SlideShare a Scribd company logo
AI OPLOSSINGEN BIJ DE
NETBEHEERDER
EV SMART CHARGING
WORKSHOP
Stedin | Dutch Power | 28-05-
2024
2
ONS
WERKGEBIED
Wij zijn netbeheerder in het
grootste deel van Zuid-
Holland en de provincies
Utrecht en Zeeland. Ook
beheren we de energie-
infrastructuur in de regio’s
Kennemerland, Amstelland
en Noordoost-Friesland.
Wij zorgen ervoor dat ruim
2,3 miljoen huishoudens en
zakelijke klanten over energie
beschikken
om te wonen, werken
en ondernemen. Elektriciteits- en gas gebied
Gasgebied
STEDIN IN CIJFERS
2022
Elektriciteit
Gas
2.359.911
Aansluitingen elektriciteit
20.746 GWh
Getransporteerde
hoeveelheid elektriciteit
22 MIN
Gemiddelde
uitvalduur
elektriciteit
58.250 KM
Elektriciteitskabel (omtrek
aarde is ca. 40.000 km)
2.100.134
Aansluitingen gas
3.782 MLN M3
Getransporteerde
hoeveelheid gas
50 SEC
Gemiddelde
uitvalduur gas
28.145 KM
Gasleidingen (omtrek
aarde is ca. 40.000 km)
81%
van onze klanten
deden eenvoudig
zaken met ons.
Landelijke energie
opwek
Landelijke
energiedistributie
Regionaal netbeheer Particuliere &
zakelijke klanten
Toezichthouder ACM
Regionale opwek- en teruglevering
Stedin
Gasunie
gastransportnet
TenneT
hoogspanningsnet
ONZE ROL IN DE ENERGIEKETEN
Klimaatdoelen
Vraag 1
Wat is de doelstelling voor CO2-reductie in Nederland tegen 2030 volgens het nationale
klimaatbeleid?
30-35% 55-60%
6
Nieuw energiesysteem
VERSCHILLEND PER REGIO
55-60% CO2-reductie
in 2030
Opwek door zon & wind vraagt flexibiliteit &
opslag
Elektrificatie van mobiliteit zorgt voor grote
stijging van de elektriciteitsvraag
Warmte voor de gebouwde omgeving
afkomstig van (hybride) warmtepomp of
warmtenetten
Industrie & landbouw verduurzamen met e-
boilers, waterstof & geothermie
7
Bouwen, Bouwen, Bouwen
Energietransitie
Vraag 2
Hoeveel EV laadpunten verwacht Stedin te hebben moeten
aansluiten in 2030?
(Het waren 36K laadpunten in 2022)
155K 280K
• Door de energietransitie verduurzaamt
de energieproductie in hoog tempo.
• Het elektriciteitsverbruik neemt toe:
we gebruiken meer elektriciteit voor het
verwarmen van gebouwen, voor elektrisch rijden
en voor elektrificatie in de industrie.
• Iedereen in ons verzorgingsgebied toegang geven
tot duurzame energie; dát is de maatschappelijke
opdracht van Stedin.
• We richten daarom al onze aandacht op
het mogelijk maken van de energietransitie.
9
WE STAAN VOOR DE GROOTSTE UITDAGING OOIT!
DE ENERGIETRANSITIE
x4,5
Laadinfrastructuur
2030
155K
2022
36K
x5,5
Warmtepompen
2030
460K
t/m 2022
87K
x3
Zonne-energie*
2030
7
gigawatt
t/m 2022
2,37
gigawatt
x2
Windenergie
2030
1,6
gigawatt
t/m 2022
1
gigawatt
Bron: Infographic Stedin Groep jaarverslag 2022. Door ontwikkelingen kan deze data fluctueren gedurende het jaar.
* Zon op dak
Uitgangspunten bij de inzet van flexibele capaciteit:
• Accusystemen gebruiken alleen flexibele capaciteit.
• Sturing van laadpalen en warmtepompen.
• Restcapaciteit beschikbaar maken voor flexibele klanten.
• Normering netbewust laden en aftoppen opwekpieken
zon-op-dak.
10
Optimaal Benutten
FLEXIBILITEIT WORDT DE NORM
11
0
2.000.000
4.000.000
6.000.000
8.000.000
10.000.000
Geprognotiseerde groei EV in Nederland
(ElaadNL outlook M scenario)
Is de EV het probleem of de oplossing van het probleem?
Urgentie
Vraag 3
Hoeveel procent van Stedin’s distributie trafo’s raakt overbelast
in 2035 als we met EV’s ‘dom’ blijven laden?
14% 20%
13
# OVERBELASTE DISTRIBUTIETRAFO’S
AM REVIEW & DOM LADEN EV
2025 2030 2035
Rotterdam 111 (5 %) 164 (7 %) 211 (9 %)
Den Haag 239 (14%) 289 (17 %) 390 (23 %)
Utrecht 99 (10 %) 200 (19 %) 318 (31%)
Stedin (excl. Enduris) 1.436 (8 %) 2.455 (13 %) 3.635 (20 %)
