SlideShare a Scribd company logo
1 of 33
MJEŠOVITA SREDNJA ŠKOLA “TRAVNIK”
OPĆA GIMNAZIJA
FIZIČARI I MJERNE JEDINICE
MATURSKI RAD
Predmet: Fizika
Mentor: Mirjana Drmić-Malić, prof.
Učenica: Zahirović Merisa
KLIKNI! Travnik, mart 2016.
UVOD
U ovom radu ćemo se pozabaviti zanimljivom temom, koja se nama
nameće kao opće poznata, jer je većina nas čula o nekim poznatim
ličnostima koji su doprinijeli svojim radom na ovom polju.
Naime, radi se o fizičarima i mjernim jedinicama.
Na početku, odnosno u svakom od poglavlja reči ćemo nešto
općenito o oblastima kojima se svaki od ovih fizičara bavio.
Također, o svakom naučniku ćemo spomenuti neke detalje o
njihovim radovima, recimo njihove mjerne jedinice, fizičke veličine,
formule kojima se mi danas služimo i rješavamo određene zadatke
vezane za te oblasti.
Od svih ovih naučnika, upoznat ćemo se sa njihovim doprinosima
koji su zaslužni za današnja ostvarivanja i ciljeve kako bi što lakše i
na bolji način riješili probleme koje nam predstoje.
Na kraju ovoga rada, moramo naučiti i shvatiti neke stvari iz ovih
oblasti, pogotovo one stvari o ljudima koji su odlučili da se pozabave
ovom problematikom.
1. Dinamika
Issak Newton: "Philosophiae Naturalis Principia Mathematica“
("Matematički principi prirodne filozofije"), prvi put objavljeno 1687. godine,
postavlja temelje najvećem dijelu klasične mehanike.
Newtonova Principia koja je formulisala zakone kretanja i univerzalne
gravitacije, predstavljala je preovlađujući pogled naučnika na fizički svemir
u naredna tri vijeka.
Izrađuje prvi praktični reflektujući teleskop i razvija teoriju boja na osnovu
posmatranja razlaganja bijele svjetlosti u mnoge boje vidljivog spektra, pri
njenom prolasku kroz prizmu.
Također je formulisao empirijski zakon hlađenja, a proučavao je i brzinu zvuka.
Pored rada na računu, kao matematičar, Newton je dao doprinos u
proučavanju potencijalnih redova, uopštio binomni teorem za parcijalne
eksponente i razvio metode za aproksimaciju korijena funkcije.
Pored rada na polju matematike, Newton je posvetio mnogo vremena u
proučavanju alhemije i biblijske hronologije, ali većina njegovog rada u tim
područjima je ostala neobjavljena dugo nakon njegove smrti.
U kasnijem dijelu života postaje i predsjednik Kraljevskog društva, a služi
u britanskoj Vladi kao upravnik i obavlja ulogu prvog čovjeka kovnice novca.
1.1 Isaac Newton
"Philosophiae Naturalis Principia Mathematica“
("Matematički principi prirodne filozofije"), prvi
put objavljeno 1687. godine, postavlja temelje
najvećem dijelu klasične mehanike.
Newtonova Principia koja je formulisala zakone
kretanja i univerzalne gravitacije, predstavljala je
preovlađujući pogled naučnika na fizički svemir u
naredna tri vijeka. Nakon Keplerovog izvođenje
Engleski fizičar, zakona planetarnog kretanja iz njegovog matematičkog
matematičar,astronom opisa gravitacije, Newton otklanja posljednje sumnje o
(4.januar1643.-31.mart1727.) valjanosti heliocentričnog modela svemira.
Izrađuje prvi praktični reflektujući teleskop i razvija
teoriju boja na osnovu posmatranja razlaganja
bijele svjetlosti u mnoge boje vidljivog spektra,
pri njenom prolasku kroz prizmu.
Doprinos fizici:
 klasična mehanika
 zakoni dinamike
 zakon gravitacije
 optika
 korpuskularna teorija
 infinitenzimalni račun
 temperaturna ljestvica
 reflektor
 astronomija.
Jedinica za silu je 1 NJUTN
Blaise Pascal
Mjerna jedinica za pritisak je paskal.
Francuski matematičar
I fizičar( 1623-1662 )
 Izumio je mehanički kalkulator.
 Računao sa osmocifrenim brojevima.
 Jedan programski jezik se naziva Paskal.
Paskalov ogled sa buretom
Paskal je dobro poznavao osobine tečnosti i
gasova i volio je da eksperimentiše pred
publikom. Jednom je napunio vodom bure od
300 litara. Zatvorio ga je i na poklopcu
napravio otvor veličine jednog kvadratnog
centimetra. Kroz taj otvor provukao je cijev
dugačku više od 10 metara.
Kada je cijev napunio vodom, bure se raspalo
zbog velikog pritiska.
Pritisak je direktno proporcionalan sa visinom tečnosti u cijevi.
2.KRUŽNO KRETANJE
 Kružno kretanje – kretanje tijela (najčešće „materijalne tačke“ – težište
tijela – zamišljena tačka tijela u kojoj kao da je smještena cjelokupna masa
tijela) po kružnoj liniji – kružnici.
 Da bismo mogli razmatrati kružno kretanje, potrebno je uvesti sljedeće
kinematičke pomove: ugaoni pomak, ugaona brzina, ugaono ubrzanje,
period obrtanja i frekvencija.
 Kod kružnog kretanja jedna od značajnijih veličina za matematički
(algebarski) opis tog kretanja je ugaona brzina – ω (omega) – pređeni
(opisani) ugao u jedinici vremena (najčešća jedinica vremena je jedna
sekunda – 1s).



