SlideShare a Scribd company logo
Spreker: Gerard Verwoolde, ICT-adviseur (HU)
Wat levert een IP-netwerk in gebouwen op? Door
het verzamelen en combineren van gegevens
(uiteraard wel volgens de AVG) verkrijgen we
informatie om duurzamer gebruik te maken van
gebouwen. Zo bouwen we intelligente steden.
Wat betekent dit voor het onderwijs?
Locatie: Het Onderdelendepot
21-5-2019 1
Intelligent beton: ICT bij duurzame bouw
Gerard.Verwoolde@hu.nl
Hogeschool Utrecht , afdeling IM&ICT
ICT- Adviseur 088-4816631
 30 instituten, i.p.v. 6 faculteiten.
 ~40.000 studenten en 3.600 medewerkers.
 30 % vloeroppervlak in 5 jaar inleveren.
 60-60 regel, 60% van de tijd, 60% van
vloeroppervlak bezet!
3
Intelligent beton,
De zoektocht naar de ideale digitale leer en werkplek.
Architectuur
DWAAS Digitale Werkplek As A Service !
De ‘X’ AAS beloftes.
Visie, Missie, Beleid, Processen, Procedures
HORA
Regie
Sourcing
Gebouwen
Aannemer
Architect
Vastgoed/gebouwen, bekabeling/ICT in samenhang aanbesteden.
Alles komt voorbij - wifi, telefonie, netwerken, mobiel, elektra, verlichting, verwarming,
beveiliging, audio-visueel, printers, brandalarm, slotsystemen enz. - the internet of things
oftewel 'intelligent beton'.
Hoe combineer je de traditionele wereld van stenen met de voortrazende wereld van bits
en bytes. Hoe gaan architecten,aannemers en installateurs daar mee om en welke keuzes
voor onderaannemers en oplossingen (merken) maken zij?
Hoe zou je daar in een aanbesteding pro-actief op kunnen inspelen en er je voordeel mee
doen?
Alhoewel niet alles beantwoord wordt, geeft de presentatie stof tot nadenken en
aandachtspunten om rekening mee te houden. En ter discussie te stellen met de oude,
conventionele bouwwereld.
Flexibele werkplek. Wanneer werkt u, hoe en
waar. Wie heeft geen “eigen bureau”?
802.11n acces point 100 Mb client
heeft 1 Gbit aansluiting nodig !
802.11ax standaard voor 1 Gb client
Wanneer 10 Gb nodig? 5G – 6G net zo
goed als WiFi?
Vaste telefoon naar ATF GSM UMTS
HSDPA LTE 4G 5G 6G en daarna?
IP telefonie.. Unified Communications
Volledige vast-mobile integratie
T-Mobile – MS LYNC, Skype for Business
Vaste PC met 2- 10 MB netwerkkaart
naar devices met HD 4/8K TV kwaliteit video
met 1-10 Gb netwerkkaart. Wireles tenzij
10 GB, SSD etc etc
Standaard werkplek bij HU: Portable + Android Smartphone (MdM)
 T-Mobile
 Vancis (MBO-A)
 Eurofiber (uitwijk)
 CUMULUS
 KPN
 Vancis
 Azure
 AWS
5
Surfnet (inter)nationale connecties
lichtpaden, MSP etc.
ICI- 4
Roadmap ICI, Informatie &
Communicatie Infrastructuur.
21-5-2019 6
HU Netwerk
Belang van infrastructuur
Alles over IP netwerken
• Authenticatie
• Wireless
• Lync Telefonie
• Betalen
• Bewaking
• Sleutel/Slagbomen
• AV voorzieningen
• LYNC (UC)
• Printers
• Koffie
Gebouwbeheer
• Temperatuur
• Luchtkwaliteit
• Energieverbruik
