SlideShare a Scribd company logo
HECHTING EN RELATIONEEL
GEWELD
ZEEGSE, 4 OKTOBER 2013
Birgit de Cnodder AFPN / Forint (Lentis)
Gezondheidszorgpsycholoog – psychotherapeut i.o. tot specialist
Auteursrechten /
naamsvermelding
Tenzij anders vermeld is alles in dit werk gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationaal - licentie. Wanneer je
gebruik wilt maken van dit werk, moet je gepaste credits geven, een link voorzien naar de licentie en kenbaar maken welke veranderingen je hebt
aangebracht. Dat moet je doen op een wijze die niet suggereert dat de licentiehouder jou of je veranderingen per definitie onderschrijft.
Hanteer voor dit werk de volgende methode van naamsvermelding: B. de Cnodder, Hechting en relationeel geweld (2013), CC-BY 4.0
gelicenseerd.
Except where otherwise noted, this work is licensed under a Creative Commons BY 4.0 International Licence. You must give appropriate credit,
provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests the
licensor endorses you or your use.
De volledige licentie-tekst is te lezen op / read complete licence text on
https://creativecommons.nl/4-0-licenties/
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
2
In de loop van mijn carrière tot nu toe heb ik van velen mogen leren. Deze mensen wil ik recht
doen in de bijdrage die zij aan mijn kennis en kunde hebben geleverd. Ik heb getracht om zo
zorgvuldig mogelijk aan bronvermelding te doen. Mocht iemand desondanks vinden dat ik hem of
haar tekort heb gedaan in genoemde vermelding, nodig ik diegene uit om contact met mij op te
nemen en dat bespreekbaar te maken.
Disclosure
belangen
spreker
Naar aanleiding van deze presentatie nam 2015 het
boek Heching of Hechtenis (red F. Koenraadt, K. ’t
Lam, L. Eurelings-Bontekoe, M. Lancel) een hoofdstuk
‘Hechting en relationeel geweld’ op (pp 161-177).
Het boek werd uitgegeven door Wolf Legal
Publishers, Oisterwijk.
In 2017 verscheen hetzelfde hoofdstuk in geüpdatete
versie in GGZWetentschappelijk.
4
Gehechtheid,
relaties & geweld
5
Veilige gehechtheid stelt je in staat om
in een partnerrelatie:6
 verbinding met de ander te hebben zonder jezelf
te verliezen
én
 in deze verbinding jezelf te zijn zonder de ander
te verliezen
Intieme relaties
Lacan:
Le désir de l’ homme,
c’est le désir de l’ autre
verlangen NAAR &VAN de ander
7
Verlangen en onveilige hechting
 Vermijdend gehechte mensen: de fantasie die
werkelijkheid wordt is beangstigend
 Gepreoccupeerde gehechte mensen: nooit genoeg
 Beiden:
 het antwoord op het verlangen landt niet omdat de
bodem ontbreekt; ontwikkelingspathologie
 moeite met de limieten van de maakbaarheid
8
Wanneer geweld?
9
bij een tekort aan woorden voor:
 echte of vermeende afwijzing of tekort gedaan
worden
 echte of vermeende (dreigende) verlating
prevaleert niet te
beteugelen angst
Waarom gewéld?
VOELEN – DOEN om:
Egodesintegratie te voorkomen
&
Narcistisch equilibrium te bewaren
Geweld als enig mogelijk antwoord
op de overspoelende angst
10
Betekenis van dit geweld?
11
 Relationeel geweld heeft bijna altijd een coloriet
van angst
 Agressie is de keerzijde van de paniek en
wanhoop
 Een onhandige manier om het tweeledige
verlangen aan de ander duidelijk te maken
 Ultieme poging om contact te maken
Relatieontwikkeling &
primitieve afweer
De rol van splitsing en gebrekkige objectconstantie
12
Relatie start
 Spiegeltje spiegeltje aan de wand wie is de
mooiste (liefste, knapste, sterkste, meest
passionele, slimste etc...)
 Creëren beiden een decor waarin de ander op
dwingende wijze een rol krijgt toebedeeld die
niet ter discussie kan staan
13
idealiseren
14
Barsten in de spiegel, opdoemend
ongeluk
 Idealiseren wordt niet volgehouden
 Realiteit & differentiatie niet meer te vermijden
Mijn spiegel – jouw spiegel,
toch niet hetzelfde beeld
Stress
15
Revival ‘oud’ gedrag onder stress
 Vermijdende: terugtrekken
Effect op gepreoccupeerde partner: bedreiging
verbinding
 Gepreoccupeerde: drammen, ‘hangen’, claimen...
Effect op vermijdende partner: bedreiging
autonomie
Copingstijl van de ene
triggert de kernangst van de ander
16
Verband met multiple relatietrauma in
