SlideShare a Scribd company logo
HỆ THỐNG SINH SẢN
Ts. Bs. Lê Quốc Tuấn
Nội khoa tổng hợp
Chẩn đoán hình ảnh
Hóa Sinh & Sinh lý học người
Khoa Y - Đại Học Y Dược Tp. HCM
Hoạt động tạo tinh trùng
1
Hoạt động nội tiết của tinh hoàn
2
Hoạt động phát triển của nang trứng
3
NỘI DUNG
Hoạt động nội tiết của buồng trứng
4
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
TDF (Testis Determining Factor)
từ gen SRY trên NST Y
Phát triển tinh hoàn
Tế bào Sertoli bài tiết AMH
(anti-mullerian hormone)
AMH kích thích biệt
hóa tế bào Leydig
Thoái hóa
ống Mullerian
Testosterone
Ống Wolffian phát triển
thành đường sinh dục nam
♂ Nam XY
Không có TDF
(không có gen SRY trên NST Y)
Phát triển buồng trứng
Không có
AMH
Ống Mullerian phát
triển thành ống
dẫn trứng, tử cung,
cổ tử cung và một
phần âm đạo
XX Nữ♀
Không có
Testosterone
Thoái hóa
ống Wolffian
Dihydrotestosterone
Phát triển dương vật, bìu
và tuyến sinh dục phụ
SỰ HÌNH THÀNH GIỚI TÍNH
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
• Tuần 6: các tế bào mầm
nguyên thủy di chuyển từ
túi noãn hoàng (yolk sac)
đến gò niệu dục, tạo tuyến
sinh dục chưa biệt hóa.
• Tuần 7-8: ở nam phát triển
phần tủy tạo ra tinh hoàn
(phần vỏ thoái triển), ở nữ
phát triển phần vỏ tạo ra
buồng trứng.
• Sau khi tuyến sinh dục biệt
hóa: cơ quan sinh dục
trong và ngoài cũng hình
thành theo tương ứng.
Sự hình thành tuyến sinh dục
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Sự hình thành tuyến sinh dục
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Sự biệt hóa cơ quan sinh dục trong
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Sự biệt hóa cơ quan sinh dục ngoài
- Tuần 8: rãnh niệu
dục ở nam (urethral
groove) đóng kín lại
tạo dương vật, ở nữ
rãnh này vẫn tồn tại
tạo lỗ ngoài âm đạo.
- Nếp gấp da phía
ngoài tạo bìu đón tinh
hoàn từ ổ bụng di cư
xuống, ở nữ nếp da
này tạo môi lớn.
Tinh hoàn di cư từ ổ
bụng xuống bìu qua
ống bẹn --> thoát vị
bẹn hay xảy ra ở nam.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
SỰ THAY ĐỔI KHI DẬY THÌ
Kéo dài vài năm, khởi đầu là thay đổi trục nội tiết sinh dục:
• Vùng hạ đồi được đánh thức, sinh ra GnRH
• Tuyến yên tiết FSH và LH --> kích thích tuyến sinh dục hoạt
động và hình thành các đặc tính sinh dục thứ phát
Từ 13-15 tuổi ở nam
Từ 9-13 tuổi ở nữ
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
• Tuyến sinh dục có 2 chức năng chính:
– Ngoại tiết: sản sinh giao tử (tinh trùng và nang trứng)
– Nội tiết: tổng hợp và phóng thích steroid sinh dục
• Tuyến sinh dục chịu sự kiểm soát từ trục hạ đồi - tuyến yên
– Vùng hạ đồi tiết GnRH kích thích tuyến yên trước
– Tuyến yên trước tiết FSH và LH tác động lên tuyến sinh dục
– Điều hòa ngược âm tính: steroid sinh dục điều hòa bài tiết
LH, inhibin điều hòa bài tiết FSH.
• Ở nam giới: trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn hoạt động nhịp
nhàng, liên tục suốt đời.
• Ở nữ giới: trục hạ đồi - tuyến yên - buồng trứng thay đổi theo
chu kỳ hằng tháng, chấm dứt hẳn sau tuổi mãn kinh.
HOẠT ĐỘNG SAU DẬY THÌ
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Trục hạ đồi - tuyến yên - sinh dục
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
HỆ SINH SẢN NAM
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
CẤU TẠO HỆ SINH DỤC NAM
• Tuyến sinh dục chính ở nam là tinh hoàn:
– Sản sinh tinh trùng
– Tiết hormon testosterone
• Đường sinh dục nam gồm: ống dẫn tinh,
tuyến tiền liệt, túi tinh, ống phóng tinh
(niệu đạo), dương vật và các tuyến phụ. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Nằm bên trong bìu (thấp
hơn thân nhiệt 1-2oC):
• 80% là ống sinh tinh:
thành ống (tế bào
Sertoli) là nơi diễn ra
sự tạo tinh trùng.
• 20% là mô kẽ: có các
tế bào Leydig bài tiết
hormon testosterone.
Màng ngăn máu - tinh
hoàn (Sertotli): kiểm soát
môi trường phân bào,
ngăn tinh trùng tiếp xúc
với máu (kích tạo kháng
thể kháng tinh trùng).
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Tinh hoàn
Tế bào Sertoli và tế bào Leydig
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Gồm 3 giai đoạn liên tiếp:
(1) GĐ tạo các tinh bào sơ cấp
(2) GĐ giảm phân tạo các tiền tinh trùng
(3) GĐ biệt hóa tinh trùng trưởng thành
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
SỰ TẠO TINH TRÙNG
(SPERMATOGENESIS)
Tinh dịch đồ
Theo WHO 2021, tinh dịch đồ xem là
bình thường nếu (KTC 95%):
• Mật độ tinh trùng: ≥ 16 triệu/mL
Tổng số lượng: ≥ 39 triệu
• Tinh trùng di động (PR, NP): ≥ 42%
Di động tiến tới (PR): ≥ 30%
• Tinh trùng còn sống: ≥ 54%
• Hình thái tinh trùng: ≥ 4% bình
thường (cân đối đầu, thân, đuôi)
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Phản xạ cương (erection)
• Bình thường: cơ trơn mạch máu trong thể hang co lại do tác dụng của giao cảm.
• Khi kích thích tình dục: cơ trơn mạch máu giãn nở do tác dụng đối giao cảm (S2-4).
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Phản xạ phóng tinh (ejaculation)
Kiểm soát bởi giao cảm: kích thích cơ quan sinh dục (dương vật, tinh
hoàn, vùng đáy chậu, tuyến tiền liệt, túi tinh) dẫn đến:
• Co thắt ống sinh dục (mào tinh hoàn, ống dẫn tinh, túi tinh, tuyến
tiền liệt) --> vận chuyển tinh dịch đến niệu đạo sau.
• Co thắt cơ sàn chậu --> sự phóng tinh dịch theo xung.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
CHỨC NĂNG NỘT TIẾT: ANDROGEN
Tinh hoàn bài tiết testosterone:
• Tổng hợp từ cholesterol tại
tế bào Leydig (do hormon LH
kích thích).
• Vận chuyển trong máu bởi:
SHBG (65%), albumin (33%).
• Vận chuyển trong ống sinh
tinh bởi ABP (do tế bào
Sertoli tiết ra).