• Verlichting
• Noodtelefoon/lift / alarmmelding
• Bezetting (Wi-Fi of detector-licht)
• Roostering
• Informatiepanelen
• Inbraak
• Kluizen
• RFID
• Office Vendor machines
• IAAS, PAAS, SAAS
Azure AWS
• IOT
9
Padualaan 97-99 en 101 Heidelberglaan 7 en 15
HU / MBO-Amersfoort
Bolognalaan 101 HU / UU
Nieuw- en verbouw
10
Een BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie certificaat,
kan worden behaald voor twee fases.
23-5-2018 11
Ontwerpfase: certificaat voor het
ontwerp dat vervalt na oplevering
Opleverfase: definitief certificaat
voor het opgeleverde gebouw.
De score is opgebouwd uit deelscores
management (12%), gezondheid (15%), energie (19%), transport
(8%), water (6%), materialen (12,5%), afval (7,5%), landgebruik &
ecologie (10%), vervuiling (10%).
Gebouwen BREEAM waarde in use
23-5-2018 12
Score % in use , % nieuw
Outstanding ≥ 85% ≥ 85%
Excellent ≥ 70% ≥ 70%
Very Good ≥ 55% ≥ 55%
Good ≥ 40% ≥ 45%
Pass ≥ 25% ≥ 30%
Acceptable ≥ 10% -
BREEAM-NL In-Use bestaat uit 3 onderdelen.
•Asset: dit onderdeel gaat over de
duurzame prestaties van het gebouw.
•Beheer: dit gaat over hoe duurzaam
het gebouw wordt beheerd.
•Gebruik: Hier wordt gekeken naar het duurzame gebruik van het gebouw.
Ontwerp fase: Kabel netwerk.
Voorbeeld hoe het beter kan!
13
SER en kabel netwerk
14
Minder m2, minder, koeling, minder …..
Minder km lopen beheerder/jaar
W W W . S I E M O N . C O M
Zone cabling recommendations
• Zone box location can be
based upon guidance
provided in EN 50173-6
(distributed building
services) as well as
ANSI/TIA-862-A (BAS
systems)
• A coverage area radius
of 12 meters is generally
recommended as an
optimum size to
accommodate most
converged cabling
networks= Zone BoxWall
Rad = 12m
Zone Box
coverage area
Laaghangend fruit:
In-use: Van 71 KWh naar 25 KWh nu.
Door virtualiseren, temperatuur bewaking en samengaan van
verschillende HU- IT onderdelen van 75 naar 25 KWh in 2010.
2005 2006 2007 2008 2009 2010
Energieverbruik
(KWh)
75 73 71 68 65 56
Procentuele
vermindering t.o.v.
voorgaand jaar
3,7% -2,8% -4,8% -3,6% -14,1%
Draaiuren generator 34 13 13 16 13 18
Vanaf 2012 in UMCU DC naar ~25 KWh.
Dankzij lage PUE waarde UMCU DC.
IOT, Dreiging of zegening ?
21-5-2019 17
SEAAS !!! (SEnsor As A Service)
18
Specifications ERS Size 86x86x26mm
LoRa Alliance Certified, Approx. range 8km
(LoRa™ modulation SF10)
Temperature
Humidity
CO2 (optional)
Light
Motion (PIR)
NFC for easy configuration
Battery life 10 years (depending on interval)
LoRa-WAN, NB-IoT
21-5-2019 19
The Things Network
claimt dat het binnen
zes weken van idee
naar dekking in de
hele stad mogelijk is.
LoRa staat voor Long
Range Radio en heeft
een bereik van tussen
2,5km en 15km per
mast.
Let op. Een Frequentie in het gebouw
kun je maar één keer uitgeven !
