Sinenteuxi knn&pe

Sinenteuxi knn&pe

• 1.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 1 Συνεντεύξεις με τις κυρίες Καρακάση - Νικοπούλου και Πετρακοπούλου 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2014-2015
• 2.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 2 Συνέντευξη με τις κυρίες Καρακάση - Νικοπούλου και Πετρακοπούλου (20/02/2015) Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο σπίτι της κυρίας Καρακάση – Νικοπούλου στην Κυψέλη Εικόνα 1: Το σπίτι όπου έγινε η συνέντευξη [56ο Γυμνάσιο] Τι θυμόσαστε από την περιοχή των Αμπελοκήπων κοντά στην έπαυλη ΘΩΝ;. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Η έπαυλη ΘΩΝ ήταν Κηφισίας και Αλεξάνδρας. Όταν έκαναν τα αναχώματα, το 1944, και έπεσε μέρος της έπαυλης, το σχολείο του Νεστορίδη, το οποίο ήταν στην έπαυλη ΘΩΝ, έφυγε από εκεί.
• 3.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 3 Στη συμβολή Μεσογείων υπήρχε ένας άλλος πύργος, ο χοντροκομμένος που λέω. Εμένα με φόβιζε αυτό το κτίριο γιατί είχε κάτι μεγάλες κόκκινες πέτρες. Ήταν βαρύ. Δίπλα ήταν άλλη μια βίλα, όπου πήγε ο Νεστορίδης και στεγάστηκε. Για τον πύργο, όμως, ξέρει καλά η φίλη μου, γιατί είναι η Πετρακοπούλου, και υπάρχει ένα λεύκωμα για τη Μεγάλη Βρετάνια, ήταν Λάμψα και Πετρακόπουλου, ήταν συνεταίροι. Νομίζω ότι παντρεύτηκε γιος Πετρακόπουλου κόρη Λάμψα, δεν είμαι σίγουρη, κάτι τέτοιο έγινε. Πληροφορίες, λέει η φίλη μου, υπάρχουν στο λεύκωμα για τη Μεγάλη Βρετάνια. Επίσης, ήταν η βίλα των Δεστούνηδων που είχαν το ξενοδοχείο Αγγλίας, που ήταν στην Πλατεία Συντάγματος – γωνία επί της Ερμού. [56ο Γυμνάσιο] Μήπως ξέρετε κάτι για τα αγάλματα που παρουσιάζονται σε έκθεση στην Πινακοθήκη; Είναι 58 αγάλματα και λένε ότι είναι από την έπαυλη ΘΩΝ. Να πω την αλήθεια δεν θυμάμαι πόσα ήταν. Ήταν κάτι προτομές, μικρά κεφαλάκια αγωνιστών. Γύρω από την έπαυλη υπήρχαν πολλά πεύκα και κάτω ήταν όλο πευκοβελόνες. Από την έπαυλη στο ναό του Αγίου Νικολάου υπήρχε μια αλέα πλακοστρωμένη. Είχε και κάτι μεγάλες σιδεριές/ πέργκολα. Οι προτομές ήταν στην αλέα, με το σκίασμα, τα γιασεμιά, τα σαλκίμια (γλυσίνες), ίδια τσαμπιά σταφύλια, με το μωβ άνθος. Ο ανθός τους είναι μεγάλος, αλλά δεν μοσχομυρίζει όπως της πασχαλιάς. Επίσης, υπήρχαν γιασεμιά. Δεξιά- αριστερά στην αλέα υπήρχαν τα αγαλματάκια. Μου άρεσε πολύ όλο αυτό το πράγμα. Χτυπάει το κουδούνι. Θα είναι η Ελένη… … [ήρθε στη συνάντησή μας και η κυρία Πετρακοπούλου] … [κα Πετρακοπούλου] Εγώ στους Αμπελοκήπους πήγα το 1941. Δεν θυμάμαι πολλά πράγματα. Δεν είμαι πιο παλιά. Η έπαυλη καταστράφηκε το 1944. Έγινε οδόφραγμα κατά το «κίνημα» Εμείς μπαίναμε από Κηφισίας, από μια μεγάλη πόρτα. Υπήρχε πράσινο πολύ. Είχε τριγύρω πεύκα. Η έπαυλη έγινε σχολείο. Ήταν του Νεστορίδη…
• 4.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 4 [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εγώ πήγαινα στου Νεστορίδη. Η παλιά έπαυλη ΘΩΝ ήταν πίσω από το εκκλησάκι το οποίο ήταν, σχεδόν, στον περίβολο της βίλας. Ήταν σε έναν ενιαίο χώρο με πολύ πράσινο η βίλα και το εκκλησάκι. Εμείς μπαίναμε στη βίλα του ΘΩΝ, από την Κηφισίας, και κάναμε μάθημα. Στο διάλειμμα βγαίναμε από μια πλαϊνή πόρτα που είχε ένα τεράστιο μαρμάρινο τραπέζι όπου τρώγαμε. Από εκεί ξεκινούσε και η αλέα που οδηγούσε στο εκκλησάκι του ΘΩΝ (ήταν προς τα πάνω –κοιτώντας από Αλεξάνδρας). Εγώ έλειπα Ελένη από το 1947 μέχρι το 1952. Ήμουν εκτός Ελλάδας. Δεν θυμάμαι πώς ξαναχτίστηκε η βίλα, αν χρησιμοποιήθηκαν υλικά από την παλιά… Εσύ ήσουν περισσότερο της γειτονιάς. [κα Πετρακοπούλου] Δεν μπορώ να θυμηθώ. Έχουν περάσει τόσα χρόνια. Και εγώ έφυγα από τους Αμπελοκήπους το 1959. Απέναντι από του ΘΩΝ και του Ανδριτσάκη ήταν σινεμά καλοκαιρινό, η «Άνεσις». Υπάρχει και τώρα, αλλά δεν ξέρω αν είναι το ίδιο. Επί της Βασιλίσσης Σοφίας, κοντά στη Βίλα Μαργαρίτα, υπήρχε ένα άλλο σινεμά, το Φλερύ. Δεν υπάρχει πια. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Υπήρχε και ένα σχολείο, του Καρανίκα. Ήταν Βασιλίσσης Σοφίας και Μεσογείων. Δίπλα από τη βίλα Μαργαρίτα μεταφέρθηκε το σχολείο Νεστορίδη. Βέβαια, δεν συγκρινόταν με την έπαυλη ΘΩΝ που ήταν πολύ κομψό κτίριο, πολύ αέρινο. Θυμάμαι πολύ καλά και το τραπέζι. Ήταν έξω, κάτω από τα δέντρα, μαρμάρινο γύρω στα τέσσερα μέτρα; Εκεί, εμείς βάζαμε το κολατσιό μας και τρώγαμε στο διάλειμμα. Μετά μας έδιναν και το συσσίτιο. Είχαμε ένα αλουμινένιο κουτί με σκέπασμα που βάζαμε το χυλό του καλαμποκιού μαζί με τα ξερά σύκα και τρία - τέσσερα αμύγδαλα τα παίρναμε σπίτι. Είχαμε ένα κατσαρολάκι και μας ράβαν και ένα σακουλάκι. Ο χυλός δεν μου άρεσε καθόλου. Καλαμποκόζουμο ήταν… Απέξω περίμεναν παιδιά και ορμούσαν πεινασμένα, παιδιά, αγόρια, πιο μεγάλα στην ηλικία από εμάς, και πέφτανε πάνω μας και μας αρπάζανε τα φαγητά. Εμείς ήμασταν μικρά, θυμάμαι, πρώτη, δευτέρα Δημοτικού; [κα Πετρακοπούλου] Εδώ που φτάσαμε, κοντεύει να γίνει το ίδιο τώρα…
• 5.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 5 [56ο Γυμνάσιο] Δυστυχώς... [κα. Καρακάση, Νικοπούλου] Συνεχίζουμε μετά το τσάι! …. [56ο Γυμνάσιο] Τι θυμόσαστε από την περιοχή του ΘΩΝ; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εγώ έμενα, στην αρχή, στη στάση Ζέρβα. Μετά κατέβηκα στον ίδιο δρόμο, Αρκαδίας, κοντά στη Μεσογείων. Θυμάμαι πολύ από τη γειτονιά, θυμάσαι Ελένη, τότε, που ήταν σπίτι, χωράφι, χωράφι, σπίτι..., το βουστάσιο της κυρά Μαρίας, το καφενείο του Δέδε, που είχε και περιβολάκι απέναντι και παίζαμε… Ήταν χαρακτηριστική η οικογένειά της [της κας Ελένης Πετρακοπούλου]. Ήταν δύο αγόρια, δύο κορίτσια. Ήταν μεγάλη οικογένεια. Μπασκετμπολίστρια η Ελένη και η αδελφή της γυμνάστριά μου στο Κολλέγιο όταν πήγα μετά. [κα Πετρακοπούλου] Ναι, εκεί, επί της Μεσογείων, ήταν το βουστάσιο που ήταν παλιά πολύ χαρακτηριστικό, μια ταβέρνα που υπάρχει ακόμα και λέγεται «Κορωνιάς». Την είχαν τρία ή τέσσερα αδέλφια. Πήγαινε και ο Κωνσταντίνος ο Καραμανλής εκεί τελευταίως και έτρωγε. Του άρεσε πολύ. [κα Καρακάση- Νικοπούλου] Στο κίνημα εκεί, υποφέραμε πολύ. Ήμασταν στο ενδιάμεσο. Ήμασταν ανάμεσα από τα Τουρκοβούνια που ήταν οι Ελασίτες και στη Χωροφυλακή. [κα Πετρακοπούλου] Και πηγαίναμε στους Χαιρετισμούς στην εκκλησούλα της Χωροφυλακής. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ναι, βέβαια. Ενδιάμεσα, εκεί στη γειτονιά μας, υπήρχε ένα πηγάδι. Μας είχαν κόψει το νερό. Θυμάσαι Ελένη που μας είχαν κόψει το νερό; Τότε πήγε ο Μαρίνος, ο θειος μου, να πάρει νερό με κάτι γκαζοντενεκέδες και τον χτύπησε αδέσποτη σφαίρα. [κα Πετρακοπούλου] Γιατί ήμασταν ανάμεσα στη Μεσογείων και στην Κηφισίας. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ή επίτηδες το έκαναν ή τυχαίο ήταν… [κα Πετρακοπούλου] Οι Ελασίτες είχαν πολυβόλο και έριχναν συνέχεια.