• Chuyển thành 5α-DHT (5α-
dihydrotestosterone bởi 5α-
reductase tại mô đích.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Hoạt động của androgen
• AR (androgen receptor) là thụ
thể nội bào --> tác động
genomic là cơ chế chính.
• Phối hợp FSH và androgen là
cần cho sinh tinh, trong đó:
- FSH làm tăng biểu hiện thụ
thể androgen tại Sertoli.
- Androgen kích thích sự
giảm phân và biệt hóa tạo
tinh trùng trưởng thành.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Lạm dụng androgen ngoại sinh
--> hậu quả như thế nào ???
• GnRH từ hạ đồi kích thích bài tiết FSH
và LH tại yên trước.
• FSH kích thích và nuôi dưỡng tế bào
Sertoli --> Sertoli bài tiết Inhibin điều
hoà ngược lên sự bài tiết FSH từ tuyến
yên trước.
• LH kích thích và nuôi dưỡng tế bào
Leydig --> Leydig bài tiết Androgen
điều hoà ngược lên sự bài tiết LH từ
tuyến yên trước.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
ĐIỀU HÒA TINH HOÀN
HỆ SINH SẢN NỮ
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
CẤU TẠO HỆ SINH DỤC NỮ
• Tuyến sinh dục chính ở nữ là
buồng trứng:
– Sản sinh các nang trứng
– Tiết hormon estrogen và
progesterone
• Đường sinh dục nữ gồm: ống
dẫn trứng, tử cung, âm đạo,
âm vật và các tuyến phụ.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Buồng trứng (ovary)
Nằm trong ổ bụng:
• Gồm chủ yếu là các nang
trứng đang ở các giai đoạn
trưởng thành khác nhau.
• Phần còn lại là mô đệm.
Mỗi chu kỳ kinhnguyệt:
• Chỉ là giai đoạn trưởng
thành cuối cùng của quá
trình tạo nang trứng.
• Chỉ do 1 buồng trứng hoạt
động (rụng 1 trứng) --> đa
số sinh đôi tự nhiên cùng
trứng (sinh đôi khác trứng
do dùng thuốc kích trứng).
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Tử cung (uterus)
Là nơi làm tổ của trứng đã thụ
tinh, thành gồm 3 lớp:
• Lớp bao ngoài tử cung
• Lớp cơ trơn tử cung
• Lớp nội mạc tử cung: 2 tầng
- Tầng đáy: 1/3 dưới, có các
động mạch ngắn và thẳng,
(không bị bong), có ít tuyến
tử cung.
- Tầng chức năng: 2/3 trên,
có các động mạch dài và
xoắn (bị bong lúc hành kinh),
có nhiều tuyến tử cung tiết
dịch nuôi hợp tử khi bánh
nhau chưa hình thành.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Tương tự sự tạo tinh trùng, sự
tạo trứng cũng gồm 3 giai đoạn:
(1) GĐ tạo các noãn bào sơ cấp
(2) GĐ giảm phân tạo các tiền
noãn bào (ootid)
(3) GĐ biệt hóa tiền noãn bào
thành trứng trưởng thành (ovum)
Điểm khác với sự tạo tinh trùng:
- GP 1 kết thúc khi trứng rụng.
- GP 2 kết thúc khi tiền nhân đực
từ tinh trùng chui vào trứng.
- Tạo ra 4 tế bào khác nhau về
chức phận: 1 trứng và 3 thể cực
SỰ TẠO TRỨNG (OOGENESIS)
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Các nang trứng được chiêu mộ (recruitment) thành
từng đoàn hệ để trưởng thành và tạo chu kỳ kinh:
(1) Đa số thoái hóa (atresia) lúc chiêu mộ
(2) Số ít trưởng thành, rụng trứng và đi vào kỳ kinh
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
SỰ TẠO NANG TRỨNG
(FOLLICULOGENESIS)
The Ovarian Cycle
Nang nguyên thủy
• Đã được tạo ra từ sau tuần 20 của bào thai
nữ và trải qua nhiều lần chọn lọc:
- Bào thai: > 7 triệu nang nguyên thủy
- Sau sinh: còn khoảng 1 triệu nang
- Dậy thì: còn khoảng < 300.000 nang
- Mãn kinh: chỉ còn khoảng 1000 nang
• Mỗi nang chứa 1 trứng (ở tiền kỳ I GP),
thành có 1 lớp biểu mô lát (chưa chức năng).
• Trục hạ đồi tuyến yên đánh thức lúc dậy thì.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
The Ovarian Cycle
Nang sơ cấp
(1) Biểu mô lát
trên thành nang
chuyển thành
biểu mô vuông
(granulosa cell).
(2) Tế bào đệm được huy động đến
tạo thành tế bào vỏ nang (theca cell).
Đoàn hệ nang trứng được chiêu mộ lần nhất.
Bắt đầu tiết AMH
và estrogen
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
The Ovarian Cycle
Nang thứ cấp
Lớp tế bào hạt và tế bào vỏ:
• Tăng sinh: thành nang chuyển từ một lớp
thành nhiều lớp tế bào.
• Tăng tiết etrogen: kích thích tế bào trứng
trong nang phát triển tăng kích thước, thúc
đẩy tiến hành tiếp tục giảm phân lần 1.
• Tăng tiết AMH: ức chế các nang nguyên
thủy xung quanh biệt hóa thành nang sơ
cấp, ức chế các nang có hốc trưởng thành.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
The Ovarian Cycle
Nang thứ cấp muộn
Còn gọi là nang có hốc:
• Tiếp tục tăng tiết estrogen và AMH.
• Các tế bào hạt và tế bào vỏ: tăng sinh và
tạo thành các hốc chứa estrogen.
• Tế bào trứng: tiếp tục tăng kích thước và
thực hiện giảm phân 1.
• Đoàn hệ nang trứng được chiêu mộ lần
hai (bước vào chu kỳ kinh nguyệt).
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
The Ovarian Cycle
Nang trưởng thành
Còn gọi là nang de Graaf (hay nang vượt trội):
• Lớp tế bào hạt và tế bào vỏ: tạo một hốc
lớn chứa đầy estrogen.
• Tế bào trứng: nằm lệch 1 phía, đạt kích
thước tối đa và hoàn thành giảm phân 1.
• Chỉ có 1 nang trứng được chọn lọc trưởng
thành (nang giành được nhiều FSH từ yên).
• Các nang có hốc khác đều đi vào thoái hóa.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
The Ovarian Cycle
• Giữa chu kỳ kinh: estrogen trong máu đạt
cực đại, kích thích đỉnh tiết LH từ yên.
• Nang trứng vỡ dưới tác động của đỉnh LH.
• Tế bào trứng và vòng tia (các tế bào hạt
bao quanh) đi vào ống dẫn trứng và có
khả năng gặp tinh trùng để thụ tinh.
• Có thể gây đau bụng dưới do máu từ nang
trứng rơi vào ổ bụng.
Nang trứng rụng
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Hoàng thể
• Được tạo ra từ phần còn lại của nang
trứng dưới sự tác động của hormon LH.
• Chế tiết progesterone: chuẩn bị cho quá
trình di chuyển và làm tổ của trứng thụ
tinh tại buồng tử cung.