2035
14
1. Verlaagd vermogen (firm) 4 kW per
laadpunt en reguliere vermogen
(non-firm): 8,625 kW per laadpunt
Laadzekerheid: 08:00 – 17:00 per laadpunt minimale
levering van 30 kWh per 6 uur
2. Pooling van de vermogen van
publieke laadpunten achter een
Middenspanningsruimte (MS/LS-
trafo)
3. Uniforme informatie-uitwisseling
over lokaal beschikbare netcapaciteit
4. Opt-out slim laden
Nb. Op basis van regionale
verschillen (congestie) mag worden
afgeweken van de uitgangpunten.
Gerritsma, M. K., AlSkaif, T. A., Fidder, H. A., & van Sark, W. G. (2019). Flexibility of electric
vehicle demand: analysis of measured charging data and simulation for the future. World
Electric Vehicle Journal, 10(1), 14.
Flexibiliteit in laadbehoefte
Brinkel, N., AlSkaif, T., & Van Sark, W. (2020, September). The impact of transitioning to shared electric
vehicles on grid congestion and management. In 2020 International Conference on Smart Energy Systems
and Technologies (SEST) (pp. 1-6). IEEE.
Waarde van slim laden
Vraag 4
Wat is de geschatte extra reductie van CO2-uitstoot in procenten bij de overstap naar
netbewust laden, enkel door het laden te verschuiven in de tijd om piekbelastingen te
voorkomen?
… …
17
De aansturing tot 2kW gaat in ca. 90% van de gevallen
goed
Situaties/uitzonderingen waarin de aansturing op 2kW niet goed gaat:
De auto weigert het signaal, waardoor de auto niet netbewust geladen kan worden.
De laadpaal heeft tijdelijk geen verbinding en ontvangt daarom geen stuursignaal;
de laadpaal kan dan wel een sessie starten, maar niet netbewust laden.
Downtime bij ketenpartners waardoor signalen niet doorgegeven worden.
De laadsessie dient altijd gestart te worden, voordat de capaciteit beperkt kan
worden.
18
Voorbeeld 1: Succesvolle sturing op 0kW
• D.d. 27 januari.
• 30 minuten niet/nauwelijks
vermogen beschikbaar.
• Geen overschrijding
onmogelijk bij 0kW door
stationair vermogen (ca.
0,01-0,02 kW).
• Verder geen overschrijding.
19
Voorbeeld 2: Onsuccesvolle sturing op 0kW
• D.d. 26 januari
• Kleine overschrijding in 1
kwartier
• 2 nieuwe sessies gedurende
dat kwartier
20
Komende periode testen we netbewust laden verder
en bereiden we ons voor (technische) opschaling
Parallel werken Equans en Stedin zelf aan het professionaliseren van de techniek
ter voorbereiding van de opschaling.
Inventarisatie waardoor sturing niet
altijd werkt.
Landelijke trajecten op
vergoedingsmodel,
contract(beheer) en techniek.
Uitgebreider en robuustheid testen
Contract voorbereiden voor
opschaling
1
2
Eerste ervaringen pilots
Vraag 1
Met ons recente FLEET project in Utrecht, met gebruik van flexibele
nettarieven, wat was de reductie van EV impact op de
piekmomenten?
20-30% 40-50%
22
LESSONS LEARNED FLEET PROJECT
• Het systeem werkt! De EV’s worden geladen op basis van het meest optimale
laadprofiel.
• Voor de e-rijders die aan het eind van de middag “in pluggen” blijkt dat ruim 80%
langer dan 10 uur aan de laadpaal staat. Met name bij deze groep is de potentie
van slim laden zeer groot.
• E-rijders ervaren nagenoeg geen hinder! In de anderhalve jaar tijd dat het systeem
operationeel is, zijn er slechts een beperkt aantal klachten gemeld. Deze klachten
zijn opgelost door slim laden structureel voor deze e-rijders uit te zetten.
• Ook blijkt dat in de praktijk de “overrule” knop nagenoeg niet wordt gebruikt.
• De impact van het laden van EV’s tijdens piekmomenten is met 40 tot 50%
gedaald. Dit percentage blijft voor nu hangen rond deze getallen, omdat met name
oude EV’s uitgesteld laden nog niet ondersteunen (bij deze modellen zijn de
normen nog niet volledig geïmplementeerd). De consequentie is dat nu standaard