2.1. Heinrich Rudolf Hertz
je njemački fizičar po kome je mjerna
jedinica za frekvenciju, herc (Hz) dobila
ime.
Njemački fizičar
(22.2.1857.-1.1.1894.)
Prvi dokazao:
 postojanje elektromagnetskog zračenja
napravivši uređaj koji je proizvodio radio valove
 preformulirao Maxwellove jednadžbe
 otkrio da elektro-signali mogu putovati kroz zrak
 otkrio fotoelektrični efekt.
3. TERMODINAMIKA
Termodinamika je grana fizike koja proučava toplotne procese. Procesi
razmjene toplote kao vrste energije, kao i njenog pretvaranja u drugi oblik
energije su vrlo složeni, pa se uglavnom posmatraju pojave koje se odvijaju
ravnotežno. Ti procesi se opisuju preko osnovnih veličina
stanja: pritisak, temperatura i volumen.
Termodinamika se uglavnom bavi tekućim tvarima koje nemaju
konstantnu gustoću, tj. ona je funkcija veličina stanja. Unutar nekog
sistema odvijaju se promjene prelaska iz jednog u drugo stanje, tj.
mjenjaju se veličine stanja, a cijeli proces se opisuje samo pomoću veličina
na početku i na kraju. Također se proučavaju izmjene toplote između više
sistema i promjene entalpije i entropije tih sistema .
3.1. James Prescott Joule
je engleski fizičar po kome je mjerna jedinica
za za rad,energiju i toplinu ,džul,dobila ime.
Engleski fizičar A=F s [ J]
Rođen:Salford,
(24.12.1818.-11.10.1889.)
Doprinos fizici:
 utvrdio da se mehanička, električna i toplinska energija mogu pretvarati
jedna u drugu
 dao jedan od dokaza zakona o očuvanju energije
 otkrio pojavu koja se naziva Joule-Thomsonov učinak ili efekt.
3.2.William Thomson-Lord Kelvin
Lord Kelvin je poznati engleski fizičar koji je objavio
preko 300 naučnih radova od kojih su najvažniji iz
termodinamike i elektriciteta.
.
Engleski fizičar
Rođen:Belfast,
26.6.1824-17.12.1907.)
Godine 1848. predložio je :
 apsolutnu skalu temeprature, neovisnu o termometrijskoj tvari u
instrumentu
 postavio je teoriju električnih oscilacija
 usavršio prenošenje signala kroz podmorske kablove.
Kelvin je predložio skalu kod koje je nula
definisana kao temperatura pri kojoj je efikasnost
toplotne mašine jednaka jedinici a inkrement
(jedinični priraštaj) je uzeo iz koeficijenta
relativne promene zapremine idealnog gasa sa
temperaturom, 0,003663 (što je, prema Šarlovom
zakonu, jednako 1/273).
Glavna prednost Kelvinove skale nad drugima je
što je u njoj odnos temperatura u direktnoj vezi
sa odnosom toplotne energije, t.j., pri T1/T2 =2
toplotna energija idealnog gasa na T1 dva puta je
veća nego na T2, dok za druge skale to ne važi.
 Fizička veličina: Termodinamička temperatura ( T )
 Mjerna jedinica: Kelvin ( K )
 Kelvin se kao jedinica SI treba pisati bez
oznake stupanj ili stupnjevi, odnosno simbola °, za
razliku od Celzija ili Farenhajta.
Simbol za kelvin je uvijek veliko slovo "K".
Uvijek se ostavlja interval između brojke i K, kao što
je to slučaj kod svake SI jedinice.
Primjeri:
 Srednja temperatura na površini planete Venere je
737 K.
 Led se topi pri 273,15 K.
 T ( K ) = t (0C) + 273,15
4. ELEKTRIČNO POLJE
 U fizici, električno polje je pojava,
stvorena naelektrisanjem ili magnetnim
poljem promjenljivim u vremenu, koje djeluje silom na
naelektrisane objekte u polju. SI jedinica električnog polja
jeste njutn po kulonu, ili volt po metru, što je isto.
 Električno polje sadrži električnu energiju sa gustinom
energije proporcionalnoj kvadratu intenziteta polja.
Električno polje postoji oko svakog naelektrisanja; smjer
linija polja u nekoj tački jednak je smjeru sile koja deluje na
pozitivno probno naelektrisanje u toj tački.
Intenzitet električnog polja u nekoj tački definisana je kao
količnik intenziteta kulonove sile koja djeluje na pozitivno
naelektrisanje postavljeno u tu tačku i količine tog
naelektrisanja.
 Električno polje je vektorska veličina, a jačina električnog
polja je intenzitet tog vektora.
4.1. ANDRE-MARI AMPER
Amper je poznati francuski fizičar.
Oblasti u kojima je Amper obavio značajna
istraživanja su matematika, mehanika i fizika.
Najveći istraživački rad u fizici obavio je u oblasti
elektrodinamike.
Francuski fizičar
( 20.1.1775. -10.6.1836 )
Godine 1820. :
 ustanovio je pravilo za određivanje pravca dejstva magnetnog polja
električnog provodnika na magnetnu iglu, poznato kao Amperovo pravilo
 sročio zakon za uzajamno dejstvo dvije električne struje (Amperov zakon)
 razvio teoriju magnetizma
 predložio korištenje elektromagnetnih procesa za prenos signala.
Amper je osnovna jedinica za jačinu struje SI sistema koja je
dobila ime po Andre - Mari Amper-u .
F= 2 × 10−7 N Jedan amper je stalna električna struja koja bi,
1m kada bi se održavala u dva prava paralelna
I1 I2 provodnika ( neograničene dužine i
zanemarljivo malog kružnog presjeka koji se
1m nalaze u vakuumu na međusobnom rastojanju
od jednog metra ) prouzrokovala među tim
provodnicima silu jednaku 2 × 10−7 njutna po
metru dužine.
Definicija za amper je istovijetna fiksiranju