 Bij gebouwen met BREAAM waard excellent of
outstanding moet je nu nog standaard een DAS
netwerk overwegen voor mobiele ontvangst.
21-5-2019 20
21-5-2019 21
Mobile speelveld
evolution 1990-2016
Mobiele technieken
22 van 14 Met dank aan Maurice van den Akker, SURFnet
WIFI
Pilot dovenstudies eduroam op 4G KPN
23
Opmerking van student: “Hoezo eduroam… is toch niet
nodig. Ik log in met mijn HU account en ‘t werkt gewoon!”
Koppeling tussen
wifi-eduroam en 4G KPN
21-5-2019 24
25
Video IP-NDI standaard (Network Device Interface)
SIGN in najaar bij HU, RTV Studio’s en SNE opleiding.
 Minder (PC) lokalen, meer project/overleg ruimtes
 Standaard set, Portable en Smartphone. (MDM)
 Gebouwen voor flexibel werken ingericht.
Eén IP netwerk met GBS (Priva),
LoRaWan, Vecos (Lockers) ,
Wayfinder, Priva, Mapiq,
Sluitsysteem (EAL),
Wifi (Cisco &WAAS), Audio Video etc
Datasets sensoren verzamelen
(ook WiFi) voor efficiënter gebruik,
ruimtes in gebouwen, ook voor bv BHV applicatie !
Waar gaan we naar toe,
zijn we al mee bezig
 Leren en werken onafhankelijk welk HU (HO?? )
gebouw je zit.
 Digitale boekenplank met standaard en specifieke
applicaties (LAB’s! ), persoon / functie / rol gebonden
uit de App store en HU Catalogus.
 De standaard is WEB enabled.
 DWAAS, Informatie/gegevens komen naar je toe
ZORG ERVOOR DAT JE MET DE ICT INFRASTRUCTUUR
VRAAGSTUKKEN BIJ DE ARCHITECT AAN HET BUREAU ZIT.
27
Waar gaan we naar toe,
zijn we al mee bezig
21-5-2019 28
Wat willen we, maar nog meer, wat verwacht
de eindgebruiker, het onderwijs ?
❑Any Time.
❑Any Place.
❑Any Where.
❑Any device (CYOD- BYOD).
❑Any QoS (belangrijk voor video/voice).
❑Always on-line.
❑Any authorized content.
❑And Secure. (Denk aan Diginotar – DNS sec).
❑Duurzaam en Circulair (2017/19).
❑Intelligente/duurzame onderwijs gebouwen.. 2020?
❑Any HO building leren en werken. Beginnen in NL? 2025?
Eén IP netwerk in de gebouwen, kilometers bekabeling en
apparatuur besparen en hergebruiken, duurzaam en circulair.
Gegevens verzamelen en volgens de AVG opslaan en
combineren om zo nieuwe bruikbare informatie te verkrijgen
om zo duurzamer en efficiënter gebruik te kunnen maken van
(onderwijs)gebouwen.
30
“Intelligent beton”
Betonnen gebouwen worden zo intelligenter.
Gebouwen samen worden intelligente steden.
Een duurzame boom opzetten ?
● SURFnet SIGN 2017.
● Kabelproducent Nexans Brussel.
● IT Circle Utrecht.
● Politie Driebergen.
● Gemeente Almere oktober 2018.
● SURFnet Netwerk dag mei 2019.
gerard.verwoolde@hu.nl ICT adviseur IM&ICT, Hogeschool Utrecht
● Voorzitter SIGN.(Special Interest Groep Networkers).
● Lid SEAC (Sectorale Examen Advies Commissie ICT - MBO onderwijs)
● Coördinatie ICT MBO & HBO stages / afstudeerders bij HU IM&ICT
● Kernlid SIG Groene ICT & duurzaamheid HO-SURFnet. 31
Dank voor uw
aandacht.
“Intelligent beton”

