SlideShare a Scribd company logo
NRP Nationale Transformatie en Renovatiedag
#vjprofs
12:55 Opening programma door dagvoorzitter Jaap van Rhijn, Programmadirecteur
herontwikkelingslocaties Cordaan en voorzitter Werkgroep Kantoren Deltaplan
Duurzame Renovatie DGBC
13:10 Interview Rob van Wingerden, Voorzitter Raad van Bestuur Koninklijke BAM Groep
13:40 Anne Luijten, directeur NRP en Bas van de Griendt, programmamanager NRP Circulair
14:10 Discussie onder leiding van middagvoorzitter Jaap van Rhijn met Vincent Gruis,
Professor of Housing Management, Delft University of Technology, Thijs Asselbergs,
Architect en Professor Architectural Engineering Delft University of Technology en
Wessel de Jonge, Hoogleraar Heritage & Design Delft University of Technology
14.40 Pauze
Uw dagvoorzitter
Jaap van Rhijn
#vjprofs
Cordaan
#vjprofs
Interview dagvoorzitter met
Rob van Wingerden
#vjprofs
Koninklijke BAM Groep
#vjprofs
Anne Luijten Bas van de Griendt
NRP NRP
NRP Nationale Renovatiedag
27 juni 2018
Anne Luijten, directeur NRP
Bas van de Griendt, programmamanager #NRPcirculair
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT7
NRP: PLATFORM VOOR KOPLOPERS
Maatschappelijke doelstelling:
“Het bevorderen van een duurzaam (her)gebruik van de
bestaande gebouwde omgeving”
Motto:
“Het nieuwe vastgoed staat er al”
NRP PARTNERS
NRP BEGUNSTIGERS
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT8
• Adviesbureaus
• Advocatenkantoren
• Architectenbureaus
• Banken en financiële
• Instellingen
• Beleggers
• Bouwbedrijven
• Installateurs
• Ontwikkelaars
• Toeleveranciers
• Woningcorporaties
• Brancheorganisaties
SEGMENTEN NRP NETWERK
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT10
KENNIS STAAT CENTRAAL
• Kennisdelen: ieder brengt zijn eigen kennis in
• Vanuit een open, onvoorwaardelijke houding
• Vanuit vertrouwen en gedeelde ambitie
• Vanuit de creativiteit van het netwerk ontstaat innovatie
 Samen kom je verder: SAMENWERKING is de sleutel
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT11
RENOVATIE EN TRANSFORMATIE ACTUELER DAN OOIT
• Het nieuwe ‘normaal’
• De bestaande gebouwde omgeving maakt het verschil in
maatschappelijke opgaven:
• energietransitie, verduurzaming
• naar een circulaire economie
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT12
#NRPCIRCULAIR
Duurzaam gebruik bevorderen 
Circulariteit leidt tot flexibiliteit 
Verschillende omloopsnelheden lagen, materialen en delen van een gebouw 
Dynamisch gebruik en langere levensduur
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT13
DOEL VAN HET PROGRAMMA
Met elkaar uitvinden - in de praktijk – hoe je het aanpakt
• Kennis ophalen en kennis delen
• Met elkaar experimenteren: casus
• Handreiking bieden met vuistregels
• NRP Code
 Mensen in beweging krijgen, perspectief van handelen bieden
CONTEXT EN SAMENWERKINGEN
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT14
• Transitieagenda en Bouwagenda
• Samenwerking met TU Delft en AMS
• Ondersteuning door
Ministerie van BZK en RVO Nederland
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT15
Deelnemende partners
Overige deelnemers
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT17
HET MOET ANDERS
• Nieuwe rollen
• Van product naar dienst
• Nieuwe businessmodellen
• Kennis delen, open houding, persoonlijke drijfveer
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT18
SAMENWERKING LEIDT TOT VERNIEUWING
• Inspireren, goede voorbeelden laten zien, voordelen laten zien
• Opdrachtgever en uitvoerder samen tot nieuwe oplossingen komen
• Overheid: normen stellen en goede voorbeeld geven
NRP: samenwerking faciliteren en rol van aanjager
Aan de slag! Maar dan wel samen
Programma #NRPcirculair
Bas van de Griendt
27 juni 2018
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT20
Jeannette Levels, LBP | Sight
“MPG en vuistregels voor circulair
renoveren en transformeren”
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT21
Petran van Heel, ABN∙AMRO
“Financiering en businessmodellen
bij circulair (ver)bouwen”
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT22
Kees van Es, Beelen Sloopwerken
“De nuchtere kijk van een sloper op
circulair bouwen”
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT23
Moniek Hendriks, Woonbedrijf
“Materiaalstromen, voorbeelden en
verhalen van een corporatie”
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT24
Sturen op een overgang van
een lineaire naar een circulaire economie?
1. Waarde en vooral milieudruk van grondstoffen
centraal stellen
2. Vuistregels gebruiken voor een optimaal gebruik
van grondstoffen
3. Grondstoffenstromen in de bouw in kaart brengen en volgen
4. Verantwoording / Rekenschap afleggen over
het gebruik van grondstoffen
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT25
Drie-stappen-strategie voor circulair (ver)bouwen
Trias Rebus
naar analogie
van de
Trias Energetica
T R I A S
+
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT26
The Pace Layering Concept & Shearing Layers of Change
Structure 30 – 300 years
Site eternal
Bron: Stewart Brand (1994)
Skin 20 years
Services / Systems 7 – 15 yearsth