vrijednosti permeabilnosti u vakuumu na μ0 = 4π × 10−7 H/m.
4.2. Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta
• Volta je talijanski fizičar i osnivač elektrostatike.
• Mjerna jedinica za električni napon po njemu je
• dobila ime: VOLT
•
•
Doprinos fizici:
 konstruirao je prvi galvanski članak
 izumio je elektrofor
 konstruirao jednu vrstu elektrometra
 Po njemu se nazivaju jedinice za mjerenje električnog
napona volt i mjerni instrument za mjerenje električnoga
napona voltmetar.
4.3. Charles-Augustin de Coulomb
Mjerna jedinica za naelektrisanje po njemu je
dobila ime: KULON
Francuski fizičar
( 14.6.1736. - 1.1.1894.)
Doprinos fizici:
 Coulombov zakon : Sila kojom dva naelektrisanja međudjeluju
proporcionalna je proizvodu vrijednosti tih naelektrisanja,a
obrnuto proporcionalna kvadratu njihove udaljenosti:
 izdao važnu publikaciju o zakonima trenja.
4.4. Ernst Werner von Siemens
• Bavio se pretežno telegrafskom i mjernom tehnikom.
• Mjerna jedinica za električnu vodljivost je po
• njemu dobila ime: SIMENS
Njemački fizičar
( 13.12.1816. - 6.12.1892 )
Doprinosi fizici:
 jedan je od pionira elektrotehnike
 usavršio je telegraf s kazaljkom
 pronašao bešavno oblaganje vodiča gutaperom
 podigao prvu dužu telegrafsku liniju u Europi
 izumio samouzbudni generator istosmjerne struje ( dinamo – stroj ).
4.5Georg Simon Ohm
• Istaknuo se u radovima s područja elektriciteta i magnetizma.
• Formulirao je zakon prema kojem je jakost struje koja prolazi
• vodičem proporcionalna naponu i obrnuto proporcionalan otporu
• -Ohmov zakon.
•
•
•
• S SI jedinica za električni otpor R, ohm (Ω).
Njemački fizičar
(16.3.1789.-6.7.1854.)
4.6. Michael Faraday
Britanski znanstvenik (fizičar i kemičar) .
Doprinio razvoju elektromagnetizma
i elektrohemije.
Izumio je i prvi oblik naprave poznate
kao Bunsenov grijač.
Britanski fizičar
( 22.9.1791 .-25.8.1867. )
Fizička veličina: Kapacitet ( C)
Mjerna jedinica: Farad ( F)
5. MAGNETNO POLJE
 Magnetno polje je prostor u kome se osjeća dejstvo
magnetnih sila.To je i ulančena komponenta
univerzalnog elektromagnetnog polja.
Opisuje se i kao dio prostora u kojem se zapaža
interakcija i razmjena energije s električnim nabojem koji
se u tom prostoru kreće.
 Osnovne veličine magnetnog polja su njegova jačina (H) i
gustoća ili magnetna indukcija (B).
 Matematički model elektromagnetnog polja su četiri
diferencijalne jednačine, takozvane Maxwellove
jednačine.
5.1. Wilhelm Eduard Weber
Zajedno sa svojim bratom Ernostom,
profesorom anatomije, izdao knjigu-
Teorija valova i tekućina.
Gauss i Weber su 1833. konstruirali
Njemački fizičar prvi elektromagnetski telegraf.
( 24.10.1804. - 23.6.1891.)
Magnetni fluks je jednak proizvodu magnetne indukcije i površine kroz koju
prolaze linije magnetnog polja.
5.2. Joseph Henry
Izrađivao je elektromagnete.
Otkrio je elektromagnetski fenomen
samo-induktivnosti.
Otkrio obostranu induktivnost nezavisno
o Faradayu, iako je Faraday prvi objavio
Škotsko-američki rezultate njegov rad na elektromagnetskom
Škotsko-američki fizičar releju bio je baza za izradu telegrafa.
( 17.12.1797. )-( 13.5.1878. )
Induktivitet provodnika:
(jedinica H-Henri)
5.3 Nikola Tesla
Hrvatski i američki znanstvenik i izumitelj svjetskog
glasa.
Doprinos fizici:
* sustav višefaznih struja i obrtno magnetno polje
( motori i generatori )
*izmjenični sustav prijenosa i distribucije električne
energije
Hrvatski znanstvenik *Teslin oscilacijski transformator ( teslina zavojnica )
( 10.6.1856. - 7.1.1943. )
*rasvjeta pomoću struja visoke frekvencije
*sustav bežičnog prijenosa radiosignala i energije
*teleautomatika ( daljinsko upravljanje brodom )
*Teslina turbina
*RADIO.
Magnetna indukcija :
Visokofrekventne struje
6. ATOMSKA FIZIKA
Atomska fizika ili fizika atoma je
je grana fizike, koja se bavi
izučavanjem strukture atoma i elektronskog
omotača, energetskim nivoima, spektrima, kao i
izračunavanjem fizičkih veličina i osobina, koje se zatim
koriste u srodnim naukama.
Atomska fizika je nekad sinonim za Nuklearnu fiziku,
međutim ove termine ne treba mešati, jer se atomska fizika
ne bavi osnovnim procesima u okviru jezgra, odnosno ne
bavi se proučavanjem nuklearne fizike samog jezgra, mada
karakteristike strukture jezgra imaj uticaj na svojstva atoma.
6.1. Antoine Henri Becquerel
Bio je francuski fizičar, nobelovac i
proučavao je radioaktivnost.
Aktivnost radioaktivnog izvora:
Francuski fizičar
(15.12.1852.-25.8.1908. ) ( Bq- bekerel )
LOUIS HAROLD GRAY
Engleski fizičar i radijacioni biolog
(1905-1965.)
Na Cavendish Laboratory u Cambridge-u je
Gray ispitivao uticaj raznih vrsta zračenja na materiju.
Odbranio je doktorsku disertaciju apsorpcije
gama zračenja velike energije pod mentorstvom
Rutherforda i u vrijeme kada je ta laboratorija bila svjetski centar za
fundamentalna istraživanja u nuklearnoj fizici.
Jedinica za apsorbiranu dozu zračenja je:
1Gy( grej )
Fizičari