elke auto nog geladen wordt met een minimum laadvermogen van circa 4 kW.
Binnen het project wordt aanvullend onderzoek gedaan hoe we de EV’s die
uitgesteld laden wel ondersteunen er uit kunnen filteren zodat we voor deze groep
een stap verder kunnen gaan. De eerste inzichten zijn positief e.e.a. zal leiden tot
een verdere verlaging van de impact.
• Tot slot zien we een sterke correlatie tussen de energietarieven en de beschikbare
netcapaciteit. We verwachten dat in de toekomst – wanneer het aandeel wind op
zee substantieel is gegroeid – deze correlatie zal afnemen.
SLIM LADEN - MET FLEXIBELE NETTARIEVEN
Aanpak met AI
Vraag 2
Wat voorspellen we met onze AI modellen?
De belasting
op de trafo
zonder EV
gebruik
De belasting
van het EV
gebruik
24
Prognosemodel maakt voorspelling van verwachte drukte en
ruimte voor EV laden
Creëer historie zonder EV Bepaal historische relaties
met externe data
Voorspel voor de toekomst
(prognose)
Bepaal vervolgens de ruimte t.o.v. maximale
capaciteit van een transformator*
25
Toegepast met Gradient boosting (Light GBM) model
25
• World class model en vaak winnaar van coding competitions (Kaggle)
• Gebaseerd op een bos aan beslisbomen, elke voortbouwend op de fout van de volgende
Aanpak
1. Bouw 1e model
1. Bepaal fout tussen voorspellingen en
werkelijkheid
2. Bouw 2e model dat resterende fout voorspelt
3. Combineer model 1 en 2 voor totale voorspelling
1. Weging tussen de modellen o.b.v. instelling
2. Bepaal fout tussen voorspellingen en
werkelijkheid
4. Herhaal stappen 2 en 3 tot eindcriteria is
gehaald Error
Herhaal
26
We gebruiken voor de voorspelling verschillende bronnen
HIS
• Active Power
• Reactive power
Weather
• KNMI 48h ahead
Nedu consumption
• User profiles
Holidays
• School
• National
• Construction
Flex decisions
• Reduction amount
• Effect per trafo (not
always 1:1)
Customer power
• Wind, solar
• Usage
27
Kiezen van model horizon
Modelprestaties hangen af van de hoeveelheid informatie.
- Te veel of te weinig data kan nadelig zijn.
- Meer data kan prestaties verbeteren, maar kan ook minder relevante oudere data bevatten.
- Snelheid waarmee recente veranderingen worden opgepikt hangt af van de tijdshorizon.
- Kleine datasets kunnen seizoensgebonden effecten niet volgen als ze niet aanwezig zijn.
- Dit geldt ook voor extreme weersomstandigheden die vaker in de herfst voorkomen.
Huidige oplossing
Meest recente datum van
- start van representatief moment
(hardcoded)
- 15 maanden aan data
Betere oplossing?
Trial & error om de beste horizon te
vinden
- Groot risico op overfitting
Beschikbaarheid data
Vraag 3
Is het mogelijk om een voorspelling te maken als er geen
historie beschikbaar is voor een trafo?
Nee Ja
29
We gebruiken voor de voorspelling verschillende bronnen
HIS
• Active Power
• Reactive power
Weather
• KNMI 48h ahead
Nedu consumption
• User profiles
Holidays
• School
• National
• Construction
Flex decisions
• Reduction amount
• Effect per trafo (not
always 1:1)
Customer power
• Wind, solar
• Usage
Beschikbaarheid data
Vraag 4
Hoeveel keer slechter is gemiddeld de voorspelling van een
onbemeten station vergeleken met een bemeten station?
2x 4x
31
Bemeten versus onbemeten stations
32
MLOps architectuur
Het voorspelmodel moet
robuust worden
geoperationaliseerd met
focus op o.a.
- Standaardisatie
- Beheersbaarheid
- Betrouwbaarheid
- Transparantie
- Wet- en regelgeving
Waarde netbewust laden
Vraag 5
Wat is de geschatte waarde in vorm van voorkoming van
investeringen in het elektriciteitsnet volgens het NAL?
… …
Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin  28 mei 2024
35