More Related Content

Similar to Intelligent beton: ICT bij duurzame bouw - Gerard Verwoolde (Hoogeschool Utrecht) - Netwerkdag 2019

Draadvrije campus van de toekomst
Draadvrije campus van de toekomstDraadvrije campus van de toekomst
Draadvrije campus van de toekomst
SURFnet
 
2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen
2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen
2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen
Jaap van Ekris
 
Introductie Alcadis
Introductie AlcadisIntroductie Alcadis
Introductie Alcadis
Matthijs Kortlever
 
Iot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-M
Iot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-MIot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-M
Iot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-M
Conclusion Connect enabling industry 4.0 with IoT
 
Datacentra en Ict Dienstverlening van de toekomst
Datacentra en Ict Dienstverlening van de toekomstDatacentra en Ict Dienstverlening van de toekomst
Datacentra en Ict Dienstverlening van de toekomst
Andres Steijaert
 
Cc internet of things LoRa and IoT - Innovation Enablers
Cc internet of things   LoRa and IoT - Innovation Enablers Cc internet of things   LoRa and IoT - Innovation Enablers
Cc internet of things LoRa and IoT - Innovation Enablers
JWORKS powered by Ordina
 
Zakelijk Glas Van Kpn 2009
Zakelijk Glas Van Kpn 2009Zakelijk Glas Van Kpn 2009
Zakelijk Glas Van Kpn 2009
Fouad El Hajjaj
 
ConXioN cloud - vcloud - office365
ConXioN   cloud - vcloud - office365ConXioN   cloud - vcloud - office365
ConXioN cloud - vcloud - office365
CXN-BE
 
Inleiding Internet of Things
Inleiding Internet of ThingsInleiding Internet of Things
Inleiding Internet of Things
Bart Hanssens
 
ICT & Gezond verstand
ICT & Gezond verstandICT & Gezond verstand
ICT & Gezond verstand
B.A.
 
Case study sofico/juniper
Case study   sofico/juniperCase study   sofico/juniper
Case study sofico/juniper
Kappa Data
 
Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)
Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)
Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)
Tibor van Melsem Kocsis
 
BA Netapp Event - Always there IT Infrastructuur
BA Netapp Event - Always there IT InfrastructuurBA Netapp Event - Always there IT Infrastructuur
BA Netapp Event - Always there IT Infrastructuur
B.A.
 
Evo Sales Hosters Web
Evo Sales Hosters WebEvo Sales Hosters Web
Evo Sales Hosters Web
muijd001
 
Whiteopaper LoraWan game changer
Whiteopaper LoraWan game changerWhiteopaper LoraWan game changer
Whiteopaper LoraWan game changer
Johan Valk
 
Eduroam
EduroamEduroam
Eduroam
Kennisnet
 

Similar to Intelligent beton: ICT bij duurzame bouw - Gerard Verwoolde (Hoogeschool Utrecht) - Netwerkdag 2019 (20)

TCM_SAF_Tehnika
TCM_SAF_TehnikaTCM_SAF_Tehnika
TCM_SAF_Tehnika
 
Draadvrije campus van de toekomst
Draadvrije campus van de toekomstDraadvrije campus van de toekomst
Draadvrije campus van de toekomst
 
2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen
2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen
2006-11-28 - Tour d'IT - Mobiele Bedrijfstoepassingen
 
Introductie Alcadis
Introductie AlcadisIntroductie Alcadis
Introductie Alcadis
 
Iot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-M
Iot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-MIot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-M
Iot connectivity overview 5G, LoRa, Sigfox, NB-IoT, LTE-M
 
Datacentra en Ict Dienstverlening van de toekomst
Datacentra en Ict Dienstverlening van de toekomstDatacentra en Ict Dienstverlening van de toekomst
Datacentra en Ict Dienstverlening van de toekomst
 
5G-boekje NIEUWST (2)
5G-boekje NIEUWST (2)5G-boekje NIEUWST (2)
5G-boekje NIEUWST (2)
 
Cc internet of things LoRa and IoT - Innovation Enablers
Cc internet of things   LoRa and IoT - Innovation Enablers Cc internet of things   LoRa and IoT - Innovation Enablers
Cc internet of things LoRa and IoT - Innovation Enablers
 
Paul Dekkers m005
Paul Dekkers m005Paul Dekkers m005
Paul Dekkers m005
 
Zakelijk Glas Van Kpn 2009
Zakelijk Glas Van Kpn 2009Zakelijk Glas Van Kpn 2009
Zakelijk Glas Van Kpn 2009
 
