-Naipaliwanag ang iba'tibang paraan
ng pamahalaan sa pagtugon sa
implasyon.
-Natutukoy ang tungkulin ng Bangko
Sentral at ng pamahalaan sa
pagpapanatili ng matatag na presyo.
D. Needs vs.Wants
1. Pagkain 2.Tubig 3. Tirahan 4.Damit 5. Gamot
Halimbawa:
Pangangailangan (NEEDS) Pangunahing Ito
ang mga bagay na kailangan upang mabuhay.
46.
D. Needs vs.Wants
1. Mamahaling Cellphone
Halimbawa:
2. Video games
3. Milk Tea 4. Mamahaling sapatos 5. Luxury Bag
Kagustuhan (WANTS) Ito ang mga
bagay na gusto lamang ngunit maaaring
mabuhay kahit wala nito.
56.
CLOSING STATEMENT:
Ang responsablengmamamayan ay marunong mag-budget, mag-ipon,
mamili nang matalino, at inuuna ang pangangailangan bago ang kagustuhan.
Tandaan:
59.
SHORT VIDEO:
Pamprosesong Tanong:
-Kungkayo ang nasa sitwasyon ng mag-ama, ano ang maaari
ninyong gawin upang maging responsable sa paggastos kapag
tumataas ang presyo ng mga bilihin?
61.
-Nasusuri ang isangsitwasyon
sa tunay na buhay.
-Natutukoy ang suliranin at
posibleng solusyon.
62.
CASE ANALYSIS:
Case Analysisay ang pagsusuri sa isang
tunay o makatotohanang sitwasyon upang: -matukoy ang problema,
-Masuri ang dahilan
-Makapagbigay
ng solusyon
-Makagawa ng
Tamang Desisyon
#2 Annex 1.0 Pangganyak:
Panuto: Magpakita ng larawan ng:
tumataas na presyo ng bigas
gasolina
gulay
Itanong:
"Kung patuloy na tumataas ang presyo ng mga bilihin, ano kaya ang maaaring gawin ng pamahalaan?"
Sabihin:
Ngayon ay aalamin natin kung paano tumutugon ang pamahalaan upang makontrol ang implasyon.
#3 Annex 1.0 Pangganyak:
Panuto: Magpakita ng larawan ng:
tumataas na presyo ng bigas
gasolina
gulay
Itanong:
"Kung patuloy na tumataas ang presyo ng mga bilihin, ano kaya ang maaaring gawin ng pamahalaan?"
Sabihin:
Ngayon ay aalamin natin kung paano tumutugon ang pamahalaan upang makontrol ang implasyon.
#4 Maipaliwanag ang iba't ibang paraan ng pamahalaan sa pagtugon sa implasyon.
Matukoy ang tungkulin ng Bangko Sentral at ng pamahalaan sa pagpapanatili ng matatag na presyo.
#7 Pagtugon ng Pamahalaan sa Implasyon
A. Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP)
-ang pangunahing institusyon na nagpapanatili ng matatag na halaga ng pera at presyo ng mga bilihin.
#8 Pagtugon ng Pamahalaan sa Implasyon
A. Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP)
Layunin nito na:
mapanatili ang mababang implasyon
maging matatag ang ekonomiya
mapangalagaan ang halaga ng piso
#9 Pagtugon ng Pamahalaan sa Implasyon
A. Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP)
Halimbawa
Kapag masyadong mabilis ang pagtaas ng presyo, kikilos ang BSP upang mabawasan ang sobrang paggastos ng tao.
#10 B. Interest Rate
-Ito ang porsyento ng bayad kapag umutang sa bangko.
#11 B. Interest Rate.
Kapag Tumaas ang Interest Rate
✔ Mas mahal umutang.
✔ Kaunti ang nangungutang.
✔ Kaunti ang ginagastos.
✔ Bumabagal ang pagtaas ng presyo.
