SlideShare a Scribd company logo
http://www.greenfacts.org/                             Copyright © GreenFacts                              pagina 1/15




                               Wetenschappelijke Feiten                                Bron:

                                        over                                           IAASTD (2008)

                                                                                       Samenvatting en
                                                                                       details:
                                         Landbouw en                                   GreenFacts (2008)
                                         Ontwikkeling


                                                       1. Welke zijn de uitdagingen waarmee de
Context - Landbouw heeft te kampen                        landbouw vandaag wordt
met vele problemen zoals, onder meer,                     geconfronteerd?....................................3
het verlies aan biodiversiteit, de globale             2. Wat zijn de voor- en nadelen van
opwarming en de beschikbaarheid van                       bio-energie?.........................................3
water. Ondanks aanzienlijke stijgingen                 3. Kan biotechnologie de groeiende vraag naar
van de productiviteit blijven                             voedsel beantwoorden?..........................4
ondervoeding en armoede nog steeds                     4. Hoe bedreigt klimaatverandering de
grote delen van de wereld teisteren.                      landbouw?............................................5
                                                       5. Hoe beïnvloedt voedselproductie de
Deze evaluatie, onder de titel                            gezondheid?.........................................5
International Assessment of Agricultural               6. Hoe kan de landbouw beter gebruik maken
Science and Technology for Development
                                                          van de natuurlijke hulpbronnen?..............6
(IAASTD), richt zich vooral op de vraag
                                                       7. Waarom hebben de kleine landbouwers
hoe men de agrarische wetenschap,
                                                          weinig voordeel uit de wereldhandel
kennis en technologie beter kan inzetten
                                                          gehaald?..............................................6
om honger en armoede te verminderen,
hoe men de landelijke bestaansmiddelen                 8. Kan traditionele kennis bijdragen tot de
kan verbeteren, evenals rechtvaardige                     landbouw?............................................7
en duurzame ontwikkeling kan                           9. Wat is de rol van de vrouw in landbouw en
ondersteunen.                                             ontwikkeling?........................................7
                                                      10. Welke zijn de opties om acties te
                                                          ondernemen?........................................7

                    Deze Digest is een betrouwbare samenvatting van het leidinggevende
                                          wetenschappelijke rapport
geproduceerd in 2008 door het International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development
                                                   (IAASTD):
"Executive Summary of the Synthesis Report of the International Assessment of Agricultural Science and Technology
                                               for Development"
http://www.greenfacts.org/                              Copyright © GreenFacts                            pagina 2/15




           De volledige Digest is beschikbaar op http://www.greenfacts.org/nl/landbouw-ontwikkeling/



      Dit PDF Document is het Niveau 1 van een GreenFacts Digest. GreenFacts Digests worden als vraag en
      antwoord gepubliceerd in een gebruiksvriendelijke structuur van toenemend detail, en dit in verschillende
      talen.

            •   Elke vraag wordt beantwoord in Niveau 1 met een korte samenvatting.
            •   Deze antwoorden worden verder uitgediept in Niveau 2.
            •   Niveau 3 is het Bron document, het internationaal erkende wetenschappelijk consensus rapport,
                dat op betrouwbare wijze is samengevat in Niveau 1 en 2.


                     Alle GreenFacts Digests zijn beschikbaar op http://www.greenfacts.org/nl/
http://www.greenfacts.org/                   Copyright © GreenFacts                         pagina 3/15




1. Welke zijn de uitdagingen waarmee de landbouw vandaag wordt
geconfronteerd?

Decennia lang was de landbouwwetenschap gericht op
productieverhoging door het ontwikkelen van nieuwe technologieën.
Er werden enorme productiestijgingen bereikt en de kosten van de
grootschalige landbouw verminderden. Maar het milieu betaalde een
hoge prijs voor dit succes. Bovendien heeft het de sociale en           Tarweveld
economische problemen van de armen in de ontwikkelingslanden            © Lars Sundström [zie
                                                                        Annex 1, p 9]
niet opgelost. Ze hebben meestal het minste voordeel gehaald uit
de productiestijging.

De wereld van vandaag is er één van ongelijke ontwikkeling, van onhoudbaar gebruik van
natuurlijke hulpbronnen, van grotere impact van de klimaatverandering en van blijvende
armoede en ondervoeding. De slechte voedselkwaliteit en de eetgewoontes zijn deels
verantwoordelijk voor de stijging van chronische ziekten zoals zwaarlijvigheid en
hartaandoeningen. De landbouw staat in nauw verband met deze problemen, inbegrepen
het verlies aan biodiversiteit, de globale opwarming en de beschikbaarheid van water.

Het International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development
(IAASTD) legt de nadruk op landbouw als verschaffer van voedsel, voeding, gezondheid,
ecologische diensten en economische groei, die zowel duurzaam als sociaal rechtvaardig
zijn. Deze evaluatie houdt rekening met de diversiteit van agrarische ecosystemen en met
de lokale, sociale en culturele omstandigheden.

Het wordt tijd om fundamenteel opnieuw na te denken over de rol van de agrarische kennis,
wetenschap en technologie, om te komen tot billijke ontwikkeling en duurzaamheid. De
aandacht moet gaan naar de noden van kleine landbouwexploitaties in diverse ecosystemen
en naar de gebieden met de grootste noden. Dit betekent de verbetering van landelijke
bestaansmiddelen, de versterking van gemarginaliseerde stakeholders, het behoud van
natuurlijke hulpbronnen, de valorisatie van de vele voordelen van de ecosystemen, het in
overweging nemen van diverse vormen van kennis en ervoor zorgen dat landbouwproducten
een eerlijke toegang tot de markt krijgen.


2. Wat zijn de voor- en nadelen van bio-energie?

Bio-energie is warmte, elektriciteit of brandstof voor voertuigen, afkomstig van plantaardige
of dierlijke materialen. Miljoenen mensen zijn voor verwarming en koken nog steeds
afhankelijk van traditionele bio-energie zoals hout en steenkool, wat misschien niet langer
houdbaar kan zijn en gezondheidsrisico’s inhoudt.

In vele ontwikkelde landen veroorzaken de stijgende kosten van fossiele brandstoffen,
alsook de bezorgdheid over energiezekerheid en klimaatverandering, een verhoogde
belangstelling voor andere vormen van bio-energie. Zo worden bijvoorbeeld nieuwe vloeibare
biobrandstoffen van gewassen of afvalstoffen uit de landbouw en de bosbouw geproduceerd.
Maar er is ook energie nodig voor het telen, het vervoeren en het behandelen van die
bio-energiegewassen. Dit leidde tot het debat over de nettowinst in termen van vermindering
van broeikasgassen. Een andere belangrijke bezorgdheid is het feit dat het gebruik van
gewassen voor brandstofproductie de voedselprijs zou kunnen doen stijgen, kleinschalige
landbouwers van hun land drijven en de honger in de wereld bestendigen.

Elektriciteit en warmte kunnen eveneens uit plantaardig en dierlijk afval verkregen worden.
Hetzij door ze rechtstreeks te verbranden, hetzij door ze om te vormen tot biogas. Deze
hernieuwbare energiebronnen produceren gewoonlijk minder broeikasgassen dan andere
http://www.greenfacts.org/                  Copyright © GreenFacts                            pagina 4/15




brandstoffen. Ze kunnen doeltreffend zijn op plaatsen die bijvoorbeeld niet op het
elektriciteitsnet zijn aangesloten.