• 6.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 6 [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εγώ, θυμάμαι, καθόμουν στην κουζίνα, κοντά στην αυλόπορτα, και έβλεπα στην αυλή. Βέβαια, επειδή ήταν ψηλή η μάντρα, οι σφαίρες, εκτός αν είναι ψηλά, από πάνω – ψηλά σπίτια δεν υπήρχαν -, οι σφαίρες περνάνε ίσια. Εκεί που καθόμουν, νοιώθω έναν ζεστό αέρα και τανγκ! Σφηνώνεται η σφαίρα πάνω από την πόρτα. Ο μαντρότοιχος ήταν στο ύψος της πόρτας. Η σφαίρα περνά πάνω από τον μαντρότοιχο και χτυπά με δύναμη στην πόρτα. Κάνει μια τέτοια τρύπα και πέφτει κάτω. [κα Πετρακοπούλου ] Εμείς ήμασταν διαγωνίως. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] … δίπλα από του Τσικάτου το μπακάλικο. Εκεί υπήρχε πίσω και μια αυλούλα όπου πηγαίναν οι Ιταλοί, τραγουδούσαν και έπιναν…. Τα περνούσαμε ωραία με τους Ιταλούς. Τραγουδούσαν και εμείς ήμασταν στην ταράτσα και τους ακούγαμε τα βράδια. [κα Πετρακοπούλου ] Ε, αυτά είναι τα χαρακτηριστικά από την περιοχή την εποχή εκείνη. [56ο Γυμνάσιο] Μήπως ξέρετε πού ήταν αρχικά το 18ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας; Εκείνη την εποχή, βέβαια, το έλεγαν 32ο . [κα Πετρακοπούλου ]… όχι, δεν το γνωρίζω… Στη Φειδιππίδου υπήρχε ένα σχολείο. Αν ήταν αυτό, δεν το ξέρω. [56ο Γυμνάσιο] Τα τοπόσημα της περιοχής, τότε, ποια ήταν; Σημεία χαρακτηριστικά π.χ. για συναντήσεις. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εμείς ήμασταν πολύ μικρές τότε. [κα Πετρακοπούλου] Είχε το «Φλερύ», το ανθοπωλείο του Φλεριανού, το σινεμά «Άνεσις»… Γενικά, τότε, δεν είχε κάτι ιδιαίτερο. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Έκαναν τα λεγόμενα, surprise parties τότε. Βέβαια, υπήρχαν τα καφενεία. Όλα τα «στρατιωτικά» σχέδια γινόντουσαν στο καφενείο του Δέδε. [κα Πετρακοπούλου ] Ναι, σωστά, τα καφενεία ήταν. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Απέναντι από την κυρά Μαρία τη γαλατού, συναντιόντουσαν όλοι οι «μεγάλοι». Βάζαν τον χάρτη και σχεδίαζαν από πού
• 7.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 7 να χτυπήσουν. Έπρεπε από εδώ να χτυπήσουν π.χ. τη Μόσχα ή από εκεί…. Έκαναν τον πόλεμο επί χάρτου οι μεγάλοι στα καφενεία. [κα Πετρακοπούλου] Από πάνω στην Κηφισίας δεν είχε καφενείο. [κα. Καρακάση-Νικοπούλου] Κοίτα να δεις. Στην Κηφισίας, από την Αρκαδίας και μετά, ήταν μια σειρά από πολύ ωραία σπίτια. Ήταν ο Μαρινάκης ο γιατρός που είχε τρία κορίτσια. Η πολυκατοικία του Μπίνη, το μπακάλικο του … ήταν ο Τσικάτος σε εμάς δίπλα, και επάνω ήταν ο Χατζηπροδρόμου… [κα Πετρακοπούλου] Επί της Αρκαδίας και Κηφισίας πρέπει να ήταν. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] ... που είχε έξι κορίτσια. [56ο Γυμνάσιο] Υπήρχε και το καφενείο του Γλεντζάκη. Κηφισίας 4. Εκεί όπου έγινε η παράδοση Αθήνας - Πειραιά στους Γερμανούς. Τώρα εκεί είναι το Everest. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] … θυμάσαι που στρατοπέδευσαν οι Γερμανοί στο μεγάλο πλάτωμα, δίπλα από την εκκλησία, την Αγία Τριάδα. [κα Πετρακοπούλου ] Α, επάνω ψηλά... [Κηφισίας 4] Ναι, δεν θυμάμαι. Το καφενείο του Δέδε ήταν μεγάλο. Το καφενείο ήταν εκεί που τώρα είναι το θέατρο της Καλογεροπούλου. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Απέναντι ήταν το βουστάσιο, μια μάντρα με γελάδια, με πρόβατα .. Χορηγός της ποδοσφαιρικής ομάδας Νίκη, που είχε δημιουργηθεί στην περιοχή, ήταν η κα Μαρία. Τους αγόρασε μπάλες, φανέλες… άσπρα-μπλε νομίζω ότι ήταν, ελληνική σημαία. [κα Πετρακοπούλου] Και προς τα πάνω, επί της Μεσογείων, ήταν η ταβέρνα του Κορωνιά. Ιστορικό εστιατόριο. Πήγαινε πολύς κόσμος εκεί, ενώ υπάρχει ακόμα και τώρα. [κα Καρακάση, Νικοπούλου] Κατεβαίναν τα κάρα από τα Μεσόγεια, φορτωμένα με σταφύλια και τους πέφτανε σε όλο το δρόμο ή τα αφήναν επίτηδες. Ερχόντουσαν τα κάρα από τα Μεσόγεια φορτωμένα για να πουλήσουν τα προϊόντα τους στους Αμπελόκηπους. Πρώτη στάση ήταν εκεί,
• 8.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 8 στη Φειδιππίδου. Πέφταν τα σταφύλια και έτρεχε ο κόσμος για να πάρει από κάτω. [κα Πετρακοπούλου] Θυμάμαι έναν θείο μου που είχε φύγει για τον Καναδά. Εμείς μέναμε παλιά στο Κολωνάκι. Όταν πήγαμε στους Αμπελοκήπους, και το γράψαμε στον θείο μου, μας ρώτησε, στο επόμενο γράμμα του, αν έχει ακόμα αμπέλια εκεί, αμπελώνες. Παλιά είχε πολλούς. Αμπέλια πια δεν υπήρχαν, αλλά περνούσαν τα κάρα και τα αυτοκίνητα, εκεί στου Μουστιά, με σταφύλια φορτωμένα που κουβαλούσαν από τα Μεσόγεια. Μιλάμε για την εποχή του πολέμου, το 1940 και… [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ήταν τα γκαζοζέν που χρησιμοποιούσαμε. Ήταν αυτοκίνητα που για να κινηθούν έβαζαν ξύλα, κάρβουνα, πίσω σε έναν λέβητα μεγάλο. Στα χρόνια της κατοχής χαρακτηριστικό ήταν το αγκομαχητό των γκαζοζέν που κινούνταν με μεγάλο θόρυβο και πολύ καπνό και είχαν μια έντονη μυρωδιά. Είχαν ένα ραβδί σιδερένιο, το ράβδιζαν για να ανάψει η φωτιά και να κινηθεί. Για να πάμε στα Μεσόγεια θέλαμε μισή μέρα. Μετά την κατοχή πήγα στο κολλέγιο και έφυγα από τους Αμπελοκήπους. Δεν ξέρω τι έγινε. Ο Νεστορίδης που είχε το σχολείο δεν ήταν παντρεμένος. Διευθυντής και υποδιευθύντρια ήταν η αδελφή του. Μετά πήγε, νομίζω, πάνω, στα βόρεια προάστια. [κα Πετρακοπούλου] Ναι, αυτό θυμάμαι και εγώ. [56ο Γυμνάσιο] Κάτι άλλο από την περίοδο της κατοχής που σας είχε κάνει εντύπωση; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Το ότι βλέπαμε πτώματα στον δρόμο. Καροτσάκια με ανθρώπους να κουβαλάνε τα πτώματα. Μεγάλη πείνα. Ο κόσμος, τουμπανιασμένος από την ασιτία, να φωνάζει «πεινάμε». [κα Πετρακοπούλου] Η πείνα ήταν τρομερή. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Όταν τραυματίστηκε ο θείος μου, αδελφός της μητέρας μου ήταν ο θειος που τραυματίστηκε, τότε που πήγε να πάρει νερό. Αιμορραγούσε όλο το βράδυ. Την άλλη μέρα ξεκίνησε η μάνα μου με τον παππού μου, τον πατέρα του θειου μου, να τον πάνε στον Ερυθρό Σταυρό. Από Αρκαδίας μέχρι Ερυθρό Σταυρό δύο βήματα είναι τώρα. Σερνόμενοι στα χωράφια, γιατί οι σφαίρες βούιζαν πάνω από τα κεφάλια, τον αφήσαν σε ένα
• 9.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 9 χωράφι με τον παππού, αφού δεν μπορούσαν να προχωρήσουν, με το ράντζο που τον μεταφέρανε, και πήγε η μητέρα μου στον Ερυθρό Σταυρό για να ζητήσει βοήθεια, να τον πάρει κάποιος. Ξεκίνησαν πολύ πρωί για να τον πάνε, μεσημέρι πήγαν οι νοσοκόμοι να τον πάρουν από τα χωράφια, κρατούσαν ψηλά άσπρα πανιά. Φτάσανε απόγευμα. Είχαμε χάσει τη μητέρα μου και τον παππού. Έλειπαν πέντε ημέρες. Δεν ξέραμε τι κάνανε. Σε εκείνους μέσα στο νοσοκομείο λέγανε ότι οι Αμπελόκηποι καίγονται, σε εμάς ότι ο Ερυθρός Σταυρός έχει γίνει μπάχαλο. Ήμουν εγώ και ο πατέρας μου σπίτι. Εγώ ήθελα να βοηθήσω. Καταλάβαινα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, την κρισιμότητα της κατάστασης και ήθελα να βοηθήσω, να πλύνω τα πιάτα. Δεν με άφηνε να τα πλύνω, για να μην σπάσω τίποτα. Το είχε σε γρουσουζιά. Τελικά με άφησε, αλλά ήταν από πάνω μου εναγωνίως να με δει τι κάνω. Μόλις πάει να πιάσει ένα φλιτζάνι για να το σκουπίσει, του πέφτει κάτω και γίνεται θρύψαλα. Εκείνη την ώρα κάνει τον σταυρό του και λέει: «σε καλό Παναγία μου». Την άλλη μέρα παρουσιάστηκε η μάνα μου, μας είπε ότι το πρωί που έφυγε πήγε να ζητήσει βοήθεια στον Ερυθρό, ο Ερυθρός ήτανε Ελασοκρατούμενος. Είχανε μπει αντάρτες. Ως που να τον πάνε τον θείο μου στο νοσοκομείο μετά από δυο, τρεις ώρες, γιατί απογευματάκι νωρίς φτάσανε, μέσα από τα χωράφια. Ξέρετε, είχε αγριόχορτα… Θυμάσαι Ελένη, τις μάντρες; Είχε μπει η χωροφυλακή και αντί να πούνε στους γιατρούς και τις νοσοκόμες κάντε τη δουλειά σας, τους είχανε βάλει σε μια σειρά να εξετάζουνε τα φρονήματα των γιατρών και των νοσοκόμων. Μα ήτανε της ώρας! Ε, ο θείος μου πέθανε από γάγγραινα. Ήταν τραυματισμός στο πόδι. Δεν υπήρχε και πενικιλίνη τότε. Έτσι, πέθανε νέος ο θειος μου. [κα Πετρακοπούλου] Ναι ήμασταν στο μέσο, από εδώ ήταν η χωροφυλακή από εδώ οι ελασίτες, οι οβίδες περνούσαν γύρω μας... [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Όσοι είχαμε πιο ψηλό σπίτι, είχαμε σκάψει καταφύγιο, και μόλις ακούγαμε τις οβίδες και τους πυροβολισμούς κρυβόμασταν. [κα Πετρακοπούλου] Εμείς πηγαίναμε στον μπακάλη. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εμείς είχαμε κάνει ιδιωτικό καταφύγιο, ένα θεοσκότεινο πράγμα και ξημερωνόμασταν. Εμένα μου άρεσε, βέβαια, γιατί δεν ήθελα να κοιμηθώ. Βγαίναμε και βλέπαμε τις «φωτοβολίδες», τους προβολείς,
• 10.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 10 τις ακτίνες που είχαν για να δουν τα αεροπλάνα ώστε να τα στοχεύσουν, για να τα καταρρίψουν με τους όλμους. [56ο Γυμνάσιο] Δύο δωμάτια ήταν τα καταφύγια αυτά; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Χα, τι δύο δωμάτια; Το καταφύγιο που είχαμε σκάψει εμείς, μόλις ακούγαμε τις σειρήνες τρέχαμε. Κάτω ήταν με χώμα, ήταν τα θεμέλια του σπιτιού και ήταν το μισό δωμάτιο από αυτό που ήμαστε τώρα. Μάλιστα, δεν το είχαν σκάψει κάθετα αλλά σκαλωτά, προφανώς για να κρατηθούν και οι τοίχοι του επάνω σπιτιού. [56ο Γυμνάσιο] Τα καταφύγια επίτηδες τα άφηναν με χώμα, ώστε αν βρέξει πολύ να μην πνιγούν άνθρωποι που είχαν κρυφθεί στα καταφύγια λόγω βομβαρδισμών; Ήταν δε υποχρεωτική η κατασκευή για τις νέες οικοδομές τριών ορόφων και πάνω. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εμείς είχαμε ένα ημιυπόγειο σε επικλινές έδαφος. Στην Αρκαδίας ήταν το μικρό πλάτωμα του Δέδε του καφετζή, και μετά ήταν πάρα πολύ επικλινές, οπότε, το σπίτι έκανε τη διαφορά αυτή και μπορούσαμε αυτόν τον χώρο να τον σκάψουμε. [κα Πετρακοπούλου] Σε εμάς το σπίτι ήταν πάνω από το ημιυπόγειο. Πηγαίναμε, όμως, στον μπακάλη, τον Ξυπόλητο, που είχε καταφύγιο. Μετά, όμως, βαρεθήκαμε να πηγαίνουμε και κατεβαίναμε στο ημιυπόγειο. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ο πατέρας μου ήταν πολύ υπναράς και δεν ήθελε να αφήσει το κρεβάτι του. Έλεγε ότι ό,τι ήταν να γίνει θα γίνει. Δεν ήθελε να αφήσει το κρεβάτι του. Πηγαίναμε όλοι οι άλλοι. Έρχονταν και γείτονες κάποιες φορές, νομίζω. Η μερίδα το ψωμί ήταν καλαμποκόψωμο, αλλά είχε και ροκανίδια μέσα. [κα Πετρακοπούλου] Με δελτίο παίρναμε. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ναι, με δελτίο. Τέσσερα άτομα ήμασταν, γιατί είχαμε και τη Σμαράγδα. Εγώ ήμουν μοναχοπαίδι και η Σμαράγδα ήταν ένα υπηρετριάκι. Η ημερήσια μερίδα ψωμί ήταν ένα κεφαλάκι διαμέτρου μιας παλάμης διά του τέσσερα. [κα Πετρακοπούλου] Με κουπόνια τα παίρναμε.