Space plan / Setting 3 – 30 years
Stuff 1 day – 1 month
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT27
Liander, Duiven
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT28
Lagere milieu-impact → bijdrage bouwdelen aan MPG
Kantoren Woningen
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT29
Bij hergebruik casco
€ 0,48 per m² bvo
Indien nieuwbouw casco
€ 0,48 + € 0,38 per m² bvo
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT30
• BETON per m3
CEMIII € 7,00 i.p.v. € 14,50 (52%)
CEMI € 7,00 i.p.v. € 27,80 (75%)
• TUSSENWAND per m2
€ 1,41 i.p.v. € 1,85 (24%)
• BAKSTEEN per ton
€ 16,06 i.p.v. € 24,60 (35%)
“Materialen zijn niet circulair,
toepassingen kunnen dat wel zijn”
Jeannette Levels, LBP | Sight
NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT32
OPROEP
Voorbeelden & Verhalen
Jeannette Levels, LBP | Sight
2e BIJEENKOMST
#NRPcirculair
13 juni 2018
Meer weten over het
programma #NRPcirculair?
bel of mail met
Bas van de Griendt
tel. 06 22088422 e-mail b.vandegriendt@nrp.nl
Discussie op het podium
#vjprofs
Jaap van Rhijn Wessel de Jonge Thijs Asselberg Vincent Gruis
Cordaan Delft University of Technology Delft University of Technology Delft University of Technology
38
https://vimeo.com/260053825
39
Pauze
#vjprofs
Programma
15:10 Niels Bloem, Partner, Director Valuations Colliers International
15:40 Marco Bijkerk, Manager Innovative Technologies New Business Development Remeha
16:10 Caroline Weebers, partner Weebers Vastgoed Advocaten
16.40 Jan Latten, Bijzonder hoogleraar Sociale Demografie Universiteit van Amsterdam /
Hoofddemograaf CBS
17.10 Wrap up door dagvoorzitter
17:20 Uitreiking Gulden Feniks
Geurt van Randeraat, juryvoorzitter NRP Gulden Feniks, oprichter en directeur SITE urban
development.
De Gulden Feniks wordt uitgereikt door Ton Meijer, Chairman/Co-Founder MeyerBergman Erfgoed
Groep, oprichter MAB, bekend van Westergasfabriek en Paleis Soestdijk.
18:00 Netwerkborrel
#vjprofs
Niels Bloem
#vjprofs
Colliers International
TAXEREN VAN CIRCULAIRE GEBOUWEN
EXPERTS OP DE TOEKOMST VAN VASTGOED
https://www.linkedin.com/in/niels-
bloem-5248b82b/
NIELS.BLOEM@COLLIERS.COM
PARTNER / DIRECTOR VALUATIONS
NIELS BLOEM MRE MRICS RT RMT
HOE WERKEN TAXATEURS?
HOE KOMT CIRCULARITEIT
TERUG IN TAXATIES?
WAT IS DE ROL VAN DE
TAXATEUR IN DE TOEKOMST?
IVS EN EVS
WETTELIJKE NORMEN
RICS EN RED BOOK
NRVT
HOE WERKEN TAXATEURS?
DE VERANDERING
Energielabels Verkoopbaarheid +
verhuurbaarheid +
transformatiemogelijkheden
Licence to operate
HOE KIJKEN TAXATEURS AAN TEGEN
DUURZAAMHEID
Niet duurzaam:
marktwaarde lager
Sterke verschillen
per regio
HOE KIJKEN TAXATEURS AAN TEGEN
DUURZAAMHEID
HOE KIJKEN TAXATEURS AAN TEGEN CIRCULARITEIT
Weinig
concrete
voorbeelden
Materialen-
paspoort
Oogstlijst Niet alleen
materialen, ook
verandering qua
functies
Kosten hoger
dan reguliere
bouw
Beleggingsmarkt
is beperkt klaar
voor circulaire
gebouwen
CASUS THE EDGE
Markthuur
hoger: lagere
energiekosten
Exit yield:
toekomstwaarde
beter, minder
afschrijving
Resultaat:
marktwaarde
hoger dan regulier
gebouw
Onderhoud: lager
BAR/ NAR:
minder risico op
wederverhuur en
financierbaarheid
MARKTWAARDE HOGER ?
DE OVERTREFFENDE TRAP
CASUS CIRCL
Exit yield:
nog hogere
toekomstige
marktwaarde,
nog minder
afschrijving
Exit niet alleen
gebouw ook
materialen
Markthuur
hoger,
nog lagere
energiekosten
Onderhoud
gelijk
Resultaat:
Marktwaarde
hoger ?
MARKTWAARDE NOG HOGER?
Automatisch
waarderen:
combinatie met
mensenwerk
Uitgebreide
argumentatie:
hoe kom je aan
de marktwaarde
Strategisch
adviseur:
visie op waarde
ontwikkeling
Data driven
Innnoveren,
maar ook
improviseren
DE TAXATEUR IN DE TOEKOMST
Marco Bijkerk
#vjprofs
Remeha
Circular
Energy?
Marco Bijkerk
Manager Innovative Technologies Remeha
a exponential time frame……………….
fromfrom 1750 until today
Responsibility
Our water Our atmosphere
Energy transition
• Clean from source to end user
• CO2 reduction/ €
• Route towards 2050 (85% of the
dwellings already exists)
• Climate deal Paris  no carbon in
residential buildings
remeha.nl29-6-2018
Moving to 2050
No carbon allowed from residential applications
remeha.nl 72
What is waist when we discuss
energy?
Can we make energy Circular?
Water flows from high to low
 Lowest level is sea level
Energy flows from hot to cold
 Lowest natural temperature is ambient T
 Not Circular, but there are several levels!
15300000000000000kWh /day
58 kWh/pp/day
Input = output thanks to CO2
Warmtevraag
Zonlicht aanbod
Elektriciteitsvraag eindgebruiker
Year/day
Quantity
78
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
-2,0
-1,0
0,0
1,0
2,0
3,0
1
4
7
10
13
16
19
22
Maanden
Vermogen[kW]
Uren van de dag
Electricity demand and production (total) [kW] )
Average house (1600m3 gas consumption)
2,0-3,0
1,0-2,0
0,0-1,0
-1,0-0,0
-2,0--1,0
Research Remeha
Waist heat
Usage (hp)
Electricity
Sun
Electricity
• Supply and demand are not in balance
• No storage  100% sustainable not possible
• Inefficient transport
Waist heat
Usage (car)
Supply Demand
CO2 intensity
remeha.nl 83
Breakeven COP  0,63/0,19= 3,5
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
0,8