More Related Content

Similar to Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin 28 mei 2024

3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...
3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...
3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...
Dutch Power
 
Aswin Linden – Heliox
Aswin Linden – HelioxAswin Linden – Heliox
Aswin Linden – Heliox
Dutch Power
 
Prosumententarief - FAQ
Prosumententarief - FAQProsumententarief - FAQ
Prosumententarief - FAQ
Groene Stroom
 
Bijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnelling
Bijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnellingBijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnelling
Bijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnelling
ZERAuto nl
 
Studieavond - Lokale energie opslag voor bedrijven
Studieavond - Lokale energie opslag voor bedrijvenStudieavond - Lokale energie opslag voor bedrijven
Studieavond - Lokale energie opslag voor bedrijven
Howest_ENM
 
Ton van Cuijk - Enexis Netbeheer
Ton van Cuijk - Enexis NetbeheerTon van Cuijk - Enexis Netbeheer
Ton van Cuijk - Enexis Netbeheer
GuidoBacker1
 
Sophie Dutordoir bij VKW Antwerpen Mechelen
Sophie Dutordoir bij VKW Antwerpen MechelenSophie Dutordoir bij VKW Antwerpen Mechelen
Sophie Dutordoir bij VKW Antwerpen Mechelen
ETION
 
Marcel Walraven, ProRail
Marcel Walraven, ProRailMarcel Walraven, ProRail
Marcel Walraven, ProRail
Dutch Power
 
Workshop Gasunie
Workshop GasunieWorkshop Gasunie
Workshop Gasunie
Laura Calot
 
5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail
5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail
5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail
Dutch Power
 
Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)
Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)
Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)
duurzame verhalen
 
Chris Derde | Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnen
Chris Derde  |  Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnenChris Derde  |  Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnen
Chris Derde | Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnen
Greenbridge nv
 
Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...
Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...
Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...
Dutch Power
 
Anne van der molen - Stedin
Anne van der molen - StedinAnne van der molen - Stedin
Anne van der molen - Stedin
Dutch Power
 
WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015
WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015
WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015
WDP
 
Uitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigen
Uitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigenUitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigen
Uitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigen
Dutch Power
 
Hernieuwbare energie - PV
Hernieuwbare energie -  PVHernieuwbare energie -  PV
Hernieuwbare energie - PV
APCommunicatie
 
Joost Brinkman - Update Groene Netten
Joost Brinkman - Update Groene NettenJoost Brinkman - Update Groene Netten
Joost Brinkman - Update Groene Netten
Dutch Power
 
Frank Jacobs, DNV
Frank Jacobs, DNVFrank Jacobs, DNV
Frank Jacobs, DNV
Dutch Power
 
Sessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteit
Sessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteitSessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteit
Sessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteit
Dutch Power
 

Similar to Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin 28 mei 2024 (20)

3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...
3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...
3. Edward Coster - Session 4: Distributed Energy Resources and active demand ...
 