De beleidsvormers zouden al deze vormen van bio-energie moeten vergelijken met andere
duurzame energieopties en de sociale, ecologische en economische kosten moeten toetsen
aan de realistisch haalbare voordelen. In deze context worden de beslissingen zwaar
beïnvloed door lokale omstandigheden.


3. Kan biotechnologie de groeiende vraag naar voedsel beantwoorden?

Biotechnologie is een techniek die levende organismen gebruikt om
een product te maken of te wijzigen. Bepaalde conventionele
biotechnieken, zoals gisting voor brood- of alcoholproductie, worden
goed aanvaard. Een ander voorbeeld is het kweken van planten en
dieren om tot variëteiten met betere eigenschappen of met
verhoogde oogst te komen.

Moderne biotechnologie wijzigt de genetische code van levende
organismen door genetische modificatie toe te passen. Deze techniek
wordt ruim aangewend in industriële toepassingen, zoals bijvoorbeeld
in de productie van enzymen.                                           Biotechnieken worden
                                                                       vaak gebruikt in de
                                                                       landbouw [zie
Andere toepassingen blijven omstreden, zoals het gebruik van           Annex 3, p 11]

genetisch gemodificeerde gewassen (GGO’s), door inplanting van
genen van andere organismen. Bepaalde genetische gemodificeerde
gewassen kunnen op sommige plaatsen zorgen voor een verhoogde
productie, maar op andere voor een vermindering. Vermits de
nieuwe technieken een snelle ontwikkeling kennen, lopen de
beoordelingen van de milieu- en gezondheidsrisico’s op langere
                                                                       Zie ook onze Digest over
termijn achter op de ontdekkingen. Dit verhoogt de speculatie en       Genetische Gemodificeerde
de onzekerheid.                                                        Gewassen [en] [zie
                                                                       http://www.greenfacts.org/
                                                                       en/gmo/index.htm]
De mogelijkheid om genetische modificaties te patenteren kan
investeringen in landbouwonderzoek aantrekken. Maar zij draagt eveneens bij tot de
concentratie van de eigendom van bronnen, drijft de kosten op, beperkt onafhankelijk
onderzoek en ondermijnt lokale landbouwpraktijken zoals het opsparen van zaaigoed, wat
bijzonder belangrijk is in ontwikkelingslanden. Dit kan ook leiden tot nieuwe
aansprakelijkheid, bijvoorbeeld wanneer een genetisch gemodificeerde plant zich verspreid
in naburige boerderijen.

Vele problemen zouden kunnen opgelost worden, mochten de biotechnieken zich toespitsen
op lokale prioriteiten, geïdentificeerd door transparante processen waarin het gehele
spectrum van de stakeholders wordt betrokken.
http://www.greenfacts.org/                   Copyright © GreenFacts                           pagina 5/15




4. Hoe bedreigt klimaatverandering de landbouw?

De landbouw zelf heeft op vele manieren bijgedragen tot de
klimaatverandering, bijvoorbeeld door het omvormen van bossen
tot landbouwgrond en door de uitstoot van broeikasgassen.
Omgekeerd dreigt de klimaatverandering vandaag de natuurlijke
hulpbronnen, waarvan de landbouw afhangt, onomkeerbaar te               Verwacht effect van de
beschadigen.                                                            klimaatverandering [en]
                                                                        [zie Annex 7, p 14]

De effecten van de globale opwarming zijn al zichtbaar in grote delen
van de wereld. In sommige gebieden kan een gematigde opwarming
de opbrengst van gewassen lichtjes verhogen. Maar in het algemeen
zullen de negatieve gevolgen in stijgende mate overheersen.
Overstromingen en droogtes worden frequenter en zwaarder, wat
de landbouwproductiviteit en de bestaansmiddelen van de landelijke      Zie ook onze Digest over
                                                                        Klimaatverandering [zie
gemeenschappen ernstig kan aantasten en het risico van conflicten       http://www.greenfacts.org/
over land en water kan verhogen. De klimaatverandering bevordert        nl/
                                                                        klimaatverandering-ar4/
eveneens de verspreiding van plagen en invasieve soorten en zou         index.htm]
de geografische spreiding van sommige ziekten kunnen vergroten.

Sommige landen passen beheersmaatregelen toe die kunnen bijdragen tot het matigen van
de klimaatverandering. Deze omvatten het planten van bomen, het herstellen van
gedegradeerd land, het behoud van de natuurlijke habitats en een beter bodem- en
bemestingsbeheer. De politieke opties omvatten financiële aanmoedigingen voor het telen
van bomen, de beperking van ontbossing en de ontwikkeling van hernieuwbare
energiebronnen. Landbouw en andere landelijke activiteiten moeten geïntegreerd worden
in toekomstige politieke afspraken over klimaatverandering. Maar vermits bepaalde
klimaatveranderingen nu reeds onafwendbaar zijn, worden aanpassingsmaatregelen eveneens
absoluut noodzaakelijk.


5. Hoe beïnvloedt voedselproductie de gezondheid?

Hoewel de voedselproductie de laatste decennia is gestegen, lijden
nog veel mensen aan ondervoeding, een problematiek die
verantwoordelijk is voor 15% van de ziekten. Talrijke
bevolkingsgroepen hebben nog steeds een gebrek aan eiwitten, aan
microvoedingsstoffen en vitaminen. Ondertussen stijgen                  Zie ook onze Digest over
zwaarlijvigheid en chronische ziekten wereldwijd omdat mensen           Voeding [en] [zie
                                                                        http://www.greenfacts.org/
teveel of verkeerd voedsel nemen. Landbouwonderzoek en                  en/diet-nutrition/index.
landbouwbeleid zouden moeten streven naar verhoogde diversiteit         htm]
in de voeding, betere voedselkwaliteit en het bevorderen van
voedselbereiding, voedselbewaring en voedselverdeling.

De globale handel en de groeiende bezorgdheid van consumenten hebben de nood aan
proactieve voedselveiligheidssystemen verhoogd. De gezondheidsoverwegingen hebben
betrekking tot de aanwezigheid van pesticidenresidu’s, zware metalen, hormonen, antibiotica
en additieven in het voedselsysteem, maar ook de risico’s verbonden met grootschalige
veeteelt.

Wereldwijd zijn er in de landbouw jaarlijks 170.000 dodelijke arbeidsongevallen. Ongevallen
met materieel zoals tractors of oogstmachines zijn verantwoordelijk voor vele van deze
slachtoffers. Andere belangrijke gezondheidsrisico’s zijn lawaai, overdraagbare dierziekten
en de blootstelling aan toxische stoffen zoals pesticiden.
http://www.greenfacts.org/                    Copyright © GreenFacts                               pagina 6/15




Landbouw kan bijdragen tot het ontstaan en het verspreiden van besmettelijke ziekten.
Daarom zijn een stevige controle, detectie en aangepaste programma’s beslissend in de
voedselketen.


6. Hoe kan de landbouw beter gebruik maken van de natuurlijke
hulpbronnen?

De ontwikkeling van de landbouw heeft zich historisch gericht op
stijgende productiviteit en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen.
De complexe interacties tussen landbouwactiviteiten, lokale
ecosystemen en de maatschappij werden genegeerd.
                                                                          Natuurlijke hulpbronnen
                                                                          moeten duurzaam
Deze interacties moeten het mogelijk maken om natuurlijke                 gebruikt worden
                                                                          © Millennium Assessment
hulpbronnen zoals water, bodem, biodiversiteit en fossiele                [zie Annex 6, p 13]
brandstoffen op duurzame wijze te gebruiken. Veel van de agrarische
kennis, wetenschap en technologie, die nodig is om aan de huidige
uitdagingen tegemoet te komen, is beschikbaar en goed gekend,
maar ze in de praktijk omzetten vraagt creatieve inspanningen van
al de betrokken partijen.

