SlideShare a Scribd company logo
ცხოვრების ჯანსაღი წესი – ხშირად
გვესმის და ალბათ არაერთხელ
დავფიქრებულვართ კიდეც ამ
ფორმულირებაზე. მაინც რა არის ეს
ჯანსაღი წესი, რას გულისხმობს, რას
მოიცავს? თუმცა მთავარი დეტალები
ბევრს სათანადოდ არც კი აქვს
გაცნობიერებული, მაინც ყველამ იცის,
რომ ცხოვრების ჯანსაღი წესი
ორგანიზმის ჯანმრთელობის,
დღეგრძელობის, სოციალურ
ფუნქციათა სრულფასოვნად
განხორციელების საწინდარია. სხვა
საკითხია, ვინ როგორ მისდევს ამ წესს.
ან კი როგორ უნდა მისდიოს
ზოგიერთმა, თუ მისი არსიც კი არ აქვს
გათავისებული?! ამიტომაც
გადავწყვიტე, შეძლებისდაგვარად
განმემარტა ცხოვრების ჯანსაღი წესის
არსი, მისი მთავარი პრინციპები, მათი
დანერგვისა და დაცვის აუცილებლობა.
ფორმულირებას “ცხოვრების ჯანსაღი წესი” არცთუ დიდი ხნის ისტორია აქვს. ის გასული საუკუნის 70-იან წლებში
დამკვიდრდა. ისმის კითხვა: რატომ დადგა დღის წესრიგში ამ ფორმულირების ჩამოყალიბების საკითხი, მით უმეტეს, რატომ
გახდა ის ასე აქტუალური და მნიშვნელოვანი? უნდა მოგახსენოთ, რომ ამ თემისადმი ინტერესი უშუალო კავშირშია
ადამიანის სიცოცხლის გახანგრძლივებასთან, ადამიანის საარსებო გარემოსა და, რაც მთავარია, საკუთრივ ადამიანის
შეცვლასთან. ისიც საყურადღებოა, რომ დღეს აშკარად არის გამოკვეთილი თანამედროვე ადამიანის სამი მთავარი მტერი –
დეპრესია, ჰიპოდინამია და დაცემული ზნეობა. თანამედროვე ადამიანს სიცოცხლე გაუხანგრძლივდა, თუმცა დღეს ის
გაცილებით ნაკლებად მოძრაობს, ბევრს ჭამს, აქვს მავნე ჩვევები, დაკარგა სულიერება. ყოველივე ამის გამო თანამედროვე
ადამიანი მოდუნდა, დაავადმყოფდა და დადარდიანდა. მართალია, ეპიდემიებთან ბრძოლა ისწავლა, მაგრამ სანაცვლოდ სხვა,
“ცივილიზაციის დაავადებები” დაემართა. ეს არის გულ-სისხლძარღვთა და საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის პათოლოგიები,
ონკოლოგიური დაავადებები. აღნიშნულ დაავადებათა აღმოცენება, განვითარება და შედეგი დამოკიდებულია არა მხოლოდ
გარეგან ფაქტორებზე, არამედ საკუთრივ ადამიანის ცხოვრების წესზე. მედიცინამ და ჯანდაცვამ მიაღწიეს იმ დონეს,
რომლითაც მაქსიმალურად არის შესაძლებელი ადამიანის ჯანმრთელობის გაუმჯობესება, სიცოცხლის გახანგრძლივება,
თუმცა ეს არ კმარა, საჭიროა მოსახლეობის გაჯანსაღების სხვა გზების ძიება. სწორედ ეს გზაა ცხოვრების ჯანსაღი წესი,
რომელიც ადამიანმა თავად უნდა დაიცვას და რომლის არსიც არის სულისა და სხეულის (ანუ ფსიქიკისა და სომის)
ჯანმრთელობის შენარჩუნება თვითშეზღუდვისა და საგანგებო ვარჯიშების მეშვეობით.
ცნობილია, რომ ადამიანის
ფიზიოლოგიურ მდგომარეობაზე
დიდ გავლენას ახდენს მისი
ფსიქოემოციური მდგომარეობა,
რომელიც, თავის მხრივ,
დამოკიდებულია პიროვნების
მენტალურ თავისებურებებზე,
ამიტომ ზოგიერთი ავტორი
ცხოვრების ჯანსაღი წესის
განხილვისას შემდეგ ასპექტებსაც