• Nếu không có thụ tinh: hoàng thể thoái
hóa sau 14 ngày tồn tại, trở thành bạch
thể (vết sẹo), kết thúc chu kỳ kinh nguyệt.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
• Giai đoạn trước khi có hốc (preantral phase):
– Là giai đoạn chiêu mộ đoàn hệ noãn nang lần thứ nhất
– Estrogen và AMH hoạt động có xu hướng cục bộ tại buồng trứng
– Xảy ra độc lập với hormon FSH từ tuyến yên trước
– Không thể quan sát các nang bằng hình ảnh học (siêu âm)
• Giai đoạn có hốc (antral phase):
– Là giai đoạn chiêu mộ đoàn hệ noãn nang lần thứ hai
– Xảy ra phụ thuộc vào hormon FSH từ tuyến yên trước
– Estrogen tiết ra đủ nhiều để tham gia tác động toàn cơ thể
– Có thể quan sát được các nang qua siêu âm ngã âm đạo
2 giai đoạn chính trong sự tạo nang
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Khái niệm về dự trữ buồng trứng
- Cho biết khả năng sinh sản ở người nữ, đánh
giá qua nồng độ AMH (Anti-mullerian hormone).
- AMH được tiết từ tế bào hạt của các nang
trứng non và gián tiếp cho biết số lượng nang
nguyên thủy hiện có trong buồng trứng.
- AMH không thay đổi theo chu kỳ kinh,
chính xác hơn FSH, inhibin và estrogen
trong đánh giá dự trữ buồng trứng.
Là tỷ lệ của quần thể nang trứng NGF (non-growing follicles) hay nang
nguyên thủy hiện còn lại trên buồng trứng. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
• Là giai đoạn cuối cùng của toàn bộ quá trình tạo nang trứng.
• Trung bình 28 ngày, ngày có kinh được tính là ngày thứ nhất.
• Hành kinh 3-5 ngày, lượng máu < 80 mL (thường 30 mL)
• Bao gồm:
– Chu kỳ buồng trứng: quyết định chu kỳ các cơ quan khác
– Chu kỳ tử cung: biểu hiện chính trong chu kỳ kinh
– Sự thay đổi các cơ quan khác: cổ tử cung, âm đạo, vú
CHU KỲ KINH NGUYỆT
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Chu kỳ buồng trứng
Buồng trứng đáp ứng với FSH và LH từ tuyến yên trước:
• Pha nang trứng (thường 2 tuần, có thể thay đổi): sự chiêu mộ và
chọn lọc đoàn hệ noãn nang lần 2 dẫn đến một nang duy nhất
trưởng thành và tiết estrogen ngày càng tăng dần.
• Pha rụng trứng (giữa kỳ kinh): đỉnh LH tác động làm vỡ nang trứng.
• Pha hoàng thể (2 tuần): phần vỏ nang còn lại phát triển thành hoàng
thể và bài tiết progesterone, chuẩn bị cho trứng làm tổ.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Chu kỳ tử cung
Tử cung thay đổi chủ yếu ở nội mạc bởi các hormon buồng trứng:
• Pha hành kinh (ngày 1-5): bong tróc tầng chức năng gây xuất huyết.
• Pha tăng sinh (ngày 6-14, có thể thay đổi): nội mạc hình thành tầng
chức năng mới, đáp ứng với estrogen tăng dần từ buồng trứng.
• Pha xuất tiết (14 ngày sau): tuyến nội mạc tiết glycoprotein để nâng
đỡ phát triển phôi, đáp ứng với progesterone từ buồng trứng. Nếu
không thụ tinh thì progesterone giảm và gây hoại tử lớp chức năng.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Tổng hợp sự kiện trong chu kỳ kinh
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
CHỨC NĂNG NỘT TIẾT: E & P
Estrogen: sự tổng hợp cần hợp tác của tế bào hạt và tế bào vỏ:
• Tế bào vỏ tổng hợp progesterone và androstenedione (do có enzym
17α-hydroxylase và 17,20-desmolase) dưới tác động của LH.
• Tế bào hạt chuyển androstenedione thành estrone và estradiol (do
có enzym aromatase và 17β-HSD) dưới tác động của FSH.
Progesterone: hai
loại tế bào hạt
(granulosa cell) và
tế bào vỏ (theca
cell) đều có khả
năng tự tổng hợp
progesterone từ
cholesterol, dưới
tác động của LH.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Tác động genomic là cơ chế chính của các steroid sinh dục.
Estrogen là hormon chính của đường sinh dục nữ:
• Hình thành đặc tính sinh dục thứ phát: phát triển vú, tử cung và
CQSD ngoài, vai nhỏ, hông to, ít lông, nhiều tóc …
• Trong chu kỳ kinh nguyệt (pha nang trứng)
– Phát triển nang trứng và tăng sinh nội mạc tử cung
– Tăng cử động vòi trứng, làm cơ tử cung nhạy cảm với oxytocin
– Làm chất nhày cổ tử cung loãng và kiềm
Progesterone là hormon chính của thai kỳ:
• Trong chu kỳ kinh nguyệt (pha hoàng thể và thai kỳ)
– Phát triển nội mạc tử cung: mạch máu và tuyến tử cung
– Làm giảm tính nhạy cảm của cơ tử cung với oxytocin
– Làm chất nhày ở cổ tử cung trở nên đặc
– Sinh nhiệt: tăng thân nhiệt 0.5oC sau rụng trứng
Hoạt động của E và P
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
ĐIỀU HÒA BUỒNG TRỨNG
Pha nang trứng:
- FSH chọn lọc
nang trội.
- LH và FSH kích
thích nang tiết
estrogen.
- Estrogen và
Inhibin điều hòa
ngược âm tính
lên trục hạ đồi -
tuyến yên.
Pha hoàng thể:
- LH và FSH kích
thích hoàng thể
tiết progesterone
và estrogen.
- Estrogen, pro-
gesterone, inhibin
điều hòa ngược
âm tính lên hạ
đồi - tuyến yên.
Pha rụng trứng: nồng độ cực cao estrogen
điều hòa ngược dương tính, tạo đỉnh LH.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
• Điều hòa ngược từ hormon
estrogen:
– Lần 1: âm tính lên tuyến
yên và hạ đồi (trung tâm
nền).
– Lần 2: dương tính lên hạ
đồi (trung tâm đỉnh) ->
tạo đỉnh GnRH và LH.
• Điều hòa ngược từ hormon
progesterone
• Điều hoà ngược từ inhibin:
âm tính lên tuyến yên ->
cùng estrogen ức chế FSH.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
ĐIỀU HÒA BUỒNG TRỨNG
Các biện pháp ngừa thai
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Hiện tượng mãn kinh
- Bắt đầu cạn kiêdự
trữ buồng trứng:
giảm tiết estrogen,
AMH và inhibin.
- Tiếp theo: hạ đồi -
tuyến yên tăng tiết
GnRH, FSH và LH.
- Tuyến vỏ thượng
thận kết hợp mô
mỡ tiết estrogen và
progesterone thay
cho buồng trứng.
Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
Giải phẫu sinh lý Hệ sinh sản DH Y duoc TPHCM