#12 B. Interest Rate
Kapag Bumaba ang Interest Rate
✔ Mas maraming nangungutang.
✔ Mas maraming bumibili.
✔ Lumalakas ang ekonomiya.
#13 C. Monetary Policy
Kahulugan
Ito ay mga hakbang ng Bangko Sentral upang kontrolin ang dami ng salapi sa ekonomiya.
#14 C. Monetary Policy
Ginagamit ito upang:
pababain ang implasyon
kontrolin ang paggastos
panatilihing matatag ang presyo
#15 C. Monetary Policy
Halimbawa
Kapag mataas ang implasyon,
➡ itinataas ng BSP ang interest rate.
#16 D. Fiscal Policy
Ito naman ay ginagawa ng pamahalaan sa pamamagitan ng:
✔ pagbubuwis
✔ paggasta ng gobyerno
#17 D. Fiscal Policy
Halimbawa
Kapag mataas ang implasyon:
maaaring bawasan muna ang paggastos ng gobyerno
maaaring baguhin ang buwis upang makontrol ang demand
#18 E. Price Monitoring
Ang pamahalaan ay regular na nagmo-monitor ng presyo ng mga pangunahing bilihin.
#19 E. Price Monitoring
Layunin nito na:
1. maiwasan ang overpricing
2. maprotektahan ang mamimili
3. masigurong sumusunod ang mga tindahan sa SRP kung mayroon
#20 E. Price Monitoring
Halimbawa:
✔ regular na pag-iikot sa mga pamilihan
✔ pag-inspeksyon sa mga grocery
✔ pagsita sa mga nananamantala
#21 Mahahalagang Konsepto
Bangko Sentral – nagpapanatili ng matatag na halaga ng pera at presyo.
Interest Rate – halaga ng bayad sa pag-utang.
Monetary Policy – pagkontrol ng BSP sa dami ng salapi at interest rate.
Fiscal Policy – paggamit ng buwis at paggasta ng pamahalaan upang mapanatiling matatag ang ekonomiya.
Price Monitoring – regular na pagsubaybay sa presyo upang maprotektahan ang mamimili at maiwasan ang labis na pagtaas ng presyo.
#22 Paglalahat (5 Minuto)
Tanungin ang klase:
Ano ang pangunahing tungkulin ng Bangko Sentral?
Ano ang mangyayari kapag tinaasan ang interest rate?
Ano ang kaibahan ng Monetary Policy at Fiscal Policy?
Bakit mahalaga ang price monitoring?
Paano nakatutulong ang mga ito sa pagkontrol ng implasyon?
#23 Annex 1.3 🟦 Gawain 1 – "Sino ang Kumikilos?"
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon. Isulat kung ang gumagawa ng hakbang ay BSP, Pamahalaan, o Pareho.
Sitwasyon
Sagot
1. Itinaas ang interest rate upang mabawasan ang paggastos.
______
2. Nag-inspeksyon sa mga grocery upang maiwasan ang overpricing.
______
3. Binago ang buwis upang makontrol ang demand.
______
4. Nagpatupad ng monetary policy upang pababain ang implasyon.
______
5. Nagmomonitor ng presyo ng pangunahing bilihin.
______
#24 Annex 1.4 🟨 Gawain 2 – "Ano ang Dapat Gawin?"
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon at piliin ang pinakatamang hakbang na dapat gawin ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) o ng pamahalaan.
Sitwasyon 1
Patuloy na tumataas ang presyo ng mga bilihin dahil napakaraming tao ang gumagastos at nangungutang.
A. Ibaba ang interest rate
B. Itaas ang interest rate
C. Walang gagawin
Sagot: __________
#25 Annex 1.4 🟨 Gawain 2 – "Ano ang Dapat Gawin?"
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon at piliin ang pinakatamang hakbang na dapat gawin ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) o ng pamahalaan.
Sitwasyon 2
May ilang tindahan na nagbebenta ng bigas at asukal nang mas mataas kaysa sa itinakdang presyo.