• 11.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 11 [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Είχαμε γκαζιέρες και μαγειρεύαμε. Είχαμε, όμως, κοτόπουλα στην αυλή και κάναμε και καμιά κοτόσουπα. Με την έναρξη του ανταρτοπόλεμου ήρθε μια οικογένεια που την φιλοξενήσαμε για ένα μήνα. Ήρθε για να ξεφύγει από την «εμπόλεμη» ζώνη. Το σπίτι τους ήταν ανάμεσα στα πυρά. Ήταν η οικογένεια Νικολάου του ζωγράφου. Μετά τον πόλεμο μας έφερε δύο πίνακές του για ευχαριστίες. Εικόνα 2: Οι δύο πίνακες που μας έδωσε ο Νικολάου Εικόνα 3: Ένας ακόμα πίνακας του Νικολάου [κα Πετρακοπούλου] Εμείς, τότε, κάναμε τα λεγόμενα surprise party. Επειδή το βράδυ απαγορεύονταν οι μετακινήσεις, κάναμε πάρτι, ακούγαμε μουσική και μέναμε όλοι μαζί μέχρι το πρωί. Φέρνανε εκεί ό,τι υπήρχε και καθόμασταν μέσα, όλη τη νύχτα. [56ο Γυμνάσιο] 1942-1945, αυτήν την περίοδο; [κα Πετρακοπούλου] Ναι, αλλά ήταν δύσκολο και με το φαγητό και με τα …. Θυμάμαι που η αδελφή μου ήταν εθελόντρια στον Ερυθρό και φορούσε τη στολή της και πήγαινε, για να μπορεί να κυκλοφορεί, και έφερνε κάτι λαχανίδες και νομίζαμε εμείς, ότι έφερε και του πουλιού το γάλα. Τι να κάνουμε. Πέρασαν, όμως, όλα. ….
• 12.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 12 Εκεί, πιο πάνω, Αρκαδίας και Κηφισίας ήταν και το σπίτι του Ζέρβα. Γι’ αυτό λέγεται και στάση Ζέρβα. Στη γωνία έμενε ο Ζέρβας. [56ο Γυμνάσιο] Οι Γερμανοί είχαν επιτάξει αρκετά σπίτια στην περιοχή; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ό, τι ήταν καλύτερο, το είχαν επιτάξει. Σε εκείνα τα καλά σπίτια, στου Ζέρβα, αλλά και στα γειτονικά, που ήταν ωραία σπίτια. [κα Πετρακοπούλου] Εκεί είχε σπίτι και ο Καραβοκύρης, ο γαμπρός μου. Και ήταν και το εργοστάσιο του Καραβοκύρη, εκεί στην Αχαΐας κάπου, που έκαναν τα έπιπλα. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Α, οι εκδρομές μας ήταν στα Τουρκοβούνια, όπως τα λέγαμε, δίπλα από το Γηροκομείο, το οποίο υπήρχε. Αυτές ήταν οι Κυριακάτικες εκδρομές μας. Ήταν πολύ ωραία. Μύριζε θυμάρι. Από την κάτω μεριά πηγαίναμε μέχρι τον Χολαργό. Στους Χαιρετισμούς πηγαίναμε στην εκκλησία της Χωροφυλακής, εκεί που είναι το badminton τώρα, ήταν η Χωροφυλακή και η αυλή με τα δέντρα… [κα Πετρακοπούλου] Πολύ πράσινο. Κατ΄ αρχήν η Μεσογείων είχε πράσινο πολύ. Τα πεζοδρόμια ήταν γεμάτα με δέντρα. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Αυτό δεν το θυμάμαι. Αυτό που θυμάμαι είναι ότι, αμέσως μετά που έφυγαν οι Γερμανοί και γινόντουσαν οι παρελάσεις, η Σμαράγδα, το υπηρετριάκι που είχαμε, έρχεται μια μέρα, με πολύ επιθετικότητα στη μάνα μου, και της λέει: «Θα σου δείξω εγώ μετά από λίγο, ποια θα είναι η κυρά και ποια η δούλα». Την είχαμε από έντεκα ετών, την είχαν στείλει από την Πάρο. Εικόνα 4: Η Σμαράγδα και εγώ στα Μέθανα (1938)
• 13.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 13 Της είχαν πάρει τα μυαλά, ήταν με κόκκινο μαντήλι, έβαφε το Πάσχα κάτι πανιά άσπρα-κόκκινα. Έφευγε για να ψωνίσει και κάπου την «έπιαναν», γινόντουσαν οι πυρήνες των αριστερών τότε, και είχε απαιτήσεις να πάει εκδρομή την Κυριακή… Τότε ήταν διαφορετικά. Το αφεντικό που την έπαιρνε από έντεκα χρονών είχε την ευθύνη της, έναντι των γονιών της. Μας την είχαν εμπιστευθεί. Η Σμαράγδα ήταν από την Πάρο. Από εκεί είχε καταγωγή και η μητέρα μου. Εκείνη σηκωνόταν και έφευγε … Μετά μετείχε στις παρελάσεις στην Μεσογείων με κόκκινα μαντήλια και με τις γροθιές ψηλά. [56ο Γυμνάσιο] Το σπίτι της ΕΠΟΝ είναι στη Δουκίσσης Πλακεντίας στους Αμπελοκήπους. [κα Πετρακοπούλου] Ήταν το σπίτι της ΕΠΟΝ εκεί. Δεν το ήξερα…. [56ο Γυμνάσιο] Την εποχή εκείνη, τι παιχνίδια παίζατε; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Πολλά. Παίζαμε στο δρόμο, στις αλάνες. Κόβαμε κάτι καλάμια από το περιβολάκι του Δέδε, και τα είχαμε άλογα και κάναμε πόλεμο. Κάναμε τους καβαλάρηδες, τους εχθρούς, τους φίλους…, πάλι πόλεμο κάναμε. [56ο Γυμνάσιο] Αυτές ήταν και οι εμπειρίες σας... [κα Πετρακοπούλου] Παίζαμε και κουτσό, τα αγάλματα, την κυρία Μπερλίνα. [56ο Γυμνάσιο] Δεν το ξέρουμε. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Το Μπερλίνα είναι… βάζεις μια, σαν δικαστίνα ας πούμε, μια «Κωνσταντοπούλου» … και πάνε όλοι και της λένε τα καλά και τα κακά για τους άλλους. Αυτό το κάνει ο κάθε ένας. Π.χ. λέει ο ένας ότι ο άλλος δεν μου μιλάει ή ότι μου μιλάει άσχημα. Μετά, η κυρία Μπερλίνα, ξεστομίζει: γιατί Ελένη προχθές δεν πήρες το μουρουνέλαιο; Άλλο της κατοχής ήταν το μουρουνέλαιο. Τη μαρτυρούσε η αδελφή της ότι γινόταν καβγάς στο σπίτι γιατί δεν ήθελε το μουρουνέλαιο. Βγάζανε τα εσώψυχά τους. Από ψυχολογικής άποψης, ήταν πολύ καλό παιχνίδι. [κα Πετρακοπούλου] Έβγαζε και αποφάσεις η Μπερλίνα. Σου έλεγε, για παράδειγμα, να κάνεις κάτι… Έβαζε τιμωρίες. Η Μπερλίνα δεν ήταν σταθερά ένα άτομο. Τα παιδιά εναλλάσσονταν στο ρόλο της.