de voorgeschiedenis
 In de actuele relatie wordt de geschiedenis vaak
(gedeeltelijk) herhaald
 Contact over onzegbare dingen & pijn geboren
vóór de woorden is een uitdaging
17
De spiegel gebarsten
18
Demoniseren & gedemoniseerd worden
 Demoniseren:
externaliserend antwoord op de angst
 Gedemoniseerd worden:
niet gezien worden voor wie je bent en nooit goed
genoeg zijn
19
Of – of: geen ruimte om te rouwen
 Over de illusie en het onvolmaakte in zichzelf én
de ander
 Rouw als fantoompijn: het eigen ideaal
geamputeerd
20
Rol van schaamte
 Over de feiten
 Gevoel dat ten diepste afgeweerd moet worden;
schaamte over het zelf
21
Splitsing & gebrekkige objectconstantie
Ik heb twee relaties:
één geweldige
en één met geweld
All good OF all bad
22
Splitsing
& ongementaliseerde gevoelens
 Non-verbale staat op de voorgrond; denken gaat
in BEELDEN
 ZIJN hun gevoel in het moment
 Onverenigbaar met empathie: inleven en
overleven laten zich slecht combineren
23
24
Effect van splitsing
& ongementaliseerd gevoel
25
Effect van splitsing
& ongementaliseerd gevoel
Projectie
26
 Uitbesteding aan de ander van wat je bij jezelf
ondragelijk vindt
 Paranoïde bril: “Jij bent de vijand”
Complementaire
Projectieve Identificatie
 Bringing out the worst in each other: de vloek van
de mutuele Self Fulfilling Prophecy
 Tweeledig: die kant heeft de ander en hij / zij
slaagt er niet in die kant te beteugelen; self
blame
27
Het zelf
28
 Vals zelf
Aangepaste zelf
Verloochende zelf
 Naakte zelf
 Kwetsbaar
 ‘Leeg’
Het vertekende zelf
29
Het niet te kennen zelf?
30
Laat de uitspraak van Lacan zich
aanvullen?31
Le désir de l’ homme,
c’est le désir de l‘ autre,
et
le désir d’être soi même!
S
I
M
U
L
T
A
N
É
M
E
N
T
Behandeling
Van actie naar verbalisatie en veilig contact
32
Risicotaxatie
 Directe aanleiding / triggers
 Onvermogen om veilig contact te onderhouden
33
Diagnostiek
 Type geweld:
Symmetrisch
Complementair
 Gehechtheid:
Gehechtheidsstijl beide partners
Interactie
34
Gevoel bij escalatie
35
Aantrekken - afstoten
36
Vuurwerk
37
Wurgende stilte
38
Hoe krijg je een veilig contact over wat
contact onveilig maakt???
39
Behandeling: Samen tenzij
40
 Veiligheid eerst: T.O. Training
Stress reducerende vaardigheiden: veiligheid én
kans op contact neemt toe
 Vervolgbehandeling:
PRT: neerwaartse spiraal doorbreken via
wederzijdse correctieve ervaringen
Individuele therapie: traumaverwerking &
persoonlijke ontwikkeling
Behandeling voorbij handhaven
veiligheid soms gevaarlijk?41
 Velen willen niet verder in behandeling maar de
verworven stabiliteit handhaven
 Relatief veel stellen gaan toch uit elkaar
Invloeden van buiten af
 Maatschappelijke context:
Tendens naar kort durend en klachtgericht
werken
Retoriek van de opvang etc
 Parallelprocessen
42
Juridisch kader een voordeel?
 Ondersteunen de gangbare (juridische) processen
(bijvoorbeeld huisverboden) de behandeling?
 Verschil opname / ambulant?
43
contact
 info@praktijkdecnodder.nl
 www.prakijkdecnodder.nl
44
DANK VOOR
UW
AANDACHT
Birgit de Cnodder AFPN / Forint (Lentis)
Gezondheidszorgpsycholoog – psychotherapeut i.o. tot specialist
Geraadpleegde litteratuur
 Cnodder, de B. (2012). Incidentanalyse bij symmetrisch relationeel Geweld. Een
diagnostisch en therapeutisch instrument in partnerrelatietherapie. Tijdschrift
voor psychotherapie. 38, 88-103
 Cnodder, de, B. (2010). Geweld samen te lijf. Groepsbehandeling voor paren
die kampen met relationeel geweld. Tijdschrift voor Systeemtherapie 4, 23-249
 Mikulincer, M. & Shaver, P. R. (2010a). Attachment bases of psychopathology.
In: M. Mikulincer& P.R. Shaver (Eds), Attachment in adulthood. Structure, dynamics
and change (pp 369-404). New York/Londen: Guilford Press.
 Mikulincer, M. & Shaver, P. R. (2010b). Attachment process and couple
functioning. In: M. Mikulincer & P.R. Shaver (Eds), Attachment in adulthood.
Structure, dynamics and change (pp 285-323). New York/Londen: Guilford
Press.
 Scalia, J. (2002). Intimiate Violence. Attaks upon psychic interiority. Clolumbia
University Press, New York
 Wallin, D. J. (2010). Gehechtheid in psychotherapie. Uitgeverij Nieuwezijds
46