More Related Content

Similar to Giải phẫu sinh lý Hệ sinh sản DH Y duoc TPHCM

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...
Luanvanyhoc.com-Zalo 0927.007.596
 
SỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
SỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNGSỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
SỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
SoM
 
SINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.doc
SINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.docSINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.doc
SINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.doc
HongBiThi1
 
ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾT
ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾTĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾT
ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾT
SoM
 
Hệ sinh dục
Hệ sinh dụcHệ sinh dục
Hệ sinh dục
drnobita
 
SUYGIAP BS.ppt
SUYGIAP BS.pptSUYGIAP BS.ppt
SUYGIAP BS.ppt
HolmesSherlock4
 
Sinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMU
Sinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMUSinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMU
Sinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMU
TBFTTH
 
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAM
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAMQUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAM
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAM
SoM
 
HE NOI TIET.ppt
HE NOI TIET.pptHE NOI TIET.ppt
HE NOI TIET.ppt
HuynhKhanh21
 
Cơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súc
Cơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súcCơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súc
Cơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súc
jackjohn45
 
XUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢN
XUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢNXUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢN
XUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢN
SoM
 
SỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤC
SỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤCSỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤC
SỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤC
SoM
 
Sinh dục.pptx
Sinh dục.pptxSinh dục.pptx
Sinh dục.pptx
ssuser4770fe1
 
Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)
Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)
Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)
VuKirikou
 
Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...
Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...
Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...
jackjohn45
 
Sinh ly sinh duc nam
Sinh ly sinh duc namSinh ly sinh duc nam
Sinh ly sinh duc nam
Vũ Thanh
 
HỆ SINH DỤC.docx
HỆ SINH DỤC.docxHỆ SINH DỤC.docx
HỆ SINH DỤC.docx
NghaL837075
 
GIAI PHAU SINH DUC NAM.PPT
GIAI PHAU SINH DUC NAM.PPTGIAI PHAU SINH DUC NAM.PPT
GIAI PHAU SINH DUC NAM.PPT
VAN DINH
 

Similar to Giải phẫu sinh lý Hệ sinh sản DH Y duoc TPHCM (20)

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI ĐIỂM LẤY NOÃN ĐẾN CHẤT LƯỢNG NOÃN VÀ PHÔI TRONG...
 
SỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
SỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNGSỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
SỰ TẠO NOÃN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
 
SINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.doc
SINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.docSINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.doc
SINH LÝ SINH DỤC VÀ SINH SẢN hay khó cần cho bác sĩ.doc
 
Bai 12 he sinh duc
Bai 12 he sinh ducBai 12 he sinh duc
Bai 12 he sinh duc
 
ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾT
ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾTĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾT
ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ NỘI TIẾT - THĂM DÒ HORMON TUYẾN NỘI TIẾT
 
Hệ sinh dục
Hệ sinh dụcHệ sinh dục
Hệ sinh dục
 
Hệ sinh dục
Hệ sinh dụcHệ sinh dục
Hệ sinh dục
 
SUYGIAP BS.ppt
SUYGIAP BS.pptSUYGIAP BS.ppt
SUYGIAP BS.ppt
 
Sinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMU
Sinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMUSinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMU
Sinh Lý Nôị Tiết || CLB Y Khoa Trẻ VMU
 
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAM
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAMQUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAM
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TINH TRÙNG ĐIỀU HÓA NỘI TIẾT NAM
 
HE NOI TIET.ppt
HE NOI TIET.pptHE NOI TIET.ppt
HE NOI TIET.ppt
 
Cơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súc
Cơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súcCơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súc
Cơ chế điều hòa nội tiết sinh sản ở gia súc
 
XUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢN
XUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢNXUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢN
XUẤT HUYẾT TỬ CUNG BẤT THƯỜNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH SẢN
 
SỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤC
SỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤCSỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤC
SỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH DỤC
 
Sinh dục.pptx
Sinh dục.pptxSinh dục.pptx
Sinh dục.pptx
 
Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)
Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)
Hormone, quá trình truyền đạt thông tin (Sinh học cơ thể động vật)
 
Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...
Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...
Tổng quan về vô sinh hiếm muộn và ứng dụng hỗ trợ sinh sản tại bệnh viện bưu ...
 