გამოყოფს:
1.ემოციური თვითშეგრძნება –
ფსიქოჰიგიენა, საკუთარ ემოციებსა და
პრობლემებთან გამკლავების
შესაძლებლობა და ცოდნა;
2.ინტელექტუალური თვითშეგრძნება
– ადამიანის უნარი შეიტყოს და
გამოიყენოს ახალი ინფორმაცია ახალ
გარემოში ოპტიმალური
მოქმედებისთვის;
3.სულიერი თვითშეგრძნება –
ადამიანის უნარი დაადგინოს
ნამდვილად ღირებული, ფასეული და
მნიშვნელოვანი, კონსტრუქციული
ცხოვრებისეული მიზნები,
•ჯანსაღი უნარ-ჩვევების დაუფლება,
ჯანსაღად აღზრდა ადრეული ასაკიდანვე;
•გარესამყაროს უსაფრთხოების
უზრუნველყოფა, ჯანმრთელობაზე მისი
ზემოქმედების შესწავლა;
•მავნე ჩვევებზე (თამბაქოს, ალკოჰოლისა
და ნარკოტიკულ საშუალებათა
მოხმარებაზე) უარის თქმა;
•კვება – ზომიერი, ინდივიდუალური
ფიზიოლოგიური თავისებურებების
შესაბამისი, აგრეთვე –
ინფორმირებულობა გამოყენებული
პროდუქტების ხარისხიანობის შესახებ;
•მოძრაობა – ფიზიკურად აქტიური
ცხოვრება, დღის რეჟიმში სპეციალური
ფიზიკური ვარჯიშების ჩართვა
ასაკობრივი და ფიზიოლოგიური
თავისებურებების გათვალისწინებით;
•ჰიგიენა – პირადი და საზოგადოებრივი
ჰიგიენის დაცვა, პირველი დახმარების
ძირითადი ჩვევების ცოდნა;
•გაკაჟება.
ცხოვრების დონის გაუმჯობესებისთვის მთავარია გმოვაგვაროთ ორი უმთავრესი პრობლემა:
1.არასწორი კვება
2.ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა
დღეს მსოფლიო ჯანდაცვის ერთ-ერთ უმთავრეს პრობლემას არაჯანსაღი კვება წარმოადგენს: შაქრის,
მარილის ჭარბი ოდენობა, ნახევარფაბრიკატები, ტკბილეული გაზიანი სასმელები მოსახლეობის დიდი
ნაწილის ყოველდღიურ საკვებს წარმოადგენს, რაც დროთა განმავლობაში ადამიანებში ჯანმრთელობის
სერიოზულ პრობლემებს იწვევს. იფიტება ორგანიზმი და ქვეითდება იმუნიტეტი, რასაც დღეს არსებულ
ვითარებაში დამპუპვველი შეიძლება აღმოჩნდეს.
არასაკმარისი ფიზიკური აქტივობა მსოფლიოში
სიკვდილის გამომწვევ მიზეზთა შორის ერთ-ერთ
წამყვან ადგილზეა, თუმცა, იმავე წყაროს მიხედვით,
მსოფლიო ახალგაზრდობის 80% ფიზიკურად
არასაკმარისად არის დატვირთული. სწორედ ამიტომ,
ჯანსაღი ცხოვრების წესის მეორე მნიშვნელოვან
შემადგენელს, სწორ კვებასთან ერთად, ზომიერი
ფიზიკური დატვირთვაც შეადგენს. აღნიშნულში არა
მხოლოდ სპორტის რომელიმე სახეობით დაკავება,
არამედ ნებისმიერი ფიზიკური ძალისხმევა
იგულისხმება - ფეხით, ველოსიპედით სიარული, ბაღში,
ბოსტანში მუშაობა და ა.შ.
რეგულარული ფიზიკური დატვირთვა აუმჯობესებს
შინაგანი ორგანოების მდგომარეობას, ამცირებს
მრავალი დაავადების, მათ შორის, ავთვისებიანი
სიმსივნის ზოგიერთი ფორმის განვითარების
ალბათობას, ამცირებს მოტეხილობების და ხერხემლის
დაზიანების რისკს.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის
რეკომენდაციაა, რომ 5-17 წლის ბავშვები და
ახალგაზრდები დღეში მინიმუმ ერთსაათიანი, ხოლო 18
წელს ზევით - სულ მცირე 150 წუთიანი