More Related Content

What's hot

Stvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavijeStvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavije
andjelan1
 
Револуције 1848-1849.
Револуције 1848-1849.Револуције 1848-1849.
Револуције 1848-1849.
Milan Jovanović
 
источна и северна европа утврђивање
источна и северна европа утврђивањеисточна и северна европа утврђивање
источна и северна европа утврђивање
Tatjana Cakic
 
Druga industrijska revolucija
Druga industrijska revolucijaDruga industrijska revolucija
Druga industrijska revolucija
batica1
 
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavijeAprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
Dušan Novakov
 

What's hot (20)

Pочетак буне на дахије 8/1
Pочетак буне на дахије 8/1Pочетак буне на дахије 8/1
Pочетак буне на дахије 8/1
 
Stvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavijeStvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavije
 
Револуције 1848-1849.
Револуције 1848-1849.Револуције 1848-1849.
Револуције 1848-1849.
 
источна и северна европа утврђивање
источна и северна европа утврђивањеисточна и северна европа утврђивање
источна и северна европа утврђивање
 
Kovalentna veza
Kovalentna vezaKovalentna veza
Kovalentna veza
 
žIvotne namirnice
žIvotne namirnicežIvotne namirnice
žIvotne namirnice
 
ENZIMI- BIOKATALIZATORI
ENZIMI- BIOKATALIZATORIENZIMI- BIOKATALIZATORI
ENZIMI- BIOKATALIZATORI
 
Soli
Soli   Soli
Soli
 
10 elementarne cestice
10 elementarne cestice10 elementarne cestice
10 elementarne cestice
 
Veštačka inteligencija
Veštačka inteligencijaVeštačka inteligencija
Veštačka inteligencija
 
Druga industrijska revolucija
Druga industrijska revolucijaDruga industrijska revolucija
Druga industrijska revolucija
 
Svet na putu ka novom ratu
Svet na putu ka novom ratuSvet na putu ka novom ratu
Svet na putu ka novom ratu
 
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavijeAprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
 
Француска
ФранцускаФранцуска
Француска
 
L199 - Fizika - Fizika atomskog jezgra - Milena Petrović - Slavoljub Radulović
L199 - Fizika - Fizika atomskog jezgra - Milena Petrović - Slavoljub RadulovićL199 - Fizika - Fizika atomskog jezgra - Milena Petrović - Slavoljub Radulović
L199 - Fizika - Fizika atomskog jezgra - Milena Petrović - Slavoljub Radulović
 
UGLJOVODONICI
UGLJOVODONICI UGLJOVODONICI
UGLJOVODONICI
 
Pušenje i zdravlje
Pušenje i zdravljePušenje i zdravlje
Pušenje i zdravlje
 
Radioaktivnost
RadioaktivnostRadioaktivnost
Radioaktivnost
 
Romantizam
RomantizamRomantizam
Romantizam
 
Disaharidi i polisaharidi
Disaharidi i polisaharidiDisaharidi i polisaharidi
Disaharidi i polisaharidi
 

Similar to Fizičari

radioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaa
radioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaaradioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaa
radioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaa
AleksaJavor
 

Similar to Fizičari (14)