                                                                    Zie ook onze Digest over
Huidige landbouwwetenschap en technologieën kunnen de               Watervoorraden [en] [zie
onderliggende oorzaken van de dalende productie aanpakken. Er       http://www.greenfacts.org/
                                                                    nl/watervoorraden/index.
is echter nood aan bijkomende ontwikkelingen met een                htm]
multidisciplinaire benadering. Men zou kunnen beginnen met een
betere controle op het gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Andere opties voor actie
omvatten meer onderzoek over de wijze waarop men, op verantwoorde manier, natuurlijke
hulpbronnen kan gebruiken en welke inspanningen wenselijk zijn om de publieke opinie te
overtuigen van hun belang.


7. Waarom hebben de kleine landbouwers weinig voordeel uit de
wereldhandel gehaald?

Kleine landbouwers en landelijke gemeenschappen in
ontwikkelingslanden hebben vaak geen voordeel getrokken uit de
mogelijkheden geboden door de globale landbouwhandel.
Landbouwmarkten vroegtijdig openstellen voor internationale
concurrentie kan de landbouwsector van een ontwikkelingsland              Lokale markt in Pisar,
verder verzwakken, en op lange termijn meer armoede, honger en            Peru
                                                                          © Eva Schuster [zie
milieuschade veroorzaken.                                                 Annex 5, p 13]


Handelshervormingen zouden de relaties billijker kunnen maken. Ontwikkelingslanden
zouden kunnen genieten van essentiële veranderingen, zoals het opheffen van
handelsbelemmeringen voor producten die een competitief voordeel bieden, het verminderen
van importtarieven op bewerkte grondstoffen en het verbeteren van de toegang tot de
exportmarkten.

De mogelijkheid van de ontwikkelingslanden om handelsakkoorden te analyseren en te
onderhandelen moeten versterkt worden om tot betere en meer doorzichtige beslissingen
betreffende de landbouwsector te komen.

De milieuvoetafdruk zou kunnen beperkt worden door markt- en verkoopbeleid aan te
passen, bijvoorbeeld door het afschaffen van nadelige subsidies, het wijzigen van het
belastingsbeleid en de verbetering van de eigendomswetten.
http://www.greenfacts.org/                     Copyright © GreenFacts                            pagina 7/15




8. Kan traditionele kennis bijdragen tot de landbouw?

Talrijke doeltreffende innovaties ontstaan op het lokale vlak, op basis van de kennis en
deskundigheid van inheemse en lokale gemeenschappen, eerder dan op basis van formeel
wetenschappelijk onderzoek. Traditionele landbouwers zijn de dragers van een levenswijze
die de biodiversiteit en de duurzame landelijke ontwikkeling gunstig beïnvloeden.

Lokale en traditionele kennis werd succesvol toegepast in verschillende gebieden van de
landbouw, bijvoorbeeld in de veredeling van wilde boomsoorten, het telen van planten en
water- en bodembeheer. Wetenschappers zouden nauwer moeten samenwerken met lokale
gemeenschappen en de traditionele gebruiken zouden meer aan bod moeten komen in de
wetenschappelijke opleiding. Er zouden inspanningen moeten geleverd worden om de kennis
van de lokale bevolking bij te houden en te evalueren en die kennis te beschermen door
een eerlijker wetgeving op de intellectuele eigendom.


9. Wat is de rol van de vrouw in landbouw en ontwikkeling?

De huidige tendensen van mondialisering en verhoogde belangstelling
voor milieu en duurzaamheid, herbepalen de relatie van de vrouwen
tot landbouw en ontwikkeling.

Het aantal vrouwen betrokken in landbouwactiviteiten schommelt
tussen 20 en 70%, een cijfer dat in vele ontwikkelingslanden stijgt,
                                                                            Vrouwenwerk schattingen
meer bepaald wanneer de landbouw zich op export richt.                      [en] [zie Annex 4, p 12]


Hoewel er enige vooruitgang werd geboekt, kampen vrouwen nog steeds met lage inkomens,
beperkte toegang tot vorming, krediet en land, met werkonzekerheid en onmenselijke
arbeidsomstandigheden. De stijgende concurrentie verhoogde de vraag naar goedkope,
flexibele werknemers en conflicten rond de toegang tot natuurlijke hulpbronnen heeft de
druk nog verhoogd. Arme, landelijke gezinnen worden in toenemende mate bedreigd door
natuurrampen, milieuveranderingen, gezondheids- en veiligheidsrisico’s – en dit op een
moment van dalende overheidssteun.


10. Welke zijn de opties om acties te ondernemen?

10.1 Kleinschalige landbouwers zouden moeten genieten van een
betere toegang tot kennis, technologie en krediet en - dit is werkelijk
essentieel - van meer politieke macht en een betere infrastructuur.
Ze hebben behoefte aan wetten die de toegang tot het land en de
natuurlijke hulpbronnen veilig stellen en rechtvaardige intellectuele
eigendomsrechten beschermen.

10.2 Het garanderen van de voedselzekerheid is niet louter een
kwestie van voldoende voedselproductie: het voedsel moet ook
beschikbaar zijn voor diegenen die het nodig hebben. Mogelijke
politieke acties, die de toegang tot voedsel kunnen verhogen,             © Alicia Jo McMahan [zie
                                                                          Annex 2, p 10]
omvatten de vermindering van transactiekosten voor kleinschalige
producenten, de versterking van lokale markten en de verbetering van de voedselveiligheid
en voedselkwaliteit. Er zijn globale systemen nodig voor de controle op plotse prijswijzigingen
en extreme weersomstandigheden die kunnen leiden tot voedseltekorten en honger.

10.3 Duurzame landbouw betekent de handhaving van de productie zonder de natuurlijke
hulpbronnen te beschadigen.
http://www.greenfacts.org/                    Copyright © GreenFacts                    pagina 8/15




Het garanderen van de voedselzekerheid is niet louter een kwestie van voldoende
voedselproductie: het voedsel moet ook beschikbaar zijn voor diegenen die het nodig
hebben. Mogelijke politieke acties, die de toegang tot voedsel kunnen verhogen, omvatten
de vermindering van de transactiekosten voor kleinschalige producenten, de versterking
van de lokale markten en de verbetering van de voedselveiligheid en voedselkwaliteit. Er
zijn globale systemen nodig voor de controle op plotse prijswijzigingen en extreme
weersomstandigheden die kunnen leiden tot voedseltekorten en honger.

Mogelijke acties zijn onder meer: het bevorderen van praktijken met een laag milieu-impact,
zoals organische landbouw, en het toekennen van premies voor het duurzame beheer van
water, vee, bossen en visgronden. De wetenschap en technologie zouden zich moeten
toespitsen op het feit dat landbouw niet alleen in voedsel voorziet, maar ook een ecologische,
sociale en economische dimensie heeft, en een rol kan spelen in het matigen van de
klimaatverandering en de bescherming van de biodiversiteit. Beleidsvoerders zouden
subsidies, die niet-duurzame praktijken aanmoedigen, kunnen stopzetten en premies
toekennen voor het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen.