ყოველკვირეული საშუალო ან ინტენსიური ფიზიკური
აქტივობით უნდა დაკავდნენ.
არსებობს ექიმთა, დიეტოლოგთა და ფსიქოლოგთა
საერთაშორისო ჯგუფის მიერ შემუშავებული ათი რჩევა,
რომელიც ქმნის ცხოვრების ჯანსაღი წესის მთავარ საფუძველს:
რჩევები და ისტორიული რაკურსი
1. აქტიური გონებრივი შრომა;
2. სასიამოვნო სამუშაო;
3. რაციონალური კვება;
4. ასაკის შესაბამისი კვება;
5. საკუთარი აზრის ქონა;
6. სიყვარული და სიფაქიზე;
7. ძილი 17-18 გრადუსი ტემპერატურის პირობებში;
8. მუდმივი ფიზიკური დატვირთვა;
9. პერიოდულად ტკბილეულის მიღება;
10. ემოციური განტვირთვა.
სწორ კვებაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია ფიზიკური აქტივობა. ფიზიკურ აქტივობაში არ იგულისხმება მხოლოდ
ვარჯისი ან რომელიმე სპორტის სახეობით დაკავება, არამედ ნებისმიერი ფიზიკური დტვირთვა იგულისხმება -
ფეხით, ველოსიპედით სიარული, ბაღში, ბოსტანში მუშაობა და და სხვა. ფიზიკურ აქტივობას შეუძლია თვიდან
აგარიდოთ დეპრესია, გააუმჯობესოს შინაგანი ორგანოების მდგომარეობა და დააჩქაროს ფსიქოლოგიური
დაავადებებისგან გამოჯანმრთელებაც კი
ვალეოლოგია – მეცნიერება ჯანმრელობის შესახებ
ჯანმრთელობის, ცხოვრების ჯანსაღი წესისა და დღეგრძელობის
შესახებ დღეს ცალკე მეცნიერებაც კი არსებობს. ამ მეცნიერებას
ვალეოლოგია ეწოდება. როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ჯანმრთელობა
სულისა და სხეულის სიჯანსაღეს, ჰარმონიასა და ერთიანობას
გულისხმობს. შესაბამისად, დაავადებისა თუ ფიზიკური დეფექტის
არარსებობა ჯერ კიდევ არ ნიშნავს ჯანმრთელობას. ორგანიზმის
სიჯანსაღე (ანუ სულისა და სხეულის ჰარმონია)
მრავალგანზომილებიანი, საკმაოდ რთული მდგომარეობაა,
რომელიც მრავალი პარამეტრის თანაარსებობაზეა დამოკიდებული.
ორგანიზმის შინაგანი გარემოს მუდმივობის (მთლიანობის)
დარღვევა დასაბამს აძლევს ისეთ ცვლილებებს, რომლებიც
თანდათანობით ორგანულ ცვლილება-დაზიანებებში გადაიზრდება,
მათი შედეგი კი ესა თუ ის დაავადებაა. ვალეოლოგია ოთხ მთავარ
პრინციპს ეფუძნება: სუნთქვას, მოძრაობას, აზროვნებას და კვებას.
გახსოვდეთ, ჩვენ განუწყვეტლივ ვხარჯავთ სასიცოცხლო ენერგიას.
არა მხოლოდ მაშინ, როცა ვაზროვნებთ, ვფიქრობთ, ვმუშაობთ,
ფიზიკურად ვაქტიურობთ, არამედ მაშინაც, როცა ვისვენებთ ან
გვძინავს. გული, ფილტვები, თირკმელები და სხვა ორგანოები
არასოდეს ისვენებენ. მათი ცხოველმყოფელობა უწყვეტია. ამის
კვალობაზე, მათ განუწყვეტლივ სჭირდებათ ენერგია. ენერგიის
წარმოქმნა-ხარჯვის სათანადო ბალანსს მხოლოდ ჯანმრთელი
ორგანიზმი ინარჩუნებს. ყოველივე ამის გათვალისწინებით, ეცადეთ
დაიცვათ ჯანმრთელობის ოთხი მთავარი პრინციპი. ამით
ორგანიზმსაც გაიჯანსაღებთ და სიცოცხლესაც გაიხანგრძლივებთ.
გმადლობთ ყურადღებისათვის
ქართული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგი
ნინო ობოლაძე