2010 2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050
ExhausttCO2perkWh[kg]
Year
Exhaust of CO2 / kWh Elektriciteit
Gas
scenario duurzame gas in de mix (waterstof, groen, P2G)
scenario, duurzame elektriciteit in de mix, ook in de winter
scenario: gas wordt niet duurzamer
scenario gas wordt voor de helft duurzaam
scenario vraag naar elektriciteit neemt harder toe dan
verduurzaming
scenario elektriciteit wordt voor de helft duurzaam
Circular?
What is natures solution?
CO2 + H2O +  C6H12O6 + O2
System Ƞ: = 0,001%
C6H12O6 + O2  CO2 + H2O + energie
Ƞ =10 %
Ƞ = 0,01 %
Important characteristics
• 100% sustainable
• There are users of energy
• Transport of energy
• No new CO2 is created, It’s completely circular, The
system is in balance and short living CO2 is no problem,
• Efficiency is a bit low…..
• Supply and demand are not connect
 storage in chemicals
Source: Fraunhofer Instituut
+ 2H2O  2H2 + O2
}
CO2+ Energy
4H2 + CO2  2H2O + CH4
Hydrogen
Transport & storage
93
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
-2,0
-1,0
0,0
1,0
2,0
3,0
1
4
7
10
13
16
19
22
Maanden
Vermogen[kW]
Uren van de dag
Electricity demand and production (total) [kW] )
Average house (1600m3 gas consumption)
2,0-3,0
1,0-2,0
0,0-1,0
-1,0-0,0
-2,0--1,0
Research Remeha
Field test
remeha.nl 95
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
-2,0
-1,0
0,0
1,0
2,0
3,0
1
4
7
10
13
16
19
22
Maanden
Vermogen[kW]
Uren van de dag
Electricity demand and production (total) [kW]
Average house with PV and u-chp
2,0-3,0 1,0-2,0
0,0-1,0 -1,0-0,0
-2,0--1,0
Research Remeha
Year round hourly Electricity import
and export of the total house
Field test, first results: the grid
What does this mean?
Save energy where possible
We need a level playing field based on CO2 reduction. Not a choice of
technologies or energy carriers
CO2 reduction all-electric is not sufficient.
Storage of energy in gas is a must
Key in reducing CO2 is managing the grid demand  avoid peak loads.
Create high value energy no waist heat
remeha.nl 101
Storage
Powerplant Boiler
Power to
gas
CHP GHP GHP
EHP
Battery
Existing grid
Caroline Weebers
#vjprofs
Weebers Vastgoed Advocaten
Circulair ontwerpen en bouwen
NRP renovatiedag 27-6-2018
Aanbesteden en aanjagen
Samenwerken en stappen zetten
Eigendom en euro’s
Mr. Caroline Weebers-Vrenken MRE
lid NRP Denktank wet- en regelgeving
Aanbesteden is aanjagen
‘De toepassingen zijn er al; het is een kwestie van vragen.’
‘De markt is nog niet klaar voor circulair bouwen.’
- Toepassing van meer dan (??) procent aan:
 hergebruikt materiaal
 te hergebruiken materiaal (direct/na verwerking)
 ‘losmaakbaar’/vervangbaar materiaal
Aanbesteden is aanjagen
• Maak een multidisciplinaire aanpak mogelijk via ‘percelen’ en/of later
toe te voegen partijen
• Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het eindresultaat
• Garanties vragen voor prestatie en koppelen aan optie onderhoud
• Beloon inzet tot innovatie obv kosten (kansendossier)
• Duidelijke exitmomenten
Aanbesteden is aanjagen
Voorwerk: breng de materialen in het gebouw volledig in beeld.
Breng proces en doelstelling zo goed mogelijk in beeld:
Geen metersdik PvE, maar referenties als (globaal) toetsingskader.
Voorkomen van loze beloften?
- Sterke selectieprocedure
- Dialogen en/of interviews
- Sterke verificatieprocedure
- Wachtkamermodel
Samenwerken en stappen zetten
• Wat kennen we? Opdracht en aanneming
traditioneel, bouwteam, UAV
geïntegreerd, D&B en UAV-GC
• Wat kunnen en moeten we?
Samenwerken
Cocreatie
(ontwerp&uitvoering)
Samenwerken en stappen zetten
Projectmatige alliantie:
• Doelstelling: innovatie van ‘product’.
• Doelstelling: kennis en netwerk delen
• Benoemen: kaders pilots… opdrachten/aanneming/leveringen en prijs
• Projectorganisatie, communicatiestrategie en geheimhouding
• Exclusiviteit
• Evaluatie
• Exit
Eigendom en euro’s
Eigendom knippen: Kan het …… simpel?
- Door vestiging van een opstalrecht
- Door gebruik van materialen die geen bestanddeel worden:
naar verkeersopvatting niet verbonden zijn en zonder ‘schade
van betekenis’ zijn te demonteren / niet aard- en nagelvast.
Verkeersopvatting: in het maatschappelijk verkeer levende opvattingen.
Eigendom en euro’s
1. Eigendom van circulaire materialen koop/opstalrecht = €
2. Gebruik van circulaire materialen huur/erfpacht = €
3. Optieovereenkomsten:
recht om te kopen/ruilen/gebruiken optievergoeding = €
Afgeleiden daarvan: door dienstverlening vergroten van
de kans te kopen, verkopen, ruilen, huren, verhuren.
MEERWAARDECREATIE
Combinatie met exploitatie/onderhoud
Eigendom en Euro’s
• Plaatsing, onderhoud en terugname:
constructies? (structure)
gevels? (skin)
verwarmingsinstallaties? (services)
- Verplichte teruggave?
- Hoe werkt: verzekering - belasting - hypotheek - doorverkoop
- Overdraagbare contracten (derivaten)?
To do…
- Werken aan best practices en eenvoudige modellen
- Lobby voor incentives van de overheid
- Sturen op juiste timing van wettelijke kaders
Dank voor uw aandacht!
www.vastgoed-advocaten.nl
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018
Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018

