Αμπελόκηποι Αθήνας: Χαρακτηριστικές φιγούρες.«Μανολία»

Αμπελόκηποι Αθήνας. Χαρακτηριστικές φιγούρες: «Μανολία» / Συντακτική και
Φωτογραφική Ομάδα Εργαστηρίου Πληροφορικής 56ου
Γυμνασίου Αθήνας [1]
Αμπελόκηποι Αθήνας
Χαρακτηριστικές φιγούρες: «Μανολία»
(Η εργασία ξεκίνησε το 2015, μετά από συνεντεύξεις με κατοίκους της περιοχής
των Αμπελόκηπων Αθήνας. Ολοκληρώνεται μετά από έρευνα πηγών στο διαδίκτυο,
την εύρεση ενός βιβλίου που αναζητούσαμε με αναφορές στη Μανολία ("Αποστολή"
στο Μπίμπλις) αλλά και την έκδοση του βιβλίου του κ. Παραδείση ο οποίος μας είχε
ενημερώσει ότι θα υπάρχει αναφορά σχετική στον 3ο
του τόμο για την περιοχή των
Αμπελοκήπων)
56ο
Γυμνάσιο Αθήνας
Συντακτική και Φωτογραφική Ομάδα Εργαστηρίου Πληροφορικής
Σχολικά έτη: 2015-2020

Σε συνεντεύξεις που μας έδωσαν τη σχολική περίοδο 2015-2016 για την περίοδο
της κατοχής στην περιοχή των Αμπελόκηπων Αθήνας άτομα που την έζησαν (κύριοι
Νικολόπουλοι, κύριος Τσούφης...) έγινε αναφορά και στον δοσίλογο Μανόλη, γνωστό
ως Μανολία.
Κάποια από αυτά τα δημοσιεύσαμε, όπως στη συνέντευξη του κυρίου Τσούφη
"
Υπήρχε ένα ομοφυλόφιλος στους Αμπελοκήπους, πασίγνωστος σε όλη την
Αθήνα, η περιβόητη Μανολία, ο οποίος ήταν συνεργάτης των Γερμανών. Ένα
γειτονόπουλο τότε, που είχε βγει στο βουνό, κατέβηκε για να πάρει ρούχα
από εδώ και να φέρει και μερικά τρόφιμα στη μάνα του. Πάει και του χτυπάει
την πόρτα η Μανολία με αυτόματο στα χέρια. Βασίλης Τσαφίλης λεγόταν το
παλληκάρι αυτό. Ποιος είναι ρωτάει; και του λέει το αμίμητο "Εδώ
φρουραρχείον η Μανολία. Άνοιξέ μου να σε συλλάβω"...
"
Ανεξάρτητα αν κάποια από τα περιστατικά που ειπώθηκαν είναι στα όρια των
αστικών μύθων και αποφύγαμε να τα μεταφέρουμε στις συνεντεύξεις που μας
δόθηκαν η αναφορά του ονόματος "Μανολία" από πολλές και διαφορετικές πηγές
σημαίνει ότι αποτελούσε θέμα για την περιοχή.
Στο δικτυακό τόπο onalert.gr δημοσιεύθηκε το 2014 άρθρο με τίτλο "Μια ιστορία
από τους Αμπελόκηπους του 1943 και η ψήφος του 2014"
"
Τι λέει η ιστορία;
Στις 3 τα ξημερώματα της 30ης Νοεμβρίου 1943 οι Αμπελόκηποι
πλημμύρισαν από 1.000 και πλέον πάνοπλους Ταγματασφαλίτες του 1ου
Συντάγματος Ευζώνων Αθήνας (στην παρθενική τους ουσιαστικά εμφάνιση),