Eksperimenti u fizici
Eksperimenti u fiziciEksperimenti u fizici
Eksperimenti u fizici
 
master_juni
master_junimaster_juni
master_juni
 
Inflaciona paradigma - Kosmos kao “štamparija”
Inflaciona paradigma - Kosmos kao “štamparija”Inflaciona paradigma - Kosmos kao “štamparija”
Inflaciona paradigma - Kosmos kao “štamparija”
 
Mjerenja u fizici
Mjerenja u fiziciMjerenja u fizici
Mjerenja u fizici
 
radioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaa
radioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaaradioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaa
radioizotopi Powerpoint prezentacijaaaaa
 
3. ciklotron
3. ciklotron3. ciklotron
3. ciklotron
 
Albert einstein za pocetnike
Albert einstein   za pocetnikeAlbert einstein   za pocetnike
Albert einstein za pocetnike
 
Koliko su zvezde daleko?
Koliko su zvezde daleko?Koliko su zvezde daleko?
Koliko su zvezde daleko?
 
Inflacija, crne rupe i Fizika u Nišu
Inflacija, crne rupe i Fizika u NišuInflacija, crne rupe i Fizika u Nišu
Inflacija, crne rupe i Fizika u Nišu
 
Naučnici
NaučniciNaučnici
Naučnici
 
Merenje rastojanja u svemiru
Merenje rastojanja u svemiruMerenje rastojanja u svemiru
Merenje rastojanja u svemiru
 
Lorencova sila
Lorencova silaLorencova sila
Lorencova sila
 
1. magnetno polje strujnih provodnika
1. magnetno polje strujnih provodnika1. magnetno polje strujnih provodnika
1. magnetno polje strujnih provodnika
 
Nmr rg
Nmr rgNmr rg
Nmr rg
 

More from estera hadasa

More from estera hadasa (20)

Adam-Krist.pptx
Adam-Krist.pptxAdam-Krist.pptx
Adam-Krist.pptx
 
Potomci Jude sina Jakova i Lee
Potomci Jude sina Jakova i LeePotomci Jude sina Jakova i Lee
Potomci Jude sina Jakova i Lee
 
J u d a
J u d aJ u d a
J u d a
 
Jakov
JakovJakov
Jakov
 
Potop
PotopPotop
Potop
 
Izak
IzakIzak
Izak
 
Abraham
AbrahamAbraham
Abraham
 
Noa
NoaNoa
Noa
 
Adam
AdamAdam
Adam
 
MOLITVA
MOLITVAMOLITVA
MOLITVA
 
Asenata
AsenataAsenata
Asenata
 
Psalmi 34
Psalmi 34Psalmi 34
Psalmi 34
 
Isus
IsusIsus
Isus
 
Najzahtjevniji zadatak u povijesti čovječanstva dobila je
Najzahtjevniji zadatak u povijesti čovječanstva dobila jeNajzahtjevniji zadatak u povijesti čovječanstva dobila je
Najzahtjevniji zadatak u povijesti čovječanstva dobila je
 
Vrijedno- imena koja se ponavljaju u Bibliji
Vrijedno- imena koja se ponavljaju u BiblijiVrijedno- imena koja se ponavljaju u Bibliji
Vrijedno- imena koja se ponavljaju u Bibliji
 
Savezi
SaveziSavezi
Savezi
 
Povezivanje R,C,k
Povezivanje R,C,kPovezivanje R,C,k
Povezivanje R,C,k
 
Bebe PSALMI 127
Bebe PSALMI 127Bebe PSALMI 127
Bebe PSALMI 127
 
Ne boj se
Ne boj seNe boj se
Ne boj se
 
Periodni sistem elemenata N.R.
Periodni sistem elemenata N.R.Periodni sistem elemenata N.R.
Periodni sistem elemenata N.R.
 