A. Mag-price monitoring
B. Magpautang nang marami
C. Magbukas ng bagong bangko
Sagot: __________
#26 Annex 1.4 🟨 Gawain 2 – "Ano ang Dapat Gawin?"
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon at piliin ang pinakatamang hakbang na dapat gawin ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) o ng pamahalaan.
Sitwasyon 3
Masyadong mataas ang implasyon kaya patuloy na bumababa ang halaga ng pera.
A. Gumamit ng monetary policy
B. Dagdagan ang paggastos ng mamimili
C. Hayaan lamang ang sitwasyon
Sagot: __________
#27 Annex 1.4 🟨 Gawain 2 – "Ano ang Dapat Gawin?"
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon at piliin ang pinakatamang hakbang na dapat gawin ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) o ng pamahalaan.
Sitwasyon 4
Napapansin ng pamahalaan na sobra ang paggastos nito kaya lalo pang tumataas ang demand sa ekonomiya.
A. Bawasan muna ang paggasta ng pamahalaan
B. Dagdagan pa ang paggasta ng pamahalaan
C. Huwag baguhin ang badyet ng pamahalaan
Sagot: __________
#28 Annex 1.4 🟨 Gawain 2 – "Ano ang Dapat Gawin?"
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon at piliin ang pinakatamang hakbang na dapat gawin ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) o ng pamahalaan.
Sitwasyon 5
Maraming mamimili ang nagrereklamo na may mga negosyong nananamantala sa presyo ng mga pangunahing bilihin.
A. Magpatupad ng regular na pag-inspeksyon sa mga pamilihan
B. Hikayatin ang mga mamimili na bumili pa nang marami
C. Hayaan ang bawat tindahan na magtakda ng anumang presyo
Sagot: __________
#29 Annex 1.5 Gawain 3: Pagtataya (5 minuto)
🟥 I. "Tama o Mali?"
Panuto: Isulat ang TAMA kung wasto ang pahayag at MALI kung hindi.
_____ 1. Ang BSP ang nagpapatupad ng monetary policy.
_____ 2. Ang fiscal policy ay tungkol sa pagbubuwis at paggasta ng pamahalaan.
_____ 3. Kapag mataas ang interest rate, mas maraming tao ang nangungutang.
_____ 4. Ang price monitoring ay tumutulong upang maiwasan ang overpricing.
_____ 5. Layunin ng BSP na mapanatiling matatag ang presyo ng mga bilihin.
#30 🟩 II. – "Iugnay Mo!"
Panuto: Pagdugtungin ang Hanay A at Hanay B.
Hanay A
A. Bangko Sentral ng Pilipinas
B. Interest Rate
C. Monetary Policy
D. Fiscal Policy
E. Price Monitoring
Hanay B
_____ 1. Pagbubuwis at paggasta ng pamahalaan
_____ 2. Pagmomonitor sa presyo ng mga bilihin
_____ 3. Pangunahing institusyon na nagpapanatili ng matatag na presyo
_____ 4. Hakbang upang kontrolin ang dami ng salapi
_____ 5. Bayad sa paghiram ng pera sa bangko
#31 Gabay ng Guro / Susi sa Pagwawasto
Annex 1.3 – Gawain 1: "Sino ang Kumikilos?"
Tamang Sagot”
1. BSP
2.Pamahalaan
3. Pamahalaan
4. BSP
5.Pamahalaan
Kabuuang Iskor: 5 puntos
Pamantayan: 1 punto sa bawat tamang sagot.
Annex 1.4 – Gawain 2: "Ano ang Dapat Gawin?"
Susi sa Pagwawasto
Tamang Sagot
1. B. Itaas ang interest rate
2. A. Mag-price monitoring
3. A. Gumamit ng monetary policy
4. A. Bawasan muna ang paggasta ng pamahalaan
5. A. Magpatupad ng regular na pag-inspeksyon sa mga pamilihan
Kabuuang Iskor: 5 puntos
Pamantayan: 1 punto sa bawat tamang sagot.