• 14.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 14 [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Το ένα λεπτό κρεμμύδι. Το ξέρετε; Ήταν μια ομάδα παιδιών από εδώ, μια ομάδα παιδιών από εκεί, αγόρια κορίτσια, και λέγανε… Παντρεύουμε τον Γιάννη. Και ποια του δίνετε; Του δίνουμε την Καίτη. Αν δεν του άρεσε η Καίτη, τότε αυτός έλεγε «αυτή είναι χάρισμά σας, στα μούτρα τα δικά σας». «Προσβολές» λέγονταν αλλιώς, «το ένα λεπτό κρεμμύδι». [κα Πετρακοπούλου] Αυτά όλα γινόντουσαν στις αλάνες. Υπήρχε χώρος και μαζευόμασταν εκεί. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Στο δρόμο. Εγώ είχα προπολεμικά ένα σαλονάκι που μου είχε φέρει η γιαγιά μου, είχα έναν λούτρινο γάτο που μου είχε φέρει ένας θειος μου. Δεν είχα άλλα παιχνίδια. Τις κούκλες τότε τις φτιάχναμε. Τις γεμίζαμε με άχυρα. Κάναμε βαφτίσια για τις κούκλες. Αυτή ήταν η κοινωνικότητα που είχε ο καθένας. Και καλούσαμε για τα βαφτίσια της κούκλας μας και παίζαμε στις ταράτσες. Θυμάσαι τότε; Θυμάμαι, επίσης, επειδή κοιμόμασταν στην ταράτσα, του πατέρα μου του άρεσε πάρα πολύ. Είχε σπουδάσει Αστρονομία και ήταν κοντά στον Πλακίδη. Μου έδειχνε τους σχηματισμούς των άστρων και μου έλεγε τις ονομασίες. Ήταν ωραία πλάκα που κοιμόμασταν στις ταράτσες. Είχε δροσιά το καλοκαίρι. [κα Πετρακοπούλου] Χμ, τώρα αμπαρώνεις, τώρα έχουμε κάγκελα. Δεν ανεβαίνεις ούτε για να κοιμηθείς ούτε τίποτα. Θυμάμαι ότι βγάζαμε …. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εσείς κάνατε πάρτι, είχες μεγαλύτερα αδέλφια… και εγώ ζήλευα. Σας άκουγα με τη μουσική και ζήλευα. Ανέβαινα από το σπίτι της γιαγιάς μου στην ταράτσα και έβλεπα από εκεί πέρα και ζήλευα. [κα Πετρακοπούλου] Ήταν φοιτητές τότε οι δικοί μου. Παρά τον περιορισμό που υπήρχε για το βράδυ, μέναν όλη τη νύχτα και όλη τη νύχτα έκαναν γλέντια στο σπίτι. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Surprise parties ήταν. Δηλαδή δεν έκανε το σπίτι το φαγητό για το πάρτι αλλά όλοι φέρνουν κάτι φαγώσιμο. Εγώ από την ταράτσα άκουγα τη μουσική, που γελούσατε…. Και ζήλευα. Αυτό μέχρι το 1946 που φύγαμε και ήρθαμε εδώ [Κυψέλη]. Θυμάμαι το βράδυ που φύγαν οι Γερμανοί, αφουγκραζόμασταν, είχαμε συσκοτισμό τότε, είχαμε καλύψει όλα τα τζάμια με μπλε κόλλες σκούρες, που ντύναμε τα τετράδια, και με ταινίες
• 15.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 15 συγκολλητικές. Αυτό το κάναμε για να μην βλέπουν φως, στόχους για να βομβαρδίσουν. Αυτά στον πόλεμο. Αυτά, όμως, παραμείνανε και μετά, κατά την κατοχή, νομίζω... Συγκρατούσαν οι χιαστί ταινίες τα τζάμια από την εκτίναξη θραυσμάτων από τους βομβαρδισμούς. [κα Πετρακοπούλου] Εμείς τα βγάλαμε. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Α, τα βγάλατε. Τη θυμάσαι, πάντως, τη συσκότιση. Ένα βράδυ που έφευγαν οι Γερμανοί, επί ώρα, εμένα μου φάνηκε ατελείωτο, οι Γερμανοί αποχωρούσαν και φεύγανε με βήμα. Ποιος να ξεμυτίσει. Ακόμα τους φοβόμασταν. Αλλά ήταν πλέον οι ηττημένοι. Καλά, όταν έφυγαν οι Ιταλοί ήταν ένα άθλιο πράγμα, και τους είχαμε κάνει και φίλους. Τους Ιταλούς τους συμπαθούσαμε. Αλλά με τους Γερμανούς δεν ήταν αστείο πράγμα. Σε δύο-τρεις μέρες, όταν ήταν καλύτερα τα πράγματα και είχε έρθει στη Μεγάλη Βρετάνια ο Τσώρτσιλ, στο κίνημα τότε, ξεκινάει και ο πατέρας μου για να έρθουμε επίσκεψη σε τούτο εδώ το σπίτι [στο σπίτι που παίρνουμε τη συνέντευξη]. Γιατί εγώ σε αυτό το σπίτι γεννήθηκα. Χρειάστηκε, επειδή ο πατέρας μου ήταν λιμενάρχης από εδώ και από εκεί, και η γιαγιά μου είχε το σπίτι στους Αμπελοκήπους και με αφήνανε εμένα, χρειάστηκε να νοικιάσουμε το σπίτι δίπλα από τη γιαγιά. Το ενοικιοστάσιο… το ενοικιοστάσιο το ξέρετε; [56ο Γυμνάσιο] Όχι, τι ήταν; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Στην κατοχή, όταν νοίκιαζες το σπίτι, δεν μπορούσες να βγάλεις τον άλλο με τίποτα. Είχε γίνει στάση ενοικίου με πάρα πολύ λίγα χρήματα. [κα Πετρακοπούλου] Αν ήθελε να φύγει ο ενοικιαστής, αλλιώς δεν μπορούσες να τον βγάλεις. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Επειδή το σπίτι στους Αμπελοκήπους ήταν εφάμιλλο στα τετραγωνικά μέτρα με αυτό εδώ στην Κυψέλη, μπορούσες να κάνεις την ανταλλαγή. Να αφήσει το σπίτι σου ο ενοικιαστής και να σου δώσει πάλι με ενοικιοστάσιο εκείνος το σπίτι που έμενες στους Αμπελοκήπους. Δηλαδή, στο επέτρεπε το Κράτος διά νόμου. [56ο Γυμνάσιο] Δηλαδή, να ανταλλάξεις σπίτι.