More Related Content

Similar to Microsoft PowerPoint Presentation (5).pptx

ჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპები
ჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპებიჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპები
ჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპები
tamomakharashvili
 
ჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპები
ჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპებიჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპები
ჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპები
ნინო-ირმა ღანიაშვილი
 
gza janmrTelobisaken.pptx
gza janmrTelobisaken.pptxgza janmrTelobisaken.pptx
gza janmrTelobisaken.pptx
Tinatin Khutsishvili
 
ჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმა
ჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმაჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმა
ჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმა
ninochi68
 
Physical Activity (Sport)
Physical Activity (Sport)Physical Activity (Sport)
Physical Activity (Sport)
marigiorgadze1
 
Copy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptx
Copy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptxCopy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptx
Copy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptx
sharadze
 
ჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისა
ჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისაჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისა
ჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისა
makaafriamashvili
 
Proektis prezentacia
Proektis prezentaciaProektis prezentacia
Proektis prezentacia
nuranealieva
 
mari2.pdf
mari2.pdfmari2.pdf
mari2.pdf
oboladzenino
 
mari2.pdf
mari2.pdfmari2.pdf
mari2.pdf
oboladzenino
 
mari2.pptx
mari2.pptxmari2.pptx
mari2.pptx
oboladzenino
 
თამარ გაგოშიძე პათოფსიქოლოგიის საფუძვლები
თამარ გაგოშიძე   პათოფსიქოლოგიის საფუძვლებითამარ გაგოშიძე   პათოფსიქოლოგიის საფუძვლები
თამარ გაგოშიძე პათოფსიქოლოგიის საფუძვლები
სამკითხველო სამკითხველო
 
ორსულთა ფსიქოლოგია
ორსულთა ფსიქოლოგიაორსულთა ფსიქოლოგია
ორსულთა ფსიქოლოგიაGiorgi Sebiskveradze
 
მოზარდები და სწორი კვება
მოზარდები და სწორი კვებამოზარდები და სწორი კვება
მოზარდები და სწორი კვებაMarina Jaliashvili
 
ჯანსაღი კვება.pdf
ჯანსაღი კვება.pdfჯანსაღი კვება.pdf
ჯანსაღი კვება.pdf
ShorenaCkifurishvili
 
Who wants to live forever
Who wants to live foreverWho wants to live forever
Who wants to live forever
whichnameisnottaken
 
Healthy lifestyle.pptx
Healthy lifestyle.pptxHealthy lifestyle.pptx
Healthy lifestyle.pptx
JatiaTetradze
 
პროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptx
პროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptxპროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptx
პროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptx
ramilabairamova
 
მოსწავლის ბუკლეტი
მოსწავლის ბუკლეტიმოსწავლის ბუკლეტი
მოსწავლის ბუკლეტი
ninochi68
 

Similar to Microsoft PowerPoint Presentation (5).pptx (20)

ჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპები
ჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპებიჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპები
ჯანსაღი კვება, სწორი კვების პრინციპები
 
ჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპები
ჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპებიჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპები
ჯანსაღი ცხოვრების წესი და მისი ძირითადი პრინციპები
 
gza janmrTelobisaken.pptx
gza janmrTelobisaken.pptxgza janmrTelobisaken.pptx
gza janmrTelobisaken.pptx
 
ჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმა
ჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმაჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმა
ჯანსაღი ცხოვრების წესი - გეგმა
 
Physical Activity (Sport)
Physical Activity (Sport)Physical Activity (Sport)
Physical Activity (Sport)
 
Copy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptx
Copy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptxCopy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptx
Copy of ჯანსაღ სხეულშიჯანსაღი სულია.pptx
 
ჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისა
ჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისაჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისა
ჯამრთელობა უპირველეს ყოვლისა
 
Proektis prezentacia
Proektis prezentaciaProektis prezentacia
Proektis prezentacia
 
mari2.pdf
mari2.pdfmari2.pdf
mari2.pdf
 
mari2.pdf
mari2.pdfmari2.pdf
mari2.pdf
 
mari2.pptx
mari2.pptxmari2.pptx
mari2.pptx
 
თამარ გაგოშიძე პათოფსიქოლოგიის საფუძვლები
თამარ გაგოშიძე   პათოფსიქოლოგიის საფუძვლებითამარ გაგოშიძე   პათოფსიქოლოგიის საფუძვლები
თამარ გაგოშიძე პათოფსიქოლოგიის საფუძვლები
 
ორსულთა ფსიქოლოგია
ორსულთა ფსიქოლოგიაორსულთა ფსიქოლოგია
ორსულთა ფსიქოლოგია
 
სწორი კვება
სწორი კვებასწორი კვება
სწორი კვება
 
მოზარდები და სწორი კვება
მოზარდები და სწორი კვებამოზარდები და სწორი კვება
მოზარდები და სწორი კვება
 