Aswin Linden – Heliox
Aswin Linden – HelioxAswin Linden – Heliox
Aswin Linden – Heliox
 
Prosumententarief - FAQ
Prosumententarief - FAQProsumententarief - FAQ
Prosumententarief - FAQ
 
Bijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnelling
Bijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnellingBijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnelling
Bijlage 2-plan-van-aanpak-elektrisch-vervoer-elektrisch-rijden-in-de-versnelling
 
Studieavond - Lokale energie opslag voor bedrijven
Studieavond - Lokale energie opslag voor bedrijvenStudieavond - Lokale energie opslag voor bedrijven
Studieavond - Lokale energie opslag voor bedrijven
 
Ton van Cuijk - Enexis Netbeheer
Ton van Cuijk - Enexis NetbeheerTon van Cuijk - Enexis Netbeheer
Ton van Cuijk - Enexis Netbeheer
 
Sophie Dutordoir bij VKW Antwerpen Mechelen
Sophie Dutordoir bij VKW Antwerpen MechelenSophie Dutordoir bij VKW Antwerpen Mechelen
Sophie Dutordoir bij VKW Antwerpen Mechelen
 
Marcel Walraven, ProRail
Marcel Walraven, ProRailMarcel Walraven, ProRail
Marcel Walraven, ProRail
 
Workshop Gasunie
Workshop GasunieWorkshop Gasunie
Workshop Gasunie
 
5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail
5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail
5. Gerald Olde Monnikhof - ProRail
 
Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)
Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)
Zelfvoorzienend huis via Modulair Woning Energie Systeem (MWES)
 
Chris Derde | Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnen
Chris Derde  |  Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnenChris Derde  |  Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnen
Chris Derde | Naar een energiesysteem gebaseerd op hernieuwbare bronnen
 
Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...
Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...
Rene Kamphuis - De groene energietransitie, de rol van de virtuele en fysieke...
 
Anne van der molen - Stedin
Anne van der molen - StedinAnne van der molen - Stedin
Anne van der molen - Stedin
 
WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015
WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015
WDP - Smart Energy Tool - Efficient Energy Event 2015
 
Uitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigen
Uitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigenUitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigen
Uitdagingen op het net - Elektrificatie logistieke voertuigen
 
Hernieuwbare energie - PV
Hernieuwbare energie -  PVHernieuwbare energie -  PV
Hernieuwbare energie - PV
 
Joost Brinkman - Update Groene Netten
Joost Brinkman - Update Groene NettenJoost Brinkman - Update Groene Netten
Joost Brinkman - Update Groene Netten
 
Frank Jacobs, DNV
Frank Jacobs, DNVFrank Jacobs, DNV
Frank Jacobs, DNV
 
Sessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteit
Sessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteitSessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteit
Sessie 4: decentrale energieproductie en efficiënt gebruik van elektriciteit
 

More from Dutch Power

Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor EnergiePresentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Dutch Power
 
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info SupportPresentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular PlasticsDutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D EuropeDutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo PeraniDutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene nettenDutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwCDutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power
 
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroepDutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power
 
Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT
Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneTDutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT
Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT
Dutch Power
 
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRGDutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power
 
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdfDutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power
 
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdfDutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power
 
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMRDutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power
 
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdfDutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power
 
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFERPresentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Dutch Power
 
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
Dutch Power
 

More from Dutch Power (20)

Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
 
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
 
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
 
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
 
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor EnergiePresentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
 
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info SupportPresentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular PlasticsDutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D EuropeDutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo PeraniDutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene nettenDutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwCDutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
 
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroepDutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
 
Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT
Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneTDutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT
Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT
 
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRGDutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
 
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdfDutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
 
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdfDutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
 
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMRDutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
 
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdfDutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
 
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFERPresentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
 
