SlideShare a Scribd company logo
Προφορική Ιστορία και σχολείο.
Η ιστορία «από τα κάτω»:
Φωτίζοντας τις αφανείς
πλειοψηφίες
Βασιλική Σακκά
Φεβρουάριος 2014
Η προφορική ιστορία, ακολουθώντας νεότερες
τάσεις των ιστοριογραφικών προσεγγίσεων:
«στρέφει το φακό της έρευνας από την κεντρική
σκηνή στην οποία διαδραματίζονται τα
γεγονότα, στο χώρο δράσης των κοινωνικών
ομάδων, φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες
που αποτελούν την κινητήρια δύναμη του
ιστορικού γίγνεσθαι».
Ένωση Προφορικής Ιστορίας: www.epi.uth.gr
Τι είναι η Προφορική Ιστορία;
•
•
•
•
•

«Η προφορική ιστορία είναι μια ιστορία που:
δομείται γύρω από τους ανθρώπους.
ζωντανεύει την ίδια την ιστορία και διευρύνει τον
ορίζοντά της.
φέρνει την ιστορία μέσα στην κοινότητα και τη βγάζει
έξω από αυτήν.
προσφέρει μια αμφισβήτηση των κοινών τόπων της
ιστορίας.
είναι ένα μέσο ριζικής μεταμόρφωσης της κοινωνικής
σημασίας της ιστορίας.»
(Paul Thompson, Φωνές από το παρελθόν
- Προφορική Ιστορία, 2002, 53).
 Η προφορική ιστορία είναι λεκτικά δομημένη
αφήγηση ζωής και προϋποθέτει μνήμη.
 Ο λόγος των προφορικών μαρτυριών
ανασημασιοδοτείται μέσω της μνήμης, της
λήθης, της αποσιώπησης ή της απώθησης.
 Αξιοποιεί την ανάγκη των ανθρώπων να
διατηρήσουν ζωντανό το παρελθόν τους μέσα
από την κατάθεση του προσωπικού τους
βιώματος
Η μνήμη ανασημασιοδοτείται από την
εκ των υστέρων γνώση και το παρόν

• Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία: «η
μνήμη συνιστά μια εκ των υστέρων
κατασκευή που δομεί τα διάφορα κομμάτια
από το παρελθόν κάτω από την επίδραση
του παρόντος» (Α. Βιδάλη, 2002: 129)
Προφορική Ιστορία και Εκπαίδευση
Παρελθόν ≠ Ιστορία
• Γιατί διδάσκουμε ιστορία;
• Τι θέλουμε να έχουν αποκομίσει οι μαθητές μας όταν
φύγουν από το σχολείο;
• Πώς θα τους πείσουμε ότι η ιστορία έχει σχέση με τη ζωή
και την καθημερινότητά τους;
• Τι σημαίνει ιστορική και κοινωνική συνείδηση;
• Ποιος ο ρόλος των δημόσιων χρήσεων της ιστορίας;
• Ποια η σημασία του οπτικού και του μιντιακού
εναλφαβητισμού (visual –media literacy);
• Ποια η σημασία των βιωματικών προσεγγίσεων στην
ιστορία;
Βιωματικές προσεγγίσεις: γιατί;
• Ακούω και ξεχνώ
• Βλέπω και θυμάμαι
• Ενεργώ και
καταλαβαίνω
Πού, πότε και πώς;
• Τοπική Ιστορία στο Γυμνάσιο
• Project στο Λύκειο
• Σχέδια Εργασίας σε διάφορα αντικείμενα
Μπορεί να συνδυαστεί με θέματα της Γενικής Ιστορίας,
στο πλαίσιο γεγονότων τα οποία έλαβαν χώρα κατά τη
διάρκεια του περασμένου αιώνα όπως π.χ. το θέμα της
αποκατάστασης των προσφύγων, της μετανάστευσης,
της συγκέντρωσης στα αστικά κέντρα τη δεκαετία του
’60 και έπειτα, η ανάπτυξη αντιστασιακής δράσης κατά
την περίοδο της δικτατορίας, η αλλαγή της
φυσιογνωμίας μιας συνοικίας/οικιστικού χώρου/τοπίου
κλπ
Δεκαετία ‘60: εσωτερικοί μετανάστες, γείτονες
στην «αυλή των θαυμάτων» γιορτάζουν την
Καθαρή Δευτέρα
 Να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές την
αναγκαιότητα επιλογής και κριτικής
αξιολόγησης των ιστορικών πηγών.
 Να αναπτύξουν την ικανότητα μέσα από τη
γνώση του παρελθόντος, να κατανοήσουν το
παρόν, να στοχαστούν για τα προβλήματά του
και να προγραμματίσουν υπεύθυνα το μέλλον
τους.
Πώς ξεκινάμε;
Αφόρμηση για την παραγωγή ενός σχεδίου
εργασίας προφορικής ιστορίας θα
μπορούσε να είναι:
μια σχετική αναφορά του σχολικού βιβλίου,
ένα επίκαιρο αφιέρωμα στα ηλεκτρονικά ή
έντυπα Μ.Μ.Ε.,
η δημοσίευση εικόνων, φωτογραφικού
υλικού, επιστολογραφίας κ.τ.λ.
Mια είδηση, μια δράση που συγκίνησε
• Οι μαθητές θα προσπαθήσουν να
διερευνήσουν, να τεκμηριώσουν ή να
διασταυρώσουν πτυχές του θέματος με τη
συγκέντρωση και επεξεργασία προφορικών
μαρτυριών.
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη σύνταξη
ειδικού ερωτηματολογίου και την οργάνωση
ελεύθερων αφηγήσεων προσωπικής ιστορίας,
μέσω συνεντεύξεων ( P. Thompson, 2002).
• Οι μαθητές μπορούν είτε να διερευνήσουν συγκεκριμένα
θέματα, είτε να συνθέσουν οικογενειακές / προσωπικές
ιστορίες και να οδηγηθούν σε αναγωγές. Π.χ. αφηγήσεις
γονέων μαθητών αλλοδαπής προέλευσης, οι οποίοι
έχουν εγκατασταθεί στη χώρα μας κατά τις τελευταίες
δεκαετίες, στο ελληνικό σχολείο: οι μαθητές οι οποίοι
βιώνουν τη νέα, πολυπολιτισμική πραγματικότητα της
ελληνικής κοινωνίας μπορούν να συλλέξουν πολύτιμες
μαρτυρίες και πολυφωνικές απόψεις για πλειάδα
θεμάτων αναπτύσσοντας παράλληλα ανάλογες
δεξιότητες, παιδαγωγικές και κοινωνικές.
Προβλήματα - δυσκολίες
Οι μαθητές πρέπει να ενθαρρύνονται:
• να αμφισβητούν τις μαρτυρίες και τα στοιχεία
που συγκεντρώνουν
• να τα ταξινομούν σε κατηγορίες και
• να προχωρούν στην επεξεργασία και ερμηνεία
τους, έτσι ώστε να διαμορφώνουν μια αφήγηση
που οδηγεί πέρα από την εμπειρία του ενός
ατόμου.
Επαγωγική σκέψη
• Πρέπει δηλαδή να ενθαρρύνονται στο να
αναπτύξουν επαγωγική σκέψη και να
προχωρούν σε γενικεύσεις (επαγωγική
ιστορική λογική).
• Διαδικασίες πολύ απαιτητικές αφού απαιτούν
από το μαθητή να επιδείξει μια ολοκληρωμένη
γκάμα δεξιοτήτων ιστορικού.
• Γνώση της γενικής ιστορίας
• Γνώση των γενικών αξόνων της
ιστορίας του τόπου
«Όσο περισσότερα γνωρίζει ο ερευνητής
τόσο περισσότερα μαθαίνει»
Τ. Βερβενιώτη
19
Αμμόχωστος:
«Οχι στο εφικτό»
Οργάνωση ενός σχεδίου εργασίας
προφορικής ιστορίας: η προετοιμασία
• Υλικό: φωτογραφίες, ταχυδρομικές κάρτες, χάρτες,
αποσπάσματα άρθρων από παλιές εφημερίδες κλπ, με
στόχο να «ερεθίσουμε» τη μνήμη των μαρτύρων.
• Μπορούμε να ξεκινήσουμε με μια αναφορά από το
σχολικό βιβλίο ιστορίας, ή μια αναφορά από μια
ραδιοφωνική ή τηλεοπτική εκπομπή για ένα θέμα και να
διερευνήσουμε τι ακριβώς θυμούνται οι κάτοικοι της
περιοχής: έπειτα προβαίνουμε σε σύγκριση των
αναφορών και σε ερμηνείες.
Κάρτες, επιστολές
• Μπορούμε να διοργανώσουμε ελεύθερες
αφηγήσεις ζωής, όπου τα άμεσα
εμπλεκόμενα άτομα μιλούν για τα
σημαντικά γεγονότα της ζωής τους και για
τις αντιδράσεις τους σε αυτά.
Προετοιμασία για τους μαθητές 1
• Ενημερωθείτε όσο πιο καλά μπορείτε σχετικά με
το αντικείμενο της έρευνας και το ιστορικό
περιβάλλον (μέσω σχολικών βιβλίων, λεξικών,
βιβλίων αναφοράς πάνω στο θέμα).
• Σκεφθείτε από ποιον θέλετε να πάρετε συνέντευξη
(παππούδες, συγγενείς, γείτονες…)
• Συγκεντρώστε αρχικές πληροφορίες σχετικά με
τον μάρτυρα (όνομα, ηλικία, μόρφωση, επάγγελμα,
φάσεις της ζωής του, ενδιαφέροντα).
Προετοιμασία για τους μαθητές 2
• Κάνετε μια προσωπική επαφή μέσω μιας επιστολής και / ή
τηλεφωνήματος και παρουσιάστε τον εαυτό σας και το
περιεχόμενο της εργασίας.
• Αν ο μάρτυρας διστάζει, μπορείτε να προτείνετε να του
στείλετε τις ερωτήσεις προκαταβολικά. Η συνεισφορά της
μαρτυρίας του μπορεί να γίνει επίσης ανώνυμα.
Σημείωση: Πριν διεξαχθεί η συνέντευξη για τις ερευνητικές
ανάγκες του σχολείου οι μαθητές μπορούν να εξασκηθούν
δοκιμάζοντας να κάνουν κάτι παρόμοιο με συγγενικά τους
πρόσωπα (π.χ. παππού-γιαγιά).
Περιβάλλον της συνέντευξης.
• Το φιλικό κλίμα αποκαθιστά κλίμα
εμπιστοσύνης, αλλά το υπερβολικά «φιλικό»
περιβάλλον μπορεί να προκαλέσει
προβλήματα.
• Η ανειλικρίνεια του / της μάρτυρα μπορεί να
οφείλεται στο φόβο της έκθεσής του. Ο καλά
πληροφορημένος ερευνητής, εκείνος που είναι
σε θέση να ελέγξει τα λεγόμενα, είναι ο
ασφαλέστερος τρόπος αντιμετώπισης του
προβλήματος.
οι ερευνητές / ερευνήτριες θα πρέπει να
βρίσκονται στη θέση τους εγκαίρως, να είναι
προετοιμασμένοι, να είναι ευγενικοί.
να ακούνε προσεκτικά. Να μην θέτουν
ερωτήσεις τις οποίες ο / η μάρτυρας έχει ήδη
απαντήσει μέσα από άλλες ερωτήσεις.
να είναι υπομονετικοί. Να παρέχουν στο
μάρτυρα το χρόνο για να απαντήσει με το δικό
του τρόπο. Να μην αντιδικούν ή διορθώνουν το
μάρτυρα.
Σχολιασμός σχετικών φωτογραφιών:
διευκολύνει τη διαδικασία.
να κρατούν τον / τη μάρτυρα σε ένα «δρόμο»
αλλά να μην τον / την διακόπτουν πολύ συχνά.
αν νομίζουν οι ερευνητές ότι πρέπει να
διατυπώσουν μια επιβεβαιωτική (follow up)
ερώτηση την οποία δεν είχαν προγραμματίσει
μπορούν να το κάνουν και να τη σημειώσουν για
μελλοντική αναφορά.
να κλείσουν τη συνέντευξη ευχαριστώντας τον /
τη μάρτυρα. Να αποστείλουν ένα ευχαριστήριο
γράμμα αργότερα (ανάπτυξη κοινωνικών και
επικοινωνιακών δεξιοτήτων) .
• Οι ερευνητές πρέπει να ελέγχουν τις προσωπικές τους
θέσεις, να μην τις προβάλλουν, να μην παρασύρονται.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι: η καλή προετοιμασία, οι
ξεκάθαροι στόχοι και η ακριβής και προσεκτική ενημέρωση
του μάρτυρα σχετικά με το προς διερεύνηση αντικείμενο.
• Ζητούμενο είναι η αυθεντική αφήγηση και όχι η
«παράσταση». Απαιτείται εγρήγορση και προσοχή αφού ο
ερευνητής βρίσκεται στο «έλεος» του / της μάρτυρα. Είναι
σωστό να έχει προηγηθεί κριτική αξιολόγηση και
επισκόπηση έργων προφορικής ιστορίας, ενημέρωση
πάνω σε προφορικά ντοκουμέντα που έχουν παραχθεί,
στη σχετική βιβλιογραφία πάνω σε αυθεντικές
συνεντεύξεις. Προφανώς, δουλειά του εκπαιδευτικού.
Τι πρέπει να προσέξουν οι μαθητές;
• Θα πρέπει να αναπτύξουν την ικανότητα να
αναγνωρίζουν και να συγκεντρώνουν μόνο τις
πληροφορίες εκείνες που είναι πολύτιμες.
• Θα πρέπει να μάθουν να συγκρίνουν και να
αντιπαραβάλλουν τις πληροφορίες και να εντάσσουν το
διαφορετικό και εξαιρετικό μέσα στο ομοιογενές και το
αντιπροσωπευτικό.
• Θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται την
πρόθεση εξαπάτησης από το μάρτυρα. Θα πρέπει να
αναγνωρίζουν την προκατάληψη, την επιρροή και την
υπερβολή σε μια μαρτυρία.
Αξιολόγηση της μαρτυρίας
• Αξία. Είναι σχετική με το θέμα και το αντικείμενο της
έρευνας και χρήσιμη η μαρτυρία;
• Αλήθεια. Υπάρχει επιρροή, υπερβολή – υποστηρίζει
αυτό το οποίο ήδη γνωρίζουν οι ερευνητές-μαθητές;
• Αντιπροσωπευτικότητα. Υπάρχει η πιθανότητα να
έχουν παρασυρθεί οι ερευνητές-μαθητές από κάτι το
οποίο φαντάζει ασυνήθιστο;
• Χρονολογία. Τοποθετήθηκαν τα γεγονότα σύμφωνα με
τη χρονική ακολουθία με την οποία συνέβησαν;
Καρτέλα αξιολόγησης μαρτυριών
• Νομίζω ότι αυτές οι δηλώσεις / μαρτυρίες είναι αληθινές
και σημαντικές (λίγο-αρκετά-πολύ)
• Νομίζω ότι αυτές οι μαρτυρίες δεν είναι σημαντικές
• Νομίζω ότι οι ακόλουθες μαρτυρίες ίσως περιέχουν
στοιχεία επηρεασμού και προκατάληψης
• Σύμφωνα με όσα γνωρίζω, νομίζω ότι οι ακόλουθες
μαρτυρίες δεν είναι αληθινές
• Σύμφωνα με όσα γνωρίζω, νομίζω ότι οι ακόλουθες
μαρτυρίες δεν είναι αντιπροσωπευτικές
Διότι…
(Οι μαθητές θα πρέπει πάντοτε να αιτιολογούν τις
κρίσεις τους).
Aξιολόγηση της καταγεγραμμένης
συνέντευξης ή μεταγραφής
(απομαγνητοφώνησης)
• Φαίνεται αυτή μια καλή επαφή / επικοινωνία μεταξύ του
ερευνητή και του μάρτυρα;
• O ερευνητής ακούει και ανταποκρίνεται στο μάρτυρα;
• Είναι αυτή μια καλή συνέντευξη; Γιατί;
• Πόσο χρήσιμη είναι η συνέντευξη ως ιστορική
μαρτυρία;
• Πώς μπορούμε να πιστοποιήσουμε ότι οι πληροφορίες
που παρέχονται είναι ακριβείς;
(Robert Strandling, 2001)
Παρουσίαση της εργασίας
• Γίνεται σε επίπεδο σχολείου, ή τοπικής αυτοδιοίκησης
ή περιφέρειας.
• Είναι πολύ σημαντικό να οργανώσουν τα παιδιά την
παρουσίαση της ερευνητικής τους δραστηριότητας,
επιλέγοντας τα πλέον ουσιώδη και ενδιαφέροντα
σημεία τόσο του περιεχομένου, όσο και της
διαδικασίας.
• Η παρουσίαση αυτή καταγράφεται (audio-video) και
αναπαράγεται σε μορφή dvd, αναρτάται στην
ιστοσελίδα του σχολείου ή / και δημοσιεύεται σε μορφή
καλαίσθητης έκδοσης, την επιμέλεια της οποίας έχουν
πρωτίστως οι μαθητές.
Ζάννειο:
Ιστορικό Αρχείο Προφορικών Μαρτυριών
Project A΄τετραμήνου
Μemoro. Tράπεζα αναμνήσεων
www.memoro.org/gr
 Προφορική Ιστορία και σχολείο. Η ιστορία «από τα κάτω»: Φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες
Αναστοχασμός
Σημαντική διαδικασία:
• Οι μαθητές καταγράφουν τις εμπειρίες τους και τις
συζητούν
• Ενδιαφέρει το βίωμα και η έκφραση - περιγραφή του
• Ενδιαφέρει τι έμαθαν και πώς το έμαθαν
• Ενδιαφέρει η συνεργασία μεταξύ τους αλλά και με τον
ευρύτερο κοινωνικό χώρο, τους ανθρώπους τους
οποίους προσέγγισαν
• Είναι σημαντικό να εντοπίσουν λάθη και αστοχίες
• Είναι σημαντικό να εντάξουν την εργασία τους στο
γενικότερο ιστορικό πλαίσιο και να προσεγγίσουν
επαγωγικά την ιστορία της χώρας
Συνεργασία...
 Προφορική Ιστορία και σχολείο. Η ιστορία «από τα κάτω»: Φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες

More Related Content

What's hot

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ
somakris
 
σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.
σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.
σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.
Eleni Ampatzoglou
 
σχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένου
σχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένουσχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένου
σχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένου
kolliagaryfallia
 
Επιχειρηματολογία - Β Γυμνασίου
Επιχειρηματολογία - Β ΓυμνασίουΕπιχειρηματολογία - Β Γυμνασίου
Επιχειρηματολογία - Β Γυμνασίου
vserdaki
 
2 5 αριστοτελική λογική
2 5 αριστοτελική λογική2 5 αριστοτελική λογική
2 5 αριστοτελική λογική
Vasilis Vasileiou
 
Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης
Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης
Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης
Daisy Anastasia Leonardou
 
Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)
Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)
Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)
John Tzortzakis
 
στέλλα βιολάντη
στέλλα βιολάντηστέλλα βιολάντη
στέλλα βιολάντη
haritinitrigazi1
 
Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)
Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)
Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)
Alexandra Gerakini
 
Α. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίας
Α. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίαςΑ. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίας
Α. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίας
vserdaki
 
Η ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1η
Η ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1ηΗ ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1η
Η ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1η
ΣΟΦΙΑ ΦΕΛΛΑΧΙΔΟΥ
 
Απολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη Γυμνασίου
Απολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη ΓυμνασίουΑπολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη Γυμνασίου
Απολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη Γυμνασίου
Ria Papamanoli
 
Ζαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: Ρατσισμός
Ζαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: ΡατσισμόςΖαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: Ρατσισμός
Ζαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: Ρατσισμός
Εύα Ζαρκογιάννη
 
σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)
σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)
σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)
somakris
 
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...
Τσατσούρης Χρήστος, Γυμνάσιο Μαγούλας Δυτικής Αττικής
 
σχέδιο μαθήματος κική δημουλά
σχέδιο μαθήματος κική δημουλάσχέδιο μαθήματος κική δημουλά
σχέδιο μαθήματος κική δημουλά
θεοδοσία Παπαδοπούλου
 
ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
polytimipapadopoulou
 
σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική
 σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική
σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική
varalig
 
η αφορμηση και η σημασια της
η αφορμηση και η σημασια τηςη αφορμηση και η σημασια της
η αφορμηση και η σημασια της
stratism
 
Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...
Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...
Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...
Thanos Stavropoulos
 

What's hot (20)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ
 
σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.
σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.
σεναριο φονισσα παπαδιαμαντη.
 
σχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένου
σχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένουσχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένου
σχέδιο μαθήματος γλώσσα β΄ γυμνασίου με επεξεργαστή κειμένου
 
Επιχειρηματολογία - Β Γυμνασίου
Επιχειρηματολογία - Β ΓυμνασίουΕπιχειρηματολογία - Β Γυμνασίου
Επιχειρηματολογία - Β Γυμνασίου
 
2 5 αριστοτελική λογική
2 5 αριστοτελική λογική2 5 αριστοτελική λογική
2 5 αριστοτελική λογική
 
Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης
Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης
Εικονομαχία: Ένα διδακτικό σενάριο για την Ιστορία της Β΄ τάξης
 
Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)
Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)
Αξιολόγηση με πίνακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics)
 
στέλλα βιολάντη
στέλλα βιολάντηστέλλα βιολάντη
στέλλα βιολάντη
 
Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)
Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)
Ανεστραμμένη τάξη(Θεωρία και εφαρμογές)
 
Α. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίας
Α. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίαςΑ. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίας
Α. Τσέχωφ: Ένας αριθμός . Σχέδιο μαθήματος-Φύλλο εργασίας
 
Η ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1η
Η ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1ηΗ ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1η
Η ιδιαιτερότητα της φιλοσοφικής σκέψης, Κεφάλαιο 1, Ενότητα 1η
 
Απολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη Γυμνασίου
Απολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη ΓυμνασίουΑπολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη Γυμνασίου
Απολυτήριες εξετάσεις- Ιστορία- Γ τάξη Γυμνασίου
 
Ζαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: Ρατσισμός
Ζαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: ΡατσισμόςΖαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: Ρατσισμός
Ζαρκογιάννη Εύα Διδακτικό σενάριο. Ενότητα: Ρατσισμός
 
σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)
σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)
σεναριο διδασκαλιας στην_ιστορια γ΄γυμνασιου (Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος)
 
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Η τέχνη του αγιογράφου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνί...
 
σχέδιο μαθήματος κική δημουλά
σχέδιο μαθήματος κική δημουλάσχέδιο μαθήματος κική δημουλά
σχέδιο μαθήματος κική δημουλά
 
ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
 
σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική
 σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική
σενάριο λογοτεχνίας Α'γυμνασίου Ν. Καζαντζάκης, Νέα Παιδαγωγική
 
η αφορμηση και η σημασια της
η αφορμηση και η σημασια τηςη αφορμηση και η σημασια της
η αφορμηση και η σημασια της
 
Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...
Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...
Αρχές Φιλοσοφίας Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - 1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις & Απαν...
 

Viewers also liked

7 φρουροί
7 φρουροί7 φρουροί
7 φρουροί
Theresa Giakoumatou
 
Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»
Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»
Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»
Theresa Giakoumatou
 
το συμβολαιο
το συμβολαιοτο συμβολαιο
το συμβολαιο
Theresa Giakoumatou
 
Κανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευνας
Κανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευναςΚανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευνας
Κανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευνας
Theresa Giakoumatou
 
μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισης
μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισηςμαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισης
μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισης
Panos Pir
 
H σημειωτική προσέγγιση
H σημειωτική προσέγγιση   H σημειωτική προσέγγιση
H σημειωτική προσέγγιση
Theresa Giakoumatou
 
κανε ενα βημα μπροστα
κανε ενα βημα μπροστακανε ενα βημα μπροστα
κανε ενα βημα μπροστα
Theresa Giakoumatou
 
Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016
Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016
Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016
Theresa Giakoumatou
 
Δικτυακός εκφοβισμός
Δικτυακός εκφοβισμόςΔικτυακός εκφοβισμός
Δικτυακός εκφοβισμός
Theresa Giakoumatou
 
Κανόνες ρητορικών αγωνισμάτων
Κανόνες ρητορικών αγωνισμάτωνΚανόνες ρητορικών αγωνισμάτων
Κανόνες ρητορικών αγωνισμάτων
Theresa Giakoumatou
 
Αιγυπτιακός πολιτισμός
Αιγυπτιακός πολιτισμόςΑιγυπτιακός πολιτισμός
Αιγυπτιακός πολιτισμός
Theresa Giakoumatou
 
πολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτου
πολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτουπολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτου
πολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτου
stelmanta
 
Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα
Διδάσκοντας για το ΟλοκαύτωμαΔιδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα
Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα
Kiki Sakka
 
ναζιστικη προπαγάνδα Β. Σακκα
ναζιστικη προπαγάνδα  Β. Σακκαναζιστικη προπαγάνδα  Β. Σακκα
ναζιστικη προπαγάνδα Β. Σακκα
Kiki Sakka
 
Να βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μας
Να βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μαςΝα βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μας
Να βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μας
Theresa Giakoumatou
 

Viewers also liked (15)

7 φρουροί
7 φρουροί7 φρουροί
7 φρουροί
 
Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»
Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»
Παρουσίαση σχολικών προγραμμάτων: Γιατί; Πώς; Ποιος; Πόσο, Πότε; και Που;»
 
το συμβολαιο
το συμβολαιοτο συμβολαιο
το συμβολαιο
 
Κανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευνας
Κανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευναςΚανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευνας
Κανάκη Χ. Βήματα βιβλιογραφικής έρευνας
 
μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισης
μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισηςμαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισης
μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Στρατηγικές διδασκαλίας και προσέγγισης
 
H σημειωτική προσέγγιση
H σημειωτική προσέγγιση   H σημειωτική προσέγγιση
H σημειωτική προσέγγιση
 
κανε ενα βημα μπροστα
κανε ενα βημα μπροστακανε ενα βημα μπροστα
κανε ενα βημα μπροστα
 
Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016
Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016
Απολογισμός πολιτιστικών προγραμμάτων 2016
 
Δικτυακός εκφοβισμός
Δικτυακός εκφοβισμόςΔικτυακός εκφοβισμός
Δικτυακός εκφοβισμός
 
Κανόνες ρητορικών αγωνισμάτων
Κανόνες ρητορικών αγωνισμάτωνΚανόνες ρητορικών αγωνισμάτων
Κανόνες ρητορικών αγωνισμάτων
 
Αιγυπτιακός πολιτισμός
Αιγυπτιακός πολιτισμόςΑιγυπτιακός πολιτισμός
Αιγυπτιακός πολιτισμός
 
πολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτου
πολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτουπολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτου
πολιτισμός της αρχαίας Αιγύπτου
 
Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα
Διδάσκοντας για το ΟλοκαύτωμαΔιδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα
Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα
 
ναζιστικη προπαγάνδα Β. Σακκα
ναζιστικη προπαγάνδα  Β. Σακκαναζιστικη προπαγάνδα  Β. Σακκα
ναζιστικη προπαγάνδα Β. Σακκα
 
Να βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μας
Να βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μαςΝα βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μας
Να βελτιώσουμε τις παρουσιάσεις μας
 

Similar to Προφορική Ιστορία και σχολείο. Η ιστορία «από τα κάτω»: Φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες

διδακτική ιστορίας
διδακτική ιστορίαςδιδακτική ιστορίας
διδακτική ιστορίας
Xyla Eleni
 
μικροί αρχαιολόγοι
μικροί αρχαιολόγοιμικροί αρχαιολόγοι
μικροί αρχαιολόγοι
zafiris
 
παρουσιαση ημεριδας
παρουσιαση ημεριδαςπαρουσιαση ημεριδας
παρουσιαση ημεριδας
stratism
 
Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίας
Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην ΙστορίαςΠαιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίας
Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίας
Georg Apostolidis
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
anokato
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
anokato
 
Η διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματος
Η διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματοςΗ διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματος
Η διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματος
Panos Pir
 
Oι πειθαρχίες της ιστορίας
Oι πειθαρχίες της ιστορίαςOι πειθαρχίες της ιστορίας
Oι πειθαρχίες της ιστορίας
Theresa Giakoumatou
 
Η Ιστορία «σερφάρει» στο διαδίκτυο
Η  Ιστορία «σερφάρει»  στο διαδίκτυο Η  Ιστορία «σερφάρει»  στο διαδίκτυο
Η Ιστορία «σερφάρει» στο διαδίκτυο
Σύλια Ζέττα-Silia Zetta
 
Διδακτική Ιστορίας και ΤΠΕ
Διδακτική Ιστορίας και ΤΠΕΔιδακτική Ιστορίας και ΤΠΕ
Διδακτική Ιστορίας και ΤΠΕ
Maria Palaska
 
sx. didaskalias_dromoi byzantiou
sx. didaskalias_dromoi byzantiousx. didaskalias_dromoi byzantiou
sx. didaskalias_dromoi byzantiou
Zeta Tsigka
 
παρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείου
παρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείουπαρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείου
παρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείου
vasonip
 
Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχής
Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχήςΚατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχής
Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχής
vasilikiarvan
 
διδασκαλία ιστορίας
διδασκαλία ιστορίαςδιδασκαλία ιστορίας
διδασκαλία ιστορίας
Dionysia Nima
 
Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....
Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....
Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....
Matina Panagiotelidou
 
Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...
Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...
Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...
Eurodiplomats
 
Taxidi tis grafis paroysiasi
Taxidi tis grafis paroysiasiTaxidi tis grafis paroysiasi
Taxidi tis grafis paroysiasi
vasilikiarvan
 
σεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσ
σεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσσεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσ
σεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσ
teodion
 
παπαδιαμάντης
παπαδιαμάντηςπαπαδιαμάντης
παπαδιαμάντης
amaliavassiliki
 

Similar to Προφορική Ιστορία και σχολείο. Η ιστορία «από τα κάτω»: Φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες (20)

διδακτική ιστορίας
διδακτική ιστορίαςδιδακτική ιστορίας
διδακτική ιστορίας
 
μικροί αρχαιολόγοι
μικροί αρχαιολόγοιμικροί αρχαιολόγοι
μικροί αρχαιολόγοι
 
παρουσιαση ημεριδας
παρουσιαση ημεριδαςπαρουσιαση ημεριδας
παρουσιαση ημεριδας
 
Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίας
Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην ΙστορίαςΠαιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίας
Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίας
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο Α'
 
Η διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματος
Η διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματοςΗ διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματος
Η διδασκαλία της Ιστορίας στο Γυμνάσιο - Δύο σχέδια μαθήματος
 
Oι πειθαρχίες της ιστορίας
Oι πειθαρχίες της ιστορίαςOι πειθαρχίες της ιστορίας
Oι πειθαρχίες της ιστορίας
 
Η Ιστορία «σερφάρει» στο διαδίκτυο
Η  Ιστορία «σερφάρει»  στο διαδίκτυο Η  Ιστορία «σερφάρει»  στο διαδίκτυο
Η Ιστορία «σερφάρει» στο διαδίκτυο
 
Διδακτική Ιστορίας και ΤΠΕ
Διδακτική Ιστορίας και ΤΠΕΔιδακτική Ιστορίας και ΤΠΕ
Διδακτική Ιστορίας και ΤΠΕ
 
sx. didaskalias_dromoi byzantiou
sx. didaskalias_dromoi byzantiousx. didaskalias_dromoi byzantiou
sx. didaskalias_dromoi byzantiou
 
παρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείου
παρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείουπαρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείου
παρουσιαση προγραμματοσ νηπιαγωγείου
 
Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχής
Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχήςΚατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχής
Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Εναλλακτικές προσεγγίσεις μιας δύσκολης εποχής
 
διδασκαλία ιστορίας
διδασκαλία ιστορίαςδιδασκαλία ιστορίας
διδασκαλία ιστορίας
 
Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....
Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....
Πρόγραμμα γλωσσικής ανάπτυξης: "Παραμύθι, μύθι, μύθι το Κουκί και το Ρεβύθι.....
 
Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...
Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...
Παιδαγωγικές στρατηγικές για την προώθηση της πολιτισμικής διπλωματίας στις σ...
 
Neos paidagogos2
Neos paidagogos2Neos paidagogos2
Neos paidagogos2
 
Taxidi tis grafis paroysiasi
Taxidi tis grafis paroysiasiTaxidi tis grafis paroysiasi
Taxidi tis grafis paroysiasi
 
σεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσ
σεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσσεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσ
σεναριο ιστοριασ μυκηναίκοσ πολιτισμοσ
 
παπαδιαμάντης
παπαδιαμάντηςπαπαδιαμάντης
παπαδιαμάντης
 

More from Theresa Giakoumatou

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdfΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf
Theresa Giakoumatou
 
Ψηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμό
Ψηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμόΨηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμό
Ψηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμό
Theresa Giakoumatou
 
Η Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
Η Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευσηΗ Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
Η Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
Theresa Giakoumatou
 
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02
Theresa Giakoumatou
 
Η ζωή των γυναικών στην επανάσταση
Η ζωή των γυναικών στην επανάστασηΗ ζωή των γυναικών στην επανάσταση
Η ζωή των γυναικών στην επανάσταση
Theresa Giakoumatou
 
Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821
Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821
Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821
Theresa Giakoumatou
 
Προτάσεις Δραστηριοτήτων
Προτάσεις ΔραστηριοτήτωνΠροτάσεις Δραστηριοτήτων
Προτάσεις Δραστηριοτήτων
Theresa Giakoumatou
 
«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...
«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...
«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...
Theresa Giakoumatou
 
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη
Δραστηριότητες στους πίνακες του ΜακρυγιάννηΔραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη
Theresa Giakoumatou
 
Με το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του Μακρυγιάννη
Με το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του ΜακρυγιάννηΜε το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του Μακρυγιάννη
Με το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του Μακρυγιάννη
Theresa Giakoumatou
 
Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821
Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821
Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821
Theresa Giakoumatou
 
Ενα Μουσείο για τον Μακρυγιάννη
Ενα Μουσείο για τον ΜακρυγιάννηΕνα Μουσείο για τον Μακρυγιάννη
Ενα Μουσείο για τον Μακρυγιάννη
Theresa Giakoumatou
 