ჯანსაღი კვება.pdf
ჯანსაღი კვება.pdfჯანსაღი კვება.pdf
ჯანსაღი კვება.pdf
 
Who wants to live forever
Who wants to live foreverWho wants to live forever
Who wants to live forever
 
Healthy lifestyle.pptx
Healthy lifestyle.pptxHealthy lifestyle.pptx
Healthy lifestyle.pptx
 
პროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptx
პროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptxპროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptx
პროექტის პრეზენტაცია (2) 12.pptx
 
მოსწავლის ბუკლეტი
მოსწავლის ბუკლეტიმოსწავლის ბუკლეტი
მოსწავლის ბუკლეტი
 

More from oboladzenino

გიგი3.pptx
გიგი3.pptxგიგი3.pptx
გიგი3.pptx
oboladzenino
 
მარი3.pptx
მარი3.pptxმარი3.pptx
მარი3.pptx
oboladzenino
 
mari 2.pptx
mari 2.pptxmari 2.pptx
mari 2.pptx
oboladzenino
 
მარი1.pptx
მარი1.pptxმარი1.pptx
მარი1.pptx
oboladzenino
 
გიგი1.pptx
გიგი1.pptxგიგი1.pptx
გიგი1.pptx
oboladzenino
 
b6ac57da7 (7).pptx
b6ac57da7 (7).pptxb6ac57da7 (7).pptx
b6ac57da7 (7).pptx
oboladzenino
 
mariiii123456781234567890098765432.pptx
mariiii123456781234567890098765432.pptxmariiii123456781234567890098765432.pptx
mariiii123456781234567890098765432.pptx
oboladzenino
 
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptx
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptxgigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptx
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptx
oboladzenino
 
Microsoft PowerPoint Presentation (5).pdf
Microsoft PowerPoint Presentation (5).pdfMicrosoft PowerPoint Presentation (5).pdf
Microsoft PowerPoint Presentation (5).pdf
oboladzenino
 
mariiii123456781234567890098765432.pdf
mariiii123456781234567890098765432.pdfmariiii123456781234567890098765432.pdf
mariiii123456781234567890098765432.pdf
oboladzenino
 
mari maTe [Autosaved].pdf
mari maTe [Autosaved].pdfmari maTe [Autosaved].pdf
mari maTe [Autosaved].pdf
oboladzenino
 
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdf
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdfgigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdf
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdf
oboladzenino
 
მარი@@.pdf
მარი@@.pdfმარი@@.pdf
მარი@@.pdf
oboladzenino
 
მარი@.pdf
მარი@.pdfმარი@.pdf
მარი@.pdf
oboladzenino
 
gigi@@@.pdf
gigi@@@.pdfgigi@@@.pdf
gigi@@@.pdf
oboladzenino
 
gigi@.pdf
gigi@.pdfgigi@.pdf
gigi@.pdf
oboladzenino
 
მარი@.pdf
მარი@.pdfმარი@.pdf
მარი@.pdf
oboladzenino
 

More from oboladzenino (17)

გიგი3.pptx
გიგი3.pptxგიგი3.pptx
გიგი3.pptx
 
მარი3.pptx
მარი3.pptxმარი3.pptx
მარი3.pptx
 
mari 2.pptx
mari 2.pptxmari 2.pptx
mari 2.pptx
 
მარი1.pptx
მარი1.pptxმარი1.pptx
მარი1.pptx
 
გიგი1.pptx
გიგი1.pptxგიგი1.pptx
გიგი1.pptx
 
b6ac57da7 (7).pptx
b6ac57da7 (7).pptxb6ac57da7 (7).pptx
b6ac57da7 (7).pptx
 
mariiii123456781234567890098765432.pptx
mariiii123456781234567890098765432.pptxmariiii123456781234567890098765432.pptx
mariiii123456781234567890098765432.pptx
 
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptx
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptxgigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptx
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pptx
 
Microsoft PowerPoint Presentation (5).pdf
Microsoft PowerPoint Presentation (5).pdfMicrosoft PowerPoint Presentation (5).pdf
Microsoft PowerPoint Presentation (5).pdf
 
mariiii123456781234567890098765432.pdf
mariiii123456781234567890098765432.pdfmariiii123456781234567890098765432.pdf
mariiii123456781234567890098765432.pdf
 
mari maTe [Autosaved].pdf
mari maTe [Autosaved].pdfmari maTe [Autosaved].pdf
mari maTe [Autosaved].pdf
 