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
 

Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin 28 mei 2024

  • 1. AI OPLOSSINGEN BIJ DE NETBEHEERDER EV SMART CHARGING WORKSHOP Stedin | Dutch Power | 28-05- 2024
  • 2. 2 ONS WERKGEBIED Wij zijn netbeheerder in het grootste deel van Zuid- Holland en de provincies Utrecht en Zeeland. Ook beheren we de energie- infrastructuur in de regio’s Kennemerland, Amstelland en Noordoost-Friesland. Wij zorgen ervoor dat ruim 2,3 miljoen huishoudens en zakelijke klanten over energie beschikken om te wonen, werken en ondernemen. Elektriciteits- en gas gebied Gasgebied
  • 3. STEDIN IN CIJFERS 2022 Elektriciteit Gas 2.359.911 Aansluitingen elektriciteit 20.746 GWh Getransporteerde hoeveelheid elektriciteit 22 MIN Gemiddelde uitvalduur elektriciteit 58.250 KM Elektriciteitskabel (omtrek aarde is ca. 40.000 km) 2.100.134 Aansluitingen gas 3.782 MLN M3 Getransporteerde hoeveelheid gas 50 SEC Gemiddelde uitvalduur gas 28.145 KM Gasleidingen (omtrek aarde is ca. 40.000 km) 81% van onze klanten deden eenvoudig zaken met ons.
  • 4. Landelijke energie opwek Landelijke energiedistributie Regionaal netbeheer Particuliere & zakelijke klanten Toezichthouder ACM Regionale opwek- en teruglevering Stedin Gasunie gastransportnet TenneT hoogspanningsnet ONZE ROL IN DE ENERGIEKETEN
  • 5. Klimaatdoelen Vraag 1 Wat is de doelstelling voor CO2-reductie in Nederland tegen 2030 volgens het nationale klimaatbeleid? 30-35% 55-60%
  • 6. 6 Nieuw energiesysteem VERSCHILLEND PER REGIO 55-60% CO2-reductie in 2030 Opwek door zon & wind vraagt flexibiliteit & opslag Elektrificatie van mobiliteit zorgt voor grote stijging van de elektriciteitsvraag Warmte voor de gebouwde omgeving afkomstig van (hybride) warmtepomp of warmtenetten Industrie & landbouw verduurzamen met e- boilers, waterstof & geothermie
  • 8. Energietransitie Vraag 2 Hoeveel EV laadpunten verwacht Stedin te hebben moeten aansluiten in 2030? (Het waren 36K laadpunten in 2022) 155K 280K
  • 9. • Door de energietransitie verduurzaamt de energieproductie in hoog tempo. • Het elektriciteitsverbruik neemt toe: we gebruiken meer elektriciteit voor het verwarmen van gebouwen, voor elektrisch rijden en voor elektrificatie in de industrie. • Iedereen in ons verzorgingsgebied toegang geven tot duurzame energie; dát is de maatschappelijke opdracht van Stedin. • We richten daarom al onze aandacht op het mogelijk maken van de energietransitie. 9 WE STAAN VOOR DE GROOTSTE UITDAGING OOIT! DE ENERGIETRANSITIE x4,5 Laadinfrastructuur 2030 155K 2022 36K x5,5 Warmtepompen 2030 460K t/m 2022 87K x3 Zonne-energie* 2030 7 gigawatt t/m 2022 2,37 gigawatt x2 Windenergie 2030 1,6 gigawatt t/m 2022 1 gigawatt Bron: Infographic Stedin Groep jaarverslag 2022. Door ontwikkelingen kan deze data fluctueren gedurende het jaar. * Zon op dak
  • 10. Uitgangspunten bij de inzet van flexibele capaciteit: • Accusystemen gebruiken alleen flexibele capaciteit. • Sturing van laadpalen en warmtepompen. • Restcapaciteit beschikbaar maken voor flexibele klanten. • Normering netbewust laden en aftoppen opwekpieken zon-op-dak. 10 Optimaal Benutten FLEXIBILITEIT WORDT DE NORM
  • 11. 11 0 2.000.000 4.000.000 6.000.000 8.000.000 10.000.000 Geprognotiseerde groei EV in Nederland (ElaadNL outlook M scenario) Is de EV het probleem of de oplossing van het probleem?
  • 12. Urgentie Vraag 3 Hoeveel procent van Stedin’s distributie trafo’s raakt overbelast in 2035 als we met EV’s ‘dom’ blijven laden? 14% 20%
  • 13. 13 # OVERBELASTE DISTRIBUTIETRAFO’S AM REVIEW & DOM LADEN EV 2025 2030 2035 Rotterdam 111 (5 %) 164 (7 %) 211 (9 %) Den Haag 239 (14%) 289 (17 %) 390 (23 %) Utrecht 99 (10 %) 200 (19 %) 318 (31%) Stedin (excl. Enduris) 1.436 (8 %) 2.455 (13 %) 3.635 (20 %) 2035