More Related Content

Similar to Hechting of hechtenis: hechting en relationeel geweld.

(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014
(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014
(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014
Birgit de Cnodder
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
Ann Somersl
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
annekesomers
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
annekesomers
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
Ann Somersl
 
Academielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter PijpersAcademielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter Pijpers
Avansacademielezing
 
Informatiethema's: Pesten
Informatiethema's: PestenInformatiethema's: Pesten
Informatiethema's: Pesten
Vlaams Informatiepunt Jeugd vzw
 
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016 systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
Birgit de Cnodder
 
Ppt Wiki
Ppt WikiPpt Wiki
Ppt Wikileentje
 
Achtergronden mensvisie
Achtergronden mensvisieAchtergronden mensvisie
Achtergronden mensvisie
Evelien Verkade
 
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdeskMoeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Sietske Dijkstra
 
Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie
Jan Mokkenstorm
 
NEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptx
NEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptxNEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptx
NEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptx
Orly Polak
 
College 7 Bootsma
College 7 BootsmaCollege 7 Bootsma
College 7 Bootsma
Cornelis Numan
 
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zakenMedelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Deckers An
 
GOG.pptx.pptx
GOG.pptx.pptxGOG.pptx.pptx
GOG.pptx.pptx
CharlesdeVr
 
Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09
Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09
Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09
LadyLau
 

Similar to Hechting of hechtenis: hechting en relationeel geweld. (20)

(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014
(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014
(on)machtige vaders over vaderschap bij huiselijk geweld, 2014
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
 
Gezinnen 6 brillen en handen
Gezinnen  6 brillen en handenGezinnen  6 brillen en handen
Gezinnen 6 brillen en handen
 
Academielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter PijpersAcademielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter Pijpers
 
Informatiethema's: Pesten
Informatiethema's: PestenInformatiethema's: Pesten
Informatiethema's: Pesten
 
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016 systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
 
Het Punt - Omgaan met conflicten
Het Punt - Omgaan met conflictenHet Punt - Omgaan met conflicten
Het Punt - Omgaan met conflicten
 
Ppt Wiki
Ppt WikiPpt Wiki
Ppt Wiki
 
wat is contextuele therapie
wat is contextuele therapiewat is contextuele therapie
wat is contextuele therapie
 
Contextuele benadering
Contextuele benaderingContextuele benadering
Contextuele benadering
 
Achtergronden mensvisie
Achtergronden mensvisieAchtergronden mensvisie
Achtergronden mensvisie
 
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdeskMoeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
 
Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie
 
NEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptx
NEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptxNEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptx
NEN_ sociale en psychologische veiligheid.pptx
 
College 7 Bootsma
College 7 BootsmaCollege 7 Bootsma
College 7 Bootsma
 
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zakenMedelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
 
GOG.pptx.pptx
GOG.pptx.pptxGOG.pptx.pptx
GOG.pptx.pptx
 
Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09
Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09
Presentatie Conflict Symptoom Of Oorzaak 09 09 09
 

Hechting of hechtenis: hechting en relationeel geweld.