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdf
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdfgigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdf
gigi1111111111111111111111111111111111111111111.pdf
 
მარი@@.pdf
მარი@@.pdfმარი@@.pdf
მარი@@.pdf
 
მარი@.pdf
მარი@.pdfმარი@.pdf
მარი@.pdf
 
gigi@@@.pdf
gigi@@@.pdfgigi@@@.pdf
gigi@@@.pdf
 
gigi@.pdf
gigi@.pdfgigi@.pdf
gigi@.pdf
 
მარი@.pdf
მარი@.pdfმარი@.pdf
მარი@.pdf
 

Microsoft PowerPoint Presentation (5).pptx

  • 1.
  • 2.
  • 3.
  • 4. ცხოვრების ჯანსაღი წესი – ხშირად გვესმის და ალბათ არაერთხელ დავფიქრებულვართ კიდეც ამ ფორმულირებაზე. მაინც რა არის ეს ჯანსაღი წესი, რას გულისხმობს, რას მოიცავს? თუმცა მთავარი დეტალები ბევრს სათანადოდ არც კი აქვს გაცნობიერებული, მაინც ყველამ იცის, რომ ცხოვრების ჯანსაღი წესი ორგანიზმის ჯანმრთელობის, დღეგრძელობის, სოციალურ ფუნქციათა სრულფასოვნად განხორციელების საწინდარია. სხვა საკითხია, ვინ როგორ მისდევს ამ წესს. ან კი როგორ უნდა მისდიოს ზოგიერთმა, თუ მისი არსიც კი არ აქვს გათავისებული?! ამიტომაც გადავწყვიტე, შეძლებისდაგვარად განმემარტა ცხოვრების ჯანსაღი წესის არსი, მისი მთავარი პრინციპები, მათი დანერგვისა და დაცვის აუცილებლობა.
  • 5. ფორმულირებას “ცხოვრების ჯანსაღი წესი” არცთუ დიდი ხნის ისტორია აქვს. ის გასული საუკუნის 70-იან წლებში დამკვიდრდა. ისმის კითხვა: რატომ დადგა დღის წესრიგში ამ ფორმულირების ჩამოყალიბების საკითხი, მით უმეტეს, რატომ გახდა ის ასე აქტუალური და მნიშვნელოვანი? უნდა მოგახსენოთ, რომ ამ თემისადმი ინტერესი უშუალო კავშირშია ადამიანის სიცოცხლის გახანგრძლივებასთან, ადამიანის საარსებო გარემოსა და, რაც მთავარია, საკუთრივ ადამიანის შეცვლასთან. ისიც საყურადღებოა, რომ დღეს აშკარად არის გამოკვეთილი თანამედროვე ადამიანის სამი მთავარი მტერი – დეპრესია, ჰიპოდინამია და დაცემული ზნეობა. თანამედროვე ადამიანს სიცოცხლე გაუხანგრძლივდა, თუმცა დღეს ის გაცილებით ნაკლებად მოძრაობს, ბევრს ჭამს, აქვს მავნე ჩვევები, დაკარგა სულიერება. ყოველივე ამის გამო თანამედროვე ადამიანი მოდუნდა, დაავადმყოფდა და დადარდიანდა. მართალია, ეპიდემიებთან ბრძოლა ისწავლა, მაგრამ სანაცვლოდ სხვა, “ცივილიზაციის დაავადებები” დაემართა. ეს არის გულ-სისხლძარღვთა და საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის პათოლოგიები, ონკოლოგიური დაავადებები. აღნიშნულ დაავადებათა აღმოცენება, განვითარება და შედეგი დამოკიდებულია არა მხოლოდ გარეგან ფაქტორებზე, არამედ საკუთრივ ადამიანის ცხოვრების წესზე. მედიცინამ და ჯანდაცვამ მიაღწიეს იმ დონეს, რომლითაც მაქსიმალურად არის შესაძლებელი ადამიანის ჯანმრთელობის გაუმჯობესება, სიცოცხლის გახანგრძლივება, თუმცა ეს არ კმარა, საჭიროა მოსახლეობის გაჯანსაღების სხვა გზების ძიება. სწორედ ეს გზაა ცხოვრების ჯანსაღი წესი, რომელიც ადამიანმა თავად უნდა დაიცვას და რომლის არსიც არის სულისა და სხეულის (ანუ ფსიქიკისა და სომის) ჯანმრთელობის შენარჩუნება თვითშეზღუდვისა და საგანგებო ვარჯიშების მეშვეობით.