10.4 De menselijke gezondheid kan verbeterd worden door afwisseling te brengen in de
voedingsgewoontes en de voedingswaarde van voedsel te verhogen dankzij vooruitgang in
behandelings-, bewarings- en verdelingstechnologieën, evenals door een beter
gezondheidsbeleid en gezondheidssysteem.

De voedselveiligheid kan verhoogd worden door investeringen in infrastructuur,
volksgezondheid en veterinaire zorgen, en door het ontwikkelen van wettelijke kaders voor
de controle op biologische en chemische gevaren. Arbeidsrisico’s kunnen verminderd worden
door de gezondheids- en veiligheidsreglementeringen te doen naleven. Een betere coördinatie
binnen de voedselketen kan de verspreiding van besmettelijke ziekten zoals vogelgriep
beperken.

10.5 Het bereiken van meer rechtvaardigheid in de landbouw vereist investeringen om
technologie en vorming in de landelijke gebieden te verspreiden. Eerlijke toegang tot land
en water is cruciaal. De stakeholders moeten de mogelijkheid krijgen om te wegen op de
besluitvorming over het gebruik en het beheer van de natuurlijke hulpbronnen, toegang
tot het land, kredieten en markten, intellectuele eigendomsrechten, handelsprioriteiten en
de bescherming van het landelijke milieu. Landbouwers moeten vooral beloond worden
voor hun arbeid door billijke en eerlijke prijzen voor hun producten.
http://www.greenfacts.org/   Copyright © GreenFacts   pagina 9/15




Annex

Annex 1:
A wheat field




© Lars Sundström
http://www.greenfacts.org/    Copyright © GreenFacts               pagina 10/15




Annex 2:
Agricultural sustainability means maintaining productivity while protecting
the natural resource base




© Alicia Jo McMahan
http://www.greenfacts.org/                             Copyright © GreenFacts                                          pagina 11/15




Annex 3:
Biotechnologies are already widely used in agriculture
Rice plant grown in the laboratory using tissue culture method




© Part of the image collection of the International Rice Research Institute (www.irri.org [zie http://www.irri.org])
http://www.greenfacts.org/                       Copyright © GreenFacts                                       pagina 12/15




Annex 4:
Counting women's labor




Bron: IAASTD Figures of the Global Summary for Decision Makers of the International Assessment of Agricultural Science and
                                         Technology for Development (2008)
http://www.greenfacts.org/    Copyright © GreenFacts   pagina 13/15




Annex 5:
Local market in Pisar, Peru




© Eva Schuster




Annex 6:
Natural resources need to be used sustainably




© Millennium Assessment
http://www.greenfacts.org/                       Copyright © GreenFacts                                       pagina 14/15




Annex 7:
Projected impact of climate change




Bron: IAASTD Figures of the Global Summary for Decision Makers of the International Assessment of Agricultural Science and
                                         Technology for Development (2008)
http://www.greenfacts.org/        Copyright © GreenFacts                   pagina 15/15




Partner voor deze Digest

Het niveau 1 van deze Digest werd geschreven door GreenFacts met de financiele steun
van het COM+ Alliance die een overéénkomst heeft voor het verspreiden van het IAASTD
verslag.

More Related Content

Similar to Landbouw en Ontwikkeling

Vloeibare Biobrandstoffen
Vloeibare BiobrandstoffenVloeibare Biobrandstoffen
Vloeibare Biobrandstoffen
GreenFacts
 
TransLab Kampus 13: Over voeding
TransLab Kampus 13: Over voedingTransLab Kampus 13: Over voeding
TransLab Kampus 13: Over voeding
Avansa Kempen
 
KJ Poppe PvdA waterschapsbestuurders
KJ Poppe PvdA waterschapsbestuurdersKJ Poppe PvdA waterschapsbestuurders
KJ Poppe PvdA waterschapsbestuurders
Krijn Poppe
 
Springtij 2017
Springtij 2017Springtij 2017
Springtij 2017
Krijn Poppe
 
Dag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame catering
Dag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame cateringDag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame catering
Dag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame catering
Muriel Walter
 
boerderij dienst
boerderij dienstboerderij dienst
boerderij dienst
Factif b.v.
 
Inspiratie Intro Projectweek Duurzaam Voedsel
Inspiratie Intro Projectweek Duurzaam VoedselInspiratie Intro Projectweek Duurzaam Voedsel
Inspiratie Intro Projectweek Duurzaam Voedselveltk057
 
Energietechnologieën Scenario’s tot 2050
Energietechnologieën Scenario’s tot 2050Energietechnologieën Scenario’s tot 2050
Energietechnologieën Scenario’s tot 2050
GreenFacts
 
ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012
ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012
ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012
ABN AMRO
 
Elke Winkelwagen vertelt een verhaal
Elke Winkelwagen vertelt een verhaalElke Winkelwagen vertelt een verhaal
Elke Winkelwagen vertelt een verhaal
Corné van Dooren
 
Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)
Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)
Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)
Wouter de Heij
 
Wageningen_UR_visions_1101
Wageningen_UR_visions_1101Wageningen_UR_visions_1101
Wageningen_UR_visions_1101Hanneke Brandsma
 
Lezing NISCOO Heerenveen 2022.pptx
Lezing NISCOO Heerenveen 2022.pptxLezing NISCOO Heerenveen 2022.pptx
Lezing NISCOO Heerenveen 2022.pptx
Krijn Poppe
 
Innovation and business evolution met biomimicry
Innovation and business evolution met biomimicryInnovation and business evolution met biomimicry
Innovation and business evolution met biomimicry
Jaco Appelman
 
Nijenrode lecture Green Deal FtF CAP
Nijenrode lecture Green Deal FtF CAPNijenrode lecture Green Deal FtF CAP
Nijenrode lecture Green Deal FtF CAP
Krijn Poppe
 
De potentie van de Groasis Twinboxx
De potentie van de Groasis TwinboxxDe potentie van de Groasis Twinboxx
De potentie van de Groasis Twinboxx
School Vegetable Gardening - Victory Gardens
 
Visserij - Meest recente gegevens
Visserij - Meest recente gegevensVisserij - Meest recente gegevens
Visserij - Meest recente gegevens
GreenFacts
 
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiekVoedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
VU Connected
 
Presentation EEAC position paper NL.pptx
Presentation EEAC position paper NL.pptxPresentation EEAC position paper NL.pptx
Presentation EEAC position paper NL.pptx
Krijn Poppe
 
Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).
Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).
Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).
Wouter de Heij
 

Similar to Landbouw en Ontwikkeling (20)

Vloeibare Biobrandstoffen
Vloeibare BiobrandstoffenVloeibare Biobrandstoffen
Vloeibare Biobrandstoffen
 
TransLab Kampus 13: Over voeding
TransLab Kampus 13: Over voedingTransLab Kampus 13: Over voeding
TransLab Kampus 13: Over voeding
 
KJ Poppe PvdA waterschapsbestuurders
KJ Poppe PvdA waterschapsbestuurdersKJ Poppe PvdA waterschapsbestuurders
KJ Poppe PvdA waterschapsbestuurders
 
Springtij 2017
Springtij 2017Springtij 2017
Springtij 2017
 
Dag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame catering
Dag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame cateringDag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame catering
Dag fm ifma kluwer_27-03-14_ellen dessart_duurzame catering
 
boerderij dienst
boerderij dienstboerderij dienst
boerderij dienst
 
Inspiratie Intro Projectweek Duurzaam Voedsel
Inspiratie Intro Projectweek Duurzaam VoedselInspiratie Intro Projectweek Duurzaam Voedsel
Inspiratie Intro Projectweek Duurzaam Voedsel
 