Sinh ly sinh duc nam
Sinh ly sinh duc namSinh ly sinh duc nam
Sinh ly sinh duc nam
 
HỆ SINH DỤC.docx
HỆ SINH DỤC.docxHỆ SINH DỤC.docx
HỆ SINH DỤC.docx
 
GIAI PHAU SINH DUC NAM.PPT
GIAI PHAU SINH DUC NAM.PPTGIAI PHAU SINH DUC NAM.PPT
GIAI PHAU SINH DUC NAM.PPT
 

Recently uploaded

TAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdf
TAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdfTAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdf
TAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdf
NBNguynThnhLong
 
DHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdf
DHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdfDHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdf
DHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdf
thanhluan21
 
CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...
CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...
CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...
Nguyen Thanh Tu Collection
 
[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf
[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf
[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf
Hebemart Official
 
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdfThông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
QucHHunhnh
 
ĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲ
ĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲ
ĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲ
2156160160
 
68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...
68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...
68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...
Nguyen Thanh Tu Collection
 
CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...
CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...
CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...
Nguyen Thanh Tu Collection
 
16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...
16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...
16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...
Nguyen Thanh Tu Collection
 
KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...
KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...
KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...
Luận Văn Uy Tín
 
06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf
06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf
06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf
HngChuNguyn6
 
Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...
Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...
Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...
ssuserb8b74b
 
QUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LK
QUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LKQUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LK
QUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LK
PHMCHCNG3
 
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdfThông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
QucHHunhnh
 
Buổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsx
Buổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsxBuổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsx
Buổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsx
drdoantam
 
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...
Nguyen Thanh Tu Collection
 

Recently uploaded (16)

TAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdf
TAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdfTAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdf
TAI LIEU CAC CHUYEN DE GUI DI DUYEN HAI VAT LI.pdf
 
DHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdf
DHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdfDHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdf
DHPY De an 394 Tuyen sinh nam 2024 cua Truong DH Phu Yen.pdf
 
CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...
CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...
CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - PHẦN...
 
[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf
[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf
[Hebemart.vn] Phương pháp giáo dục con của người Do Thái.pdf
 
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdfThông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
 
ĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲ
ĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲ
ĐỂ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CUỐI KỲ
 
68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...
68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...
68 ĐỀ CHÍNH THỨC TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2024-2025 MÔN T...
 
CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...
CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...
CHUYÊN ĐỀ DẠY THÊM VẬT LÝ LỚP 12 THEO FORM THI MỚI BGD 2025 DÙNG CHUNG 3 SÁCH...
 
16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...
16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...
16 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8 CHƯƠNG TRÌNH MỚI - P...
 
KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...
KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...
KL_Phân Tích Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng Cá Nhân Đối Với Dịch Vụ Thẻ Thanh...
 
06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf
06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf
06-Truyện cổ dân gian trong diễn ngôn Phật giáo.pdf
 
Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...
Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...
Thanh Loan - Giải để READING trong bộ IELTS Cambridge 07-09 (Academic) (2022,...
 
QUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LK
QUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LKQUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LK
QUANG HỌC- KHTN 9- LĂNG KÍNH- ỨNG DỤNG CỦA LK
 
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdfThông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
Thông báo cung cấp đồng phục năm học 2024 - 2025.pdf
 
Buổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsx
Buổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsxBuổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsx
Buổi 1. GIỚI THIỆU MODULE-CẤU TRÚC TKTW.ppsx
 
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN LỚP 6, 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI NĂM 2023 CÓ LỜI ...
 