Annex 1.5 Gawain 3:
I. Tama o Mali
TAMA
TAMA
MALI
TAMA
TAMA
II. Iugnay Mo!
D
E
A
C
B
#34 Pagganyak:
"Kung May ₱200 Ka..."
Sabihin sa klase:
"Isipin ninyo na binigyan kayo ng inyong magulang ng ₱200. Ano ang una ninyong bibilhin?"
Pagkatapos ng ilang sagot itanong:
Kailangan ba talaga iyon?
Maaari bang ipunin muna?
Paano kung may mas mahalagang gastusin?
#35 Pagganyak:
"Kung May ₱200 Ka..."
Sabihin:
"Ngayon ay pag-aaralan natin kung paano maging responsableng mamamayan sa paggamit ng pera."
#37 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng budgeting, savings, at wise buying.
Natutukoy ang pagkakaiba ng needs at wants.
#38 Pagtugon ng Mamamayan
A. Budgeting (5 minuto)
-Ang budgeting ay ang paggawa ng plano kung paano gagamitin ang pera upang hindi ito maubos agad.
#39 A. Budgeting (5 minuto)
Halimbawa: May baon si Ana na ₱100.
Gastusin
Halaga
Pagkain
₱50
Inumin
₱20
Ipon
₱20
Natira
₱10
Ipaliwanag:
Hindi lahat ng pera ay kailangang gastusin agad.
#40 B. Savings - Ang savings ay perang itinatabi para sa hinaharap o oras ng pangangailangan.
#41 B. Savings (5 minuto)
Halimbawa
Kung nag-iipon si Carlo ng ₱20 bawat araw, magkakaroon siya ng:
₱20 × 30 araw = ₱600
#42 B. Savings (5 minuto)
Bakit Mahalaga ang Savings?
✔ Pang-emergency
✔ Pambili ng kailangan
✔ Pang-aral
✔ Pang-negosyo
#43 C. Wise Buying (5 minuto)
Ang wise buying ay ang matalinong pamimili.
#44 C. Wise Buying (5 minuto)
Mga Paraan ng Wise Buying
✔ Gumawa ng listahan.
✔ Ihambing ang presyo.
✔ Bilhin lamang ang kailangan.
✔ Tingnan ang kalidad.
✔ Huwag magpadala sa sale kung hindi kailangan.
#45 D. Needs vs. Wants (5 minuto)
NEEDS (Pangunahing Pangangailangan)
Ito ang mga bagay na kailangan upang mabuhay.
Halimbawa:
✔ Pagkain
✔ Tubig
✔ Tirahan
✔ Damit
✔ Gamot
#46 D. Needs vs. Wants (5 minuto)
WANTS (Kagustuhan)
Ito ang mga bagay na gusto lamang ngunit maaaring mabuhay kahit wala nito.
Halimbawa:
✔ Mamahaling cellphone
✔ Video games
✔ Milk tea
✔ Mamahaling sapatos
✔ Luxury bag
#47 Tandaan:
“Unahing tugunan ang pangangaialangan bago ang mga kagustuhan”
#48 Gawain A – Budget Ko, Ayusin Ko! (Individual)
Panuto:
Mayroon kang ₱200 na baon para sa isang araw. Kumpletuhin ang badyet sa ibaba.
Gastusin
Halaga
Pagkain
______
Inumin
______
Ipon
______
Ibang Gastos
______
Kabuuan
₱200
Sagutin:
Bakit mahalagang maglaan ng pera para sa ipon?
Ano ang maaaring mangyari kung wala kang badyet?
#49 Annex 2.3 Gawain 2 Needs o Wants? (Pair Work)
Panuto:
Isulat ang N kung Need at W kung Want.