σε συνεργασία με το Μηχανοκίνητο Τμήμα της Αστυνομίας ( με επικεφαλής
τον διοικητή Αστυνόμο Νικόλαο Μπουραντά ) και την προσωπική καθοδήγηση
του Αρχιγκεσταπίτη Φον Στρόουπ.
Οι ναζί επέδραμαν και εισέβαλαν στα πολλά νοσοκομεία που έχει η περιοχή.
Άρχισαν να φορτώνουν στους ώμους τους νοσηλευόμενους
ακρωτηριασμένους ήρωες του Αλβανικού μετώπου και να τους πετάνε μέσα
στα καμιόνια. Σημειώθηκαν περιορισμένες συμπλοκές όταν κάποιοι
προσπάθησαν να αντισταθούν πετώντας αντικείμενα, ακόμα και τούβλα στους
ταγματασφαλίτες οι οποίοι άνοιξαν πυρ στον αέρα για εκφοβισμό. Σύμφωνα
με τη γερμανική αναφορά σκοτώθηκε ένας "κομμουνιστής" που τράβηξε όπλο
και συνελήφθησαν 1.700 ανάπηροι και μέλη του νοσηλευτικού προσωπικού,
εκ των οποίων 170 γυναίκες. Τους οδήγησαν στις πλέον σκληρές Φυλακές
του Χατζηκώστα (στην οδό Πειραιώς) και στο Χαϊδάρι. Συνολικά
εκτελέστηκαν 283 ανάπηροι. Αυτούς μάλιστα που είχαν χάσει και τα δύο
τους πόδια τους έβαζαν για εκτέλεση πάνω σε καρεκλάκια. Τότε εμφανίσθηκε
για πρώτη φορά και ο “γκουρού”των χαφιέδων σε ολόκληρη την Αθήνα, που
έμενε στην οδό Φ. Πλυτά (στους Αμπελοκήπους) και το επάγγελμα του ήταν
καντηλανάφτης. Ήταν ο κλασσικός τύπος με την κουκούλα και το
προτεταμένο δάχτυλο. Έστειλε στο απόσπασμα δεκάδες ανθρώπους. Μετά
τον πόλεμο φυσικά δεν τον πείραξε κανείς”.
Ουδέν σχόλιο χρειάζεται…
"
Το παραπάνω άρθρο αναφέρεται στην Μανολία. Η οικία του δεν ήταν στην οδό
Φιλίππου Πλυτά αλλά, όπως μας ανέφεραν συνεντευξιαζόμενοι Αμπελοκηπιώτες,
στην οδό Δήμου Τσέλιου 21 που αποτελεί προέκταση της οδού Φιλίππου Πλυτά.

Οι γονείς της Μανολίας είχαν δική τους εκκλησία* (σελ.6) την οποία είχαν χτίσει
στην αυλή του σπιτιού τους, την Αγία Ελεούσα. Η εκκλησία, όπως λέγεται, είχε
χτιστεί από τον πατέρα της Μανολίας, παπλωματάς στο επάγγελμα, ο οποίος
εκτελούσε και χρέη νεωκόρου στο εκκλησάκι. Η μητέρα της ήταν
παλαιοημερολογίτισσα καλόγρια. Αναφέρουν τον Μανόλη (Μανολία) ως καντηλανάφτη
λόγω του παραπάνω γεγονότος. Κάποιες φορές τους βοηθούσε και ο ίδιος στην

εκκλησία. Η Μανολία είχε προβλήματα με τον πατέρα του Μιχάλη λόγω των
σχέσεων που είχε.
Η Μανολία, μετά την απελευθέρωση από τους Γερμανούς, δεν καταδικάστηκε για τις
πράξεις της. Όπως αναφέρει και ο κ. Δημήτρης Κουσουρής
"
Σε αντίθεση με όλα όσα θα θέλαμε να πιστεύουμε για το ηρωικό μας
παρελθόν, δεν ήταν καθόλου λίγοι κι αμελητέοι εκείνοι οι Έλληνες που
συνεργάστηκαν με τις δυνάμεις κατοχής. Εκατοντάδες χιλιάδες έγιναν
δωσίλογοι. Ελάχιστοι έφτασαν στα δικαστήρια και απειροελάχιστοι
καταδικάστηκαν. Στις δίκες τους, συντεταγμένη η εγχώρια ελίτ τούς
διέσωσε...
"
Η Μανολία, μέχρι που πέθανε, έμενε στο σπίτι του, στην οδό Δήμου Τσέλιου. Αν και
δεν ήταν από τα ηχηρά ονόματα της οικονομικής και πολιτικής άρχουσας τάξης της
χώρας που αναφέρει ο κ. Δημήτρης Κουσουρής αλλά και κάτοικοι της περιοχής
διασώθηκε μέσω του ποδοσφαίρου, ως γραφική μορφή των φιλάθλων του
Παναθηναϊκού, αλλά και των διασυνδέσεων που είχε με αποτέλεσμα να προμηθεύει
με νεαρούς άτομα της υψηλής κοινωνίας, τα οποία, με τη σειρά τους, του παρείχαν
προστασία.