Για ένα νέο συμβόλαιο της online τάξης
Για ένα νέο συμβόλαιο της online τάξηςΓια ένα νέο συμβόλαιο της online τάξης
Για ένα νέο συμβόλαιο της online τάξης
Theresa Giakoumatou
 
Οδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκας
Οδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκαςΟδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκας
Οδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκας
Theresa Giakoumatou
 
Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0
Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0
Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0
Theresa Giakoumatou
 
Μέτρα προστασίας κατά του covid 19
Μέτρα προστασίας κατά του covid 19Μέτρα προστασίας κατά του covid 19
Μέτρα προστασίας κατά του covid 19
Theresa Giakoumatou
 
Educatering
EducateringEducatering
Educatering
Theresa Giakoumatou
 
Parousiash educatering
Parousiash educateringParousiash educatering
Parousiash educatering
Theresa Giakoumatou
 
Συνομιλώντας με τους ζωγράφους
Συνομιλώντας με τους ζωγράφους Συνομιλώντας με τους ζωγράφους
Συνομιλώντας με τους ζωγράφους
Theresa Giakoumatou
 
Erasmus14
Erasmus14Erasmus14

More from Theresa Giakoumatou (20)

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdfΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf
 
Ψηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμό
Ψηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμόΨηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμό
Ψηφιακές διαδρομές στην ιστορία και τον πολιτισμό
 
Η Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
Η Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευσηΗ Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
Η Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
 
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη v.02
 
Η ζωή των γυναικών στην επανάσταση
Η ζωή των γυναικών στην επανάστασηΗ ζωή των γυναικών στην επανάσταση
Η ζωή των γυναικών στην επανάσταση
 
Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821
Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821
Βασιλή Λάζου: Γυναίκες στην επανάσταση του 1821
 
Προτάσεις Δραστηριοτήτων
Προτάσεις ΔραστηριοτήτωνΠροτάσεις Δραστηριοτήτων
Προτάσεις Δραστηριοτήτων
 
«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...
«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...
«Οι περιπέτειες των αρχαίων μνημείων στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της ...
 
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη
Δραστηριότητες στους πίνακες του ΜακρυγιάννηΔραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη
Δραστηριότητες στους πίνακες του Μακρυγιάννη
 
Με το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του Μακρυγιάννη
Με το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του ΜακρυγιάννηΜε το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του Μακρυγιάννη
Με το χέρι του Π. Ζωγράφου, με το «στοχασμό» του Μακρυγιάννη
 
Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821
Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821
Οι Έλληνες έμποροι και η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821
 
Ενα Μουσείο για τον Μακρυγιάννη
Ενα Μουσείο για τον ΜακρυγιάννηΕνα Μουσείο για τον Μακρυγιάννη
Ενα Μουσείο για τον Μακρυγιάννη
 
Για ένα νέο συμβόλαιο της online τάξης
Για ένα νέο συμβόλαιο της online τάξηςΓια ένα νέο συμβόλαιο της online τάξης
Για ένα νέο συμβόλαιο της online τάξης
 
Οδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκας
Οδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκαςΟδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκας
Οδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκας
 
Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0
Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0
Οδηγίες προφύλαξης για τον covid-19 v.2.0
 
Μέτρα προστασίας κατά του covid 19
Μέτρα προστασίας κατά του covid 19Μέτρα προστασίας κατά του covid 19
Μέτρα προστασίας κατά του covid 19
 
Educatering
EducateringEducatering
Educatering
 
Parousiash educatering
Parousiash educateringParousiash educatering
Parousiash educatering
 
Συνομιλώντας με τους ζωγράφους
Συνομιλώντας με τους ζωγράφους Συνομιλώντας με τους ζωγράφους
Συνομιλώντας με τους ζωγράφους
 
Erasmus14
Erasmus14Erasmus14
Erasmus14
 

Προφορική Ιστορία και σχολείο. Η ιστορία «από τα κάτω»: Φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες

  • 1. Προφορική Ιστορία και σχολείο. Η ιστορία «από τα κάτω»: Φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες Βασιλική Σακκά Φεβρουάριος 2014
  • 2. Η προφορική ιστορία, ακολουθώντας νεότερες τάσεις των ιστοριογραφικών προσεγγίσεων: «στρέφει το φακό της έρευνας από την κεντρική σκηνή στην οποία διαδραματίζονται τα γεγονότα, στο χώρο δράσης των κοινωνικών ομάδων, φωτίζοντας τις αφανείς πλειοψηφίες που αποτελούν την κινητήρια δύναμη του ιστορικού γίγνεσθαι».
  • 4. Τι είναι η Προφορική Ιστορία; • • • • • «Η προφορική ιστορία είναι μια ιστορία που: δομείται γύρω από τους ανθρώπους. ζωντανεύει την ίδια την ιστορία και διευρύνει τον ορίζοντά της. φέρνει την ιστορία μέσα στην κοινότητα και τη βγάζει έξω από αυτήν. προσφέρει μια αμφισβήτηση των κοινών τόπων της ιστορίας. είναι ένα μέσο ριζικής μεταμόρφωσης της κοινωνικής σημασίας της ιστορίας.» (Paul Thompson, Φωνές από το παρελθόν - Προφορική Ιστορία, 2002, 53).
  • 5.  Η προφορική ιστορία είναι λεκτικά δομημένη αφήγηση ζωής και προϋποθέτει μνήμη.  Ο λόγος των προφορικών μαρτυριών ανασημασιοδοτείται μέσω της μνήμης, της λήθης, της αποσιώπησης ή της απώθησης.  Αξιοποιεί την ανάγκη των ανθρώπων να διατηρήσουν ζωντανό το παρελθόν τους μέσα από την κατάθεση του προσωπικού τους βιώματος
  • 6. Η μνήμη ανασημασιοδοτείται από την εκ των υστέρων γνώση και το παρόν • Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία: «η μνήμη συνιστά μια εκ των υστέρων κατασκευή που δομεί τα διάφορα κομμάτια από το παρελθόν κάτω από την επίδραση του παρόντος» (Α. Βιδάλη, 2002: 129)
  • 8. Παρελθόν ≠ Ιστορία • Γιατί διδάσκουμε ιστορία; • Τι θέλουμε να έχουν αποκομίσει οι μαθητές μας όταν φύγουν από το σχολείο; • Πώς θα τους πείσουμε ότι η ιστορία έχει σχέση με τη ζωή και την καθημερινότητά τους; • Τι σημαίνει ιστορική και κοινωνική συνείδηση; • Ποιος ο ρόλος των δημόσιων χρήσεων της ιστορίας; • Ποια η σημασία του οπτικού και του μιντιακού εναλφαβητισμού (visual –media literacy); • Ποια η σημασία των βιωματικών προσεγγίσεων στην ιστορία;
  • 9. Βιωματικές προσεγγίσεις: γιατί; • Ακούω και ξεχνώ • Βλέπω και θυμάμαι • Ενεργώ και καταλαβαίνω
  • 10. Πού, πότε και πώς; • Τοπική Ιστορία στο Γυμνάσιο • Project στο Λύκειο • Σχέδια Εργασίας σε διάφορα αντικείμενα Μπορεί να συνδυαστεί με θέματα της Γενικής Ιστορίας, στο πλαίσιο γεγονότων τα οποία έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα όπως π.χ. το θέμα της αποκατάστασης των προσφύγων, της μετανάστευσης, της συγκέντρωσης στα αστικά κέντρα τη δεκαετία του ’60 και έπειτα, η ανάπτυξη αντιστασιακής δράσης κατά την περίοδο της δικτατορίας, η αλλαγή της φυσιογνωμίας μιας συνοικίας/οικιστικού χώρου/τοπίου κλπ
  • 11. Δεκαετία ‘60: εσωτερικοί μετανάστες, γείτονες στην «αυλή των θαυμάτων» γιορτάζουν την Καθαρή Δευτέρα
  • 12.  Να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές την αναγκαιότητα επιλογής και κριτικής αξιολόγησης των ιστορικών πηγών.  Να αναπτύξουν την ικανότητα μέσα από τη γνώση του παρελθόντος, να κατανοήσουν το παρόν, να στοχαστούν για τα προβλήματά του και να προγραμματίσουν υπεύθυνα το μέλλον τους.
  • 13. Πώς ξεκινάμε; Αφόρμηση για την παραγωγή ενός σχεδίου εργασίας προφορικής ιστορίας θα μπορούσε να είναι: μια σχετική αναφορά του σχολικού βιβλίου, ένα επίκαιρο αφιέρωμα στα ηλεκτρονικά ή έντυπα Μ.Μ.Ε., η δημοσίευση εικόνων, φωτογραφικού υλικού, επιστολογραφίας κ.τ.λ.
  • 14. Mια είδηση, μια δράση που συγκίνησε
  • 15. • Οι μαθητές θα προσπαθήσουν να διερευνήσουν, να τεκμηριώσουν ή να διασταυρώσουν πτυχές του θέματος με τη συγκέντρωση και επεξεργασία προφορικών μαρτυριών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη σύνταξη ειδικού ερωτηματολογίου και την οργάνωση ελεύθερων αφηγήσεων προσωπικής ιστορίας, μέσω συνεντεύξεων ( P. Thompson, 2002).
  • 16. • Οι μαθητές μπορούν είτε να διερευνήσουν συγκεκριμένα θέματα, είτε να συνθέσουν οικογενειακές / προσωπικές ιστορίες και να οδηγηθούν σε αναγωγές. Π.χ. αφηγήσεις γονέων μαθητών αλλοδαπής προέλευσης, οι οποίοι έχουν εγκατασταθεί στη χώρα μας κατά τις τελευταίες δεκαετίες, στο ελληνικό σχολείο: οι μαθητές οι οποίοι βιώνουν τη νέα, πολυπολιτισμική πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας μπορούν να συλλέξουν πολύτιμες μαρτυρίες και πολυφωνικές απόψεις για πλειάδα θεμάτων αναπτύσσοντας παράλληλα ανάλογες δεξιότητες, παιδαγωγικές και κοινωνικές.
  • 17. Προβλήματα - δυσκολίες Οι μαθητές πρέπει να ενθαρρύνονται: • να αμφισβητούν τις μαρτυρίες και τα στοιχεία που συγκεντρώνουν • να τα ταξινομούν σε κατηγορίες και • να προχωρούν στην επεξεργασία και ερμηνεία τους, έτσι ώστε να διαμορφώνουν μια αφήγηση που οδηγεί πέρα από την εμπειρία του ενός ατόμου.
  • 18. Επαγωγική σκέψη • Πρέπει δηλαδή να ενθαρρύνονται στο να αναπτύξουν επαγωγική σκέψη και να προχωρούν σε γενικεύσεις (επαγωγική ιστορική λογική). • Διαδικασίες πολύ απαιτητικές αφού απαιτούν από το μαθητή να επιδείξει μια ολοκληρωμένη γκάμα δεξιοτήτων ιστορικού.
  • 19. • Γνώση της γενικής ιστορίας • Γνώση των γενικών αξόνων της ιστορίας του τόπου «Όσο περισσότερα γνωρίζει ο ερευνητής τόσο περισσότερα μαθαίνει» Τ. Βερβενιώτη 19
  • 21. Οργάνωση ενός σχεδίου εργασίας προφορικής ιστορίας: η προετοιμασία • Υλικό: φωτογραφίες, ταχυδρομικές κάρτες, χάρτες, αποσπάσματα άρθρων από παλιές εφημερίδες κλπ, με στόχο να «ερεθίσουμε» τη μνήμη των μαρτύρων. • Μπορούμε να ξεκινήσουμε με μια αναφορά από το σχολικό βιβλίο ιστορίας, ή μια αναφορά από μια ραδιοφωνική ή τηλεοπτική εκπομπή για ένα θέμα και να διερευνήσουμε τι ακριβώς θυμούνται οι κάτοικοι της περιοχής: έπειτα προβαίνουμε σε σύγκριση των αναφορών και σε ερμηνείες.
  • 23. • Μπορούμε να διοργανώσουμε ελεύθερες αφηγήσεις ζωής, όπου τα άμεσα εμπλεκόμενα άτομα μιλούν για τα σημαντικά γεγονότα της ζωής τους και για τις αντιδράσεις τους σε αυτά.