____ 1. Bigas
____ 2. Milk tea
____ 3. Gamot
____ 4. Bagong cellphone kahit maayos pa ang luma
____ 5. Tubig
____ 6. Mamahaling sapatos
____ 7. Uniporme
____ 8. Video games
____ 9. Gulay
____ 10. Luxury bag
Pamprosesong Tanong:
Bakit mahalagang unahin ang needs kaysa wants?
#50 Pagtataya (2 Minuto)
Panuto: Piliin ang tamang sagot.
1. Ano ang tawag sa pagpaplano ng paggamit ng pera?
A. Shopping
B. Budgeting
C. Saving
D. Selling
#51 Pagtataya (2 Minuto)
Panuto: Piliin ang tamang sagot.
2. Alin ang halimbawa ng savings?
A. Pagbili ng laruan
B. Pagtabi ng pera para sa hinaharap
C. Pagkain sa restaurant araw-araw
D. Pagbili ng bagong cellphone
#52 Pagtataya (2 Minuto)
Panuto: Piliin ang tamang sagot.
3. Alin ang nagpapakita ng wise buying?
A. Bumili dahil sale.
B. Bumili kahit hindi kailangan.
C. Inihambing muna ang presyo bago bumili.
D. Ginastos agad ang lahat ng pera.
#53 Pagtataya (2 Minuto)
Panuto: Piliin ang tamang sagot.
4. Alin ang NEED?
A. Milk tea
B. Video game
C. Bigas
D. Mamahaling relo
#54 5. Ano ang dapat unahin bago bumili ng wants?
A. Luho
B. Pangangailangan
C. Uso
D. Sale
#56 Closing Statement:
Tandaan:
Ang responsableng mamamayan ay marunong mag-budget, mag-ipon, mamili nang matalino, at inuuna ang pangangailangan bago ang kagustuhan.
#58 I. Panimula (5 Minuto)
Balik-Aral
Tanungin ang klase.
Ano ang natutuhan natin sa mga nakaraang aralin?
Paano ito nakatutulong sa ating pang-araw-araw na buhay?
Sabihin:
"Hindi sapat na alam lamang natin ang mga konsepto. Mahalaga ring malaman kung paano natin ito magagamit sa tunay na buhay."
#59 Ano ang napansin ninyo sa presyo ng bigas sa video, at ano ang sinabi ng ama na dahilan nito?
Inaasahang sagot: Tumaas ang presyo ng bigas dahil sa implasyon, kung saan tumataas ang presyo ng mga bilihin. Kung kayo ang nasa sitwasyon ng mag-ama, ano ang maaari ninyong gawin upang maging responsable sa paggastos kapag tumataas ang presyo ng mga bilihin?
Inaasahang sagot: Magbadyet ng pera, unahin ang mga pangunahing pangangailangan, magkumpara ng presyo, at umiwas sa hindi kailangang gastusin.
#61 Nasusuri ang isang sitwasyon sa tunay na buhay.
Natutukoy ang suliranin at posibleng solusyon.
#62 Paglalapat sa Tunay na Buhay
Case Analysis ay ang pagsusuri sa isang tunay o makatotohanang sitwasyon upang:
matukoy ang problema,
masuri ang mga dahilan,
makapagbigay ng angkop na solusyon,
at makagawa ng tamang desisyon.
#63 Case Analysis
Mga Hakbang sa Case Analysis
1. Basahin ang sitwasyon.
Unawain muna ang pangyayari.
2. Tukuyin ang problema.
Ano ang pangunahing suliranin?
#64 III. Halimbawa (5 Minuto)
Sitwasyon
Si Ana ay may ₱150 lamang na baon sa loob ng tatlong araw.
Nais niyang bumili ng milk tea na nagkakahalaga ng ₱120 ngunit kailangan din niyang bumili ng pagkain sa paaralan.
#65 III. Halimbawa (5 Minuto)
Gabay na Tanong
Ano ang problema?