Fizičari

  • 1. MJEŠOVITA SREDNJA ŠKOLA “TRAVNIK” OPĆA GIMNAZIJA FIZIČARI I MJERNE JEDINICE MATURSKI RAD Predmet: Fizika Mentor: Mirjana Drmić-Malić, prof. Učenica: Zahirović Merisa KLIKNI! Travnik, mart 2016.
  • 2. UVOD U ovom radu ćemo se pozabaviti zanimljivom temom, koja se nama nameće kao opće poznata, jer je većina nas čula o nekim poznatim ličnostima koji su doprinijeli svojim radom na ovom polju. Naime, radi se o fizičarima i mjernim jedinicama. Na početku, odnosno u svakom od poglavlja reči ćemo nešto općenito o oblastima kojima se svaki od ovih fizičara bavio. Također, o svakom naučniku ćemo spomenuti neke detalje o njihovim radovima, recimo njihove mjerne jedinice, fizičke veličine, formule kojima se mi danas služimo i rješavamo određene zadatke vezane za te oblasti. Od svih ovih naučnika, upoznat ćemo se sa njihovim doprinosima koji su zaslužni za današnja ostvarivanja i ciljeve kako bi što lakše i na bolji način riješili probleme koje nam predstoje. Na kraju ovoga rada, moramo naučiti i shvatiti neke stvari iz ovih oblasti, pogotovo one stvari o ljudima koji su odlučili da se pozabave ovom problematikom.
  • 3. 1. Dinamika Issak Newton: "Philosophiae Naturalis Principia Mathematica“ ("Matematički principi prirodne filozofije"), prvi put objavljeno 1687. godine, postavlja temelje najvećem dijelu klasične mehanike. Newtonova Principia koja je formulisala zakone kretanja i univerzalne gravitacije, predstavljala je preovlađujući pogled naučnika na fizički svemir u naredna tri vijeka. Izrađuje prvi praktični reflektujući teleskop i razvija teoriju boja na osnovu posmatranja razlaganja bijele svjetlosti u mnoge boje vidljivog spektra, pri njenom prolasku kroz prizmu. Također je formulisao empirijski zakon hlađenja, a proučavao je i brzinu zvuka. Pored rada na računu, kao matematičar, Newton je dao doprinos u proučavanju potencijalnih redova, uopštio binomni teorem za parcijalne eksponente i razvio metode za aproksimaciju korijena funkcije. Pored rada na polju matematike, Newton je posvetio mnogo vremena u proučavanju alhemije i biblijske hronologije, ali većina njegovog rada u tim područjima je ostala neobjavljena dugo nakon njegove smrti. U kasnijem dijelu života postaje i predsjednik Kraljevskog društva, a služi u britanskoj Vladi kao upravnik i obavlja ulogu prvog čovjeka kovnice novca.
  • 4. 1.1 Isaac Newton "Philosophiae Naturalis Principia Mathematica“ ("Matematički principi prirodne filozofije"), prvi put objavljeno 1687. godine, postavlja temelje najvećem dijelu klasične mehanike. Newtonova Principia koja je formulisala zakone kretanja i univerzalne gravitacije, predstavljala je preovlađujući pogled naučnika na fizički svemir u naredna tri vijeka. Nakon Keplerovog izvođenje Engleski fizičar, zakona planetarnog kretanja iz njegovog matematičkog matematičar,astronom opisa gravitacije, Newton otklanja posljednje sumnje o (4.januar1643.-31.mart1727.) valjanosti heliocentričnog modela svemira. Izrađuje prvi praktični reflektujući teleskop i razvija teoriju boja na osnovu posmatranja razlaganja bijele svjetlosti u mnoge boje vidljivog spektra, pri njenom prolasku kroz prizmu.
  • 5. Doprinos fizici:  klasična mehanika  zakoni dinamike  zakon gravitacije  optika  korpuskularna teorija  infinitenzimalni račun  temperaturna ljestvica  reflektor  astronomija.
  • 6. Jedinica za silu je 1 NJUTN
  • 7. Blaise Pascal Mjerna jedinica za pritisak je paskal. Francuski matematičar I fizičar( 1623-1662 )  Izumio je mehanički kalkulator.  Računao sa osmocifrenim brojevima.  Jedan programski jezik se naziva Paskal.
  • 8. Paskalov ogled sa buretom Paskal je dobro poznavao osobine tečnosti i gasova i volio je da eksperimentiše pred publikom. Jednom je napunio vodom bure od 300 litara. Zatvorio ga je i na poklopcu napravio otvor veličine jednog kvadratnog centimetra. Kroz taj otvor provukao je cijev dugačku više od 10 metara. Kada je cijev napunio vodom, bure se raspalo zbog velikog pritiska. Pritisak je direktno proporcionalan sa visinom tečnosti u cijevi.
  • 9. 2.KRUŽNO KRETANJE  Kružno kretanje – kretanje tijela (najčešće „materijalne tačke“ – težište tijela – zamišljena tačka tijela u kojoj kao da je smještena cjelokupna masa tijela) po kružnoj liniji – kružnici.  Da bismo mogli razmatrati kružno kretanje, potrebno je uvesti sljedeće kinematičke pomove: ugaoni pomak, ugaona brzina, ugaono ubrzanje, period obrtanja i frekvencija.  Kod kružnog kretanja jedna od značajnijih veličina za matematički (algebarski) opis tog kretanja je ugaona brzina – ω (omega) – pređeni (opisani) ugao u jedinici vremena (najčešća jedinica vremena je jedna sekunda – 1s).   
  • 10. 2.1. Heinrich Rudolf Hertz je njemački fizičar po kome je mjerna jedinica za frekvenciju, herc (Hz) dobila ime. Njemački fizičar (22.2.1857.-1.1.1894.) Prvi dokazao:  postojanje elektromagnetskog zračenja napravivši uređaj koji je proizvodio radio valove  preformulirao Maxwellove jednadžbe  otkrio da elektro-signali mogu putovati kroz zrak  otkrio fotoelektrični efekt.