• 16.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 16 [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ναι, ανταλλαγή. Εκείνος πλήρωνε τα ίδια λεφτά που μας πλήρωνε εμάς, τα πλήρωνε στο σπίτι που ήμασταν εμείς, με τα ίδια λεφτά. Έτσι πήγαν αυτοί εκεί και εμείς ήρθαμε πάλι εδώ. Αλλά, ήρθα επίσκεψη με τον πατέρα μου, θυμάμαι, και ερχόμασταν από τους Αμπελόκηπους στην Κυψέλη μέσω του πεδίου του Άρεως. Είχε γίνει, αλλά όχι όπως είναι τώρα. Θυμάμαι ότι κάναμε μια μικρή στάση στη Παράσχου και μετά συνεχίσαμε για να έρθουμε να μου δείξει το σπίτι μας. Στο πάρκο, σε κάθε γωνιά, σε κάθε δέντρο, υπήρχε ένα παιδί γύρω στα 15 του χρόνια, οπλισμένο, και ζητούσε την ταυτότητα του πατέρα μου. Εκείνος ήταν αξιωματικός του ναυτικού. Είχε και εμένα μαζί, γι’ αυτό φοβήθηκε περισσότερο. [κα Πετρακοπούλου] Ελασίτες ήταν αυτοί; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ναι, σε όλο το πάρκο. Εσύ έμενες Κολωνάκι τότε. Δεν το καταλάβατε αυτό που έγινε εδώ. Πρωτοδιώξαν τους Ελασίτες από το Κολωνάκι και ήταν ελεύθερη ζώνη, ελεύθερη Ελλάδα. Αλλά σε εμάς, δεν ήταν έτσι. Θυμάμαι τον πατέρα μου να γίνεται κίτρινος, σαν το φλουρί, και να τους ρωτάει αν συμβαίνει τίποτα. Αυτοί του λέγαν «όχι, κύριε, ελεύθερη Ελλάδα είναι». Από την άλλη μεριά, όμως, σκεφτόταν ότι αυτά τα παιδιά είναι μικρά, ακόμα και για πλάκα μπορεί να σου ρίξουν. Κάθε τρεις και λίγο, ώσπου να διασχίσουμε το πάρκο, γινόταν έλεγχος ταυτότητας. [56ο Γυμνάσιο] Πότε έγιναν αυτά; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Το ΄44. Το ΄44 του Αγίου Νικολάου άρχισε το «κίνημα». Η Αθήνα ξεκαθάρισε το 1945. Το 1946 ήρθαμε εδώ μόνιμα. Εγώ στο Κολλέγιο, όταν πήγαινα, από εδώ με έπαιρνε το λεωφορείο, τέρμα Κυψέλης. Και έκανε την κουταμάρα να ξαναγυρίσουμε πάλι έτσι. Και να χτυπιέται μετά. Το θυμάμαι που το διηγιόταν στη μητέρα μου. Τι κουταμάρα έκανα. Να πηγαίνω με το παιδί από περιοχές περίεργες… [κα Πετρακοπούλου] Και από πού να πηγαίνατε; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Είχαμε τραμ εδώ. Μπορούσαμε να πάμε μέχρι Ιπποκράτους και από την Ιπποκράτους, τσουκου τσουκου, με τα πόδια. Πάντως όλα τα σπίτια ήταν διάτρητα, διάτρητα. Σφαίρες στους τοίχους στολισμένα. [56ο Γυμνάσιο] Επικοινωνία με τους τότε φίλους έχετε;
• 17.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 17 [κα Πετρακοπούλου] Να, εμείς, αν και είχαμε χαθεί για κάποιο διάστημα! [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εσύ Ελένη, θυμάσαι τους Χατζήδες, τον Μπαζαίο; [κα Πετρακοπούλου] Ναι, για ένα διάστημα. Μετά χαθήκαμε. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Οι κοπέλες του Δέδε, που είχε το καφενείο, καλοπαντρεύτηκαν. Είχε έρθει μια φορά ο Λάκης ο Δέδε; με τον Ντόντο, όταν γύρισα από την Αγγλία. Της Φωκίωνος Νέγρη τη νεολαία δεν τη γνώρισα, δεν είχα παρέες από εκεί καθόλου. Στο ξαφνικό βρεθήκαμε στο σπίτι του μετέπειτα άντρα της με την Ελένη. Μου λέει ο Νίκος, ο άντρας μου, να σου γνωρίσω τον φίλο μου με την κοπέλα του κλπ… [κα Πετρακοπούλου] Το ίδιο, αντίστοιχα, έλεγε και εμένα ο δικός μου. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Κοιταζόμαστε με την Ελένη, και του λέω «να με γνωρίσεις;» [κα Πετρακοπούλου] Σύμπτωση που ξαναβρεθήκαμε. Μετά την κατοχή, η Ντίνα ήρθε εδώ, και εγώ είχα έρθει κάποια στιγμή αλλά δεν είχαμε επαφή πια. Οι άντρες μας γνωριζόντουσαν και έβγαιναν, εμείς όμως, όχι. Μέχρι που συναντηθήκαμε όπως είπαμε πριν. Και μείνανε άφωνοι. Ήθελαν να μας συστήσουν, ενώ εμείς είχαμε περάσει τα κατοχικά χρόνια μαζί στους Αμπελοκήπους. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Και η Λούλα, η αδελφή σου, που μου έβαζε 20 στη Γυμναστική. [κα Πετρακοπούλου] Ναι, η αδελφή μου ήταν γυμνάστρια στο Κολλέγιο, και ήξερε και την Ντίνα από εκεί. [56ο Γυμνάσιο] Φωτογραφίες από την εποχή εκείνη έχετε; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εσύ δεν έχεις φωτογραφίες παλιές… με τον Φιλιππότη που συνεργάζεσαι για τα βιβλία; [κα Πετρακοπούλου] Για την Κυψέλη έχω. Να το κοιτάξω όμως. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εγώ έχω από το σπίτι μου την πρώτη μου μέρα στο σχολείο. Τότε, δεν βγάζαμε φωτογραφίες. Η φωτογραφία αυτή, είναι έξω από το σπίτι μου στα σκαλάκια, και όχι έξω από το σχολείο μου, την έπαυλη ΘΩΝ που είχε ο Νεστορίδης!
• 18.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 18 Εικόνα 5: 1939. Πρώτη μέρα στο σχολείο του Νεστορίδη (έξω από το σπίτι στους Αμπελόκηπους) Και έχω και κάποιες άλλες, με τη Χαρούλα Αλεξίδου που έμενε Φειδιππίδου. [κα Πετρακοπούλου] Εγώ έχω από το σπίτι το παλιό των Αμπελοκήπων στη βεράντα. Πρέπει να τις ψάξω να τις βρω. Πρέπει να έχω, ελπίζω να μην τις έχω πετάξει, στο σπίτι του Ανδριτσάκη, σε πάρτι. Η αδελφή μου ήταν κολλητή με τον Γιώργο τον Ανδριτσάκη καθώς και ο γαμπρός μου, ο Καραβοκύρης. [56ο Γυμνάσιο] Αυτές οι φωτογραφίες θα βοηθούσαν στην έρευνα που κάνουμε. Θα μιλήσουμε, ώστε αν τις βρείτε, να συναντηθούμε… [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Επίσης, πηγαίνοντας προς τα Τουρκοβούνια, θυμάμαι που χάζευα ένα σπίτι. Σπίτι, εργοστάσιο ήταν. Είχε μέσα αγαλματάκια μικρά … ήταν όλο χτισμένο με διαφορετικά και ωραία πλακάκια. Είχε και κάτι περίεργα γύψινα. Εργοστάσιο θα πρέπει να ήταν και εκείνο. Ακριβώς απέναντι από το Γηροκομείο. [κα Πετρακοπούλου] Έχω φωτογραφίες, αλλά δεν θυμάμαι ακριβώς τι είναι. [56ο Γυμνάσιο] Για τη βίλα Μαργαρίτα έχουμε βρει φωτογραφίες από το εξωτερικό, αλλά όχι από το εσωτερικό. Θα ήταν ενδιαφέρον αν βρείτε κάποια παλιά από αυτές. Υπάρχουν ιστορίες ότι είχε μέσα στολές ιπποτών.. [κα Πετρακοπούλου] Ναι, υπήρχαν ιππότες μέσα στη βίλα Μαργαρίτα. Η Βίλα Μαργαρίτα ήταν του Λάμψα, ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου Μ. Βρετάνια. Την έβγαλε Βίλα Μαργαρίτα γιατί έτσι έλεγαν την κόρη του. Μετά το γάμο της κόρης του με τον Θεόδωρο Πετρακόπουλο (κατοπινό ιδιοκτήτη του
• 19.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 19 ξενοδοχείου Μ. Βρετάνια) και μετά το θάνατό της, η βίλα Μαργαρίτα έγινε ιδιοκτησία της κόρης τους Σοφίας (σύζυγο του γιατρού Θωμά Δοξιάδη). [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ο Δοξιάδης ο γιατρός. [κα Πετρακοπούλου] Ναι. Οι Δοξιάδηδες ήταν πολλοί. Ήταν ο μηχανικός, ο Ντίνος, που είχε και τη σχολή και ο παιδίατρος Σ. Δοξιάδης. Γενικά, δεν βγάζαμε και πολλές φωτογραφίες τότε. Ο Χρήστος, ο άντρας μου, πάντως, μου είχε διηγηθεί για τους ιππότες. Είχε, και από τις δύο μεριές, δύο ιππότες, με τις περικεφαλαίες τους, τα όπλα τους… [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Η βίλα Μαργαρίτα ήταν εκείνο το βαρύ κτίριο με τις πολεμίστρες; [κα Πετρακοπούλου] Ναι, είχε τρούλους πολλούς, με τις πολεμίστρες, ήταν σαν φρούριο. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εμένα δεν μου άρεσε αυτό, με τρόμαζε. [κα Πετρακοπούλου] Ναι, ήταν, ίσως, παράταιρο με τα υπόλοιπα, αλλά και του ΘΩΝ ήταν παράταιρο. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Καλά, με αυτή τη λογική, γιατί αφήνουμε την Ακρόπολη, κάποια σπίτια στην Πλάκα, που μοιάζουν παράταιρα με το γύρω περιβάλλον. [κα Πετρακοπούλου] Κι αυτό το κτίριο δεν θα έπρεπε να κατεδαφιστεί. Ο άντρας μου ήταν ανιψιός του Θόδωρου του Πετρακόπουλου που είχε τη Μεγάλη Βρετάνια και υπάρχει ένα μεγάλο βιβλίο που έχουν κάνει, ένα λεύκωμα, και γράφει όλες τις ιστορίες. Ξεκινάει από το πώς παντρεύτηκε ο Πετρακόπουλος, αναφέρει την ιστορία του Λάμψα, πώς ενώθηκαν. Αυτό έχει περισσότερο την Ιστορία της Μεγάλης Βρετάνιας. Για τις συνεδριάσεις και τις συμφωνίες που γινόντουσαν εκεί, για τα πάντα, τα πάντα… Είναι πολύ ωραίο λεύκωμα αυτό. Είχε βγει σε περιορισμένα κομμάτια. Θα το κοιτάξω και αν βρω κάτι, θα σας πω. [56ο Γυμνάσιο] Ό, τι βρείτε για την περιοχή ή/και ό,τι θυμηθείτε, μας ενδιαφέρει.