More Related Content

Similar to Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018

Groningen handout recapitulatie ce 17022017
Groningen handout recapitulatie ce 17022017Groningen handout recapitulatie ce 17022017
Groningen handout recapitulatie ce 17022017
NederlandCirculair
 
Verslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijk
Verslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijkVerslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijk
Verslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijkHogeschool Utrecht
 
Gesloten kringlopen en de mens centraal
Gesloten kringlopen en de mens centraalGesloten kringlopen en de mens centraal
Gesloten kringlopen en de mens centraal
Rosie Blankers
 
Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016
Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016
Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016
Kraaijvanger Architects
 
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de WerfOperatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
Els Brouwers
 
SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...
SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...
SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...
Tanja Nolten
 
SMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de Bouw
SMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de BouwSMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de Bouw
SMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de Bouw
Tanja Nolten
 
Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018
Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018
Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018
Alice Fermont
 
Henk Visscher over duurzaam bouwen @ Create Energy
Henk Visscher over duurzaam bouwen @ Create EnergyHenk Visscher over duurzaam bouwen @ Create Energy
Henk Visscher over duurzaam bouwen @ Create Energy
CLICKNL
 
Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'
Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'
Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'
Els Brouwers
 
Presentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - Woonbedrijf
Presentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - WoonbedrijfPresentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - Woonbedrijf
Presentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - Woonbedrijf
NRP
 
Rapport kansen voor kleine windturbines
Rapport kansen voor kleine windturbinesRapport kansen voor kleine windturbines
Rapport kansen voor kleine windturbines
Frank Stroeken
 
Informatiesessie energie co2 en transport
Informatiesessie energie co2 en transportInformatiesessie energie co2 en transport
Informatiesessie energie co2 en transport
Boris de Jong
 
Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014
Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014
Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014
Hendriks Coppelmans Bouwgroep BV
 
Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018
Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018
Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018
COMEET
 
Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid
Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid
Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid
COMEET
 
Nog slimmer met Smart Energy Grids
Nog slimmer met Smart Energy GridsNog slimmer met Smart Energy Grids
Nog slimmer met Smart Energy GridsPraktijkleerstoel
 
Energiemanagement nibag
Energiemanagement nibagEnergiemanagement nibag
Energiemanagement nibagJacco_Bakker
 
Verduurzamen?Verduurzamen!
Verduurzamen?Verduurzamen!Verduurzamen?Verduurzamen!
Verduurzamen?Verduurzamen!
Netherlands Enterprise Agency (RVO.nl)
 

Similar to Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018 (20)

Groningen handout recapitulatie ce 17022017
Groningen handout recapitulatie ce 17022017Groningen handout recapitulatie ce 17022017
Groningen handout recapitulatie ce 17022017
 
Verslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijk
Verslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijkVerslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijk
Verslag Workshop D2 - Klimaatneutraal bouwen in de praktijk
 
Gesloten kringlopen en de mens centraal
Gesloten kringlopen en de mens centraalGesloten kringlopen en de mens centraal
Gesloten kringlopen en de mens centraal
 
Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016
Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016
Gesloten kringlopen en de mens centraal juni 2016
 
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de WerfOperatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
 
SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...
SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...
SMARTCirculair Excellencedag | TNO-onderzoek hoe gaan we optimaal met bouwmat...
 
SMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de Bouw
SMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de BouwSMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de Bouw
SMARTCirculair Excellencedag 2020 | TNO Opcircelen in de Bouw
 
Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018
Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018
Jaarplan onderzoek en innovatie Waternet 2018
 
Henk Visscher over duurzaam bouwen @ Create Energy
Henk Visscher over duurzaam bouwen @ Create EnergyHenk Visscher over duurzaam bouwen @ Create Energy
Henk Visscher over duurzaam bouwen @ Create Energy
 
Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'
Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'
Open Ruimte, Open Blik_Lezing Tim Devos_'Open ruimte, open plan'
 
Presentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - Woonbedrijf
Presentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - WoonbedrijfPresentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - Woonbedrijf
Presentatie Moniek Hendriks tijdens 2e bijeenkomst NRP Circulair - Woonbedrijf
 
Rapport kansen voor kleine windturbines
Rapport kansen voor kleine windturbinesRapport kansen voor kleine windturbines
Rapport kansen voor kleine windturbines
 
Informatiesessie energie co2 en transport
Informatiesessie energie co2 en transportInformatiesessie energie co2 en transport
Informatiesessie energie co2 en transport
 
hanblad 28 najaar 2016
hanblad 28 najaar 2016hanblad 28 najaar 2016
hanblad 28 najaar 2016
 
Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014
Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014
Kennisbijeenkomst Energetisch renoveren Hendriks Coppelmans 15 mei 2014
 
Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018
Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018
Inspratiedag cultuur@klimaat 01.03.2018
 
Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid
Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid
Inspiratiedag duurzaam cultuurbeleid
 
Nog slimmer met Smart Energy Grids
Nog slimmer met Smart Energy GridsNog slimmer met Smart Energy Grids
Nog slimmer met Smart Energy Grids
 
Energiemanagement nibag
Energiemanagement nibagEnergiemanagement nibag
Energiemanagement nibag
 
Verduurzamen?Verduurzamen!
Verduurzamen?Verduurzamen!Verduurzamen?Verduurzamen!
Verduurzamen?Verduurzamen!
 

More from NRP

Presentatie Ministerie van BZK
Presentatie Ministerie van BZK Presentatie Ministerie van BZK
Presentatie Ministerie van BZK
NRP
 
NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5
NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5
NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5
NRP
 
NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4
NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4
NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4
NRP
 
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3
NRP
 
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2
NRP
 
NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1
NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1
NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1
NRP
 
Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...
Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...
Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...
NRP
 
Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg...
 Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg... Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg...
Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg...
NRP
 
Amstel III the Reuse City- Dominik Lukkes
Amstel III the Reuse City- Dominik LukkesAmstel III the Reuse City- Dominik Lukkes
Amstel III the Reuse City- Dominik Lukkes
NRP
 

More from NRP (9)

Presentatie Ministerie van BZK
Presentatie Ministerie van BZK Presentatie Ministerie van BZK
Presentatie Ministerie van BZK
 
NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5
NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5
NPR Masterprijs Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 5
 
NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4
NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4
NRP - Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 4
 
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 3
 
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2
NRP Masterprijs inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 2
 
NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1
NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1
NRP Masterprijs, inzending 2019 - Afstudeerboek herontwikkeling julianakerk 1
 
Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...
Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...
Factsheet parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling - Roadshow parkeren NRP De...
 
Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg...
 Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg... Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg...
Presentatie van Spart voor Roadshow Parkeren van NRP Denktank Wet- en regelg...
 
Amstel III the Reuse City- Dominik Lukkes
Amstel III the Reuse City- Dominik LukkesAmstel III the Reuse City- Dominik Lukkes
Amstel III the Reuse City- Dominik Lukkes
 