Kulang ang kaniyang pera kung bibili siya ng milk tea.
Ano ang dapat niyang gawin?
Unahin ang pagkain bago ang luho.
Bakit?
Dahil mas mahalaga ang pangangailangan kaysa kagustuhan.
#66 Mahahalagang Konsepto
✔ Unawain muna ang sitwasyon.
✔ Tukuyin ang problema.
✔ Isaalang-alang ang magiging epekto.
✔ Pumili ng pinakamainam na solusyon.
✔ Gamitin ang natutuhan sa tunay na buhay.
#67 Annex 1.2 Panuto: Pangkatang Gawain – Case Analysis (15 Minuto)
Hatiin ang klase sa tatlong pangkat. Bawat pangkat ay bibigyan ng isang sitwasyon na susuriin. Basahin at unawaing mabuti ang inyong sitwasyon. Gamitin ang 5 Hakbang sa Case Analysis upang matukoy ang suliranin, masuri ang mga sanhi, makapagbigay ng angkop na solusyon, at maipaliwanag ang inyong pasya.
Pagkatapos ng talakayan, isulat ang inyong mga sagot sa manila paper o activity sheet at magtalaga ng isang kinatawan na maglalahad ng resulta ng inyong pagsusuri sa klase sa loob ng 2–3 minuto.
Tandaan: Ang inyong mga sagot ay dapat na malinaw, makatotohanan, at nakabatay sa sitwasyong ibinigay sa inyong pangkat.
#68 Pangkat 1: Sitwasyon:
Sa Barangay Masagana, napansin ng mga residente na dumadami ang mga kabataang hindi na pumapasok sa paaralan dahil mas pinipili nilang magtrabaho upang makatulong sa kanilang pamilya. Dahil dito, marami ang hindi nakapagtatapos ng pag-aaral.
Sagutin ang sumusunod:
Ano ang pangunahing suliranin?
Ano ang mga posibleng dahilan ng suliranin?
Ano ang maaaring maging epekto nito sa komunidad?
Magbigay ng dalawang posibleng solusyon.
Alin ang pipiliin mong solusyon? Ipaliwanag kung bakit.
#69 Pangkat 2: Sitwasyon:
Maraming basura ang nakakalat sa ilog ng inyong barangay. Dahil dito, nagkakaroon ng pagbaha tuwing umuulan at dumarami ang lamok na nagdadala ng sakit.
Gawain:
Sagutan ang talahanayan.
Tanong
Sagot
Ano ang suliranin?
Ano ang sanhi nito?
Ano ang maaaring mangyari kung hindi ito maaayos?
Ano ang pinakamainam na solusyon?
Bakit ito ang iyong napiling solusyon?
#70 Pangkat 3: Sitwasyon:
Si Mark, isang Grade 10 na mag-aaral, ay madalas na nagpupuyat sa paglalaro ng online games at panonood ng social media. Dahil dito, palagi siyang inaantok sa klase, hindi nakapaghahanda sa mga pagsusulit, at bumababa ang kaniyang mga marka. Napansin din ng kaniyang guro na bihira na siyang makibahagi sa talakayan.
Sagutin ang sumusunod:
Ano ang pangunahing suliranin?
Ano ang mga posibleng dahilan ng suliranin?
Ano ang maaaring maging epekto nito kay Mark kung magpapatuloy ang kaniyang ginagawa?
Magbigay ng dalawang posibleng solusyon sa kaniyang problema.
Alin sa mga solusyon ang iyong pipiliin? Ipaliwanag kung bakit.
#71 Annex 1.3 Exit Ticket (Huling 2 Minuto)
Panuto:
Sagutin ang tanong sa isang pangungusap.
Ano ang isang aral na maaari mong gamitin sa iyong pang-araw-araw na buhay mula sa ating aralin ngayon?