• 20.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 20 [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Το ρέμα το ανοικτό που έλεγα και των Ελληνορώσων που ήταν εκεί που είναι τώρα η Κατεχάκη, ήταν ένα βουνό, μια ανωφέρεια, κάτι καταπατημένα σπίτια, και έτρεχε το ρέμα του Ερυθρού. Και η Πανόρμου, σε κάποια σημεία της, ήταν ρέμα. [56ο Γυμνάσιο] Το ρέμα του Ερυθρού ήταν αυτό που λέγατε ότι ήταν βρώμικο; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εμείς σαν βρώμικο το βλέπαμε. Στο ρέμα το άλλο, όμως, υπήρχαν πολλά βατράχια. Αν τα βατράχια θέλουν βρώμικο νερό, τότε θα πρέπει να ήταν πολύ. Η φίλη μου, τώρα που μου τηλεφώνησε, η Τζίνια, έμενε Λουίζης Ριανκούρ, που είναι κοντά στην Πανόρμου, πήγαιναν στο ρέμα της Πανόρμου και τα αγόρια πιάνανε τα βατράχια. [κα Πετρακοπούλου] Και εγώ το θυμάμαι το ρέμα αυτό. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ήταν η οικογένεια Κέντρου, η οποία είχε πολλά παιδιά. Ήταν ο Καλλέργης, η οικογένεια Δε λα βόγια…. Πολλά παιδιά βρίσκανε σε αυτά τα χωράφια όλμους και είχανε πολλά παιδιά τραυματιστεί. Το παιδί Δε λα βόγια περιεργαζόταν έναν όλμο και σκοτώθηκε. [κα Πετρακοπούλου] Δυστυχώς, πολλά παιδιά. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Επίσης, δύο είχαν σκοτωθεί από καμιόνια Γερμανικά. Οι Γερμανοί τρέχαν σαν τρελοί στους δρόμους. Εκεί, Φειδιππίδου, μια κοπέλα πήγε να κατέβει από το πεζοδρόμιο και ένα καμιόνι την σκότωσε, 17 χρονών κοπέλα ήταν. Όπως, επίσης, και τον παππά της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας τον σκότωσε αυτοκίνητο, και με είχαν πάει εκεί να δω που τον είχαν ανοικτό μέσα στο φέρετρο… [κα Πετρακοπούλου] Το συνηθίζανε τότε. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εγώ δεν είχα συναίσθηση απόλυτα του κινδύνου. Φοβόμουνα, όμως, για τον πατέρα μου, αμέσως μετά το κίνημα, γιατί πέφτανε πού και πού σφαίρες. Ήταν δε υποχρεωμένος να πηγαίνει στο Υπουργείο. Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας ήταν κάπου στην Κριεζώτου. Όταν έπαιρνα χαμπάρι ότι πλησίαζε η ώρα, έβγαινα από την πόρτα τη μικρή της υπηρεσίας και πήγαινα στη γωνία του Τσικάτου, για να έχω μεγάλη οπτική γωνία, να τον βλέπω να έρχεται σώο και αβλαβή από το Υπουργείο. Ήθελα να νιώθω σιγουριά ότι έρχεται ο πατέρας μου από το γραφείο του. Έπεφταν και σφαίρες πού και πού. Καθόμουν στριμωγμένη σε μια γωνιά για να βλέπω καλά και να
• 21.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 21 τον περιμένω. Φαίνεται αυτό, και πολλά άλλα που είχαν συσσωρευτεί, όταν κάναμε Πάσχα, ελεύθερο Πάσχα, το 1945, όπου η Αθήνα είχε ξεκαθαρίσει από τους αντάρτες και ρίχναν βαρελότα με το Χριστός Ανέστη, ή άσφαιρες τουφεκιές στον αέρα. Εγώ να κάνω σαν ένα χαζό παιδί, να κλαίω και να χτυπιέμαι… Τότε βγήκαν τα απωθημένα μου. Έλεγα στους δικούς μου να πάμε γρήγορα να γυρίσουμε σπίτι μας. Προσπαθούσε ο πατέρας μου να μου πει ότι αυτά είναι στον αέρα, δεν είναι επικίνδυνα… όμως, επειδή υπήρχε και η εμπειρία με τον θειο μου, και όλα τα υπόλοιπα περιστατικά, εγώ φοβόμουνα. Του έλεγα «πάμε σπίτι, πάμε σπίτι» και έκανα σαν παλαβό. [κα Πετρακοπούλου] Τα απωθημένα των παιδιών [56ο Γυμνάσιο] Μέχρι πότε, τελικά, έπεφταν σφαίρες στην Αθήνα; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Μέχρι το 1945. Μετά, όμως, είχε μείνει ο φόβος. Άστα... Τυχερή ήμουν σχετικά με τα σχολεία, γιατί όπου και αν πήγα, όλα τα σχολεία μου άρεσαν σαν κτίσματα, ξεκινώντας από την έπαυλη ΘΩΝ του Τσίλλερ. Στη συνέχεια, στο Κολλέγιο, κάτω στο Ελληνικό, όπου ήταν απλά κτίρια και είχαν και παραπήγματα γερμανικά. Τα γκρεμίσανε αυτά. [κα Πετρακοπούλου] Είχε πράσινο στο Ελληνικό τότες; [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Είχε πάρα πολλά κυκλάμινα και ανεμώνες. Του αγρού. Μάλιστα, όταν γκρεμίσανε τις βάσεις από εκείνα τα γερμανικά παραπήγματα, ήταν σαν κοντέινερς, με μπουλτνόζες και εργάτες τα σπάσανε, έγινε και διαγωνισμός μεταξύ των τάξεων και των τμημάτων του σχολείου. Μας χώρισαν τον χώρο, ανάλογα με την τάξη και το τμήμα που ήμασταν και με την πρώτη σφυρίχτρα, αρχίσαμε να μαζεύουμε σε καροτσάκια που μας είχαν στην άκρη, και μαζέψαμε τις πέτρες. Είχα έρθει σπίτι και ήμουνα μέσα στη λάσπη. Το έπαθλό μας, για όλη την τάξη, ήταν ένα κουτί σοκολατάκια. Και ξύπνιο αλλά και υπεύθυνο. Όπως εδώ στην Ταϋγέτου που είναι τα σχολεία της Γκράβας, το καλύτερο μάθημα για τα παιδιά είναι να τα βάλεις να φυτέψουν γύρω-γύρω. Να μπογιατίσουν τους τοίχους που κάποιοι τους έχουν κάνει χάλια. Καλύτερο από το να κάνεις ένα μάθημα μιας ώρας αρχαίων. Όλα μαζί τα παιδιά, για να μάθουν να τους αρέσει και το ωραίο.