Presentaties NRP nationale transformatie en renovatiedag 2018

  • 1. NRP Nationale Transformatie en Renovatiedag #vjprofs 12:55 Opening programma door dagvoorzitter Jaap van Rhijn, Programmadirecteur herontwikkelingslocaties Cordaan en voorzitter Werkgroep Kantoren Deltaplan Duurzame Renovatie DGBC 13:10 Interview Rob van Wingerden, Voorzitter Raad van Bestuur Koninklijke BAM Groep 13:40 Anne Luijten, directeur NRP en Bas van de Griendt, programmamanager NRP Circulair 14:10 Discussie onder leiding van middagvoorzitter Jaap van Rhijn met Vincent Gruis, Professor of Housing Management, Delft University of Technology, Thijs Asselbergs, Architect en Professor Architectural Engineering Delft University of Technology en Wessel de Jonge, Hoogleraar Heritage & Design Delft University of Technology 14.40 Pauze
  • 2. Uw dagvoorzitter Jaap van Rhijn #vjprofs Cordaan
  • 4. Interview dagvoorzitter met Rob van Wingerden #vjprofs Koninklijke BAM Groep
  • 5. #vjprofs Anne Luijten Bas van de Griendt NRP NRP
  • 6. NRP Nationale Renovatiedag 27 juni 2018 Anne Luijten, directeur NRP Bas van de Griendt, programmamanager #NRPcirculair
  • 7. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT7 NRP: PLATFORM VOOR KOPLOPERS Maatschappelijke doelstelling: “Het bevorderen van een duurzaam (her)gebruik van de bestaande gebouwde omgeving” Motto: “Het nieuwe vastgoed staat er al”
  • 8. NRP PARTNERS NRP BEGUNSTIGERS NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT8
  • 9. • Adviesbureaus • Advocatenkantoren • Architectenbureaus • Banken en financiële • Instellingen • Beleggers • Bouwbedrijven • Installateurs • Ontwikkelaars • Toeleveranciers • Woningcorporaties • Brancheorganisaties SEGMENTEN NRP NETWERK
  • 10. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT10 KENNIS STAAT CENTRAAL • Kennisdelen: ieder brengt zijn eigen kennis in • Vanuit een open, onvoorwaardelijke houding • Vanuit vertrouwen en gedeelde ambitie • Vanuit de creativiteit van het netwerk ontstaat innovatie  Samen kom je verder: SAMENWERKING is de sleutel
  • 11. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT11 RENOVATIE EN TRANSFORMATIE ACTUELER DAN OOIT • Het nieuwe ‘normaal’ • De bestaande gebouwde omgeving maakt het verschil in maatschappelijke opgaven: • energietransitie, verduurzaming • naar een circulaire economie
  • 12. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT12 #NRPCIRCULAIR Duurzaam gebruik bevorderen  Circulariteit leidt tot flexibiliteit  Verschillende omloopsnelheden lagen, materialen en delen van een gebouw  Dynamisch gebruik en langere levensduur
  • 13. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT13 DOEL VAN HET PROGRAMMA Met elkaar uitvinden - in de praktijk – hoe je het aanpakt • Kennis ophalen en kennis delen • Met elkaar experimenteren: casus • Handreiking bieden met vuistregels • NRP Code  Mensen in beweging krijgen, perspectief van handelen bieden
  • 14. CONTEXT EN SAMENWERKINGEN NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT14 • Transitieagenda en Bouwagenda • Samenwerking met TU Delft en AMS • Ondersteuning door Ministerie van BZK en RVO Nederland
  • 15. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT15 Deelnemende partners
  • 17. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT17 HET MOET ANDERS • Nieuwe rollen • Van product naar dienst • Nieuwe businessmodellen • Kennis delen, open houding, persoonlijke drijfveer
  • 18. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT18 SAMENWERKING LEIDT TOT VERNIEUWING • Inspireren, goede voorbeelden laten zien, voordelen laten zien • Opdrachtgever en uitvoerder samen tot nieuwe oplossingen komen • Overheid: normen stellen en goede voorbeeld geven NRP: samenwerking faciliteren en rol van aanjager Aan de slag! Maar dan wel samen
  • 19. Programma #NRPcirculair Bas van de Griendt 27 juni 2018
  • 20. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT20 Jeannette Levels, LBP | Sight “MPG en vuistregels voor circulair renoveren en transformeren”
  • 21. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT21 Petran van Heel, ABN∙AMRO “Financiering en businessmodellen bij circulair (ver)bouwen”
  • 22. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT22 Kees van Es, Beelen Sloopwerken “De nuchtere kijk van een sloper op circulair bouwen”
  • 23. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT23 Moniek Hendriks, Woonbedrijf “Materiaalstromen, voorbeelden en verhalen van een corporatie”
  • 24. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT24 Sturen op een overgang van een lineaire naar een circulaire economie? 1. Waarde en vooral milieudruk van grondstoffen centraal stellen 2. Vuistregels gebruiken voor een optimaal gebruik van grondstoffen 3. Grondstoffenstromen in de bouw in kaart brengen en volgen 4. Verantwoording / Rekenschap afleggen over het gebruik van grondstoffen
  • 25. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT25 Drie-stappen-strategie voor circulair (ver)bouwen Trias Rebus naar analogie van de Trias Energetica T R I A S +