Giải phẫu sinh lý Hệ sinh sản DH Y duoc TPHCM

  • 1. HỆ THỐNG SINH SẢN Ts. Bs. Lê Quốc Tuấn Nội khoa tổng hợp Chẩn đoán hình ảnh Hóa Sinh & Sinh lý học người Khoa Y - Đại Học Y Dược Tp. HCM
  • 2. Hoạt động tạo tinh trùng 1 Hoạt động nội tiết của tinh hoàn 2 Hoạt động phát triển của nang trứng 3 NỘI DUNG Hoạt động nội tiết của buồng trứng 4 Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 3. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 4. TDF (Testis Determining Factor) từ gen SRY trên NST Y Phát triển tinh hoàn Tế bào Sertoli bài tiết AMH (anti-mullerian hormone) AMH kích thích biệt hóa tế bào Leydig Thoái hóa ống Mullerian Testosterone Ống Wolffian phát triển thành đường sinh dục nam ♂ Nam XY Không có TDF (không có gen SRY trên NST Y) Phát triển buồng trứng Không có AMH Ống Mullerian phát triển thành ống dẫn trứng, tử cung, cổ tử cung và một phần âm đạo XX Nữ♀ Không có Testosterone Thoái hóa ống Wolffian Dihydrotestosterone Phát triển dương vật, bìu và tuyến sinh dục phụ SỰ HÌNH THÀNH GIỚI TÍNH Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 5. • Tuần 6: các tế bào mầm nguyên thủy di chuyển từ túi noãn hoàng (yolk sac) đến gò niệu dục, tạo tuyến sinh dục chưa biệt hóa. • Tuần 7-8: ở nam phát triển phần tủy tạo ra tinh hoàn (phần vỏ thoái triển), ở nữ phát triển phần vỏ tạo ra buồng trứng. • Sau khi tuyến sinh dục biệt hóa: cơ quan sinh dục trong và ngoài cũng hình thành theo tương ứng. Sự hình thành tuyến sinh dục Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 6. Sự hình thành tuyến sinh dục Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 7. Sự biệt hóa cơ quan sinh dục trong Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 8. Sự biệt hóa cơ quan sinh dục ngoài - Tuần 8: rãnh niệu dục ở nam (urethral groove) đóng kín lại tạo dương vật, ở nữ rãnh này vẫn tồn tại tạo lỗ ngoài âm đạo. - Nếp gấp da phía ngoài tạo bìu đón tinh hoàn từ ổ bụng di cư xuống, ở nữ nếp da này tạo môi lớn. Tinh hoàn di cư từ ổ bụng xuống bìu qua ống bẹn --> thoát vị bẹn hay xảy ra ở nam. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 9. SỰ THAY ĐỔI KHI DẬY THÌ Kéo dài vài năm, khởi đầu là thay đổi trục nội tiết sinh dục: • Vùng hạ đồi được đánh thức, sinh ra GnRH • Tuyến yên tiết FSH và LH --> kích thích tuyến sinh dục hoạt động và hình thành các đặc tính sinh dục thứ phát Từ 13-15 tuổi ở nam Từ 9-13 tuổi ở nữ Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 10. • Tuyến sinh dục có 2 chức năng chính: – Ngoại tiết: sản sinh giao tử (tinh trùng và nang trứng) – Nội tiết: tổng hợp và phóng thích steroid sinh dục • Tuyến sinh dục chịu sự kiểm soát từ trục hạ đồi - tuyến yên – Vùng hạ đồi tiết GnRH kích thích tuyến yên trước – Tuyến yên trước tiết FSH và LH tác động lên tuyến sinh dục – Điều hòa ngược âm tính: steroid sinh dục điều hòa bài tiết LH, inhibin điều hòa bài tiết FSH. • Ở nam giới: trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn hoạt động nhịp nhàng, liên tục suốt đời. • Ở nữ giới: trục hạ đồi - tuyến yên - buồng trứng thay đổi theo chu kỳ hằng tháng, chấm dứt hẳn sau tuổi mãn kinh. HOẠT ĐỘNG SAU DẬY THÌ Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 11. Trục hạ đồi - tuyến yên - sinh dục Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 12. HỆ SINH SẢN NAM Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 13. CẤU TẠO HỆ SINH DỤC NAM • Tuyến sinh dục chính ở nam là tinh hoàn: – Sản sinh tinh trùng – Tiết hormon testosterone • Đường sinh dục nam gồm: ống dẫn tinh, tuyến tiền liệt, túi tinh, ống phóng tinh (niệu đạo), dương vật và các tuyến phụ. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 14. Nằm bên trong bìu (thấp hơn thân nhiệt 1-2oC): • 80% là ống sinh tinh: thành ống (tế bào Sertoli) là nơi diễn ra sự tạo tinh trùng. • 20% là mô kẽ: có các tế bào Leydig bài tiết hormon testosterone. Màng ngăn máu - tinh hoàn (Sertotli): kiểm soát môi trường phân bào, ngăn tinh trùng tiếp xúc với máu (kích tạo kháng thể kháng tinh trùng). Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh Tinh hoàn
  • 15. Tế bào Sertoli và tế bào Leydig Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 16. Gồm 3 giai đoạn liên tiếp: (1) GĐ tạo các tinh bào sơ cấp (2) GĐ giảm phân tạo các tiền tinh trùng (3) GĐ biệt hóa tinh trùng trưởng thành Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh SỰ TẠO TINH TRÙNG (SPERMATOGENESIS)
  • 17. Tinh dịch đồ Theo WHO 2021, tinh dịch đồ xem là bình thường nếu (KTC 95%): • Mật độ tinh trùng: ≥ 16 triệu/mL Tổng số lượng: ≥ 39 triệu • Tinh trùng di động (PR, NP): ≥ 42% Di động tiến tới (PR): ≥ 30% • Tinh trùng còn sống: ≥ 54% • Hình thái tinh trùng: ≥ 4% bình thường (cân đối đầu, thân, đuôi) Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 18. Phản xạ cương (erection) • Bình thường: cơ trơn mạch máu trong thể hang co lại do tác dụng của giao cảm. • Khi kích thích tình dục: cơ trơn mạch máu giãn nở do tác dụng đối giao cảm (S2-4). Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 19. Phản xạ phóng tinh (ejaculation) Kiểm soát bởi giao cảm: kích thích cơ quan sinh dục (dương vật, tinh hoàn, vùng đáy chậu, tuyến tiền liệt, túi tinh) dẫn đến: • Co thắt ống sinh dục (mào tinh hoàn, ống dẫn tinh, túi tinh, tuyến tiền liệt) --> vận chuyển tinh dịch đến niệu đạo sau. • Co thắt cơ sàn chậu --> sự phóng tinh dịch theo xung. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 20. CHỨC NĂNG NỘT TIẾT: ANDROGEN Tinh hoàn bài tiết testosterone: • Tổng hợp từ cholesterol tại tế bào Leydig (do hormon LH kích thích). • Vận chuyển trong máu bởi: SHBG (65%), albumin (33%). • Vận chuyển trong ống sinh tinh bởi ABP (do tế bào Sertoli tiết ra). • Chuyển thành 5α-DHT (5α- dihydrotestosterone bởi 5α- reductase tại mô đích. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 21. Hoạt động của androgen • AR (androgen receptor) là thụ thể nội bào --> tác động genomic là cơ chế chính. • Phối hợp FSH và androgen là cần cho sinh tinh, trong đó: - FSH làm tăng biểu hiện thụ thể androgen tại Sertoli. - Androgen kích thích sự giảm phân và biệt hóa tạo tinh trùng trưởng thành. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 22. Lạm dụng androgen ngoại sinh --> hậu quả như thế nào ??? • GnRH từ hạ đồi kích thích bài tiết FSH và LH tại yên trước. • FSH kích thích và nuôi dưỡng tế bào Sertoli --> Sertoli bài tiết Inhibin điều hoà ngược lên sự bài tiết FSH từ tuyến yên trước. • LH kích thích và nuôi dưỡng tế bào Leydig --> Leydig bài tiết Androgen điều hoà ngược lên sự bài tiết LH từ tuyến yên trước. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh ĐIỀU HÒA TINH HOÀN
  • 23. HỆ SINH SẢN NỮ Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 24. CẤU TẠO HỆ SINH DỤC NỮ • Tuyến sinh dục chính ở nữ là buồng trứng: – Sản sinh các nang trứng – Tiết hormon estrogen và progesterone • Đường sinh dục nữ gồm: ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo, âm vật và các tuyến phụ. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 25. Buồng trứng (ovary) Nằm trong ổ bụng: • Gồm chủ yếu là các nang trứng đang ở các giai đoạn trưởng thành khác nhau. • Phần còn lại là mô đệm. Mỗi chu kỳ kinhnguyệt: • Chỉ là giai đoạn trưởng thành cuối cùng của quá trình tạo nang trứng. • Chỉ do 1 buồng trứng hoạt động (rụng 1 trứng) --> đa số sinh đôi tự nhiên cùng trứng (sinh đôi khác trứng do dùng thuốc kích trứng). Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 26. Tử cung (uterus) Là nơi làm tổ của trứng đã thụ tinh, thành gồm 3 lớp: • Lớp bao ngoài tử cung • Lớp cơ trơn tử cung • Lớp nội mạc tử cung: 2 tầng - Tầng đáy: 1/3 dưới, có các động mạch ngắn và thẳng, (không bị bong), có ít tuyến tử cung. - Tầng chức năng: 2/3 trên, có các động mạch dài và xoắn (bị bong lúc hành kinh), có nhiều tuyến tử cung tiết dịch nuôi hợp tử khi bánh nhau chưa hình thành. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 27. Tương tự sự tạo tinh trùng, sự tạo trứng cũng gồm 3 giai đoạn: (1) GĐ tạo các noãn bào sơ cấp (2) GĐ giảm phân tạo các tiền noãn bào (ootid) (3) GĐ biệt hóa tiền noãn bào thành trứng trưởng thành (ovum) Điểm khác với sự tạo tinh trùng: - GP 1 kết thúc khi trứng rụng. - GP 2 kết thúc khi tiền nhân đực từ tinh trùng chui vào trứng. - Tạo ra 4 tế bào khác nhau về chức phận: 1 trứng và 3 thể cực SỰ TẠO TRỨNG (OOGENESIS) Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 28. Các nang trứng được chiêu mộ (recruitment) thành từng đoàn hệ để trưởng thành và tạo chu kỳ kinh: (1) Đa số thoái hóa (atresia) lúc chiêu mộ (2) Số ít trưởng thành, rụng trứng và đi vào kỳ kinh Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh SỰ TẠO NANG TRỨNG (FOLLICULOGENESIS)
  • 29. The Ovarian Cycle Nang nguyên thủy • Đã được tạo ra từ sau tuần 20 của bào thai nữ và trải qua nhiều lần chọn lọc: - Bào thai: > 7 triệu nang nguyên thủy - Sau sinh: còn khoảng 1 triệu nang - Dậy thì: còn khoảng < 300.000 nang - Mãn kinh: chỉ còn khoảng 1000 nang • Mỗi nang chứa 1 trứng (ở tiền kỳ I GP), thành có 1 lớp biểu mô lát (chưa chức năng). • Trục hạ đồi tuyến yên đánh thức lúc dậy thì. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 30. The Ovarian Cycle Nang sơ cấp (1) Biểu mô lát trên thành nang chuyển thành biểu mô vuông (granulosa cell). (2) Tế bào đệm được huy động đến tạo thành tế bào vỏ nang (theca cell). Đoàn hệ nang trứng được chiêu mộ lần nhất. Bắt đầu tiết AMH và estrogen Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 31. The Ovarian Cycle Nang thứ cấp Lớp tế bào hạt và tế bào vỏ: • Tăng sinh: thành nang chuyển từ một lớp thành nhiều lớp tế bào. • Tăng tiết etrogen: kích thích tế bào trứng trong nang phát triển tăng kích thước, thúc đẩy tiến hành tiếp tục giảm phân lần 1. • Tăng tiết AMH: ức chế các nang nguyên thủy xung quanh biệt hóa thành nang sơ cấp, ức chế các nang có hốc trưởng thành. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 32. The Ovarian Cycle Nang thứ cấp muộn Còn gọi là nang có hốc: • Tiếp tục tăng tiết estrogen và AMH. • Các tế bào hạt và tế bào vỏ: tăng sinh và tạo thành các hốc chứa estrogen. • Tế bào trứng: tiếp tục tăng kích thước và thực hiện giảm phân 1. • Đoàn hệ nang trứng được chiêu mộ lần hai (bước vào chu kỳ kinh nguyệt). Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 33. The Ovarian Cycle Nang trưởng thành Còn gọi là nang de Graaf (hay nang vượt trội): • Lớp tế bào hạt và tế bào vỏ: tạo một hốc lớn chứa đầy estrogen. • Tế bào trứng: nằm lệch 1 phía, đạt kích thước tối đa và hoàn thành giảm phân 1. • Chỉ có 1 nang trứng được chọn lọc trưởng thành (nang giành được nhiều FSH từ yên). • Các nang có hốc khác đều đi vào thoái hóa. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 34. The Ovarian Cycle • Giữa chu kỳ kinh: estrogen trong máu đạt cực đại, kích thích đỉnh tiết LH từ yên. • Nang trứng vỡ dưới tác động của đỉnh LH. • Tế bào trứng và vòng tia (các tế bào hạt bao quanh) đi vào ống dẫn trứng và có khả năng gặp tinh trùng để thụ tinh. • Có thể gây đau bụng dưới do máu từ nang trứng rơi vào ổ bụng. Nang trứng rụng Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 35. Hoàng thể • Được tạo ra từ phần còn lại của nang trứng dưới sự tác động của hormon LH. • Chế tiết progesterone: chuẩn bị cho quá trình di chuyển và làm tổ của trứng thụ tinh tại buồng tử cung. • Nếu không có thụ tinh: hoàng thể thoái hóa sau 14 ngày tồn tại, trở thành bạch thể (vết sẹo), kết thúc chu kỳ kinh nguyệt. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 36. • Giai đoạn trước khi có hốc (preantral phase): – Là giai đoạn chiêu mộ đoàn hệ noãn nang lần thứ nhất – Estrogen và AMH hoạt động có xu hướng cục bộ tại buồng trứng – Xảy ra độc lập với hormon FSH từ tuyến yên trước – Không thể quan sát các nang bằng hình ảnh học (siêu âm) • Giai đoạn có hốc (antral phase): – Là giai đoạn chiêu mộ đoàn hệ noãn nang lần thứ hai – Xảy ra phụ thuộc vào hormon FSH từ tuyến yên trước – Estrogen tiết ra đủ nhiều để tham gia tác động toàn cơ thể – Có thể quan sát được các nang qua siêu âm ngã âm đạo 2 giai đoạn chính trong sự tạo nang Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 37. Khái niệm về dự trữ buồng trứng - Cho biết khả năng sinh sản ở người nữ, đánh giá qua nồng độ AMH (Anti-mullerian hormone). - AMH được tiết từ tế bào hạt của các nang trứng non và gián tiếp cho biết số lượng nang nguyên thủy hiện có trong buồng trứng. - AMH không thay đổi theo chu kỳ kinh, chính xác hơn FSH, inhibin và estrogen trong đánh giá dự trữ buồng trứng. Là tỷ lệ của quần thể nang trứng NGF (non-growing follicles) hay nang nguyên thủy hiện còn lại trên buồng trứng. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 38. • Là giai đoạn cuối cùng của toàn bộ quá trình tạo nang trứng. • Trung bình 28 ngày, ngày có kinh được tính là ngày thứ nhất. • Hành kinh 3-5 ngày, lượng máu < 80 mL (thường 30 mL) • Bao gồm: – Chu kỳ buồng trứng: quyết định chu kỳ các cơ quan khác – Chu kỳ tử cung: biểu hiện chính trong chu kỳ kinh – Sự thay đổi các cơ quan khác: cổ tử cung, âm đạo, vú CHU KỲ KINH NGUYỆT Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 39. Chu kỳ buồng trứng Buồng trứng đáp ứng với FSH và LH từ tuyến yên trước: • Pha nang trứng (thường 2 tuần, có thể thay đổi): sự chiêu mộ và chọn lọc đoàn hệ noãn nang lần 2 dẫn đến một nang duy nhất trưởng thành và tiết estrogen ngày càng tăng dần. • Pha rụng trứng (giữa kỳ kinh): đỉnh LH tác động làm vỡ nang trứng. • Pha hoàng thể (2 tuần): phần vỏ nang còn lại phát triển thành hoàng thể và bài tiết progesterone, chuẩn bị cho trứng làm tổ. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 40. Chu kỳ tử cung Tử cung thay đổi chủ yếu ở nội mạc bởi các hormon buồng trứng: • Pha hành kinh (ngày 1-5): bong tróc tầng chức năng gây xuất huyết. • Pha tăng sinh (ngày 6-14, có thể thay đổi): nội mạc hình thành tầng chức năng mới, đáp ứng với estrogen tăng dần từ buồng trứng. • Pha xuất tiết (14 ngày sau): tuyến nội mạc tiết glycoprotein để nâng đỡ phát triển phôi, đáp ứng với progesterone từ buồng trứng. Nếu không thụ tinh thì progesterone giảm và gây hoại tử lớp chức năng. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 41. Tổng hợp sự kiện trong chu kỳ kinh Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 42. CHỨC NĂNG NỘT TIẾT: E & P Estrogen: sự tổng hợp cần hợp tác của tế bào hạt và tế bào vỏ: • Tế bào vỏ tổng hợp progesterone và androstenedione (do có enzym 17α-hydroxylase và 17,20-desmolase) dưới tác động của LH. • Tế bào hạt chuyển androstenedione thành estrone và estradiol (do có enzym aromatase và 17β-HSD) dưới tác động của FSH. Progesterone: hai loại tế bào hạt (granulosa cell) và tế bào vỏ (theca cell) đều có khả năng tự tổng hợp progesterone từ cholesterol, dưới tác động của LH. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 43. Tác động genomic là cơ chế chính của các steroid sinh dục. Estrogen là hormon chính của đường sinh dục nữ: • Hình thành đặc tính sinh dục thứ phát: phát triển vú, tử cung và CQSD ngoài, vai nhỏ, hông to, ít lông, nhiều tóc … • Trong chu kỳ kinh nguyệt (pha nang trứng) – Phát triển nang trứng và tăng sinh nội mạc tử cung – Tăng cử động vòi trứng, làm cơ tử cung nhạy cảm với oxytocin – Làm chất nhày cổ tử cung loãng và kiềm Progesterone là hormon chính của thai kỳ: • Trong chu kỳ kinh nguyệt (pha hoàng thể và thai kỳ) – Phát triển nội mạc tử cung: mạch máu và tuyến tử cung – Làm giảm tính nhạy cảm của cơ tử cung với oxytocin – Làm chất nhày ở cổ tử cung trở nên đặc – Sinh nhiệt: tăng thân nhiệt 0.5oC sau rụng trứng Hoạt động của E và P Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 44. ĐIỀU HÒA BUỒNG TRỨNG Pha nang trứng: - FSH chọn lọc nang trội. - LH và FSH kích thích nang tiết estrogen. - Estrogen và Inhibin điều hòa ngược âm tính lên trục hạ đồi - tuyến yên. Pha hoàng thể: - LH và FSH kích thích hoàng thể tiết progesterone và estrogen. - Estrogen, pro- gesterone, inhibin điều hòa ngược âm tính lên hạ đồi - tuyến yên. Pha rụng trứng: nồng độ cực cao estrogen điều hòa ngược dương tính, tạo đỉnh LH. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 45. • Điều hòa ngược từ hormon estrogen: – Lần 1: âm tính lên tuyến yên và hạ đồi (trung tâm nền). – Lần 2: dương tính lên hạ đồi (trung tâm đỉnh) -> tạo đỉnh GnRH và LH. • Điều hòa ngược từ hormon progesterone • Điều hoà ngược từ inhibin: âm tính lên tuyến yên -> cùng estrogen ức chế FSH. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh ĐIỀU HÒA BUỒNG TRỨNG
  • 46. Các biện pháp ngừa thai Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh
  • 47. Hiện tượng mãn kinh - Bắt đầu cạn kiêdự trữ buồng trứng: giảm tiết estrogen, AMH và inhibin. - Tiếp theo: hạ đồi - tuyến yên tăng tiết GnRH, FSH và LH. - Tuyến vỏ thượng thận kết hợp mô mỡ tiết estrogen và progesterone thay cho buồng trứng. Ts.Bs. Lê Quốc Tuấn - Nội khoa và Khoa học y sinh