Halimbawa ng sagot:
"Natutuhan kong pag-isipang mabuti ang aking mga desisyon upang makagawa ng tamang pagpili at maiwasan ang problema."
#72 Closing: Paglalahat (2 Minuto)
Tanungin ang klase.
Ano ang natutuhan ninyo sa Case Analysis?
Bakit mahalagang suriin muna ang isang sitwasyon bago gumawa ng desisyon?
#74 Balik-Aral
Tanungin ang klase.
Ano ang ibig sabihin ng implasyon?
Ano ang napansin ninyo sa presyo ng mga bilihin nitong mga nakaraang taon?
Mabuti ba o masama ang implasyon? Bakit?
Sabihin:
"Ngayon ay babalikan natin ang lahat ng ating napag-aralan tungkol sa implasyon bilang paghahanda sa ating pagtataya."
#76 Nababalikan ang mahahalagang konsepto tungkol sa implasyon.
Natutukoy ang dahilan, uri, epekto, at solusyon sa implasyon.
#77 A. Konsepto ng Implasyon
Tandaan
✔ Ang implasyon ay ang patuloy na pagtaas ng pangkalahatang presyo ng mga bilihin at serbisyo.
✔ Kapag tumataas ang presyo, nababawasan ang halaga ng pera.
#78 A. Konsepto ng Implasyon
Halimbawa
Noon:
₱50 = 2 kilo ng bigas
Ngayon:
₱50 = 1 kilo na lamang
Ibig sabihin, bumaba ang purchasing power ng pera.
#79 B. Mga Dahilan ng Implasyon
1. Demand-Pull Inflation
Mas maraming gustong bumili kaysa sa dami ng produkto.
Halimbawa:
Maraming bumibili ng bigas ngunit kaunti lamang ang suplay.
#80 2. Cost-Push Inflation
Tumataas ang gastos sa paggawa kaya tumataas din ang presyo.
Halimbawa:
mahal ang gasolina
mahal ang kuryente
mahal ang hilaw na materyales
#81 3. Imported Inflation
Pagtaas ng presyo ng mga inaangkat na produkto mula sa ibang bansa.
Halimbawa:
langis
trigo
gamot
#82 C. Mga Uri ng Implasyon
Creeping Inflation
✔ Mabagal lamang ang pagtaas ng presyo.
Walking Inflation
✔ Katamtamang pagtaas ng presyo.
#83 C. Mga Uri ng Implasyon
Galloping Inflation
✔ Napakabilis ng pagtaas ng presyo.
Hyperinflation
✔ Sobrang taas ng presyo sa napakaikling panahon.
#84 D. Mga Epekto ng Implasyon
Negatibong Epekto
Tumataas ang presyo ng bilihin.
Nababawasan ang halaga ng pera.
Humihina ang kakayahang bumili.
Lumiliit ang ipon.
Nahihirapan ang mga pamilyang mababa ang kita.
#85 D. Mga Epekto ng Implasyon
Positibong Epekto (Kung Katamtaman Lamang)
Maaaring dumami ang produksyon.
Nadaragdagan ang oportunidad sa trabaho.
Lumalago ang ekonomiya kung kontrolado ang implasyon
#86 E. Mga Solusyon sa Implasyon
✔ Pagtaas ng interest rate
✔ Price monitoring
✔ Pagpaparami ng produksyon
✔ Pag-angkat ng kulang na produkto
✔ Matalinong paggastos
✔ Tamang pagbubuwis at polisiya ng pamahalaan
#88 III. Pangkatang Gawain (8 Minuto)
"IMPLASYON CHALLENGE"
Panuto:
Bawat pangkat ay bubunot ng sitwasyon.
Sabihin kung ito ay:
Konsepto
Dahilan
Uri
Epekto
Solusyon
Sitwasyon:
2. Tumaas ang presyo ng gasolina kaya nagmahal ang pamasahe.
#89 III. Pangkatang Gawain (8 Minuto)
"IMPLASYON CHALLENGE"
Panuto:
Bawat pangkat ay bubunot ng sitwasyon.