Energietechnologieën Scenario’s tot 2050
Energietechnologieën Scenario’s tot 2050Energietechnologieën Scenario’s tot 2050
Energietechnologieën Scenario’s tot 2050
 
ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012
ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012
ABN AMRO Hightech Agrosystems, okt 2012
 
Elke Winkelwagen vertelt een verhaal
Elke Winkelwagen vertelt een verhaalElke Winkelwagen vertelt een verhaal
Elke Winkelwagen vertelt een verhaal
 
Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)
Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)
Visie landbouw, natuur en voedsel - waardevol en verbonden (sept 2018)
 
Wageningen_UR_visions_1101
Wageningen_UR_visions_1101Wageningen_UR_visions_1101
Wageningen_UR_visions_1101
 
Lezing NISCOO Heerenveen 2022.pptx
Lezing NISCOO Heerenveen 2022.pptxLezing NISCOO Heerenveen 2022.pptx
Lezing NISCOO Heerenveen 2022.pptx
 
Innovation and business evolution met biomimicry
Innovation and business evolution met biomimicryInnovation and business evolution met biomimicry
Innovation and business evolution met biomimicry
 
Nijenrode lecture Green Deal FtF CAP
Nijenrode lecture Green Deal FtF CAPNijenrode lecture Green Deal FtF CAP
Nijenrode lecture Green Deal FtF CAP
 
De potentie van de Groasis Twinboxx
De potentie van de Groasis TwinboxxDe potentie van de Groasis Twinboxx
De potentie van de Groasis Twinboxx
 
Visserij - Meest recente gegevens
Visserij - Meest recente gegevensVisserij - Meest recente gegevens
Visserij - Meest recente gegevens
 
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiekVoedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
 
Presentation EEAC position paper NL.pptx
Presentation EEAC position paper NL.pptxPresentation EEAC position paper NL.pptx
Presentation EEAC position paper NL.pptx
 
Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).
Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).
Nota Duurzaam Voedsel - 2009 (Verburg).
 

More from GreenFacts

Biologie de synthèse
Biologie de synthèseBiologie de synthèse
Biologie de synthèse
GreenFacts
 
Biología sintética
Biología sintéticaBiología sintética
Biología sintética
GreenFacts
 
Synthetic biology
Synthetic biologySynthetic biology
Synthetic biology
GreenFacts
 
L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...
L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...
L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...
GreenFacts
 
¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?
¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?
¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?
GreenFacts
 
Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?
Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?
Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?
GreenFacts
 
¿Son seguras las obturaciones dentales?
¿Son seguras las obturaciones dentales?¿Son seguras las obturaciones dentales?
¿Son seguras las obturaciones dentales?
GreenFacts
 
Are dental fillings safe?
Are dental fillings safe?Are dental fillings safe?
Are dental fillings safe?
GreenFacts
 
Le bisphénol A dans les appareils médicaux
Le bisphénol A dans les appareils médicauxLe bisphénol A dans les appareils médicaux
Le bisphénol A dans les appareils médicaux
GreenFacts
 
Bisphenol A in medical devices
Bisphenol A in medical devicesBisphenol A in medical devices
Bisphenol A in medical devices
GreenFacts
 
Bisphenol A in Medizinprodukten
Bisphenol A in MedizinproduktenBisphenol A in Medizinprodukten
Bisphenol A in Medizinprodukten
GreenFacts
 
Bisfenol A en dispositivos médicos
Bisfenol A en dispositivos médicosBisfenol A en dispositivos médicos
Bisfenol A en dispositivos médicos
GreenFacts
 
L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?
L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?
L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?
GreenFacts
 
Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...
Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...
Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...
GreenFacts
 
The essentials about vaccines and vaccination
The essentials about vaccines and vaccinationThe essentials about vaccines and vaccination
The essentials about vaccines and vaccination
GreenFacts
 
Antibiotic resistance: causes, consequences and means to limit it
Antibiotic resistance: causes, consequences and means to limit itAntibiotic resistance: causes, consequences and means to limit it
Antibiotic resistance: causes, consequences and means to limit it
GreenFacts
 
Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...
Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...
Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...
GreenFacts
 
Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?
Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?
Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?
GreenFacts
 
Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?
Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?
Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?
GreenFacts
 
Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...
Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...
Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...
GreenFacts
 

More from GreenFacts (20)

Biologie de synthèse
Biologie de synthèseBiologie de synthèse
Biologie de synthèse
 
Biología sintética
Biología sintéticaBiología sintética
Biología sintética
 
Synthetic biology
Synthetic biologySynthetic biology
Synthetic biology
 
L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...
L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...
L’utilisation de cosmétiques contenant de la silice sous forme nano est-elle ...
 
¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?
¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?
¿Son seguros los cosméticos que contienen sílice en nanoforma?
 
Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?
Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?
Les produits d’obturation dentaire sont-ils sans danger ?
 
¿Son seguras las obturaciones dentales?
¿Son seguras las obturaciones dentales?¿Son seguras las obturaciones dentales?
¿Son seguras las obturaciones dentales?
 
Are dental fillings safe?
Are dental fillings safe?Are dental fillings safe?
Are dental fillings safe?
 
Le bisphénol A dans les appareils médicaux
Le bisphénol A dans les appareils médicauxLe bisphénol A dans les appareils médicaux
Le bisphénol A dans les appareils médicaux
 
Bisphenol A in medical devices
Bisphenol A in medical devicesBisphenol A in medical devices
Bisphenol A in medical devices
 
Bisphenol A in Medizinprodukten
Bisphenol A in MedizinproduktenBisphenol A in Medizinprodukten
Bisphenol A in Medizinprodukten
 
Bisfenol A en dispositivos médicos
Bisfenol A en dispositivos médicosBisfenol A en dispositivos médicos
Bisfenol A en dispositivos médicos
 
L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?
L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?
L’exposition aux champs électromagnétiques est-elle dangereuse pour la santé ?
 
Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...
Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...
Climate Change mitigation: practical measures to limit global warming IPCC re...
 
The essentials about vaccines and vaccination
The essentials about vaccines and vaccinationThe essentials about vaccines and vaccination
The essentials about vaccines and vaccination
 
Antibiotic resistance: causes, consequences and means to limit it
Antibiotic resistance: causes, consequences and means to limit itAntibiotic resistance: causes, consequences and means to limit it
Antibiotic resistance: causes, consequences and means to limit it
 
Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...
Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...
Protectores solares con dióxido de titanio en forma de nanopartículas. ¿Un ri...
 
Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?
Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?
Sunscreens with titanium dioxide as nanoparticles. Health risks?
 
Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?
Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?
Sonnenschutzmittel mit Titandioxid in Nanopartikelform. Gesundheitsrisiken?
 
Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...
Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...
Produits solaires avec des nanoparticules de dioxyde de titane. Des risques p...
 