ConXioN cloud - vcloud - office365
ConXioN   cloud - vcloud - office365ConXioN   cloud - vcloud - office365
ConXioN cloud - vcloud - office365
 
Inleiding Internet of Things
Inleiding Internet of ThingsInleiding Internet of Things
Inleiding Internet of Things
 
ICT & Gezond verstand
ICT & Gezond verstandICT & Gezond verstand
ICT & Gezond verstand
 
Case study sofico/juniper
Case study   sofico/juniperCase study   sofico/juniper
Case study sofico/juniper
 
Glasvezel
GlasvezelGlasvezel
Glasvezel
 
Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)
Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)
Business Case Improvements for fiber based Connected Home (FTTH)
 
BA Netapp Event - Always there IT Infrastructuur
BA Netapp Event - Always there IT InfrastructuurBA Netapp Event - Always there IT Infrastructuur
BA Netapp Event - Always there IT Infrastructuur
 
Evo Sales Hosters Web
Evo Sales Hosters WebEvo Sales Hosters Web
Evo Sales Hosters Web
 
Whiteopaper LoraWan game changer
Whiteopaper LoraWan game changerWhiteopaper LoraWan game changer
Whiteopaper LoraWan game changer
 
Eduroam
EduroamEduroam
Eduroam
 

More from SURFevents

SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23
SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23
SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23
SURFevents
 
SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23
SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23
SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23
SURFevents
 
AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...
AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...
AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...
SURFevents
 
De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...
De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...
De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...
SURFevents
 
Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23
Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23
Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23
SURFevents
 
Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23
Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23
Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23
SURFevents
 
Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23
Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23
Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23
SURFevents
 
Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP - Raymond Hendrix - NWD23
Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP  - Raymond Hendrix - NWD23Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP  - Raymond Hendrix - NWD23
Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP - Raymond Hendrix - NWD23
SURFevents
 
Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...
Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...
Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...
SURFevents
 
SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23
SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23
SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23
SURFevents
 
SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23
SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23
SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23
SURFevents
 
SURF Lego - Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23
SURF Lego -  Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23SURF Lego -  Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23
SURF Lego - Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23
SURFevents
 
SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann - NWD23
SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann -  NWD23SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann -  NWD23
SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann - NWD23
SURFevents
 
SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23
SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23
SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23
SURFevents
 
TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23
TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23
TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23
SURFevents
 
Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23
Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23
Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23
SURFevents
 
Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...
Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...
Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...
SURFevents
 
Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...
Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...
Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...
SURFevents
 
The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...
The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...
The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...
SURFevents
 
Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...
Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...
Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...
SURFevents
 

More from SURFevents (20)

SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23
SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23
SURF Lego - SURFwired - Edwin Verheul - NWD23
 
SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23
SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23
SURF lego- campusdiensten - iotroam - Thomas Esman - NWD23
 
AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...
AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...
AI zal je baan niet vervangen, maar iemand die AI gebruikt wel - Marco van de...
 
De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...
De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...
De dagelijkse puzzel van netwerkbeheer en monitoring - Jan Martijn Metselaar ...
 
Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23
Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23
Endpoint Security- Dwars doormidden - Thijs van Tilborg- NWD23
 
Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23
Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23
Forum Groningen - een ontmoetingsplaats voor iedereen - Richard de Vries- NWD23
 
Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23
Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23
Grenzeloos musiceren - Bert Kremer - NWD23
 
Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP - Raymond Hendrix - NWD23
Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP  - Raymond Hendrix - NWD23Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP  - Raymond Hendrix - NWD23
Topspeed wifi bij de F1 Dutch GP - Raymond Hendrix - NWD23
 
Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...
Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...
Ontwikkelingen in internationale research en education-infrastructuur - Bram ...
 
SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23
SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23
SURF Cybersecurity met hoge snelheid - Jasper Hammink - NWD23
 
SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23
SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23
SURF Lego - Architecture - Peter Boers- NWD23
 
SURF Lego - Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23
SURF Lego -  Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23SURF Lego -  Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23
SURF Lego - Campusdiensten - Maurice van den Akker- NWD23
 
SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann - NWD23
SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann -  NWD23SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann -  NWD23
SURF Lego - Netwerkdiensten - Sander Klemann - NWD23
 
SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23
SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23
SURF, Hoe laat is het - Sander Klemann - NWD23
 
TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23
TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23
TruSSD - Trust in Sharing Sensitive Data | Lucas van der Meer - SRD23
 
Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23
Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23
Quantum cryptography for researchers - Teodor Strömberg - SRD23
 
Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...
Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...
Bridging the gap: hosting Linked Open Data for researchers - Driek Heesakkers...
 
Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...
Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...
Interactive and collaborative AI for biodiversity monitoring and beyond - JWK...
 
The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...
The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...
The CAFE community: a local, inclusive programming community for researchers ...
 
Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...
Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...
Responsible AI: the epistemology of using machine learning as a research meth...
 

Intelligent beton: ICT bij duurzame bouw - Gerard Verwoolde (Hoogeschool Utrecht) - Netwerkdag 2019