  • 11. 3. TERMODINAMIKA Termodinamika je grana fizike koja proučava toplotne procese. Procesi razmjene toplote kao vrste energije, kao i njenog pretvaranja u drugi oblik energije su vrlo složeni, pa se uglavnom posmatraju pojave koje se odvijaju ravnotežno. Ti procesi se opisuju preko osnovnih veličina stanja: pritisak, temperatura i volumen. Termodinamika se uglavnom bavi tekućim tvarima koje nemaju konstantnu gustoću, tj. ona je funkcija veličina stanja. Unutar nekog sistema odvijaju se promjene prelaska iz jednog u drugo stanje, tj. mjenjaju se veličine stanja, a cijeli proces se opisuje samo pomoću veličina na početku i na kraju. Također se proučavaju izmjene toplote između više sistema i promjene entalpije i entropije tih sistema .
  • 12. 3.1. James Prescott Joule je engleski fizičar po kome je mjerna jedinica za za rad,energiju i toplinu ,džul,dobila ime. Engleski fizičar A=F s [ J] Rođen:Salford, (24.12.1818.-11.10.1889.) Doprinos fizici:  utvrdio da se mehanička, električna i toplinska energija mogu pretvarati jedna u drugu  dao jedan od dokaza zakona o očuvanju energije  otkrio pojavu koja se naziva Joule-Thomsonov učinak ili efekt.
  • 13. 3.2.William Thomson-Lord Kelvin Lord Kelvin je poznati engleski fizičar koji je objavio preko 300 naučnih radova od kojih su najvažniji iz termodinamike i elektriciteta. . Engleski fizičar Rođen:Belfast, 26.6.1824-17.12.1907.) Godine 1848. predložio je :  apsolutnu skalu temeprature, neovisnu o termometrijskoj tvari u instrumentu  postavio je teoriju električnih oscilacija  usavršio prenošenje signala kroz podmorske kablove.
  • 14. Kelvin je predložio skalu kod koje je nula definisana kao temperatura pri kojoj je efikasnost toplotne mašine jednaka jedinici a inkrement (jedinični priraštaj) je uzeo iz koeficijenta relativne promene zapremine idealnog gasa sa temperaturom, 0,003663 (što je, prema Šarlovom zakonu, jednako 1/273). Glavna prednost Kelvinove skale nad drugima je što je u njoj odnos temperatura u direktnoj vezi sa odnosom toplotne energije, t.j., pri T1/T2 =2 toplotna energija idealnog gasa na T1 dva puta je veća nego na T2, dok za druge skale to ne važi.
  • 15.  Fizička veličina: Termodinamička temperatura ( T )  Mjerna jedinica: Kelvin ( K )  Kelvin se kao jedinica SI treba pisati bez oznake stupanj ili stupnjevi, odnosno simbola °, za razliku od Celzija ili Farenhajta. Simbol za kelvin je uvijek veliko slovo "K". Uvijek se ostavlja interval između brojke i K, kao što je to slučaj kod svake SI jedinice. Primjeri:  Srednja temperatura na površini planete Venere je 737 K.  Led se topi pri 273,15 K.  T ( K ) = t (0C) + 273,15
  • 16. 4. ELEKTRIČNO POLJE  U fizici, električno polje je pojava, stvorena naelektrisanjem ili magnetnim poljem promjenljivim u vremenu, koje djeluje silom na naelektrisane objekte u polju. SI jedinica električnog polja jeste njutn po kulonu, ili volt po metru, što je isto.  Električno polje sadrži električnu energiju sa gustinom energije proporcionalnoj kvadratu intenziteta polja. Električno polje postoji oko svakog naelektrisanja; smjer linija polja u nekoj tački jednak je smjeru sile koja deluje na pozitivno probno naelektrisanje u toj tački. Intenzitet električnog polja u nekoj tački definisana je kao količnik intenziteta kulonove sile koja djeluje na pozitivno naelektrisanje postavljeno u tu tačku i količine tog naelektrisanja.  Električno polje je vektorska veličina, a jačina električnog polja je intenzitet tog vektora.
  • 17. 4.1. ANDRE-MARI AMPER Amper je poznati francuski fizičar. Oblasti u kojima je Amper obavio značajna istraživanja su matematika, mehanika i fizika. Najveći istraživački rad u fizici obavio je u oblasti elektrodinamike. Francuski fizičar ( 20.1.1775. -10.6.1836 ) Godine 1820. :  ustanovio je pravilo za određivanje pravca dejstva magnetnog polja električnog provodnika na magnetnu iglu, poznato kao Amperovo pravilo  sročio zakon za uzajamno dejstvo dvije električne struje (Amperov zakon)  razvio teoriju magnetizma  predložio korištenje elektromagnetnih procesa za prenos signala.
  • 18. Amper je osnovna jedinica za jačinu struje SI sistema koja je dobila ime po Andre - Mari Amper-u . F= 2 × 10−7 N Jedan amper je stalna električna struja koja bi, 1m kada bi se održavala u dva prava paralelna I1 I2 provodnika ( neograničene dužine i zanemarljivo malog kružnog presjeka koji se 1m nalaze u vakuumu na međusobnom rastojanju od jednog metra ) prouzrokovala među tim provodnicima silu jednaku 2 × 10−7 njutna po metru dužine. Definicija za amper je istovijetna fiksiranju vrijednosti permeabilnosti u vakuumu na μ0 = 4π × 10−7 H/m.
