RMON304

RMON304

• 1.
  1 Хөрөнгө оруулалтын төслийн үнэлгээ 1.Хөрөнгө оруулалтын төслийн ангилал онцлог 2. Хөрөнгө оруулалтын төслийг шинэчлэх, үнэлэх аргууд
• 2.
  2 Компани дэвшүүлсэн зорилгодоо хүрэхийнтулд хөрөнгө оруулалтын талаар шийдвэр гаргах болдог. Энэ шийдвэр нь хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөний дагуу хэрэгждэг. Хөрөнгө оруулалтын шийдвэр нь хөрөнгө байршуулж болох төслүүдийнг шинэчилж үнэлэх сонголт хийх шаардлагатай. Үүний тулд: 1. Тухайн төслийг хэрэгжүүлснээр, ирээдүйд хүлээн авах мөнгөний урсгалыг тодорхойлж үнэлгээ өгөх
• 3.
  3 2. Капиталын нийтөртгийг тодорхойлох (урт хугацаат санхүүжилтийн эх үүсвэрийн өртөгийг тодорхойлох) 3. Төслүүдэд харьцуулалт хийснээр сонголт хийх гэсэн асуудлуудыг шийдэх болно. Төслийн шинжилгээ хийх явдал нь нөөцийн ашиглалтын янз бүрийн хувилбарыг зэрэгцүүлж дүгнэлт гаргахад чиглэгдэнэ.
• 4.
  4 Зэрэгцүүлэх гол үзүүлэлтнь: 1. Хөрөнгө оруулалтын болон ашиглалтын явцад гарч байгаа зардал 2. Төсөл хэрэгжсэнээр бий болгох бүтээгдэхүүн ажил үйлчилгээний орлого. 3. Цэвэр орлого болон эдийн засгшийн хөгжүүлхэдэ төслийн гүйцэтгэх үүрэг зэрэг юм. Төслийн шинжилгээг санхүүгийн ба төслийн эдийн засгийн ерөнхий шинжилгээ гэж ангилна.
• 5.
  5 Хөрөнгө оруулалтын үр ашгийн шалгуур Санхүүгийн шинжилгээ Эдийнзасгийн ерөнхий шинжилгээ Цэвэр орлого, ашиг Нийгэмд өгөх үр дүн өгөөжөөр хэмжигдэнэ Хөрөнгө оруулалтын төслүүдийг хэрэгжих хугацаагаар нь урт ба богино гэж ангилна. Хэрэгжих чиглэлээр нь: − Солих буюу орлуулах төсөл − Өргөтгөх төсөл − Шинэ эдийн засаг, бүтээгдэхүүн шинээр нэвтрүүлэх − Засгийн газар болон холбогдох яамдын тогтоол шийдвэрийн дагуу хэрэгжих төсөл гэнэ.
• 6.
  6 Бусад хэсгүүдээс хамаарахбайдлаар нь: − Хоорондоо хамааралгүй буюу зэрэгцэн хэрэгжих төсөл − Харилцан бие биенээ үгүйсгэсэн буюу хоорондоо өрсөлдөгч шинжтэй − Хамтдаа буюу дарааллан хэрэгжих − Байнгын ба тасралтгүй хэрэгжих төсөлүүд гэж ангилна.
• 7.
  7 Хөрөнгө оруулалтын төслийгшинжилэх үйл ажиллагаа нь дараах үе шаттай 1. Төслийн хугацааг тодорхойлох 2. Төслийг боловсруулна 3. Төслийг шинэчлэх 4. Төслийн талаар шийдвэр гаргана. 5. Төслийг хэрэгжүүлнэ. 6. Төслийг хянах
• 8.
  8 Хөрөнгө оруулалтын төслийгүнэлэх аргууд Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнийг тооцдоггүй арга 1. Эргэн төлөгдөх хугацааны арга /PB/ (Pay back) 2. Ашгийн нормын арга /AAR/ (Accounting rate of return) Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнийг тооцдог арга 1. Дискаунтчилогдсон эргэн төлөгдөх хугацааны арга /DPB/ (Discornting of pay back) 2. Цэвэр өнөөгийн үнэ цэнийн арга /NPV/ (Net present value) 3. Орлогын дотоод нормын арга /IRR/ (Internenal ratekf return) 4. Ашигт ажиллагааны индексийн арга /PI/ (Profitability index)
• 9.
  9 1. Эргэн төлөгдөххугацаа гэдэг нь төслөөс олсон орлогоороо зарцуулсан зардлаа нөхөхөд шаардагдах хугацаа юм. PB нь төслийн нийт хугацаанаас бага бол төслийг хэрэгжүүлнэ. (их бол татгалзах) Мөнгөн урсгал нь жигд байхад: Эргэн төлөгдөх хугацааг дараах байдлаар тодорхойлно: ;0 A I PB =
• 10.