  • 1. Spreker: Gerard Verwoolde, ICT-adviseur (HU) Wat levert een IP-netwerk in gebouwen op? Door het verzamelen en combineren van gegevens (uiteraard wel volgens de AVG) verkrijgen we informatie om duurzamer gebruik te maken van gebouwen. Zo bouwen we intelligente steden. Wat betekent dit voor het onderwijs? Locatie: Het Onderdelendepot 21-5-2019 1 Intelligent beton: ICT bij duurzame bouw
  • 2. Gerard.Verwoolde@hu.nl Hogeschool Utrecht , afdeling IM&ICT ICT- Adviseur 088-4816631  30 instituten, i.p.v. 6 faculteiten.  ~40.000 studenten en 3.600 medewerkers.  30 % vloeroppervlak in 5 jaar inleveren.  60-60 regel, 60% van de tijd, 60% van vloeroppervlak bezet!
  • 3. 3 Intelligent beton, De zoektocht naar de ideale digitale leer en werkplek. Architectuur DWAAS Digitale Werkplek As A Service ! De ‘X’ AAS beloftes. Visie, Missie, Beleid, Processen, Procedures HORA Regie Sourcing Gebouwen Aannemer Architect Vastgoed/gebouwen, bekabeling/ICT in samenhang aanbesteden. Alles komt voorbij - wifi, telefonie, netwerken, mobiel, elektra, verlichting, verwarming, beveiliging, audio-visueel, printers, brandalarm, slotsystemen enz. - the internet of things oftewel 'intelligent beton'. Hoe combineer je de traditionele wereld van stenen met de voortrazende wereld van bits en bytes. Hoe gaan architecten,aannemers en installateurs daar mee om en welke keuzes voor onderaannemers en oplossingen (merken) maken zij? Hoe zou je daar in een aanbesteding pro-actief op kunnen inspelen en er je voordeel mee doen? Alhoewel niet alles beantwoord wordt, geeft de presentatie stof tot nadenken en aandachtspunten om rekening mee te houden. En ter discussie te stellen met de oude, conventionele bouwwereld.
  • 4. Flexibele werkplek. Wanneer werkt u, hoe en waar. Wie heeft geen “eigen bureau”? 802.11n acces point 100 Mb client heeft 1 Gbit aansluiting nodig ! 802.11ax standaard voor 1 Gb client Wanneer 10 Gb nodig? 5G – 6G net zo goed als WiFi? Vaste telefoon naar ATF GSM UMTS HSDPA LTE 4G 5G 6G en daarna? IP telefonie.. Unified Communications Volledige vast-mobile integratie T-Mobile – MS LYNC, Skype for Business Vaste PC met 2- 10 MB netwerkkaart naar devices met HD 4/8K TV kwaliteit video met 1-10 Gb netwerkkaart. Wireles tenzij 10 GB, SSD etc etc Standaard werkplek bij HU: Portable + Android Smartphone (MdM)
  • 5.  T-Mobile  Vancis (MBO-A)  Eurofiber (uitwijk)  CUMULUS  KPN  Vancis  Azure  AWS 5 Surfnet (inter)nationale connecties lichtpaden, MSP etc.
  • 6. ICI- 4 Roadmap ICI, Informatie & Communicatie Infrastructuur. 21-5-2019 6 HU Netwerk
  • 8. Alles over IP netwerken • Authenticatie • Wireless • Lync Telefonie • Betalen • Bewaking • Sleutel/Slagbomen • AV voorzieningen • LYNC (UC) • Printers • Koffie Gebouwbeheer • Temperatuur • Luchtkwaliteit • Energieverbruik • Verlichting • Noodtelefoon/lift / alarmmelding • Bezetting (Wi-Fi of detector-licht) • Roostering • Informatiepanelen • Inbraak • Kluizen • RFID • Office Vendor machines • IAAS, PAAS, SAAS Azure AWS • IOT
  • 9. 9 Padualaan 97-99 en 101 Heidelberglaan 7 en 15 HU / MBO-Amersfoort Bolognalaan 101 HU / UU
  • 11. Een BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie certificaat, kan worden behaald voor twee fases. 23-5-2018 11 Ontwerpfase: certificaat voor het ontwerp dat vervalt na oplevering Opleverfase: definitief certificaat voor het opgeleverde gebouw. De score is opgebouwd uit deelscores management (12%), gezondheid (15%), energie (19%), transport (8%), water (6%), materialen (12,5%), afval (7,5%), landgebruik & ecologie (10%), vervuiling (10%).
  • 12. Gebouwen BREEAM waarde in use 23-5-2018 12 Score % in use , % nieuw Outstanding ≥ 85% ≥ 85% Excellent ≥ 70% ≥ 70% Very Good ≥ 55% ≥ 55% Good ≥ 40% ≥ 45% Pass ≥ 25% ≥ 30% Acceptable ≥ 10% - BREEAM-NL In-Use bestaat uit 3 onderdelen. •Asset: dit onderdeel gaat over de duurzame prestaties van het gebouw. •Beheer: dit gaat over hoe duurzaam het gebouw wordt beheerd. •Gebruik: Hier wordt gekeken naar het duurzame gebruik van het gebouw.
  • 13. Ontwerp fase: Kabel netwerk. Voorbeeld hoe het beter kan! 13
  • 14. SER en kabel netwerk 14 Minder m2, minder, koeling, minder ….. Minder km lopen beheerder/jaar