  • 6. ცნობილია, რომ ადამიანის ფიზიოლოგიურ მდგომარეობაზე დიდ გავლენას ახდენს მისი ფსიქოემოციური მდგომარეობა, რომელიც, თავის მხრივ, დამოკიდებულია პიროვნების მენტალურ თავისებურებებზე, ამიტომ ზოგიერთი ავტორი ცხოვრების ჯანსაღი წესის განხილვისას შემდეგ ასპექტებსაც გამოყოფს: 1.ემოციური თვითშეგრძნება – ფსიქოჰიგიენა, საკუთარ ემოციებსა და პრობლემებთან გამკლავების შესაძლებლობა და ცოდნა; 2.ინტელექტუალური თვითშეგრძნება – ადამიანის უნარი შეიტყოს და გამოიყენოს ახალი ინფორმაცია ახალ გარემოში ოპტიმალური მოქმედებისთვის; 3.სულიერი თვითშეგრძნება – ადამიანის უნარი დაადგინოს ნამდვილად ღირებული, ფასეული და მნიშვნელოვანი, კონსტრუქციული ცხოვრებისეული მიზნები,
  • 7. •ჯანსაღი უნარ-ჩვევების დაუფლება, ჯანსაღად აღზრდა ადრეული ასაკიდანვე; •გარესამყაროს უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, ჯანმრთელობაზე მისი ზემოქმედების შესწავლა; •მავნე ჩვევებზე (თამბაქოს, ალკოჰოლისა და ნარკოტიკულ საშუალებათა მოხმარებაზე) უარის თქმა; •კვება – ზომიერი, ინდივიდუალური ფიზიოლოგიური თავისებურებების შესაბამისი, აგრეთვე – ინფორმირებულობა გამოყენებული პროდუქტების ხარისხიანობის შესახებ; •მოძრაობა – ფიზიკურად აქტიური ცხოვრება, დღის რეჟიმში სპეციალური ფიზიკური ვარჯიშების ჩართვა ასაკობრივი და ფიზიოლოგიური თავისებურებების გათვალისწინებით; •ჰიგიენა – პირადი და საზოგადოებრივი ჰიგიენის დაცვა, პირველი დახმარების ძირითადი ჩვევების ცოდნა; •გაკაჟება.
  • 8. ცხოვრების დონის გაუმჯობესებისთვის მთავარია გმოვაგვაროთ ორი უმთავრესი პრობლემა: 1.არასწორი კვება 2.ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა დღეს მსოფლიო ჯანდაცვის ერთ-ერთ უმთავრეს პრობლემას არაჯანსაღი კვება წარმოადგენს: შაქრის, მარილის ჭარბი ოდენობა, ნახევარფაბრიკატები, ტკბილეული გაზიანი სასმელები მოსახლეობის დიდი ნაწილის ყოველდღიურ საკვებს წარმოადგენს, რაც დროთა განმავლობაში ადამიანებში ჯანმრთელობის სერიოზულ პრობლემებს იწვევს. იფიტება ორგანიზმი და ქვეითდება იმუნიტეტი, რასაც დღეს არსებულ ვითარებაში დამპუპვველი შეიძლება აღმოჩნდეს.
  • 9. არასაკმარისი ფიზიკური აქტივობა მსოფლიოში სიკვდილის გამომწვევ მიზეზთა შორის ერთ-ერთ წამყვან ადგილზეა, თუმცა, იმავე წყაროს მიხედვით, მსოფლიო ახალგაზრდობის 80% ფიზიკურად არასაკმარისად არის დატვირთული. სწორედ ამიტომ, ჯანსაღი ცხოვრების წესის მეორე მნიშვნელოვან შემადგენელს, სწორ კვებასთან ერთად, ზომიერი ფიზიკური დატვირთვაც შეადგენს. აღნიშნულში არა მხოლოდ სპორტის რომელიმე სახეობით დაკავება, არამედ ნებისმიერი ფიზიკური ძალისხმევა იგულისხმება - ფეხით, ველოსიპედით სიარული, ბაღში, ბოსტანში მუშაობა და ა.შ. რეგულარული ფიზიკური დატვირთვა აუმჯობესებს შინაგანი ორგანოების მდგომარეობას, ამცირებს მრავალი დაავადების, მათ შორის, ავთვისებიანი სიმსივნის ზოგიერთი ფორმის განვითარების ალბათობას, ამცირებს მოტეხილობების და ხერხემლის დაზიანების რისკს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციაა, რომ 5-17 წლის ბავშვები და ახალგაზრდები დღეში მინიმუმ ერთსაათიანი, ხოლო 18 წელს ზევით - სულ მცირე 150 წუთიანი ყოველკვირეული საშუალო ან ინტენსიური ფიზიკური აქტივობით უნდა დაკავდნენ.