  • 1. HECHTING EN RELATIONEEL GEWELD ZEEGSE, 4 OKTOBER 2013 Birgit de Cnodder AFPN / Forint (Lentis) Gezondheidszorgpsycholoog – psychotherapeut i.o. tot specialist
  • 2. Auteursrechten / naamsvermelding Tenzij anders vermeld is alles in dit werk gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationaal - licentie. Wanneer je gebruik wilt maken van dit werk, moet je gepaste credits geven, een link voorzien naar de licentie en kenbaar maken welke veranderingen je hebt aangebracht. Dat moet je doen op een wijze die niet suggereert dat de licentiehouder jou of je veranderingen per definitie onderschrijft. Hanteer voor dit werk de volgende methode van naamsvermelding: B. de Cnodder, Hechting en relationeel geweld (2013), CC-BY 4.0 gelicenseerd. Except where otherwise noted, this work is licensed under a Creative Commons BY 4.0 International Licence. You must give appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests the licensor endorses you or your use. De volledige licentie-tekst is te lezen op / read complete licence text on https://creativecommons.nl/4-0-licenties/ https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ 2 In de loop van mijn carrière tot nu toe heb ik van velen mogen leren. Deze mensen wil ik recht doen in de bijdrage die zij aan mijn kennis en kunde hebben geleverd. Ik heb getracht om zo zorgvuldig mogelijk aan bronvermelding te doen. Mocht iemand desondanks vinden dat ik hem of haar tekort heb gedaan in genoemde vermelding, nodig ik diegene uit om contact met mij op te nemen en dat bespreekbaar te maken.
  • 4. Naar aanleiding van deze presentatie nam 2015 het boek Heching of Hechtenis (red F. Koenraadt, K. ’t Lam, L. Eurelings-Bontekoe, M. Lancel) een hoofdstuk ‘Hechting en relationeel geweld’ op (pp 161-177). Het boek werd uitgegeven door Wolf Legal Publishers, Oisterwijk. In 2017 verscheen hetzelfde hoofdstuk in geüpdatete versie in GGZWetentschappelijk. 4
  • 6. Veilige gehechtheid stelt je in staat om in een partnerrelatie:6  verbinding met de ander te hebben zonder jezelf te verliezen én  in deze verbinding jezelf te zijn zonder de ander te verliezen
  • 7. Intieme relaties Lacan: Le désir de l’ homme, c’est le désir de l’ autre verlangen NAAR &VAN de ander 7
  • 8. Verlangen en onveilige hechting  Vermijdend gehechte mensen: de fantasie die werkelijkheid wordt is beangstigend  Gepreoccupeerde gehechte mensen: nooit genoeg  Beiden:  het antwoord op het verlangen landt niet omdat de bodem ontbreekt; ontwikkelingspathologie  moeite met de limieten van de maakbaarheid 8
  • 9. Wanneer geweld? 9 bij een tekort aan woorden voor:  echte of vermeende afwijzing of tekort gedaan worden  echte of vermeende (dreigende) verlating prevaleert niet te beteugelen angst
  • 10. Waarom gewéld? VOELEN – DOEN om: Egodesintegratie te voorkomen & Narcistisch equilibrium te bewaren Geweld als enig mogelijk antwoord op de overspoelende angst 10
  • 11. Betekenis van dit geweld? 11  Relationeel geweld heeft bijna altijd een coloriet van angst  Agressie is de keerzijde van de paniek en wanhoop  Een onhandige manier om het tweeledige verlangen aan de ander duidelijk te maken  Ultieme poging om contact te maken
  • 12. Relatieontwikkeling & primitieve afweer De rol van splitsing en gebrekkige objectconstantie 12
  • 13. Relatie start  Spiegeltje spiegeltje aan de wand wie is de mooiste (liefste, knapste, sterkste, meest passionele, slimste etc...)  Creëren beiden een decor waarin de ander op dwingende wijze een rol krijgt toebedeeld die niet ter discussie kan staan 13
  • 15. Barsten in de spiegel, opdoemend ongeluk  Idealiseren wordt niet volgehouden  Realiteit & differentiatie niet meer te vermijden Mijn spiegel – jouw spiegel, toch niet hetzelfde beeld Stress 15
  • 16. Revival ‘oud’ gedrag onder stress  Vermijdende: terugtrekken Effect op gepreoccupeerde partner: bedreiging verbinding  Gepreoccupeerde: drammen, ‘hangen’, claimen... Effect op vermijdende partner: bedreiging autonomie Copingstijl van de ene triggert de kernangst van de ander 16
