ilu Czytelników zapamięta drugą część zdania 12 100 % 100 % 100 % 13 90 % 95 % 85 % 17 70 % 90 % 50 % 24 50 % 70 % 30 % 40 30 % 50 % 10 %
Język tekstu dziennikarskiego „ W dążeniu do powagi wyklucza się z komunikacji zwykłych ludzi” Peter Glotz i Wolfgang Langenbucher („Wzgardzony czytelnik”) Piszemy po to, by poinformować, wytłumaczyć, zainteresować tematem, wzbudzić emocje Dziennikarze są przede wszystkim „tłumaczami” Ich zadaniem jest przetłumaczenie języka fachowego lub żargonu na język powszechnie zrozumiały Należy więc: Unikać wszelkiego rodzaju przymiotników-ozdobników i powtórzeń (wzajemna współpraca, potencjalne możliwości, akwen wodny itp.) Skreślać wypełniacze (właściwie, w ogóle, niekiedy) Nie używać słów z języka biurokracji i języka prawniczego Unikać skrótów nazw, szczególnie w tytułach Unikać form bezosobowych (zrobiono, kupiono) Dane liczbowe i procentowe stosować w umiarkowanych dawkach Liczby wielocyfrowe (setki milionów, miliardy) opisywać obrazowo (to tyle, ile…)
Konstrukcja tekstu dziennikarskiego: podsumowanie TYTUŁ  ustawia kierunek, w którym pójdzie przekaz tekstu. Dobrze go mieć, zanim przystąpimy do pisania. Jeśli przyjdzie nam do głowy lepszy pomysł na tytuł, zawsze możemy go zmienić LEAD  powinien zawierać najciekawsze i najważniejsze informacje, ale powinien też mieć to „coś”, co spowoduje, ze Czytelnik nie zakończy na nim lektury tekstu. Do wyboru mamy 4 formy leadu: informacyjny, cytat, receptę i historię TEKST  zawsze dzielimy na akapity nie dłuższe niż 5-6 zdań ŚRÓDTYTUŁ  wstawiamy w dłuższych tekstach co 5-8 akapitów. Jego zadaniem jest podtrzymać zainteresowanie Czytelnika lekturą KRÓTKIE ZDANIA : Czytelnik najlepiej zapamięta te informacje, które liczą nie więcej niż 12 słów KRÓTKIE SŁOWA  – Czytelnicy to lubią. Szukajmy synonimów dla długich słów
Kiedy warto podzielić tekst? Teksty uzupełniające (ramki) powinniśmy zastosować, gdy: Prezentujemy dużo danych liczbowych Cytujemy opinie wielu osób Przypominamy poprzednie wydarzenia związane  z tematem (background) Cytujemy przepisy prawne istotne dla tematu Publikujemy biografię bohatera tekstu Podajemy adresy, telefony, nazwy stron www. itp. Publikujemy harmonogram wydarzenia lub listę osób/firm biorących w nim udział Publikujemy komentarz do tekstu głównego

More Related Content

What's hot

Prezezntacja o wisławie szymborskiej
Prezezntacja o wisławie szymborskiejPrezezntacja o wisławie szymborskiej
Prezezntacja o wisławie szymborskiej
Ad Hoc
 
Dobry przyjaciel
Dobry przyjacielDobry przyjaciel
Dobry przyjaciel
SP114
 
Prezentacja rozwój dziecka
Prezentacja rozwój dzieckaPrezentacja rozwój dziecka
Prezentacja rozwój dziecka
Fizjoplaner.pl
 
Prezentacja o-wisławie-szymborskiej
Prezentacja o-wisławie-szymborskiejPrezentacja o-wisławie-szymborskiej
Prezentacja o-wisławie-szymborskiej
Katarzyna Mikołajczak
 
Prezentacja janusz korczak
Prezentacja   janusz korczakPrezentacja   janusz korczak
Prezentacja janusz korczak
Jakub Kulesza
 