  • 14. 14 1. Verlaagd vermogen (firm) 4 kW per laadpunt en reguliere vermogen (non-firm): 8,625 kW per laadpunt Laadzekerheid: 08:00 – 17:00 per laadpunt minimale levering van 30 kWh per 6 uur 2. Pooling van de vermogen van publieke laadpunten achter een Middenspanningsruimte (MS/LS- trafo) 3. Uniforme informatie-uitwisseling over lokaal beschikbare netcapaciteit 4. Opt-out slim laden Nb. Op basis van regionale verschillen (congestie) mag worden afgeweken van de uitgangpunten.
  • 15. Gerritsma, M. K., AlSkaif, T. A., Fidder, H. A., & van Sark, W. G. (2019). Flexibility of electric vehicle demand: analysis of measured charging data and simulation for the future. World Electric Vehicle Journal, 10(1), 14. Flexibiliteit in laadbehoefte Brinkel, N., AlSkaif, T., & Van Sark, W. (2020, September). The impact of transitioning to shared electric vehicles on grid congestion and management. In 2020 International Conference on Smart Energy Systems and Technologies (SEST) (pp. 1-6). IEEE.
  • 16. Waarde van slim laden Vraag 4 Wat is de geschatte extra reductie van CO2-uitstoot in procenten bij de overstap naar netbewust laden, enkel door het laden te verschuiven in de tijd om piekbelastingen te voorkomen? … …
  • 17. 17 De aansturing tot 2kW gaat in ca. 90% van de gevallen goed Situaties/uitzonderingen waarin de aansturing op 2kW niet goed gaat: De auto weigert het signaal, waardoor de auto niet netbewust geladen kan worden. De laadpaal heeft tijdelijk geen verbinding en ontvangt daarom geen stuursignaal; de laadpaal kan dan wel een sessie starten, maar niet netbewust laden. Downtime bij ketenpartners waardoor signalen niet doorgegeven worden. De laadsessie dient altijd gestart te worden, voordat de capaciteit beperkt kan worden.
  • 18. 18 Voorbeeld 1: Succesvolle sturing op 0kW • D.d. 27 januari. • 30 minuten niet/nauwelijks vermogen beschikbaar. • Geen overschrijding onmogelijk bij 0kW door stationair vermogen (ca. 0,01-0,02 kW). • Verder geen overschrijding.
  • 19. 19 Voorbeeld 2: Onsuccesvolle sturing op 0kW • D.d. 26 januari • Kleine overschrijding in 1 kwartier • 2 nieuwe sessies gedurende dat kwartier
  • 20. 20 Komende periode testen we netbewust laden verder en bereiden we ons voor (technische) opschaling Parallel werken Equans en Stedin zelf aan het professionaliseren van de techniek ter voorbereiding van de opschaling. Inventarisatie waardoor sturing niet altijd werkt. Landelijke trajecten op vergoedingsmodel, contract(beheer) en techniek. Uitgebreider en robuustheid testen Contract voorbereiden voor opschaling 1 2
  • 21. Eerste ervaringen pilots Vraag 1 Met ons recente FLEET project in Utrecht, met gebruik van flexibele nettarieven, wat was de reductie van EV impact op de piekmomenten? 20-30% 40-50%
  • 22. 22 LESSONS LEARNED FLEET PROJECT • Het systeem werkt! De EV’s worden geladen op basis van het meest optimale laadprofiel. • Voor de e-rijders die aan het eind van de middag “in pluggen” blijkt dat ruim 80% langer dan 10 uur aan de laadpaal staat. Met name bij deze groep is de potentie van slim laden zeer groot. • E-rijders ervaren nagenoeg geen hinder! In de anderhalve jaar tijd dat het systeem operationeel is, zijn er slechts een beperkt aantal klachten gemeld. Deze klachten zijn opgelost door slim laden structureel voor deze e-rijders uit te zetten. • Ook blijkt dat in de praktijk de “overrule” knop nagenoeg niet wordt gebruikt. • De impact van het laden van EV’s tijdens piekmomenten is met 40 tot 50% gedaald. Dit percentage blijft voor nu hangen rond deze getallen, omdat met name oude EV’s uitgesteld laden nog niet