  • 17. Verband met multiple relatietrauma in de voorgeschiedenis  In de actuele relatie wordt de geschiedenis vaak (gedeeltelijk) herhaald  Contact over onzegbare dingen & pijn geboren vóór de woorden is een uitdaging 17
  • 19. Demoniseren & gedemoniseerd worden  Demoniseren: externaliserend antwoord op de angst  Gedemoniseerd worden: niet gezien worden voor wie je bent en nooit goed genoeg zijn 19
  • 20. Of – of: geen ruimte om te rouwen  Over de illusie en het onvolmaakte in zichzelf én de ander  Rouw als fantoompijn: het eigen ideaal geamputeerd 20
  • 21. Rol van schaamte  Over de feiten  Gevoel dat ten diepste afgeweerd moet worden; schaamte over het zelf 21
  • 22. Splitsing & gebrekkige objectconstantie Ik heb twee relaties: één geweldige en één met geweld All good OF all bad 22
  • 23. Splitsing & ongementaliseerde gevoelens  Non-verbale staat op de voorgrond; denken gaat in BEELDEN  ZIJN hun gevoel in het moment  Onverenigbaar met empathie: inleven en overleven laten zich slecht combineren 23
  • 24. 24 Effect van splitsing & ongementaliseerd gevoel
  • 25. 25 Effect van splitsing & ongementaliseerd gevoel
  • 26. Projectie 26  Uitbesteding aan de ander van wat je bij jezelf ondragelijk vindt  Paranoïde bril: “Jij bent de vijand”
  • 27. Complementaire Projectieve Identificatie  Bringing out the worst in each other: de vloek van de mutuele Self Fulfilling Prophecy  Tweeledig: die kant heeft de ander en hij / zij slaagt er niet in die kant te beteugelen; self blame 27
  • 28. Het zelf 28  Vals zelf Aangepaste zelf Verloochende zelf  Naakte zelf  Kwetsbaar  ‘Leeg’
  • 30. Het niet te kennen zelf? 30
  • 31. Laat de uitspraak van Lacan zich aanvullen?31 Le désir de l’ homme, c’est le désir de l‘ autre, et le désir d’être soi même! S I M U L T A N É M E N T
  • 32. Behandeling Van actie naar verbalisatie en veilig contact 32
  • 33. Risicotaxatie  Directe aanleiding / triggers  Onvermogen om veilig contact te onderhouden 33
  • 34. Diagnostiek  Type geweld: Symmetrisch Complementair  Gehechtheid: Gehechtheidsstijl beide partners Interactie 34
  • 39. Hoe krijg je een veilig contact over wat contact onveilig maakt??? 39
  • 40. Behandeling: Samen tenzij 40  Veiligheid eerst: T.O. Training Stress reducerende vaardigheiden: veiligheid én kans op contact neemt toe  Vervolgbehandeling: PRT: neerwaartse spiraal doorbreken via wederzijdse correctieve ervaringen Individuele therapie: traumaverwerking & persoonlijke ontwikkeling
  • 41. Behandeling voorbij handhaven veiligheid soms gevaarlijk?41  Velen willen niet verder in behandeling maar de verworven stabiliteit handhaven  Relatief veel stellen gaan toch uit elkaar
  • 42. Invloeden van buiten af  Maatschappelijke context: Tendens naar kort durend en klachtgericht werken Retoriek van de opvang etc  Parallelprocessen 42
  • 43. Juridisch kader een voordeel?  Ondersteunen de gangbare (juridische) processen (bijvoorbeeld huisverboden) de behandeling?  Verschil opname / ambulant? 43
  • 45. DANK VOOR UW AANDACHT Birgit de Cnodder AFPN / Forint (Lentis) Gezondheidszorgpsycholoog – psychotherapeut i.o. tot specialist
  • 46. Geraadpleegde litteratuur  Cnodder, de B. (2012). Incidentanalyse bij symmetrisch relationeel Geweld. Een diagnostisch en therapeutisch instrument in partnerrelatietherapie. Tijdschrift voor psychotherapie. 38, 88-103  Cnodder, de, B. (2010). Geweld samen te lijf. Groepsbehandeling voor paren die kampen met relationeel geweld. Tijdschrift voor Systeemtherapie 4, 23-249  Mikulincer, M. & Shaver, P. R. (2010a). Attachment bases of psychopathology. In: M. Mikulincer& P.R. Shaver (Eds), Attachment in adulthood. Structure, dynamics and change (pp 369-404). New York/Londen: Guilford Press.  Mikulincer, M. & Shaver, P. R. (2010b). Attachment process and couple functioning. In: M. Mikulincer & P.R. Shaver (Eds), Attachment in adulthood. Structure, dynamics and change (pp 285-323). New York/Londen: Guilford Press.  Scalia, J. (2002). Intimiate Violence. Attaks upon psychic interiority. Clolumbia University Press, New York  Wallin, D. J. (2010). Gehechtheid in psychotherapie. Uitgeverij Nieuwezijds 46