  • 26. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT26 The Pace Layering Concept & Shearing Layers of Change Structure 30 – 300 years Site eternal Bron: Stewart Brand (1994) Skin 20 years Services / Systems 7 – 15 yearsth Space plan / Setting 3 – 30 years Stuff 1 day – 1 month
  • 27. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT27 Liander, Duiven
  • 28. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT28 Lagere milieu-impact → bijdrage bouwdelen aan MPG Kantoren Woningen
  • 29. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT29 Bij hergebruik casco € 0,48 per m² bvo Indien nieuwbouw casco € 0,48 + € 0,38 per m² bvo
  • 30. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT30 • BETON per m3 CEMIII € 7,00 i.p.v. € 14,50 (52%) CEMI € 7,00 i.p.v. € 27,80 (75%) • TUSSENWAND per m2 € 1,41 i.p.v. € 1,85 (24%) • BAKSTEEN per ton € 16,06 i.p.v. € 24,60 (35%)
  • 31. “Materialen zijn niet circulair, toepassingen kunnen dat wel zijn” Jeannette Levels, LBP | Sight
  • 32. NRP: OMDAT HET NIEUWE VASTGOED ER AL STAAT32
  • 34.
  • 36. Meer weten over het programma #NRPcirculair? bel of mail met Bas van de Griendt tel. 06 22088422 e-mail b.vandegriendt@nrp.nl
  • 37. Discussie op het podium #vjprofs Jaap van Rhijn Wessel de Jonge Thijs Asselberg Vincent Gruis Cordaan Delft University of Technology Delft University of Technology Delft University of Technology
  • 39. 39
  • 41. Programma 15:10 Niels Bloem, Partner, Director Valuations Colliers International 15:40 Marco Bijkerk, Manager Innovative Technologies New Business Development Remeha 16:10 Caroline Weebers, partner Weebers Vastgoed Advocaten 16.40 Jan Latten, Bijzonder hoogleraar Sociale Demografie Universiteit van Amsterdam / Hoofddemograaf CBS 17.10 Wrap up door dagvoorzitter 17:20 Uitreiking Gulden Feniks Geurt van Randeraat, juryvoorzitter NRP Gulden Feniks, oprichter en directeur SITE urban development. De Gulden Feniks wordt uitgereikt door Ton Meijer, Chairman/Co-Founder MeyerBergman Erfgoed Groep, oprichter MAB, bekend van Westergasfabriek en Paleis Soestdijk. 18:00 Netwerkborrel #vjprofs
  • 43. TAXEREN VAN CIRCULAIRE GEBOUWEN EXPERTS OP DE TOEKOMST VAN VASTGOED
  • 45. HOE WERKEN TAXATEURS? HOE KOMT CIRCULARITEIT TERUG IN TAXATIES? WAT IS DE ROL VAN DE TAXATEUR IN DE TOEKOMST?
  • 46. IVS EN EVS WETTELIJKE NORMEN RICS EN RED BOOK NRVT HOE WERKEN TAXATEURS?
  • 47.
  • 48.
  • 50.
  • 51.
  • 52. Energielabels Verkoopbaarheid + verhuurbaarheid + transformatiemogelijkheden Licence to operate HOE KIJKEN TAXATEURS AAN TEGEN DUURZAAMHEID
  • 53. Niet duurzaam: marktwaarde lager Sterke verschillen per regio HOE KIJKEN TAXATEURS AAN TEGEN DUURZAAMHEID
  • 54. HOE KIJKEN TAXATEURS AAN TEGEN CIRCULARITEIT Weinig concrete voorbeelden Materialen- paspoort Oogstlijst Niet alleen materialen, ook verandering qua functies Kosten hoger dan reguliere bouw Beleggingsmarkt is beperkt klaar voor circulaire gebouwen
  • 56. Markthuur hoger: lagere energiekosten Exit yield: toekomstwaarde beter, minder afschrijving Resultaat: marktwaarde hoger dan regulier gebouw Onderhoud: lager BAR/ NAR: minder risico op wederverhuur en financierbaarheid MARKTWAARDE HOGER ?
  • 58.
  • 59.
  • 60.
  • 62. Exit yield: nog hogere toekomstige marktwaarde, nog minder afschrijving Exit niet alleen gebouw ook materialen Markthuur hoger, nog lagere energiekosten Onderhoud gelijk Resultaat: Marktwaarde hoger ? MARKTWAARDE NOG HOGER?
  • 63.
  • 64. Automatisch waarderen: combinatie met mensenwerk Uitgebreide argumentatie: hoe kom je aan de marktwaarde Strategisch adviseur: visie op waarde ontwikkeling Data driven Innnoveren, maar ook improviseren DE TAXATEUR IN DE TOEKOMST
  • 65.
  • 68. a exponential time frame………………. fromfrom 1750 until today
  • 70. Energy transition • Clean from source to end user • CO2 reduction/ € • Route towards 2050 (85% of the dwellings already exists) • Climate deal Paris  no carbon in residential buildings
  • 71. remeha.nl29-6-2018 Moving to 2050 No carbon allowed from residential applications
  • 73. What is waist when we discuss energy?
  • 74. Can we make energy Circular?
  • 75. Water flows from high to low  Lowest level is sea level Energy flows from hot to cold  Lowest natural temperature is ambient T  Not Circular, but there are several levels!
  • 78. 78 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec -2,0 -1,0 0,0 1,0 2,0 3,0 1 4 7 10 13 16 19 22 Maanden Vermogen[kW] Uren van de dag Electricity demand and production (total) [kW] ) Average house (1600m3 gas consumption) 2,0-3,0 1,0-2,0 0,0-1,0 -1,0-0,0 -2,0--1,0 Research Remeha
  • 79. Waist heat Usage (hp) Electricity Sun Electricity • Supply and demand are not in balance • No storage  100% sustainable not possible • Inefficient transport Waist heat Usage (car) Supply Demand
  • 80.
  • 81.