Sabihin kung ito ay:
Konsepto
Dahilan
Uri
Epekto
Solusyon
Sitwasyon:
2. Tumaas ang presyo ng gasolina kaya nagmahal ang pamasahe.
#90 III. Pangkatang Gawain (8 Minuto)
"IMPLASYON CHALLENGE"
Panuto:
Bawat pangkat ay bubunot ng sitwasyon.
Sabihin kung ito ay:
Konsepto
Dahilan
Uri
Epekto
Solusyon
Sitwasyon:
3. Napakabilis ng pagtaas ng presyo ng lahat ng bilihin sa loob lamang ng ilang buwan.
#91 III. Pangkatang Gawain (8 Minuto)
"IMPLASYON CHALLENGE"
Panuto:
Bawat pangkat ay bubunot ng sitwasyon.
Sabihin kung ito ay:
Konsepto
Dahilan
Uri
Epekto
Solusyon
Sitwasyon:
4. Bumaba ang halaga ng perang hawak ng mamimili.
#92 III. Pangkatang Gawain (8 Minuto)
"IMPLASYON CHALLENGE"
Panuto:
Bawat pangkat ay bubunot ng sitwasyon.
Sabihin kung ito ay:
Konsepto
Dahilan
Uri
Epekto
Solusyon
Sitwasyon:
5. Nagpatupad ang Bangko Sentral ng mas mataas na interest rate.
#93 IV. Pagtataya (10 Minuto)
A. Piliin ang Tamang Sagot
1. Ano ang implasyon?
A. Pagbaba ng presyo
B. Patuloy na pagtaas ng presyo ng bilihin
C. Pagtaas ng sweldo
D. Pagdami ng trabaho
- Wag e hint ang sagot..
#94 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
2. Ano ang tawag kapag maraming mamimili ngunit kakaunti ang produkto?
A. Cost-Push
B. Demand-Pull
C. Hyperinflation
D. Deflation
- Wag e hint ang sagot..
#95 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
3. Alin ang halimbawa ng Cost-Push Inflation?
A. Dumami ang mamimili
B. Tumaas ang presyo ng gasolina
C. Dumami ang ani
D. Bumaba ang buwis
- Wag e hint ang sagot..
#96 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
4. Alin ang pinakamabilis na uri ng implasyon?
A. Creeping
B. Walking
C. Galloping
D. Hyperinflation- Wag e hint ang sagot..
#97 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
5. Alin ang epekto ng implasyon?
A. Lumalaki ang halaga ng pera
B. Bumababa ang presyo
C. Nababawasan ang purchasing power
D. Dumarami ang ani
Wag e hint ang sagot..
#98 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
6. Alin ang maaaring gawin upang mabawasan ang implasyon?
A. Magtaas ng presyo araw-araw
B. Mag-aksaya ng produkto
C. Price monitoring
D. Maglimbag ng mas maraming pera
#99 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
7. Ang pagtaas ng presyo ng imported na langis ay halimbawa ng:
A. Imported Inflation
B. Demand-Pull
C. Hyperinflation
D. Walking Inflation
#100 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
8. Kapag ang presyo ay dahan-dahang tumataas, ito ay:
A. Hyperinflation
B. Galloping Inflation
C. Creeping Inflation
D. Deflation
#101 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
9. Sino ang higit na naaapektuhan ng implasyon?
A. Mga pamilyang mababa ang kita
B. Mga turista
C. Mga atleta
D. Mga artista
#102 IV. Pagtataya:
A. Piliin ang Tamang Sagot
10. Ano ang pangunahing dahilan kung bakit bumababa ang halaga ng pera kapag may implasyon?
A. Mas maraming produkto
B. Mas kaunti ang presyo
C. Mas mahal ang mga bilihin
D. Mas maraming bangko