  • 15. W W W . S I E M O N . C O M Zone cabling recommendations • Zone box location can be based upon guidance provided in EN 50173-6 (distributed building services) as well as ANSI/TIA-862-A (BAS systems) • A coverage area radius of 12 meters is generally recommended as an optimum size to accommodate most converged cabling networks= Zone BoxWall Rad = 12m Zone Box coverage area
  • 16. Laaghangend fruit: In-use: Van 71 KWh naar 25 KWh nu. Door virtualiseren, temperatuur bewaking en samengaan van verschillende HU- IT onderdelen van 75 naar 25 KWh in 2010. 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Energieverbruik (KWh) 75 73 71 68 65 56 Procentuele vermindering t.o.v. voorgaand jaar 3,7% -2,8% -4,8% -3,6% -14,1% Draaiuren generator 34 13 13 16 13 18 Vanaf 2012 in UMCU DC naar ~25 KWh. Dankzij lage PUE waarde UMCU DC.
  • 17. IOT, Dreiging of zegening ? 21-5-2019 17
  • 18. SEAAS !!! (SEnsor As A Service) 18 Specifications ERS Size 86x86x26mm LoRa Alliance Certified, Approx. range 8km (LoRa™ modulation SF10) Temperature Humidity CO2 (optional) Light Motion (PIR) NFC for easy configuration Battery life 10 years (depending on interval)
  • 19. LoRa-WAN, NB-IoT 21-5-2019 19 The Things Network claimt dat het binnen zes weken van idee naar dekking in de hele stad mogelijk is. LoRa staat voor Long Range Radio en heeft een bereik van tussen 2,5km en 15km per mast.
  • 20. Let op. Een Frequentie in het gebouw kun je maar één keer uitgeven !  Bij gebouwen met BREAAM waard excellent of outstanding moet je nu nog standaard een DAS netwerk overwegen voor mobiele ontvangst. 21-5-2019 20
  • 22. Mobile speelveld evolution 1990-2016 Mobiele technieken 22 van 14 Met dank aan Maurice van den Akker, SURFnet WIFI
  • 23. Pilot dovenstudies eduroam op 4G KPN 23 Opmerking van student: “Hoezo eduroam… is toch niet nodig. Ik log in met mijn HU account en ‘t werkt gewoon!”
  • 24. Koppeling tussen wifi-eduroam en 4G KPN 21-5-2019 24
  • 25. 25 Video IP-NDI standaard (Network Device Interface) SIGN in najaar bij HU, RTV Studio’s en SNE opleiding.
  • 26.  Minder (PC) lokalen, meer project/overleg ruimtes  Standaard set, Portable en Smartphone. (MDM)  Gebouwen voor flexibel werken ingericht. Eén IP netwerk met GBS (Priva), LoRaWan, Vecos (Lockers) , Wayfinder, Priva, Mapiq, Sluitsysteem (EAL), Wifi (Cisco &WAAS), Audio Video etc Datasets sensoren verzamelen (ook WiFi) voor efficiënter gebruik, ruimtes in gebouwen, ook voor bv BHV applicatie ! Waar gaan we naar toe, zijn we al mee bezig
  • 27.  Leren en werken onafhankelijk welk HU (HO?? ) gebouw je zit.  Digitale boekenplank met standaard en specifieke applicaties (LAB’s! ), persoon / functie / rol gebonden uit de App store en HU Catalogus.  De standaard is WEB enabled.  DWAAS, Informatie/gegevens komen naar je toe ZORG ERVOOR DAT JE MET DE ICT INFRASTRUCTUUR VRAAGSTUKKEN BIJ DE ARCHITECT AAN HET BUREAU ZIT. 27 Waar gaan we naar toe, zijn we al mee bezig
  • 29. Wat willen we, maar nog meer, wat verwacht de eindgebruiker, het onderwijs ? ❑Any Time. ❑Any Place. ❑Any Where. ❑Any device (CYOD- BYOD). ❑Any QoS (belangrijk voor video/voice). ❑Always on-line. ❑Any authorized content. ❑And Secure. (Denk aan Diginotar – DNS sec). ❑Duurzaam en Circulair (2017/19). ❑Intelligente/duurzame onderwijs gebouwen.. 2020? ❑Any HO building leren en werken. Beginnen in NL? 2025?
  • 30. Eén IP netwerk in de gebouwen, kilometers bekabeling en apparatuur besparen en hergebruiken, duurzaam en circulair. Gegevens verzamelen en volgens de AVG opslaan en combineren om zo nieuwe bruikbare informatie te verkrijgen om zo duurzamer en efficiënter gebruik te kunnen maken van (onderwijs)gebouwen. 30 “Intelligent beton” Betonnen gebouwen worden zo intelligenter. Gebouwen samen worden intelligente steden.
  • 31. Een duurzame boom opzetten ? ● SURFnet SIGN 2017. ● Kabelproducent Nexans Brussel. ● IT Circle Utrecht. ● Politie Driebergen. ● Gemeente Almere oktober 2018. ● SURFnet Netwerk dag mei 2019. gerard.verwoolde@hu.nl ICT adviseur IM&ICT, Hogeschool Utrecht ● Voorzitter SIGN.(Special Interest Groep Networkers). ● Lid SEAC (Sectorale Examen Advies Commissie ICT - MBO onderwijs) ● Coördinatie ICT MBO & HBO stages / afstudeerders bij HU IM&ICT ● Kernlid SIG Groene ICT & duurzaamheid HO-SURFnet. 31 Dank voor uw aandacht. “Intelligent beton”