ondersteunen (bij deze modellen zijn de normen nog niet volledig geïmplementeerd). De consequentie is dat nu standaard elke auto nog geladen wordt met een minimum laadvermogen van circa 4 kW. Binnen het project wordt aanvullend onderzoek gedaan hoe we de EV’s die uitgesteld laden wel ondersteunen er uit kunnen filteren zodat we voor deze groep een stap verder kunnen gaan. De eerste inzichten zijn positief e.e.a. zal leiden tot een verdere verlaging van de impact. • Tot slot zien we een sterke correlatie tussen de energietarieven en de beschikbare netcapaciteit. We verwachten dat in de toekomst – wanneer het aandeel wind op zee substantieel is gegroeid – deze correlatie zal afnemen. SLIM LADEN - MET FLEXIBELE NETTARIEVEN
  • 23. Aanpak met AI Vraag 2 Wat voorspellen we met onze AI modellen? De belasting op de trafo zonder EV gebruik De belasting van het EV gebruik
  • 24. 24 Prognosemodel maakt voorspelling van verwachte drukte en ruimte voor EV laden Creëer historie zonder EV Bepaal historische relaties met externe data Voorspel voor de toekomst (prognose) Bepaal vervolgens de ruimte t.o.v. maximale capaciteit van een transformator*
  • 25. 25 Toegepast met Gradient boosting (Light GBM) model 25 • World class model en vaak winnaar van coding competitions (Kaggle) • Gebaseerd op een bos aan beslisbomen, elke voortbouwend op de fout van de volgende Aanpak 1. Bouw 1e model 1. Bepaal fout tussen voorspellingen en werkelijkheid 2. Bouw 2e model dat resterende fout voorspelt 3. Combineer model 1 en 2 voor totale voorspelling 1. Weging tussen de modellen o.b.v. instelling 2. Bepaal fout tussen voorspellingen en werkelijkheid 4. Herhaal stappen 2 en 3 tot eindcriteria is gehaald Error Herhaal
  • 26. 26 We gebruiken voor de voorspelling verschillende bronnen HIS • Active Power • Reactive power Weather • KNMI 48h ahead Nedu consumption • User profiles Holidays • School • National • Construction Flex decisions • Reduction amount • Effect per trafo (not always 1:1) Customer power • Wind, solar • Usage
  • 27. 27 Kiezen van model horizon Modelprestaties hangen af van de hoeveelheid informatie. - Te veel of te weinig data kan nadelig zijn. - Meer data kan prestaties verbeteren, maar kan ook minder relevante oudere data bevatten. - Snelheid waarmee recente veranderingen worden opgepikt hangt af van de tijdshorizon. - Kleine datasets kunnen seizoensgebonden effecten niet volgen als ze niet aanwezig zijn. - Dit geldt ook voor extreme weersomstandigheden die vaker in de herfst voorkomen. Huidige oplossing Meest recente datum van - start van representatief moment (hardcoded) - 15 maanden aan data Betere oplossing? Trial & error om de beste horizon te vinden - Groot risico op overfitting
  • 28. Beschikbaarheid data Vraag 3 Is het mogelijk om een voorspelling te maken als er geen historie beschikbaar is voor een trafo? Nee Ja
  • 29. 29 We gebruiken voor de voorspelling verschillende bronnen HIS • Active Power • Reactive power Weather • KNMI 48h ahead Nedu consumption • User profiles Holidays • School • National • Construction Flex decisions • Reduction amount • Effect per trafo (not always 1:1) Customer power • Wind, solar • Usage
  • 30. Beschikbaarheid data Vraag 4 Hoeveel keer slechter is gemiddeld de voorspelling van een onbemeten station vergeleken met een bemeten station? 2x 4x
  • 32. 32 MLOps architectuur Het voorspelmodel moet robuust worden geoperationaliseerd met focus op o.a. - Standaardisatie - Beheersbaarheid - Betrouwbaarheid - Transparantie - Wet- en regelgeving
  • 33. Waarde netbewust laden Vraag 5 Wat is de geschatte waarde in vorm van voorkoming van investeringen in het elektriciteitsnet volgens het NAL? … …
  • 35. 35