Comunicação 2
Comunicação 2Comunicação 2
Comunicação 2
Leandro Lopes
 
Curso Teoria do Apego
Curso Teoria do ApegoCurso Teoria do Apego
Curso Teoria do Apego
Espaço da Mente
 
Endodontia Em Dentes Deciduos
Endodontia Em Dentes DeciduosEndodontia Em Dentes Deciduos
Endodontia Em Dentes Deciduos
Flavio Salomao-Miranda
 
Błędy językowe
Błędy językoweBłędy językowe
Błędy językowe
a-mar58
 
Prezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniecPrezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniec
dziejba
 
Lavadora Smeg LST107
Lavadora Smeg LST107Lavadora Smeg LST107
Lavadora Smeg LST107
Alsako Electrodomésticos
 
História das obsessões
História das obsessõesHistória das obsessões
História das obsessões
Caio Maximino
 
Powstanie Warszawskie 3A
Powstanie Warszawskie 3APowstanie Warszawskie 3A
Powstanie Warszawskie 3A
gblonska
 
Dismorfia corporal
Dismorfia corporal Dismorfia corporal
Dismorfia corporal
Oficina Psicologia
 
Zakon pro standardization
Zakon pro standardizationZakon pro standardization
Zakon pro standardization
Olga Barna
 
Polska w czasach stalinizmu
Polska w czasach stalinizmuPolska w czasach stalinizmu
Polska w czasach stalinizmu
askrainski
 
Prezentacja systemy edukacyjne_europa
Prezentacja systemy edukacyjne_europaPrezentacja systemy edukacyjne_europa
Prezentacja systemy edukacyjne_europa
Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
 
Teorias de aprendizagem
Teorias de aprendizagemTeorias de aprendizagem
Teorias de aprendizagem
Fabiane S. Souza
 

What's hot (20)

Prezezntacja o wisławie szymborskiej
Prezezntacja o wisławie szymborskiejPrezezntacja o wisławie szymborskiej
Prezezntacja o wisławie szymborskiej
 
Dobry przyjaciel
Dobry przyjacielDobry przyjaciel
Dobry przyjaciel
 
Prezentacja rozwój dziecka
Prezentacja rozwój dzieckaPrezentacja rozwój dziecka
Prezentacja rozwój dziecka
 
Prezentacja o-wisławie-szymborskiej
Prezentacja o-wisławie-szymborskiejPrezentacja o-wisławie-szymborskiej
Prezentacja o-wisławie-szymborskiej
 
Prezentacja janusz korczak
Prezentacja   janusz korczakPrezentacja   janusz korczak
Prezentacja janusz korczak
 
Comunicação 2
Comunicação 2Comunicação 2
Comunicação 2
 
Diagnoza penitencjarna
Diagnoza penitencjarnaDiagnoza penitencjarna
Diagnoza penitencjarna
 
Curso Teoria do Apego
Curso Teoria do ApegoCurso Teoria do Apego
Curso Teoria do Apego
 
Endodontia Em Dentes Deciduos
Endodontia Em Dentes DeciduosEndodontia Em Dentes Deciduos
Endodontia Em Dentes Deciduos
 
Błędy językowe
Błędy językoweBłędy językowe
Błędy językowe
 
Prezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniecPrezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniec
 
Lavadora Smeg LST107
Lavadora Smeg LST107Lavadora Smeg LST107
Lavadora Smeg LST107
 
História das obsessões
História das obsessõesHistória das obsessões
História das obsessões
 
Powstanie Warszawskie 3A
Powstanie Warszawskie 3APowstanie Warszawskie 3A
Powstanie Warszawskie 3A
 
Dismorfia corporal
Dismorfia corporal Dismorfia corporal
Dismorfia corporal
 
Zakon pro standardization
Zakon pro standardizationZakon pro standardization
Zakon pro standardization
 
Polska w czasach stalinizmu
Polska w czasach stalinizmuPolska w czasach stalinizmu
Polska w czasach stalinizmu
 
Prezentacja systemy edukacyjne_europa
Prezentacja systemy edukacyjne_europaPrezentacja systemy edukacyjne_europa
Prezentacja systemy edukacyjne_europa
 