  • 19. 4.2. Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta • Volta je talijanski fizičar i osnivač elektrostatike. • Mjerna jedinica za električni napon po njemu je • dobila ime: VOLT • • Doprinos fizici:  konstruirao je prvi galvanski članak  izumio je elektrofor  konstruirao jednu vrstu elektrometra  Po njemu se nazivaju jedinice za mjerenje električnog napona volt i mjerni instrument za mjerenje električnoga napona voltmetar.
  • 20. 4.3. Charles-Augustin de Coulomb Mjerna jedinica za naelektrisanje po njemu je dobila ime: KULON Francuski fizičar ( 14.6.1736. - 1.1.1894.) Doprinos fizici:  Coulombov zakon : Sila kojom dva naelektrisanja međudjeluju proporcionalna je proizvodu vrijednosti tih naelektrisanja,a obrnuto proporcionalna kvadratu njihove udaljenosti:  izdao važnu publikaciju o zakonima trenja.
  • 21. 4.4. Ernst Werner von Siemens • Bavio se pretežno telegrafskom i mjernom tehnikom. • Mjerna jedinica za električnu vodljivost je po • njemu dobila ime: SIMENS Njemački fizičar ( 13.12.1816. - 6.12.1892 ) Doprinosi fizici:  jedan je od pionira elektrotehnike  usavršio je telegraf s kazaljkom  pronašao bešavno oblaganje vodiča gutaperom  podigao prvu dužu telegrafsku liniju u Europi  izumio samouzbudni generator istosmjerne struje ( dinamo – stroj ).
  • 22. 4.5Georg Simon Ohm • Istaknuo se u radovima s područja elektriciteta i magnetizma. • Formulirao je zakon prema kojem je jakost struje koja prolazi • vodičem proporcionalna naponu i obrnuto proporcionalan otporu • -Ohmov zakon. • • • • S SI jedinica za električni otpor R, ohm (Ω). Njemački fizičar (16.3.1789.-6.7.1854.)
  • 23.
  • 24. 4.6. Michael Faraday Britanski znanstvenik (fizičar i kemičar) . Doprinio razvoju elektromagnetizma i elektrohemije. Izumio je i prvi oblik naprave poznate kao Bunsenov grijač. Britanski fizičar ( 22.9.1791 .-25.8.1867. ) Fizička veličina: Kapacitet ( C) Mjerna jedinica: Farad ( F)
  • 25. 5. MAGNETNO POLJE  Magnetno polje je prostor u kome se osjeća dejstvo magnetnih sila.To je i ulančena komponenta univerzalnog elektromagnetnog polja. Opisuje se i kao dio prostora u kojem se zapaža interakcija i razmjena energije s električnim nabojem koji se u tom prostoru kreće.  Osnovne veličine magnetnog polja su njegova jačina (H) i gustoća ili magnetna indukcija (B).  Matematički model elektromagnetnog polja su četiri diferencijalne jednačine, takozvane Maxwellove jednačine.
  • 26. 5.1. Wilhelm Eduard Weber Zajedno sa svojim bratom Ernostom, profesorom anatomije, izdao knjigu- Teorija valova i tekućina. Gauss i Weber su 1833. konstruirali Njemački fizičar prvi elektromagnetski telegraf. ( 24.10.1804. - 23.6.1891.) Magnetni fluks je jednak proizvodu magnetne indukcije i površine kroz koju prolaze linije magnetnog polja.
  • 27. 5.2. Joseph Henry Izrađivao je elektromagnete. Otkrio je elektromagnetski fenomen samo-induktivnosti. Otkrio obostranu induktivnost nezavisno o Faradayu, iako je Faraday prvi objavio Škotsko-američki rezultate njegov rad na elektromagnetskom Škotsko-američki fizičar releju bio je baza za izradu telegrafa. ( 17.12.1797. )-( 13.5.1878. ) Induktivitet provodnika: (jedinica H-Henri)
  • 28. 5.3 Nikola Tesla Hrvatski i američki znanstvenik i izumitelj svjetskog glasa. Doprinos fizici: * sustav višefaznih struja i obrtno magnetno polje ( motori i generatori ) *izmjenični sustav prijenosa i distribucije električne energije Hrvatski znanstvenik *Teslin oscilacijski transformator ( teslina zavojnica ) ( 10.6.1856. - 7.1.1943. ) *rasvjeta pomoću struja visoke frekvencije *sustav bežičnog prijenosa radiosignala i energije *teleautomatika ( daljinsko upravljanje brodom ) *Teslina turbina *RADIO.
  • 30. 6. ATOMSKA FIZIKA Atomska fizika ili fizika atoma je je grana fizike, koja se bavi izučavanjem strukture atoma i elektronskog omotača, energetskim nivoima, spektrima, kao i izračunavanjem fizičkih veličina i osobina, koje se zatim koriste u srodnim naukama. Atomska fizika je nekad sinonim za Nuklearnu fiziku, međutim ove termine ne treba mešati, jer se atomska fizika ne bavi osnovnim procesima u okviru jezgra, odnosno ne bavi se proučavanjem nuklearne fizike samog jezgra, mada karakteristike strukture jezgra imaj uticaj na svojstva atoma.
  • 31. 6.1. Antoine Henri Becquerel Bio je francuski fizičar, nobelovac i proučavao je radioaktivnost. Aktivnost radioaktivnog izvora: Francuski fizičar (15.12.1852.-25.8.1908. ) ( Bq- bekerel )
  • 32. LOUIS HAROLD GRAY Engleski fizičar i radijacioni biolog (1905-1965.) Na Cavendish Laboratory u Cambridge-u je Gray ispitivao uticaj raznih vrsta zračenja na materiju. Odbranio je doktorsku disertaciju apsorpcije gama zračenja velike energije pod mentorstvom Rutherforda i u vrijeme kada je ta laboratorija bila svjetski centar za fundamentalna istraživanja u nuklearnoj fizici. Jedinica za apsorbiranu dozu zračenja je: 1Gy( grej )