  • 10. არსებობს ექიმთა, დიეტოლოგთა და ფსიქოლოგთა საერთაშორისო ჯგუფის მიერ შემუშავებული ათი რჩევა, რომელიც ქმნის ცხოვრების ჯანსაღი წესის მთავარ საფუძველს: რჩევები და ისტორიული რაკურსი 1. აქტიური გონებრივი შრომა; 2. სასიამოვნო სამუშაო; 3. რაციონალური კვება; 4. ასაკის შესაბამისი კვება; 5. საკუთარი აზრის ქონა; 6. სიყვარული და სიფაქიზე; 7. ძილი 17-18 გრადუსი ტემპერატურის პირობებში; 8. მუდმივი ფიზიკური დატვირთვა; 9. პერიოდულად ტკბილეულის მიღება; 10. ემოციური განტვირთვა.
  • 11. სწორ კვებაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია ფიზიკური აქტივობა. ფიზიკურ აქტივობაში არ იგულისხმება მხოლოდ ვარჯისი ან რომელიმე სპორტის სახეობით დაკავება, არამედ ნებისმიერი ფიზიკური დტვირთვა იგულისხმება - ფეხით, ველოსიპედით სიარული, ბაღში, ბოსტანში მუშაობა და და სხვა. ფიზიკურ აქტივობას შეუძლია თვიდან აგარიდოთ დეპრესია, გააუმჯობესოს შინაგანი ორგანოების მდგომარეობა და დააჩქაროს ფსიქოლოგიური დაავადებებისგან გამოჯანმრთელებაც კი
  • 12.
  • 13. ვალეოლოგია – მეცნიერება ჯანმრელობის შესახებ ჯანმრთელობის, ცხოვრების ჯანსაღი წესისა და დღეგრძელობის შესახებ დღეს ცალკე მეცნიერებაც კი არსებობს. ამ მეცნიერებას ვალეოლოგია ეწოდება. როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ჯანმრთელობა სულისა და სხეულის სიჯანსაღეს, ჰარმონიასა და ერთიანობას გულისხმობს. შესაბამისად, დაავადებისა თუ ფიზიკური დეფექტის არარსებობა ჯერ კიდევ არ ნიშნავს ჯანმრთელობას. ორგანიზმის სიჯანსაღე (ანუ სულისა და სხეულის ჰარმონია) მრავალგანზომილებიანი, საკმაოდ რთული მდგომარეობაა, რომელიც მრავალი პარამეტრის თანაარსებობაზეა დამოკიდებული. ორგანიზმის შინაგანი გარემოს მუდმივობის (მთლიანობის) დარღვევა დასაბამს აძლევს ისეთ ცვლილებებს, რომლებიც თანდათანობით ორგანულ ცვლილება-დაზიანებებში გადაიზრდება, მათი შედეგი კი ესა თუ ის დაავადებაა. ვალეოლოგია ოთხ მთავარ პრინციპს ეფუძნება: სუნთქვას, მოძრაობას, აზროვნებას და კვებას. გახსოვდეთ, ჩვენ განუწყვეტლივ ვხარჯავთ სასიცოცხლო ენერგიას. არა მხოლოდ მაშინ, როცა ვაზროვნებთ, ვფიქრობთ, ვმუშაობთ, ფიზიკურად ვაქტიურობთ, არამედ მაშინაც, როცა ვისვენებთ ან გვძინავს. გული, ფილტვები, თირკმელები და სხვა ორგანოები არასოდეს ისვენებენ. მათი ცხოველმყოფელობა უწყვეტია. ამის კვალობაზე, მათ განუწყვეტლივ სჭირდებათ ენერგია. ენერგიის წარმოქმნა-ხარჯვის სათანადო ბალანსს მხოლოდ ჯანმრთელი ორგანიზმი ინარჩუნებს. ყოველივე ამის გათვალისწინებით, ეცადეთ დაიცვათ ჯანმრთელობის ოთხი მთავარი პრინციპი. ამით ორგანიზმსაც გაიჯანსაღებთ და სიცოცხლესაც გაიხანგრძლივებთ.
  • 14. გმადლობთ ყურადღებისათვის ქართული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგი ნინო ობოლაძე