Stres1971
Stres1971Stres1971
Stres1971
 
Teorias de aprendizagem
Teorias de aprendizagemTeorias de aprendizagem
Teorias de aprendizagem
 

Viewers also liked

Podstawy pisania na potrzeby Internetu
Podstawy pisania na potrzeby InternetuPodstawy pisania na potrzeby Internetu
Podstawy pisania na potrzeby Internetu
Symetria
 
Szkolenie dziennikarskie Multimedialny reporter
Szkolenie dziennikarskie Multimedialny reporterSzkolenie dziennikarskie Multimedialny reporter
Szkolenie dziennikarskie Multimedialny reporter
Andrzej Fedorowicz
 
Warsztaty media internetowe
Warsztaty media internetoweWarsztaty media internetowe
Warsztaty media internetowe
Andrzej Fedorowicz
 
Informacja wizualna. Tworzenie infografik
Informacja wizualna. Tworzenie infografikInformacja wizualna. Tworzenie infografik
Informacja wizualna. Tworzenie infografik
Andrzej Fedorowicz
 
Dziennikarstwo
DziennikarstwoDziennikarstwo
Dziennikarstwo
Agatha1974
 
Andrzej Fedorowicz teksty magazyn Focus
Andrzej Fedorowicz teksty magazyn FocusAndrzej Fedorowicz teksty magazyn Focus
Andrzej Fedorowicz teksty magazyn Focus
Andrzej Fedorowicz
 
Dziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęciaDziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęcia
Andrzej Fedorowicz
 
Dziennikarstwo test
Dziennikarstwo testDziennikarstwo test
Dziennikarstwo test
Bogdan Miś
 
Małgorzata Musierowicz
Małgorzata MusierowiczMałgorzata Musierowicz
Małgorzata Musierowicz
Monika Paciorkowska
 
Medal Europejski dla Multi-blog.pl
Medal Europejski dla Multi-blog.plMedal Europejski dla Multi-blog.pl
Medal Europejski dla Multi-blog.pl
Andrzej Fedorowicz
 
Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?
Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?
Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?
Content King
 
Jak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublin
Jak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublinJak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublin
Jak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublin
Content King
 
Dziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęciaDziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęcia
Andrzej Fedorowicz
 
Copywriting. Trochę teorii i trochę praktyki
Copywriting. Trochę teorii i trochę praktykiCopywriting. Trochę teorii i trochę praktyki
Copywriting. Trochę teorii i trochę praktyki
Agnieszka Starzynska
 
Content marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalej
Content marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalejContent marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalej
Content marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalej
Content King
 
Nowoczesne projekty łazienek
Nowoczesne projekty łazienekNowoczesne projekty łazienek
Nowoczesne projekty łazienek
Andrzej Fedorowicz
 
Wywiad prasowy
Wywiad prasowyWywiad prasowy
Wywiad prasowy
gringot
 
Najlepsze sposoby na tytuły internetowe
Najlepsze sposoby na tytuły internetoweNajlepsze sposoby na tytuły internetowe
Najlepsze sposoby na tytuły internetowe
Content King
 
9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia
9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia
9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia
Nur Az
 
Media - nie media
Media - nie mediaMedia - nie media
Media - nie media
Sebastian Luczak
 

Viewers also liked (20)

Podstawy pisania na potrzeby Internetu
Podstawy pisania na potrzeby InternetuPodstawy pisania na potrzeby Internetu
Podstawy pisania na potrzeby Internetu
 
Szkolenie dziennikarskie Multimedialny reporter
Szkolenie dziennikarskie Multimedialny reporterSzkolenie dziennikarskie Multimedialny reporter
Szkolenie dziennikarskie Multimedialny reporter
 
Warsztaty media internetowe
Warsztaty media internetoweWarsztaty media internetowe
Warsztaty media internetowe
 
Informacja wizualna. Tworzenie infografik
Informacja wizualna. Tworzenie infografikInformacja wizualna. Tworzenie infografik
Informacja wizualna. Tworzenie infografik
 