  • 82. CO2 intensity remeha.nl 83 Breakeven COP  0,63/0,19= 3,5 0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 2010 2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 ExhausttCO2perkWh[kg] Year Exhaust of CO2 / kWh Elektriciteit Gas scenario duurzame gas in de mix (waterstof, groen, P2G) scenario, duurzame elektriciteit in de mix, ook in de winter scenario: gas wordt niet duurzamer scenario gas wordt voor de helft duurzaam scenario vraag naar elektriciteit neemt harder toe dan verduurzaming scenario elektriciteit wordt voor de helft duurzaam
  • 84. What is natures solution?
  • 85. CO2 + H2O +  C6H12O6 + O2 System Ƞ: = 0,001% C6H12O6 + O2  CO2 + H2O + energie Ƞ =10 % Ƞ = 0,01 %
  • 86. Important characteristics • 100% sustainable • There are users of energy • Transport of energy • No new CO2 is created, It’s completely circular, The system is in balance and short living CO2 is no problem, • Efficiency is a bit low….. • Supply and demand are not connect  storage in chemicals
  • 88. + 2H2O  2H2 + O2 } CO2+ Energy 4H2 + CO2  2H2O + CH4 Hydrogen Transport & storage
  • 89. 93 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec -2,0 -1,0 0,0 1,0 2,0 3,0 1 4 7 10 13 16 19 22 Maanden Vermogen[kW] Uren van de dag Electricity demand and production (total) [kW] ) Average house (1600m3 gas consumption) 2,0-3,0 1,0-2,0 0,0-1,0 -1,0-0,0 -2,0--1,0 Research Remeha
  • 91. remeha.nl 95 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec -2,0 -1,0 0,0 1,0 2,0 3,0 1 4 7 10 13 16 19 22 Maanden Vermogen[kW] Uren van de dag Electricity demand and production (total) [kW] Average house with PV and u-chp 2,0-3,0 1,0-2,0 0,0-1,0 -1,0-0,0 -2,0--1,0 Research Remeha Year round hourly Electricity import and export of the total house
  • 92. Field test, first results: the grid
  • 93. What does this mean? Save energy where possible We need a level playing field based on CO2 reduction. Not a choice of technologies or energy carriers CO2 reduction all-electric is not sufficient. Storage of energy in gas is a must Key in reducing CO2 is managing the grid demand  avoid peak loads. Create high value energy no waist heat
  • 94.
  • 95.
  • 96.
  • 98. Storage Powerplant Boiler Power to gas CHP GHP GHP EHP Battery Existing grid
  • 99.
  • 101. Circulair ontwerpen en bouwen NRP renovatiedag 27-6-2018 Aanbesteden en aanjagen Samenwerken en stappen zetten Eigendom en euro’s Mr. Caroline Weebers-Vrenken MRE lid NRP Denktank wet- en regelgeving
  • 102. Aanbesteden is aanjagen ‘De toepassingen zijn er al; het is een kwestie van vragen.’ ‘De markt is nog niet klaar voor circulair bouwen.’ - Toepassing van meer dan (??) procent aan:  hergebruikt materiaal  te hergebruiken materiaal (direct/na verwerking)  ‘losmaakbaar’/vervangbaar materiaal
  • 103. Aanbesteden is aanjagen • Maak een multidisciplinaire aanpak mogelijk via ‘percelen’ en/of later toe te voegen partijen • Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het eindresultaat • Garanties vragen voor prestatie en koppelen aan optie onderhoud • Beloon inzet tot innovatie obv kosten (kansendossier) • Duidelijke exitmomenten
  • 104. Aanbesteden is aanjagen Voorwerk: breng de materialen in het gebouw volledig in beeld. Breng proces en doelstelling zo goed mogelijk in beeld: Geen metersdik PvE, maar referenties als (globaal) toetsingskader. Voorkomen van loze beloften? - Sterke selectieprocedure - Dialogen en/of interviews - Sterke verificatieprocedure - Wachtkamermodel
  • 105. Samenwerken en stappen zetten • Wat kennen we? Opdracht en aanneming traditioneel, bouwteam, UAV geïntegreerd, D&B en UAV-GC • Wat kunnen en moeten we? Samenwerken Cocreatie (ontwerp&uitvoering)
  • 106. Samenwerken en stappen zetten Projectmatige alliantie: • Doelstelling: innovatie van ‘product’. • Doelstelling: kennis en netwerk delen • Benoemen: kaders pilots… opdrachten/aanneming/leveringen en prijs • Projectorganisatie, communicatiestrategie en geheimhouding • Exclusiviteit • Evaluatie • Exit
  • 107. Eigendom en euro’s Eigendom knippen: Kan het …… simpel? - Door vestiging van een opstalrecht - Door gebruik van materialen die geen bestanddeel worden: naar verkeersopvatting niet verbonden zijn en zonder ‘schade van betekenis’ zijn te demonteren / niet aard- en nagelvast. Verkeersopvatting: in het maatschappelijk verkeer levende opvattingen.
  • 108. Eigendom en euro’s 1. Eigendom van circulaire materialen koop/opstalrecht = € 2. Gebruik van circulaire materialen huur/erfpacht = € 3. Optieovereenkomsten: recht om te kopen/ruilen/gebruiken optievergoeding = € Afgeleiden daarvan: door dienstverlening vergroten van de kans te kopen, verkopen, ruilen, huren, verhuren. MEERWAARDECREATIE Combinatie met exploitatie/onderhoud
  • 109. Eigendom en Euro’s • Plaatsing, onderhoud en terugname: constructies? (structure) gevels? (skin) verwarmingsinstallaties? (services) - Verplichte teruggave? - Hoe werkt: verzekering - belasting - hypotheek - doorverkoop - Overdraagbare contracten (derivaten)?
  • 110. To do… - Werken aan best practices en eenvoudige modellen - Lobby voor incentives van de overheid - Sturen op juiste timing van wettelijke kaders Dank voor uw aandacht! www.vastgoed-advocaten.nl