Landbouw en Ontwikkeling

  • 1. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 1/15 Wetenschappelijke Feiten Bron: over IAASTD (2008) Samenvatting en details: Landbouw en GreenFacts (2008) Ontwikkeling 1. Welke zijn de uitdagingen waarmee de Context - Landbouw heeft te kampen landbouw vandaag wordt met vele problemen zoals, onder meer, geconfronteerd?....................................3 het verlies aan biodiversiteit, de globale 2. Wat zijn de voor- en nadelen van opwarming en de beschikbaarheid van bio-energie?.........................................3 water. Ondanks aanzienlijke stijgingen 3. Kan biotechnologie de groeiende vraag naar van de productiviteit blijven voedsel beantwoorden?..........................4 ondervoeding en armoede nog steeds 4. Hoe bedreigt klimaatverandering de grote delen van de wereld teisteren. landbouw?............................................5 5. Hoe beïnvloedt voedselproductie de Deze evaluatie, onder de titel gezondheid?.........................................5 International Assessment of Agricultural 6. Hoe kan de landbouw beter gebruik maken Science and Technology for Development van de natuurlijke hulpbronnen?..............6 (IAASTD), richt zich vooral op de vraag 7. Waarom hebben de kleine landbouwers hoe men de agrarische wetenschap, weinig voordeel uit de wereldhandel kennis en technologie beter kan inzetten gehaald?..............................................6 om honger en armoede te verminderen, hoe men de landelijke bestaansmiddelen 8. Kan traditionele kennis bijdragen tot de kan verbeteren, evenals rechtvaardige landbouw?............................................7 en duurzame ontwikkeling kan 9. Wat is de rol van de vrouw in landbouw en ondersteunen. ontwikkeling?........................................7 10. Welke zijn de opties om acties te ondernemen?........................................7 Deze Digest is een betrouwbare samenvatting van het leidinggevende wetenschappelijke rapport geproduceerd in 2008 door het International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development (IAASTD): "Executive Summary of the Synthesis Report of the International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development"
  • 2. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 2/15 De volledige Digest is beschikbaar op http://www.greenfacts.org/nl/landbouw-ontwikkeling/ Dit PDF Document is het Niveau 1 van een GreenFacts Digest. GreenFacts Digests worden als vraag en antwoord gepubliceerd in een gebruiksvriendelijke structuur van toenemend detail, en dit in verschillende talen. • Elke vraag wordt beantwoord in Niveau 1 met een korte samenvatting. • Deze antwoorden worden verder uitgediept in Niveau 2. • Niveau 3 is het Bron document, het internationaal erkende wetenschappelijk consensus rapport, dat op betrouwbare wijze is samengevat in Niveau 1 en 2. Alle GreenFacts Digests zijn beschikbaar op http://www.greenfacts.org/nl/
  • 3. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 3/15 1. Welke zijn de uitdagingen waarmee de landbouw vandaag wordt geconfronteerd? Decennia lang was de landbouwwetenschap gericht op productieverhoging door het ontwikkelen van nieuwe technologieën. Er werden enorme productiestijgingen bereikt en de kosten van de grootschalige landbouw verminderden. Maar het milieu betaalde een hoge prijs voor dit succes. Bovendien heeft het de sociale en Tarweveld economische problemen van de armen in de ontwikkelingslanden © Lars Sundström [zie Annex 1, p 9] niet opgelost. Ze hebben meestal het minste voordeel gehaald uit de productiestijging. De wereld van vandaag is er één van ongelijke ontwikkeling, van onhoudbaar gebruik van natuurlijke hulpbronnen, van grotere impact van de klimaatverandering en van blijvende armoede en ondervoeding. De slechte voedselkwaliteit en de eetgewoontes zijn deels verantwoordelijk voor de stijging van chronische ziekten zoals zwaarlijvigheid en hartaandoeningen. De landbouw staat in nauw verband met deze problemen, inbegrepen het verlies aan biodiversiteit, de globale opwarming en de beschikbaarheid van water. Het International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development (IAASTD) legt de nadruk op landbouw als verschaffer van voedsel, voeding, gezondheid, ecologische diensten en economische groei, die zowel duurzaam als sociaal rechtvaardig zijn. Deze evaluatie houdt rekening met de diversiteit van agrarische ecosystemen en met de lokale, sociale en culturele omstandigheden. Het wordt tijd om fundamenteel opnieuw na te denken over de rol van de agrarische kennis, wetenschap en technologie, om te komen tot billijke ontwikkeling en duurzaamheid. De aandacht moet gaan naar de noden van kleine landbouwexploitaties in diverse ecosystemen en naar de gebieden met de grootste noden. Dit betekent de verbetering van landelijke bestaansmiddelen, de versterking van gemarginaliseerde stakeholders, het behoud van natuurlijke hulpbronnen, de valorisatie van de vele voordelen van de ecosystemen, het in overweging nemen van diverse vormen van kennis en ervoor zorgen dat landbouwproducten een eerlijke toegang tot de markt krijgen. 2. Wat zijn de voor- en nadelen van bio-energie? Bio-energie is warmte, elektriciteit of brandstof voor voertuigen, afkomstig van plantaardige of dierlijke materialen. Miljoenen mensen zijn voor verwarming en koken nog steeds afhankelijk van traditionele bio-energie zoals hout en steenkool, wat misschien niet langer houdbaar kan zijn en gezondheidsrisico’s inhoudt. In vele ontwikkelde landen veroorzaken de stijgende kosten van fossiele brandstoffen, alsook de bezorgdheid over energiezekerheid en klimaatverandering, een verhoogde belangstelling voor andere vormen van bio-energie. Zo worden bijvoorbeeld nieuwe vloeibare biobrandstoffen van gewassen of afvalstoffen uit de landbouw en de bosbouw geproduceerd. Maar er is ook energie nodig voor het telen, het vervoeren en het behandelen van die bio-energiegewassen. Dit leidde tot het debat over de nettowinst in termen van vermindering van broeikasgassen. Een andere belangrijke bezorgdheid is het feit dat het gebruik van gewassen voor brandstofproductie de voedselprijs zou kunnen doen stijgen, kleinschalige landbouwers van hun land drijven en de honger in de wereld bestendigen. Elektriciteit en warmte kunnen eveneens uit plantaardig en dierlijk afval verkregen worden. Hetzij door ze rechtstreeks te verbranden, hetzij door ze om te vormen tot biogas. Deze hernieuwbare energiebronnen produceren gewoonlijk minder broeikasgassen dan andere