Dziennikarstwo
DziennikarstwoDziennikarstwo
Dziennikarstwo
 
Andrzej Fedorowicz teksty magazyn Focus
Andrzej Fedorowicz teksty magazyn FocusAndrzej Fedorowicz teksty magazyn Focus
Andrzej Fedorowicz teksty magazyn Focus
 
Dziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęciaDziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne. Jak oceniać i wybierać zdjęcia
 
Dziennikarstwo test
Dziennikarstwo testDziennikarstwo test
Dziennikarstwo test
 
Małgorzata Musierowicz
Małgorzata MusierowiczMałgorzata Musierowicz
Małgorzata Musierowicz
 
Medal Europejski dla Multi-blog.pl
Medal Europejski dla Multi-blog.plMedal Europejski dla Multi-blog.pl
Medal Europejski dla Multi-blog.pl
 
Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?
Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?
Webwriting. Jak tworzyć teksty internetowe?
 
Jak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublin
Jak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublinJak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublin
Jak się komunikujemy w dobie social media? TEDxLublin
 
Dziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęciaDziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęcia
Dziennikarstwo wizualne.Budowanie Tematów na zdjęciach. Podpisy pod zdjęcia
 
Copywriting. Trochę teorii i trochę praktyki
Copywriting. Trochę teorii i trochę praktykiCopywriting. Trochę teorii i trochę praktyki
Copywriting. Trochę teorii i trochę praktyki
 
Content marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalej
Content marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalejContent marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalej
Content marketing w przyszłości. Trendy na 2015 rok i jeszcze dalej
 
Nowoczesne projekty łazienek
Nowoczesne projekty łazienekNowoczesne projekty łazienek
Nowoczesne projekty łazienek
 
Wywiad prasowy
Wywiad prasowyWywiad prasowy
Wywiad prasowy
 
Najlepsze sposoby na tytuły internetowe
Najlepsze sposoby na tytuły internetoweNajlepsze sposoby na tytuły internetowe
Najlepsze sposoby na tytuły internetowe
 
9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia
9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia
9 jentera pentadbiran kerajaan persekutuan dan negeri di malaysia
 
Media - nie media
Media - nie mediaMedia - nie media
Media - nie media
 

Similar to Struktura tekstu dziennikarskiego. Rodzaje leadów

Wskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunningaWskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunninga
Waldemar Ałdaś
 
Wskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunningaWskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunninga
Waldemar Ałdaś
 
[ebook] Jak napisać (wypracowanie)
[ebook] Jak napisać (wypracowanie)[ebook] Jak napisać (wypracowanie)
[ebook] Jak napisać (wypracowanie)
INFEO
 
Jak napisać i opublikować artykuł naukowy
Jak napisać i opublikować artykuł naukowyJak napisać i opublikować artykuł naukowy
Jak napisać i opublikować artykuł naukowy
Krzysztof Woźniak
 
Jak lepiej pisać?
Jak lepiej pisać?Jak lepiej pisać?
Jak lepiej pisać?
Marta Smyrska
 
Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze
Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze
Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze
Monika1008
 
Jak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literatury
Jak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literaturyJak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literatury
Jak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literatury
Piotr Siuda
 
Jak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowa
Jak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowaJak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowa
Jak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowa
e-book prezenty
 
Prosto o konkursach_fe_poradnik
Prosto o konkursach_fe_poradnikProsto o konkursach_fe_poradnik
Prosto o konkursach_fe_poradnik
Open Concept
 
Manifest guardian
Manifest guardianManifest guardian
Manifest guardian
plcaspi
 
Jak mowic i pisac
Jak mowic i pisacJak mowic i pisac
Jak mowic i pisac
p_andora
 
Niezbędnik Ekspertki
Niezbędnik EkspertkiNiezbędnik Ekspertki
Niezbędnik Ekspertki
Marta Smyrska
 
Przekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnego
Przekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnegoPrzekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnego
Przekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnego
Ewa Rozkosz
 
Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?
Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?
Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?
Leszek Łuczyn
 
Jak porwać czytelnika?
Jak porwać czytelnika?Jak porwać czytelnika?
Jak porwać czytelnika?
Katarzyna Gajewska
 
Jak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomową
Jak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomowąJak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomową
Jak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomową
Wolny Przemysław
 

Similar to Struktura tekstu dziennikarskiego. Rodzaje leadów (20)

Wskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunningaWskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunninga
 
Wskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunningaWskaźnik mglistości gunninga
Wskaźnik mglistości gunninga
 
[ebook] Jak napisać (wypracowanie)
[ebook] Jak napisać (wypracowanie)[ebook] Jak napisać (wypracowanie)
[ebook] Jak napisać (wypracowanie)
 
Jak napisać i opublikować artykuł naukowy
Jak napisać i opublikować artykuł naukowyJak napisać i opublikować artykuł naukowy
Jak napisać i opublikować artykuł naukowy
 
Streszczenie
StreszczenieStreszczenie
Streszczenie
 
Jak lepiej pisać?
Jak lepiej pisać?Jak lepiej pisać?
Jak lepiej pisać?
 
Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze
Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze
Interpretacja tekstu poetyckiego na maturze
 
Jak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literatury
Jak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literaturyJak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literatury
Jak napisać dobry abstrakt i zrobić przegląd literatury
 
Reportaz
ReportazReportaz
Reportaz
 
Jak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowa
Jak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowaJak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowa
Jak napisac-przepisac-i-z-sukcesem-obronic-prace-dyplomowa
 
Prosto o konkursach funduszy europejskich poradnik
Prosto o konkursach funduszy europejskich poradnikProsto o konkursach funduszy europejskich poradnik
Prosto o konkursach funduszy europejskich poradnik
 
Prosto o konkursach_fe_poradnik
Prosto o konkursach_fe_poradnikProsto o konkursach_fe_poradnik
Prosto o konkursach_fe_poradnik
 
Manifest guardian
Manifest guardianManifest guardian
Manifest guardian
 
Jak mowic i pisac
Jak mowic i pisacJak mowic i pisac
Jak mowic i pisac
 
Niezbędnik Ekspertki
Niezbędnik EkspertkiNiezbędnik Ekspertki
Niezbędnik Ekspertki
 
Przekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnego
Przekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnegoPrzekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnego
Przekaz wizualny a jego percepcja w kontekście kształcenia zdalnego
 
Mapologia
MapologiaMapologia
Mapologia
 
Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?
Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?
Jak pisać do Internetu, żeby Cię czytano?
 
Jak porwać czytelnika?
Jak porwać czytelnika?Jak porwać czytelnika?
Jak porwać czytelnika?
 
Jak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomową
Jak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomowąJak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomową
Jak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomową
 