• 22.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 22 [κα Πετρακοπούλου] Εμένα δεν μου αρέσει και το γκράφιτι. Εκτός από τα συνθήματα, δεν μου αρέσει και αυτό που έχουν γεμίσει τα κτίρια με γκράφιτι. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ορισμένοι είναι καλοί καλλιτέχνες. [κα Πετρακοπούλου] Ναι, μερικές φορές, ίσως είναι καλύτερα, ειδικά σε βρώμικα και ερειπωμένα σπίτια. Αλλά, τις περισσότερες φορές, δεν κάνουν κάτι όμορφο αλλά κάνουν μουτζούρες. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Είναι διαφορετική νοοτροπία. [κα Πετρακοπούλου] Δεν μου πολυαρέσει. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Εγώ είχα πρωτοδεί γκράφιτι στο Εδιμβούργο και το είχαν στα πεζοδρόμια. Χρόνια πολλά πριν έρθουν εδώ τα γκράφιτι. [κα Πετρακοπούλου] Μια φίλη μου, που στη βεράντα της έβλεπε τοίχο πολυκατοικίας, ζήτησε και της τον ζωγράφισαν. Αυτό είναι πολύ καλό. Αντί να βλέπει το ντουβάρι, βλέπει τη ζωγραφιά. Άμα κάνουν ωραία. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Η ξαδέλφη του Νίκου [γιός της κυρίας Καρακάση - Νικοπούλου] στην Αμερική έβαλε και της ζωγράφισαν τους τοίχους της κρεβατοκάμαρας. Ο ένας τοίχος είχε παράθυρα και στους άλλους έβαλε να της ζωγραφίσουν ελληνικά νησιά. Στον έναν τοίχο τη Μύκονο, στον άλλον τη Σαντορίνη κ.ο.κ. [κα Πετρακοπούλου] Να νομίζει ότι κοιμάται σε νησί, να έχει αυτήν την ψευδαίσθηση. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Ενώ μένει στη Βοστώνη, έχει ελληνικά νησιά δίπλα της. [56ο Γυμνάσιο] Μάλιστα. Σας ευχαριστούμε πολύ για τη συζήτηση και τις πληροφορίες που μας δώσατε. [κα Πετρακοπούλου] Δεν σας βοηθήσαμε και πολύ. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Να ψάξουμε να βρούμε φωτογραφίες. Θα ρωτήσω και τη φίλη μου τη Τζίνια, που έμενε Λουίζης Ριανκούρ, κοντά στον Άγιο Δημήτριο και θα μπορούσε να βοηθήσει.
• 23.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 23 [56ο Γυμνάσιο] Ξέρετε, από αφηγήσεις, εκτός από την ανάγνωση βιβλίων, καταλήγεις και σε διάφορα συμπεράσματα για το πώς σχηματίστηκαν οι περιοχές. Εκεί που είχε σπάσει το Αδριάνειο υδραγωγείο και έτρεχε νερό, έγινε Πλατεία, εκεί που περνούσε ρέμα, από πλάτωμα, έγινε πλατεία, εκεί που περνούσε ρέμα ή ποτάμι έγινε δρόμος. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Η Φωκίωνος Νέγρη τι ήτανε; Ρέμα ήτανε με πολλά κουνούπια μάλιστα. [κα Πετρακοπούλου] Εμείς δεν την προλάβαμε ρέμα. Αυτός είναι και ο λόγος που όλα τα σπίτια τα Κυψελιώτικα έχουν νερά από κάτω. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Όχι, αλλά ο παππούς έλεγε ότι όταν χτίζαν το κυψελάκι, στου Κανάρη το σπίτι, όλο έβγαζαν νερό. Η Αμαλία με άμαξα, έπρεπε και αυτή μισή μέρα να κάνει, από κακοτράχαλους δρόμους, για να έρθει από το παλάτι και να επισκεφθεί τον Κωνσταντίνο Κανάρη. Έχουμε την εκκλησούλα, τους Αγίους Αποστόλους, που ήταν του Κωνσταντίνου και της Δέσποινας Κανάρη. Μόλις έμπαινες σε αυτήν την εκκλησία, νόμιζες ότι βρισκόσουν σε νησί. Όταν μέναμε απέναντι, τότε, έπιασε ένα βράδυ φωτιά γιατί ήταν με σκεπή ξύλινη. Τώρα δεν μου αρέσει καθόλου. Άσε που έκλεψαν τις εικόνες. Ήταν παλιές εικόνες. Εδώ δε που είναι το Ριάλτο, το σινεμά, ήταν το σπίτι του Κανάρη. Έχει και την ταμπέλα. [κα Πετρακοπούλου] Επί της Κυψέλης. Αλλάξαν πολλά πράγματα. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Τώρα κάποιες περιοχές είναι μη αναγνωρίσιμες. Πολλά μαγαζιά έχουν κλείσει, έχουν εγκαταλειφθεί. [κα Πετρακοπούλου] Στην Κηφισίας, εκεί κοντά στην Αγία Τριάδα, ήταν και η Λαμπετώ που έκλεισε την τελευταία δεκαετία. [56ο Γυμνάσιο] Σας ευχαριστώ πολύ. Την επόμενη φορά θα σας εκτυπώσω και θα σας φέρω την εργασία που κάναμε στο σχολείο για τη Βίλα Μαργαρίτα. Αν έχετε βρει φωτογραφίες ή υλικό σχετικά με τους Αμπελοκήπους θα μιλήσουμε. Μας βοηθήσατε να μάθουμε που ήταν τα μαρμάρινα αγάλματα του ΘΩΝ, αυτά τα 58 μαρμάρινα που υπάρχουν στην έκθεση της Πινακοθήκης, καθώς και να επιβεβαιώσουμε ότι η παλιά έπαυλη ΘΩΝ ήταν κάτω από το εκκλησάκι και όχι εκεί που έγινε αργότερα η βίλα ΘΩΝ του Ανδριτσάκη, η οποία χρησιμοποίησε υλικά από την παλιά βίλα ΘΩΝ.
• 24.
  Σ υ νέ ν τ ε υ ξ η μ ε τ ι ς κ υ ρ ί ε ς Κ α ρ α κ ά σ η - Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ κ α ι Π ε τ ρ α κ ο π ο ύ λ ο υ Σελίδα 24 [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Στον Άγιο Νικόλαο δεν έχω πάει από τότε, από τον καιρό εκείνο. [56ο Γυμνάσιο] Είναι κλειστή… [κα Πετρακοπούλου] Υπήρχε και ένα βουλκανιζατέρ κάποτε, έτσι δεν είναι; [56ο Γυμνάσιο] Τώρα πια αυτά δεν υπάρχουν. [κα Πετρακοπούλου] Ναι, υπάρχει εκείνο το θηρίο του Βωβού… [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Και το πάρκο της μια νυκτός, Αλεξάνδρας και Β. Σοφίας, που έγινε επί Δημάρχου Κοτζιά, έχει αλλάξει. Είναι πιο μικρό τώρα. Το ξέρετε αυτό; [56ο Γυμνάσιο] Ναι. Ασχοληθήκαμε πέρυσι με τις πλατείες και τα άλση. Έχει ενδιαφέρουσα ιστορία. Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για όλα. Θα σας εκτυπώσω την εργασία σχετικά με τη βίλα Μαργαρίτα και θα σας την φέρω. Αν βρείτε κάτι ενδιαφέρον με ενημερώνετε. Να είστε καλά. [κα Καρακάση-Νικοπούλου] Θα ψάξω και εγώ. Κρατούσα διάφορα. Πρέπει να τα έχω βάλει σε κάποιο χαρτόκουτα. Θα κοιτάξω να τα βρω. Λοιπόν. Χαιρετισμούς να δώσετε. Αποφωνήσεις: Συντακτική ομάδα 56ου Γυμνασίου Αθήνας Επιμέλεια κειμένου: Χριστίνα Σχολικό έτος: 2014-2015