  • 24. Προετοιμασία για τους μαθητές 1 • Ενημερωθείτε όσο πιο καλά μπορείτε σχετικά με το αντικείμενο της έρευνας και το ιστορικό περιβάλλον (μέσω σχολικών βιβλίων, λεξικών, βιβλίων αναφοράς πάνω στο θέμα). • Σκεφθείτε από ποιον θέλετε να πάρετε συνέντευξη (παππούδες, συγγενείς, γείτονες…) • Συγκεντρώστε αρχικές πληροφορίες σχετικά με τον μάρτυρα (όνομα, ηλικία, μόρφωση, επάγγελμα, φάσεις της ζωής του, ενδιαφέροντα).
  • 25. Προετοιμασία για τους μαθητές 2 • Κάνετε μια προσωπική επαφή μέσω μιας επιστολής και / ή τηλεφωνήματος και παρουσιάστε τον εαυτό σας και το περιεχόμενο της εργασίας. • Αν ο μάρτυρας διστάζει, μπορείτε να προτείνετε να του στείλετε τις ερωτήσεις προκαταβολικά. Η συνεισφορά της μαρτυρίας του μπορεί να γίνει επίσης ανώνυμα. Σημείωση: Πριν διεξαχθεί η συνέντευξη για τις ερευνητικές ανάγκες του σχολείου οι μαθητές μπορούν να εξασκηθούν δοκιμάζοντας να κάνουν κάτι παρόμοιο με συγγενικά τους πρόσωπα (π.χ. παππού-γιαγιά).
  • 26. Περιβάλλον της συνέντευξης. • Το φιλικό κλίμα αποκαθιστά κλίμα εμπιστοσύνης, αλλά το υπερβολικά «φιλικό» περιβάλλον μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. • Η ανειλικρίνεια του / της μάρτυρα μπορεί να οφείλεται στο φόβο της έκθεσής του. Ο καλά πληροφορημένος ερευνητής, εκείνος που είναι σε θέση να ελέγξει τα λεγόμενα, είναι ο ασφαλέστερος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος.
  • 27. οι ερευνητές / ερευνήτριες θα πρέπει να βρίσκονται στη θέση τους εγκαίρως, να είναι προετοιμασμένοι, να είναι ευγενικοί. να ακούνε προσεκτικά. Να μην θέτουν ερωτήσεις τις οποίες ο / η μάρτυρας έχει ήδη απαντήσει μέσα από άλλες ερωτήσεις. να είναι υπομονετικοί. Να παρέχουν στο μάρτυρα το χρόνο για να απαντήσει με το δικό του τρόπο. Να μην αντιδικούν ή διορθώνουν το μάρτυρα.
  • 29. να κρατούν τον / τη μάρτυρα σε ένα «δρόμο» αλλά να μην τον / την διακόπτουν πολύ συχνά. αν νομίζουν οι ερευνητές ότι πρέπει να διατυπώσουν μια επιβεβαιωτική (follow up) ερώτηση την οποία δεν είχαν προγραμματίσει μπορούν να το κάνουν και να τη σημειώσουν για μελλοντική αναφορά. να κλείσουν τη συνέντευξη ευχαριστώντας τον / τη μάρτυρα. Να αποστείλουν ένα ευχαριστήριο γράμμα αργότερα (ανάπτυξη κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων) .
  • 30. • Οι ερευνητές πρέπει να ελέγχουν τις προσωπικές τους θέσεις, να μην τις προβάλλουν, να μην παρασύρονται. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι: η καλή προετοιμασία, οι ξεκάθαροι στόχοι και η ακριβής και προσεκτική ενημέρωση του μάρτυρα σχετικά με το προς διερεύνηση αντικείμενο. • Ζητούμενο είναι η αυθεντική αφήγηση και όχι η «παράσταση». Απαιτείται εγρήγορση και προσοχή αφού ο ερευνητής βρίσκεται στο «έλεος» του / της μάρτυρα. Είναι σωστό να έχει προηγηθεί κριτική αξιολόγηση και επισκόπηση έργων προφορικής ιστορίας, ενημέρωση πάνω σε προφορικά ντοκουμέντα που έχουν παραχθεί, στη σχετική βιβλιογραφία πάνω σε αυθεντικές συνεντεύξεις. Προφανώς, δουλειά του εκπαιδευτικού.
  • 31. Τι πρέπει να προσέξουν οι μαθητές; • Θα πρέπει να αναπτύξουν την ικανότητα να αναγνωρίζουν και να συγκεντρώνουν μόνο τις πληροφορίες εκείνες που είναι πολύτιμες. • Θα πρέπει να μάθουν να συγκρίνουν και να αντιπαραβάλλουν τις πληροφορίες και να εντάσσουν το διαφορετικό και εξαιρετικό μέσα στο ομοιογενές και το αντιπροσωπευτικό. • Θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται την πρόθεση εξαπάτησης από το μάρτυρα. Θα πρέπει να αναγνωρίζουν την προκατάληψη, την επιρροή και την υπερβολή σε μια μαρτυρία.
  • 32. Αξιολόγηση της μαρτυρίας • Αξία. Είναι σχετική με το θέμα και το αντικείμενο της έρευνας και χρήσιμη η μαρτυρία; • Αλήθεια. Υπάρχει επιρροή, υπερβολή – υποστηρίζει αυτό το οποίο ήδη γνωρίζουν οι ερευνητές-μαθητές; • Αντιπροσωπευτικότητα. Υπάρχει η πιθανότητα να έχουν παρασυρθεί οι ερευνητές-μαθητές από κάτι το οποίο φαντάζει ασυνήθιστο; • Χρονολογία. Τοποθετήθηκαν τα γεγονότα σύμφωνα με τη χρονική ακολουθία με την οποία συνέβησαν;
  • 33. Καρτέλα αξιολόγησης μαρτυριών • Νομίζω ότι αυτές οι δηλώσεις / μαρτυρίες είναι αληθινές και σημαντικές (λίγο-αρκετά-πολύ) • Νομίζω ότι αυτές οι μαρτυρίες δεν είναι σημαντικές • Νομίζω ότι οι ακόλουθες μαρτυρίες ίσως περιέχουν στοιχεία επηρεασμού και προκατάληψης • Σύμφωνα με όσα γνωρίζω, νομίζω ότι οι ακόλουθες μαρτυρίες δεν είναι αληθινές • Σύμφωνα με όσα γνωρίζω, νομίζω ότι οι ακόλουθες μαρτυρίες δεν είναι αντιπροσωπευτικές Διότι… (Οι μαθητές θα πρέπει πάντοτε να αιτιολογούν τις κρίσεις τους).
  • 34. Aξιολόγηση της καταγεγραμμένης συνέντευξης ή μεταγραφής (απομαγνητοφώνησης) • Φαίνεται αυτή μια καλή επαφή / επικοινωνία μεταξύ του ερευνητή και του μάρτυρα; • O ερευνητής ακούει και ανταποκρίνεται στο μάρτυρα; • Είναι αυτή μια καλή συνέντευξη; Γιατί; • Πόσο χρήσιμη είναι η συνέντευξη ως ιστορική μαρτυρία; • Πώς μπορούμε να πιστοποιήσουμε ότι οι πληροφορίες που παρέχονται είναι ακριβείς; (Robert Strandling, 2001)
  • 35. Παρουσίαση της εργασίας • Γίνεται σε επίπεδο σχολείου, ή τοπικής αυτοδιοίκησης ή περιφέρειας. • Είναι πολύ σημαντικό να οργανώσουν τα παιδιά την παρουσίαση της ερευνητικής τους δραστηριότητας, επιλέγοντας τα πλέον ουσιώδη και ενδιαφέροντα σημεία τόσο του περιεχομένου, όσο και της διαδικασίας. • Η παρουσίαση αυτή καταγράφεται (audio-video) και αναπαράγεται σε μορφή dvd, αναρτάται στην ιστοσελίδα του σχολείου ή / και δημοσιεύεται σε μορφή καλαίσθητης έκδοσης, την επιμέλεια της οποίας έχουν πρωτίστως οι μαθητές.
  • 40. Αναστοχασμός Σημαντική διαδικασία: • Οι μαθητές καταγράφουν τις εμπειρίες τους και τις συζητούν • Ενδιαφέρει το βίωμα και η έκφραση - περιγραφή του • Ενδιαφέρει τι έμαθαν και πώς το έμαθαν • Ενδιαφέρει η συνεργασία μεταξύ τους αλλά και με τον ευρύτερο κοινωνικό χώρο, τους ανθρώπους τους οποίους προσέγγισαν • Είναι σημαντικό να εντοπίσουν λάθη και αστοχίες • Είναι σημαντικό να εντάξουν την εργασία τους στο γενικότερο ιστορικό πλαίσιο και να προσεγγίσουν επαγωγικά την ιστορία της χώρας