  10 PB-Төслийн эргэн төлөгдөххугацаа I0-Төслийн анхны хөрөнгө оруулалт A-Төслийн үе бүрт татварын дараах байдлаар тогтмол хэмжээтэйгээр хүлээн авах мөнгөн урсгалын хэмжээ 2. Ашгийн норм нь жилийн цэвэр ашгийн хэмжээнд шаардагдах хөрөнгө оруулалтын дундаж хэмжээг тооцход чиглэгдэнэ. Ашгийн норм өндөртэй төслийг сонгон хэрэгжүүлдэг. Үүнийг тодорхойлохдоо: ; 0I N AAR i =
• 11.
  11 AAR-Ашгийн норм хувь Ni-Төслийнцэвэр орлого I0-Анхны хөрөнгө оруулалт Дискаунтчилогдсон эргэн төлөгдөх хугацааны арга: 1. Төсөлд зарцуулсан хөрөнгийг төслөөс хүлээн авах дискаунт тооцсон мөнгөн урсгалаар нөхөхөд шаардагдах хугацаа юм. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( )∑∑ −− − − ∗= + ∗ =      + +      +       + +      + = n i tnt n i t n n n n TCF r tFC r CF r CF r CF r CF PV 1 ,2 1 1 1 2 2 1 1 1 11 ........ 11
• 12.
  12 PV-Төслөөс орж ирэхмөнгөн урсгалуудын нийт өнөөгийн үнэ цэнэ (₮) CF-Төслөөс хугацаанд орж ирэх мөнгөн урсгалын хэмжээ (₮) n-Төсөл хэрэгжих хугацаа t-Дискаунт буюу капиталын нийт өртөг (%)
• 13.
  13 2. Цэвэр өнөөгийнүнэ цэнэ нь төслийг хэрэгжүүлснээр орж ирэх мөнгөн урсгалын өнөөгийн үнэ цэнэ ба төслийн анхны хөрөнгө оруулалтын хоорондох зөрүүгээр тодорхойлогдоно. Дараах томъёогоор тодорхойлно.
• 14.
  14 Төслийн NPV ньтэгээс их байвал төслийг хэрэгжүүлнэ. (бага байвал хэрэгжүүлэхээс Татгалзана) ( ) 0 1 0 1 I r CF IPVNPV n i t t − + =−= ∑−
• 15.
  15 Ололттой тал Дутагдалтайтал  Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнийг тооцдог  Төслийн бүхий л хугацааны турших мөнгөн урсгалын эрсдлийг тооцдог  Аль хөрөнгө оруулалт нь компанийн үнэ цэнийг өсгөхийг тодорхойлж өгдөг  Төслийн хугацааны турших бүхий л мөнгөн урсгалыг тооцдог  Тооцоололд капиталын өртгийг ашиглахыг шаарддаг  Үр дүнгийн үзүүлэлтүүд нь хувиар бус мөнгөн дүнгээр илэрхийлэгддэг.
• 16.
  16 Орлогын дотоод нормынарга: IRR нь тухайн төслөөс ирээдүйд орж ирэх мөнгөн урсгалын өнөөгийн үнэ цэнийг тухайн төслийн анхны хөрөнгө оруулалттай тэнцүү байлгахуйц хүүгийн хэмжээ юм. 0-тэй тэнцүү байлгахуйц хүүгийн хэмжээ юм. ( ) IRRI IRR CF IPVIPVNPV n t n n ⇒= + ⇒=⇒=−= ∑= 0 1 00 1 0
• 17.
  17 Хэрэв төслийн мөнгөнурсгал нь тогмол буюу жигд хэмжээтэй байх бол уг төслийн орлогындотоод нормыг дараах томъёогоор олно. ( ) IRRI IRR CF IPVIPVNPV n t n n ⇒= + ⇒=⇒=−= ∑= 0 1 00 1 0 ( ) ( ) AInIRRT IRRInIRRTAPVA 04 04 , ?, = =⇒=⋅= ( ) IRRI IRR CF IPVIPVNPV n t n n ⇒= + ⇒=⇒=−= ∑= 0 1 00 1 0
• 18.
  18 Төслийн мөнгөн урсгалнь жигд бус хэмжээтэй бол уг төслийн орлогын дотоод нормыг дараах байдлаар тодорхойлно: (Таамаглах үйл ажиллагаа нь төслийн цэвэр үнэ цэнийг 0-тэй тэнцүүлэх хүртэл явагдана. ) ( ) ?0 11 0 ⇒⇒=      − + ∑= IRRI IRR CFn t n n
• 19.
  19 6.Ашигт ажиллагааны индексийнарга: Ашигт ажиллагааны индексийг төслөөс ирээдүйд орж ирэх мөнгөн урсгалын өнөөгийн үнэ цэнийг түүний анхны хөрөнгө оруулалтын хэмжээнд харьцуулах замаар тооцдог. PI-төслийн ашигт ажиллагааны коэффициент ; 0I PV PI =