  • 4. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 4/15 brandstoffen. Ze kunnen doeltreffend zijn op plaatsen die bijvoorbeeld niet op het elektriciteitsnet zijn aangesloten. De beleidsvormers zouden al deze vormen van bio-energie moeten vergelijken met andere duurzame energieopties en de sociale, ecologische en economische kosten moeten toetsen aan de realistisch haalbare voordelen. In deze context worden de beslissingen zwaar beïnvloed door lokale omstandigheden. 3. Kan biotechnologie de groeiende vraag naar voedsel beantwoorden? Biotechnologie is een techniek die levende organismen gebruikt om een product te maken of te wijzigen. Bepaalde conventionele biotechnieken, zoals gisting voor brood- of alcoholproductie, worden goed aanvaard. Een ander voorbeeld is het kweken van planten en dieren om tot variëteiten met betere eigenschappen of met verhoogde oogst te komen. Moderne biotechnologie wijzigt de genetische code van levende organismen door genetische modificatie toe te passen. Deze techniek wordt ruim aangewend in industriële toepassingen, zoals bijvoorbeeld in de productie van enzymen. Biotechnieken worden vaak gebruikt in de landbouw [zie Andere toepassingen blijven omstreden, zoals het gebruik van Annex 3, p 11] genetisch gemodificeerde gewassen (GGO’s), door inplanting van genen van andere organismen. Bepaalde genetische gemodificeerde gewassen kunnen op sommige plaatsen zorgen voor een verhoogde productie, maar op andere voor een vermindering. Vermits de nieuwe technieken een snelle ontwikkeling kennen, lopen de beoordelingen van de milieu- en gezondheidsrisico’s op langere Zie ook onze Digest over termijn achter op de ontdekkingen. Dit verhoogt de speculatie en Genetische Gemodificeerde de onzekerheid. Gewassen [en] [zie http://www.greenfacts.org/ en/gmo/index.htm] De mogelijkheid om genetische modificaties te patenteren kan investeringen in landbouwonderzoek aantrekken. Maar zij draagt eveneens bij tot de concentratie van de eigendom van bronnen, drijft de kosten op, beperkt onafhankelijk onderzoek en ondermijnt lokale landbouwpraktijken zoals het opsparen van zaaigoed, wat bijzonder belangrijk is in ontwikkelingslanden. Dit kan ook leiden tot nieuwe aansprakelijkheid, bijvoorbeeld wanneer een genetisch gemodificeerde plant zich verspreid in naburige boerderijen. Vele problemen zouden kunnen opgelost worden, mochten de biotechnieken zich toespitsen op lokale prioriteiten, geïdentificeerd door transparante processen waarin het gehele spectrum van de stakeholders wordt betrokken.
  • 5. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 5/15 4. Hoe bedreigt klimaatverandering de landbouw? De landbouw zelf heeft op vele manieren bijgedragen tot de klimaatverandering, bijvoorbeeld door het omvormen van bossen tot landbouwgrond en door de uitstoot van broeikasgassen. Omgekeerd dreigt de klimaatverandering vandaag de natuurlijke hulpbronnen, waarvan de landbouw afhangt, onomkeerbaar te Verwacht effect van de beschadigen. klimaatverandering [en] [zie Annex 7, p 14] De effecten van de globale opwarming zijn al zichtbaar in grote delen van de wereld. In sommige gebieden kan een gematigde opwarming de opbrengst van gewassen lichtjes verhogen. Maar in het algemeen zullen de negatieve gevolgen in stijgende mate overheersen. Overstromingen en droogtes worden frequenter en zwaarder, wat de landbouwproductiviteit en de bestaansmiddelen van de landelijke Zie ook onze Digest over Klimaatverandering [zie gemeenschappen ernstig kan aantasten en het risico van conflicten http://www.greenfacts.org/ over land en water kan verhogen. De klimaatverandering bevordert nl/ klimaatverandering-ar4/ eveneens de verspreiding van plagen en invasieve soorten en zou index.htm] de geografische spreiding van sommige ziekten kunnen vergroten. Sommige landen passen beheersmaatregelen toe die kunnen bijdragen tot het matigen van de klimaatverandering. Deze omvatten het planten van bomen, het herstellen van gedegradeerd land, het behoud van de natuurlijke habitats en een beter bodem- en bemestingsbeheer. De politieke opties omvatten financiële aanmoedigingen voor het telen van bomen, de beperking van ontbossing en de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Landbouw en andere landelijke activiteiten moeten geïntegreerd worden in toekomstige politieke afspraken over klimaatverandering. Maar vermits bepaalde klimaatveranderingen nu reeds onafwendbaar zijn, worden aanpassingsmaatregelen eveneens absoluut noodzaakelijk. 5. Hoe beïnvloedt voedselproductie de gezondheid? Hoewel de voedselproductie de laatste decennia is gestegen, lijden nog veel mensen aan ondervoeding, een problematiek die verantwoordelijk is voor 15% van de ziekten. Talrijke bevolkingsgroepen hebben nog steeds een gebrek aan eiwitten, aan microvoedingsstoffen en vitaminen. Ondertussen stijgen Zie ook onze Digest over zwaarlijvigheid en chronische ziekten wereldwijd omdat mensen Voeding [en] [zie http://www.greenfacts.org/ teveel of verkeerd voedsel nemen. Landbouwonderzoek en en/diet-nutrition/index. landbouwbeleid zouden moeten streven naar verhoogde diversiteit htm] in de voeding, betere voedselkwaliteit en het bevorderen van voedselbereiding, voedselbewaring en voedselverdeling. De globale handel en de groeiende bezorgdheid van consumenten hebben de nood aan proactieve voedselveiligheidssystemen verhoogd. De gezondheidsoverwegingen hebben betrekking tot de aanwezigheid van pesticidenresidu’s, zware metalen, hormonen, antibiotica en additieven in het voedselsysteem, maar ook de risico’s verbonden met grootschalige veeteelt. Wereldwijd zijn er in de landbouw jaarlijks 170.000 dodelijke arbeidsongevallen. Ongevallen met materieel zoals tractors of oogstmachines zijn verantwoordelijk voor vele van deze slachtoffers. Andere belangrijke gezondheidsrisico’s zijn lawaai, overdraagbare dierziekten en de blootstelling aan toxische stoffen zoals pesticiden.
  • 6. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 6/15 Landbouw kan bijdragen tot het ontstaan en het verspreiden van besmettelijke ziekten. Daarom zijn een stevige controle, detectie en aangepaste programma’s beslissend in de voedselketen. 6. Hoe kan de landbouw beter gebruik maken van de natuurlijke hulpbronnen? De ontwikkeling van de landbouw heeft zich historisch gericht op stijgende productiviteit en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen. De complexe interacties tussen landbouwactiviteiten, lokale ecosystemen en de maatschappij werden genegeerd. Natuurlijke hulpbronnen moeten duurzaam Deze interacties moeten het mogelijk maken om natuurlijke gebruikt worden © Millennium Assessment hulpbronnen zoals water, bodem, biodiversiteit en fossiele [zie Annex 6, p 13] brandstoffen op duurzame wijze te gebruiken. Veel van de agrarische kennis, wetenschap en technologie, die nodig is om aan de huidige uitdagingen tegemoet te komen, is beschikbaar en goed gekend, maar ze in de praktijk omzetten vraagt creatieve inspanningen van al de betrokken partijen. Zie ook onze Digest over Huidige landbouwwetenschap en technologieën kunnen de Watervoorraden [en] [zie onderliggende oorzaken van de dalende productie aanpakken. Er http://www.greenfacts.org/ nl/watervoorraden/index. is echter nood aan bijkomende ontwikkelingen met een htm] multidisciplinaire benadering. Men zou kunnen beginnen met een betere controle op het gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Andere opties voor actie omvatten meer onderzoek over de wijze waarop men, op verantwoorde manier, natuurlijke hulpbronnen kan gebruiken en welke inspanningen wenselijk zijn om de publieke opinie te overtuigen van hun belang. 7. Waarom hebben de kleine landbouwers weinig voordeel uit de wereldhandel gehaald? Kleine landbouwers en landelijke gemeenschappen in ontwikkelingslanden hebben vaak geen voordeel getrokken uit de mogelijkheden geboden door de globale landbouwhandel. Landbouwmarkten vroegtijdig openstellen voor internationale concurrentie kan de landbouwsector van een ontwikkelingsland Lokale markt in Pisar, verder verzwakken, en op lange termijn meer armoede, honger en Peru © Eva Schuster [zie milieuschade veroorzaken. Annex 5, p 13] Handelshervormingen zouden de relaties billijker kunnen maken. Ontwikkelingslanden zouden kunnen genieten van essentiële veranderingen, zoals het opheffen van handelsbelemmeringen voor producten die een competitief voordeel bieden, het verminderen van importtarieven op bewerkte grondstoffen en het verbeteren van de toegang tot de exportmarkten. De mogelijkheid van de ontwikkelingslanden om handelsakkoorden te analyseren en te onderhandelen moeten versterkt worden om tot betere en meer doorzichtige beslissingen betreffende de landbouwsector te komen. De milieuvoetafdruk zou kunnen beperkt worden door markt- en verkoopbeleid aan te passen, bijvoorbeeld door het afschaffen van nadelige subsidies, het wijzigen van het belastingsbeleid en de verbetering van de eigendomswetten.