Struktura tekstu dziennikarskiego. Rodzaje leadów

  • 1. Struktura tekstu dziennikarskiego. Od czego zacząć? Rodzaje leadów
  • 2. Dla kogo piszemy? Co nowego wydarzyło się? Czy temat jest przetwarzalny na obraz? Ilu Czytelników dotyczy ten temat? Czy temat budzi emocje? 5 pytań, które musimy sobie zadać przed przystąpieniem do pisania: Czy temat jest „ rozwojowy”?
  • 3. Zacznij od tytułu Tytuł to hak, na którym wieszamy nasz tekst. Jeśli jest mocny, utrzyma nawet duży i ciężki materiał Kiedy mamy tytuł, łatwiej trzymać się tematu i nie zbaczać z wybranego kierunku Tytuł nie powinien mieć więcej niż 7 słów (lub 2 linie) Tytuł może być informacją, cytatem lub pytaniem – pod warunkiem, że znamy na nie odpowiedź Zaczynając pisanie od wymyślenia tytułu, porządkujemy zebrane informacje
  • 4. 80% informacji w pierwszych 20% tekstu Odwrócona piramida i najważniejsze pytania dziennikarza Co się stało? Kto brał w tym udział? Gdzie to się stało? Kiedy to się stało? Jak to się stało? Dlaczego to się stało?
  • 5. Czym jest lead? Dobry lead jest jak pistolet… … przystawiony do głowy Czytelnika… … nie pozwala mu oderwać się od lektury To najważniejsza część historii Lead decyduje, czy odbiorca zacznie czytać tekst Lead odpowiada na pytania: kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego i jak Lead najpierw powinien odpowiedzieć na pytanie CO się dzieje i KTO w tym bierze udział Wiele leadów zaczyna się od odpowiedzi na pytanie KIEDY. To pójście na łatwiznę. Taką informację powinno się przeredagować.
  • 8. Rodzaje leadów Lead informacyjny W dłuższych tekstach możemy zastosować też: 2. Lead cytat 3. Lead pytanie 4. Lead historię
  • 9. Lead informacyjny Mówi, o czym będzie historia Jest jej efektownym streszczeniem Zawiera słowa kluczowe dla zrozumienia informacji Może występować jako lead „twardy”, streszczający, typowy dla informacji typu „breaking news”… Przykład: Ludzie znów polecą na księżyc. NASA poinformowała o tym dziś występując o 10 miliardów dolarów na realizację projektu … może też występować jako lead „miękki”, wymagający większej koncentracji i uwagi, zawierający więcej informacji wyjaśniających zdarzenie: Przykład: NASA proponuje kolejny projekt kosmiczny. Jej potrzeby budżetowe – ujawnione dziś – zawierają plan wysłania na Księżyc kolejnych ludzi. Agencja ma nadzieję na realizację długoterminowego projektu, w którym Księżyc zostanie wykorzystany jako „skocznia” do dalekich podróży kosmicznych. Zdaniem NASA potrzeba na to 10 miliardów dolarów.
  • 10. Lead cytat Pozwala na efektowne otwarcie tekstu poprzez użycie kontrowersyjnych i zdecydowanych opinii Przykład: „Łatwiej uwierzyć w pogańskiego boga Jariłę niż dane Centralnej Komisji Wyborczej w Rosji – komentuje wyniki wyborów Aleksander Podrabinek, znany obrońca praw człowieka, więzień polityczny” (Duży Format, Jak fałszowano wybory w Rosji, 17.03.2008) Umożliwia pokazanie konfliktu poprzez cytowanie oponentów (ring) Przykład: „Czym kierowali się autorzy artykułu i osoby, które dostarczyły im materiałów? – pisze w liście na Niedzielę Palmową arcybiskup Kamiński. Czym kieruje się arcybiskup, powtarzając o mnie nieprawdę? – pyta dominikanin, który ujawnił ukryty grzech Kościoła”. (GW, Arcybiskup broni dobrego imienia księdza Andrzeja, 17.03.2008) Zawsze jednak trzeba wyjaśnić Czytelnikowi kontekst wypowiedzi Ważne! Czy wszystkie wybrane przez Ciebie cytaty są mocne i użyteczne? Czy nie powtarzają informacji zawartych w tekście?