Εικόνα 1: Πανήγυρις Ἱ. Ν. Παναγίας Ἐλεούσης Ἀμπελοκήπων Ἀθηνῶν, τοῦ ἔτους 1972. Ὁ μακαριστός
Ἐπίσκοπος Δημήτριος μετά τοῦ ἐφημερίου Ἱερέως Προκοπίου Προκοπίου, ἐν μέσῳ Κλήρου καί λαοῦ.
(Αντιγραφή της λεζάντας από την αρχική της πηγή της στο διαδίκτυο. Τη φωτογραφία εντόπισε και
ταυτοποίησε ο κύριος Δημήτρης Λάζαρης).
Σύμφωνα με τον κύριο Νίκο Παραδείση (σελ. 74, στον Γ’ τόμο με τίτλο
«Αμπελόκηποι»):
 το 1926 χτίστηκε η εκκλησία από πιστούς παλαιοημερολογίτες διαφόρων
περιοχών, με την ονομασία «Αγία Ελεούσα»
 το 1967 η ιδιοκτησία του ναΐσκου, με δικαστική απόφαση, κατακυρώθηκε
στην αρχιεπισκοπή των Παλαιομημερολογιτών
 το 1976 πραγματοποιήθηκε επέκταση και ανακαίνιση του αρχικού ναού.
Στη συνέχεια παρουσιάζουμε τις δύο σελίδες που αναφέρονται στη Μανολία στον Γ’
τόμο του κ. Νίκου Παραδείση με τίτλο: «Αμπελόκηποι. Τοπογραφία-Ανθρώπινες
ιστορίες» καθώς και σελίδες από το βιβλίο του Μ. Νικολάου «"Αποστολή" στο
Μπίλμπις» όπου παρουσιάζεται και ο ρόλος της Μανολίας κατά τη διάρκεια της
κατοχής.

Εικόνα 2: Δύο σελίδες αφιερωμένες στον 3ο τόμο του βιβλίου "Αμπελόκηποι" από τον κ. Νίκο Παραδείση στη
"Μανολία"

Εικόνα 3: Αναφορές στη Μανολία στο βιβλίο του Μ. Βασιλείου ¨Αποστολή¨ στο Μπίλμπις.

Παράρτημα
Φωτογραφίεςαπότοεκκλησάκι(2019)

Πηγές:
Βιβλία
 Μιχαήλ Βασιλείου. 'Αποστολή'στοΜπίμπλις.
 ΝικόλαοςΠαραδείσης:Αμπελόκηποι.3οςτόμος.Τοπογραφία-Ανθρώπινεςιστορίες.
Δικτυογραφία
 ΔημήτρηςΚουσουρής:«Η εγχώρια ελίτδιέσωσε χιλιάδες δωσίλογους»:
http://www.efsyn.gr/arthro/i-eghoria-elit-diesose-hiliades-dosilogoys-0.
 Μια ιστορία απότους Αμπελόκηπουςτου1943 καιη ψήφοςτου2014:
http://www.onalert.gr/stories/mia-istoria-apo-tous-abelokipous/34510
 ΠανήγυριςἹ.Ν.Παναγίας Ἐλεούσης Ἀμπελοκήπων Ἀθηνῶν,τοῦἔτους1972.:
http://eggolpio.blogspot.gr/2014/09/blog-post_2.html
 Φωτογραφία απότην"Πανήγυρις Ἱ.Ν.Παναγίας Ἐλεούσης Ἀμπελοκήπων Ἀθηνῶν,
τοῦ ἔτους1972.":
http://4.bp.blogspot.com/_NiJ0eLrBs0E/S9K6r0JQMsI/AAAAAAAAAow/Qnbwy5pqUj
o/s640/1972,+Αμπελόκηποι.jpg
Συζητήσεις
 ΓιώργοςΡαφτόπουλος
 ΕυάγγελοςΝικολόπουλος
 ΝικόλαοςΠαραδείσης
 ΝικόλαοςΤσούφης
Συνεντεύξεις
 ΠροφορικέςΜαρτυρίεςκατοίκων Αμπελοκήπων Αθήνας:ΝικόλαοςΤσούφης:
https://www.youtube.com/watch?t=64&v=1hrSKeg1xME
 ΠροφορικέςΜαρτυρίεςκατοίκων Αμπελοκήπων Αθήνας: ΑλέκοςΝικολόπουλος:
https://www.slideshare.net/goa56tkdrills/ss-63596281

Αμπελόκηποι Αθήνας: Χαρακτηριστικές φιγούρες.«Μανολία»

Αμπελόκηποι Αθήνας: Χαρακτηριστικές φιγούρες.«Μανολία»

More Related Content

What's hot

Similar to Αμπελόκηποι Αθήνας: Χαρακτηριστικές φιγούρες.«Μανολία»

More from Tassos Karampinis

Αμπελόκηποι Αθήνας: Χαρακτηριστικές φιγούρες.«Μανολία»