  • 7. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 7/15 8. Kan traditionele kennis bijdragen tot de landbouw? Talrijke doeltreffende innovaties ontstaan op het lokale vlak, op basis van de kennis en deskundigheid van inheemse en lokale gemeenschappen, eerder dan op basis van formeel wetenschappelijk onderzoek. Traditionele landbouwers zijn de dragers van een levenswijze die de biodiversiteit en de duurzame landelijke ontwikkeling gunstig beïnvloeden. Lokale en traditionele kennis werd succesvol toegepast in verschillende gebieden van de landbouw, bijvoorbeeld in de veredeling van wilde boomsoorten, het telen van planten en water- en bodembeheer. Wetenschappers zouden nauwer moeten samenwerken met lokale gemeenschappen en de traditionele gebruiken zouden meer aan bod moeten komen in de wetenschappelijke opleiding. Er zouden inspanningen moeten geleverd worden om de kennis van de lokale bevolking bij te houden en te evalueren en die kennis te beschermen door een eerlijker wetgeving op de intellectuele eigendom. 9. Wat is de rol van de vrouw in landbouw en ontwikkeling? De huidige tendensen van mondialisering en verhoogde belangstelling voor milieu en duurzaamheid, herbepalen de relatie van de vrouwen tot landbouw en ontwikkeling. Het aantal vrouwen betrokken in landbouwactiviteiten schommelt tussen 20 en 70%, een cijfer dat in vele ontwikkelingslanden stijgt, Vrouwenwerk schattingen meer bepaald wanneer de landbouw zich op export richt. [en] [zie Annex 4, p 12] Hoewel er enige vooruitgang werd geboekt, kampen vrouwen nog steeds met lage inkomens, beperkte toegang tot vorming, krediet en land, met werkonzekerheid en onmenselijke arbeidsomstandigheden. De stijgende concurrentie verhoogde de vraag naar goedkope, flexibele werknemers en conflicten rond de toegang tot natuurlijke hulpbronnen heeft de druk nog verhoogd. Arme, landelijke gezinnen worden in toenemende mate bedreigd door natuurrampen, milieuveranderingen, gezondheids- en veiligheidsrisico’s – en dit op een moment van dalende overheidssteun. 10. Welke zijn de opties om acties te ondernemen? 10.1 Kleinschalige landbouwers zouden moeten genieten van een betere toegang tot kennis, technologie en krediet en - dit is werkelijk essentieel - van meer politieke macht en een betere infrastructuur. Ze hebben behoefte aan wetten die de toegang tot het land en de natuurlijke hulpbronnen veilig stellen en rechtvaardige intellectuele eigendomsrechten beschermen. 10.2 Het garanderen van de voedselzekerheid is niet louter een kwestie van voldoende voedselproductie: het voedsel moet ook beschikbaar zijn voor diegenen die het nodig hebben. Mogelijke politieke acties, die de toegang tot voedsel kunnen verhogen, © Alicia Jo McMahan [zie Annex 2, p 10] omvatten de vermindering van transactiekosten voor kleinschalige producenten, de versterking van lokale markten en de verbetering van de voedselveiligheid en voedselkwaliteit. Er zijn globale systemen nodig voor de controle op plotse prijswijzigingen en extreme weersomstandigheden die kunnen leiden tot voedseltekorten en honger. 10.3 Duurzame landbouw betekent de handhaving van de productie zonder de natuurlijke hulpbronnen te beschadigen.
  • 8. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 8/15 Het garanderen van de voedselzekerheid is niet louter een kwestie van voldoende voedselproductie: het voedsel moet ook beschikbaar zijn voor diegenen die het nodig hebben. Mogelijke politieke acties, die de toegang tot voedsel kunnen verhogen, omvatten de vermindering van de transactiekosten voor kleinschalige producenten, de versterking van de lokale markten en de verbetering van de voedselveiligheid en voedselkwaliteit. Er zijn globale systemen nodig voor de controle op plotse prijswijzigingen en extreme weersomstandigheden die kunnen leiden tot voedseltekorten en honger. Mogelijke acties zijn onder meer: het bevorderen van praktijken met een laag milieu-impact, zoals organische landbouw, en het toekennen van premies voor het duurzame beheer van water, vee, bossen en visgronden. De wetenschap en technologie zouden zich moeten toespitsen op het feit dat landbouw niet alleen in voedsel voorziet, maar ook een ecologische, sociale en economische dimensie heeft, en een rol kan spelen in het matigen van de klimaatverandering en de bescherming van de biodiversiteit. Beleidsvoerders zouden subsidies, die niet-duurzame praktijken aanmoedigen, kunnen stopzetten en premies toekennen voor het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen. 10.4 De menselijke gezondheid kan verbeterd worden door afwisseling te brengen in de voedingsgewoontes en de voedingswaarde van voedsel te verhogen dankzij vooruitgang in behandelings-, bewarings- en verdelingstechnologieën, evenals door een beter gezondheidsbeleid en gezondheidssysteem. De voedselveiligheid kan verhoogd worden door investeringen in infrastructuur, volksgezondheid en veterinaire zorgen, en door het ontwikkelen van wettelijke kaders voor de controle op biologische en chemische gevaren. Arbeidsrisico’s kunnen verminderd worden door de gezondheids- en veiligheidsreglementeringen te doen naleven. Een betere coördinatie binnen de voedselketen kan de verspreiding van besmettelijke ziekten zoals vogelgriep beperken. 10.5 Het bereiken van meer rechtvaardigheid in de landbouw vereist investeringen om technologie en vorming in de landelijke gebieden te verspreiden. Eerlijke toegang tot land en water is cruciaal. De stakeholders moeten de mogelijkheid krijgen om te wegen op de besluitvorming over het gebruik en het beheer van de natuurlijke hulpbronnen, toegang tot het land, kredieten en markten, intellectuele eigendomsrechten, handelsprioriteiten en de bescherming van het landelijke milieu. Landbouwers moeten vooral beloond worden voor hun arbeid door billijke en eerlijke prijzen voor hun producten.
  • 9. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 9/15 Annex Annex 1: A wheat field © Lars Sundström
  • 10. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 10/15 Annex 2: Agricultural sustainability means maintaining productivity while protecting the natural resource base © Alicia Jo McMahan
  • 11. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 11/15 Annex 3: Biotechnologies are already widely used in agriculture Rice plant grown in the laboratory using tissue culture method © Part of the image collection of the International Rice Research Institute (www.irri.org [zie http://www.irri.org])
  • 12. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 12/15 Annex 4: Counting women's labor Bron: IAASTD Figures of the Global Summary for Decision Makers of the International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development (2008)
  • 13. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 13/15 Annex 5: Local market in Pisar, Peru © Eva Schuster Annex 6: Natural resources need to be used sustainably © Millennium Assessment
  • 14. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 14/15 Annex 7: Projected impact of climate change Bron: IAASTD Figures of the Global Summary for Decision Makers of the International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development (2008)
  • 15. http://www.greenfacts.org/ Copyright © GreenFacts pagina 15/15 Partner voor deze Digest Het niveau 1 van deze Digest werd geschreven door GreenFacts met de financiele steun van het COM+ Alliance die een overéénkomst heeft voor het verspreiden van het IAASTD verslag.