  • 11. Lead pytanie Nazywany także leadem-receptą, ponieważ stawia pytanie i od razu na nie odpowiada Wciąga w lekturę poprzez postawienie pytania często zadawanego sobie przez Czytelników Przykład: Dlaczego świat jest taki zakłamany? Odpowiedź jest prosta: bo my sami go tworzymy. A kłamstwo jest wpisane w naszą naturę. Z badań psychologicznych wynika, że posługujemy się nim średnio od 2 do 200 razy dziennie (Newsweek, Cała prawda o kłamstwie, 30.09.2007) Dobrze nadaje się do prezentowania danych statystycznych, wyników sond, ankiet i sondaży Przykład: Czy ludzie żyją dziś tak, jakby nie mieli umrzeć? TAK odpowiedziało na to pytanie 71 procent badanych, a NIE – tylko 26 procent. (Sondaż IQS Quant dla GW 12-13.03.2008) Ważne! W leadzie-recepcie nie stawiamy pytań retorycznych. Musimy znać konkretną odpowiedź na pytanie, które zadajemy.
  • 12. Lead historia Znany też jako lead-anegdota lub lead opisowy Zaczyna się od opowiedzenia krótkiej historii, która wprowadza Czytelnika w okoliczności zdarzenia, nastrój itp. Przykład: W podparyskiej la Cité samochody podpala się zwykle między trzecią a czwartą rano. Więc o czternastej młodych ludzi raczej nie widuje się tu na ulicach. Odsypiają. Wymaga zebrania wielu dodatkowych informacji Często stosowany w reportażu Przykład: Halina ma 40 lat i urodzi dziecko dla Joanny. Zanim usiądzie, głaszcze się po brzuchu. To siódmy miesiąc. (Duży Format, Adopcja ze wskazaniem, 25.02.2008) Jest skuteczny, ponieważ budzi emocje Czytelnika Jest skuteczny, ponieważ od razu wprowadza Czytelnika w akcję Ważne! Historia opowiedziana w leadzie nie jest samodzielną anegdotą - jej zadaniem jest wprowadzenie Czytelnika w tematykę artykułu. Lead jest haczykiem, na którym zawieszamy cały tekst.
  • 13. Jak napisać dobry lead? Dobry lead jest jak atak, przed którym Czytelnik nie może się obronić Dobry atak to informacja, cytat, scena, pytanie, porównanie, anegdota... Jeden warunek - musi być zaskakujący. Często pomysł na d obry atak przychodzi dopier o, gdy si ę rozpiszemy. Wtedy pierwsze zdania id ą do kosza Ważne! Napisanie leadu to najbardziej pracochłonna część pracy nad tekstem. Można ją wykonać na początku lub na końcu tworzenia materiału - trzeba jednak cały czas szukać jak najbardziej efektownego wejścia w temat. Od tych 25 słów zależy los całego artykułu Pytanie: Czy twój lead zachęca Cię do lektury tekstu? Jeżeli nie, wyrzuć go i zacznij pisać od nowa.
  • 14. Po co są akapity? Tekst dziennikarski zbudowany jest z akapitów Dzięki takiej konstrukcji możemy go łatwo skrócić i przebudować Pierwszym, najważniejszym akapitem jest lead Każdy akapit to osobna scena, cytat, wątek Akapit powinien zawierać maksymalnie 5-6 zdań Optymalna długość akapitu to 5-12 linijek tekstu (w szpalcie) Pisanie akapitami to dziennikarski odruch
  • 15. Rola śródtytułów Przeciętny Czytelnik traci zainteresowanie lekturą po drugim akapicie Potrzebny jest wtedy „haczyk”, który rozbudzi na nowo jego zainteresowanie Śródtytuł jest wewnętrznym tytułem, który zapowiada, co będzie w następnych kilku akapitach tekstu Tekst do 1800 znaków (kartka A4) nie potrzebuje śródtytułów, w dłuższych tekstach warto je wstawiać co 5-8 akapitów
  • 16. Długość zdania – ile zniesie Czytelnik? "Wielu ludzi uważa, że najdłuższe zdanie w historii literatury napisał Wiktor Hugo. Rekord przypisywany jest zdaniu z powieści „Nędznicy”, zawierającemu 823 słowa (...). Ta opinia jest błędna. Najdłuższe zdanie literatury angielskiej przypisuje się też Joyce'owi, który osiągnął 4391 słów („Ulisses”). Ale i on został pobity. Jonathan Coe w powieści „The Rotters Club” doszedł do 13955 słów w jednym zdaniu. To jednak nie koniec. Jest pewna polska książka, „Bramy Raju”, która zawiera zdanie złożone z 40000 słów (...). Powieść ta została napisana przez Jerzego Andrzejewskiego. Określana jest jako nowela, ale nowele zazwyczaj mają mniej niż 40000 słów. I wreszcie, na koniec, jest czeska powieść, która składa się z jednego długiego zdania – „Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych” Bohumila Hrabala (...). Składa się ze 128 stron.". Jednak…
  • 17. Długość zdania – ile zniesie Czytelnik? Przeciętne zdanie w tekście dziennikarskim liczy ok. 8-10 słów (3-4 linijki tekstu) Dłuższe zdania (ok. 20 słów) to tylko te, w których wyliczane są miejsca, instytucje, osoby itp. lub zamieszczane długie nazwy własne Krótkie zdania to także krótkie słowa (do 5 sylab) Zasada tekstu dziennikarskiego: jedno zdanie, jedna myśl, jedna liczba, jeden cytat
  • 18. Długość zdania – ile zniesie Czytelnik? Im krótsze zdanie, tym więcej informacji Czytelnik z niego zapamięta Pierwsza część zdania jest zawsze lepiej zapamiętywana, niż druga Najlepsze wyniki zapamiętywania: zdania o długości do 12 słów Ilość słów w zdaniu Ilu Czytelników zapamięta całe zdanie Ilu Czytelników zapamięta pierwszą część zdania Ilu Czytelników zapamięta drugą część zdania 12 100 % 100 % 100 % 13 90 % 95 % 85 % 17 70 % 90 % 50 % 24 50 % 70 % 30 % 40 30 % 50 % 10 %
  • 19. Język tekstu dziennikarskiego „ W dążeniu do powagi wyklucza się z komunikacji zwykłych ludzi” Peter Glotz i Wolfgang Langenbucher („Wzgardzony czytelnik”) Piszemy po to, by poinformować, wytłumaczyć, zainteresować tematem, wzbudzić emocje Dziennikarze są przede wszystkim „tłumaczami” Ich zadaniem jest przetłumaczenie języka fachowego lub żargonu na język powszechnie zrozumiały Należy więc: Unikać wszelkiego rodzaju przymiotników-ozdobników i powtórzeń (wzajemna współpraca, potencjalne możliwości, akwen wodny itp.) Skreślać wypełniacze (właściwie, w ogóle, niekiedy) Nie używać słów z języka biurokracji i języka prawniczego Unikać skrótów nazw, szczególnie w tytułach Unikać form bezosobowych (zrobiono, kupiono) Dane liczbowe i procentowe stosować w umiarkowanych dawkach Liczby wielocyfrowe (setki milionów, miliardy) opisywać obrazowo (to tyle, ile…)
  • 20. Konstrukcja tekstu dziennikarskiego: podsumowanie TYTUŁ ustawia kierunek, w którym pójdzie przekaz tekstu. Dobrze go mieć, zanim przystąpimy do pisania. Jeśli przyjdzie nam do głowy lepszy pomysł na tytuł, zawsze możemy go zmienić LEAD powinien zawierać najciekawsze i najważniejsze informacje, ale powinien też mieć to „coś”, co spowoduje, ze Czytelnik nie zakończy na nim lektury tekstu. Do wyboru mamy 4 formy leadu: informacyjny, cytat, receptę i historię TEKST zawsze dzielimy na akapity nie dłuższe niż 5-6 zdań ŚRÓDTYTUŁ wstawiamy w dłuższych tekstach co 5-8 akapitów. Jego zadaniem jest podtrzymać zainteresowanie Czytelnika lekturą KRÓTKIE ZDANIA : Czytelnik najlepiej zapamięta te informacje, które liczą nie więcej niż 12 słów KRÓTKIE SŁOWA – Czytelnicy to lubią. Szukajmy synonimów dla długich słów
  • 21. Kiedy warto podzielić tekst? Teksty uzupełniające (ramki) powinniśmy zastosować, gdy: Prezentujemy dużo danych liczbowych Cytujemy opinie wielu osób Przypominamy poprzednie wydarzenia związane z tematem (background) Cytujemy przepisy prawne istotne dla tematu Publikujemy biografię bohatera tekstu Podajemy adresy, telefony, nazwy stron www. itp. Publikujemy harmonogram wydarzenia lub listę osób/firm biorących w nim udział Publikujemy komentarz do tekstu głównego