SlideShare a Scribd company logo
EVROPA VERIORE
Evropa
veriore është
hapësira e cila
përfshinë pjesën
veriore
të Evropës.
Shtetet që
përbëjnë
Evropën veriore
janë : Islanda, No
rvegjia, Suedia, F
inlanda, Danimar
ka,Lituania, Leto
nia dhe Estonia.
VEÇORITË FIZIKO-GJEOGRAFIKE
 ky rajon përbëhet nga gadishulli i Jutlandës, gadishulli Skandinav dhe ishulli
i Islandës dhe shtetet Baltike. Relievi i Evropës Veriore ndryshon nga një
vend në tjetrin. Gadishulli i Fino-Skandinavise përshkohet nga malet e
vjetra Skandinave. Zonat fushore dhe kodrinore shtrihen ne jug të këtij
gadishulli. Gadishulli i Jutlandes ka një territor tërësisht fushor. Ishulli i
Islandës ka terren malor. Sa per hidrografinë, ajo është shume e pasur në
këto vende. Klima në këto vende është e ftohtë, kurse në zonat bregdetare
ndihet mjaft ndikimi zbutes i detit. Bie në sy numri i madh i liqeneve të
formuara nga akullnajat e dikurshme. Ne peisazhin natyror mbizotërojnë
pyjet konifere dhe tundrat.
 Në klimën e Evropës Veriore, përveç gjerësisë gjeografike dhe lartësisë
mbidetare, ndikim të madh ka edhe përhapja e masave ujore dhe tokësore
dhe rrym e golfit poashtu edhe erërat perëndimore. Nën ndikimin e rrymës
së Golfit dhe të erërave perëndimore brigjet perëndimore të Norvegjisë dhe
të Islandës asnjëherë nuk arrijnë të ngrihen, dhe nikimi i ajrit të ngrohtë
mund të vërehet edhe në mbrendësi të gadishullit.
 Klima e mesme mbizotëron ne Julland, në bregdetin e detit të Norvegjisë
dhe në Jug të Gadishullit të Skandinavisë. Mbrndësia e Skandinavisë dhe
brigjet veriore të detit Baltik kanë klimë të mesme kontinentale me verëra të
freskëta dhe të dimra të gjatë. Vetëm viset skajore veriore kanë klimë
polare.
DEMOGRAFIA
 Dendësia mesatare e popullsisë është 21 b/km2, çka do të thotë
se Evropa Veriore është regjioni më rrallë i banuar në Kontinentin
e Evropës. Dendësinë e vogël e kanë shaktuar veçoritë
natyrore.Dendësi më të madhe ka Danimarka (124 st/km²) e cila
ka kushtet më të përshtatshme natyrore. Në Gadishullin
Skandinav dendësia më e madhe është në pjesën jugore dhe
përgjatë bregdetit, gjegjësisht në ato pjesë ku kushtet natyrore
janë më të përshtatshme dhe ofron kushte më të mira për
zhvillimin ekonomik.
 Shtetet pran Baltikut kanë rrënjë të dukshme të popullsisë,
shpërngulja është intensive për shkak të vështirësive ekonomike.
Parashihen zvogëlime të vazhdueshme të popullsisë.

Islandezët, Suedezët, Norvegjezët dhe Danezët iu takojnë
popujve të grupit gjerman, ndërsa Finlandezët dheEstonët janë
ugrofin.
ISLANDA
 Republika e
Islandës (Islandishte: Lýð
veldið Ísland) me
sipërfaqen e saj prej afro
103.000 km², është vendi
i dytë për nga madhësia
në ishujt e Evropës dhe
ishulli më i madh
vullkanor në botë.
Ndodhet
në Atlantikun verior, pak
para pjesës jugore të polit
verior, (rruzullit të tokës).
ISLANDA
GJEOGRAFIA E ISLANDËS
 Islanda ndodhet në pjesën veriore të Evropës, në mes të detit të
Grinlandës dhe pjesa perëndimore të oqeanit Atlantik, në veriperëndim
të Britanisë së Madhe . Sipërfaqja e përgjithshme e Islandës është
103,000 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 65 00 V, 18
00 L dhe 100,250 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 2,750
km 2 ujë.
 Vija bregdetare e Islandës është 4,988 km e gjatë ndërsa ajo nuk
ndanë asnjë milimetër kufi tokësor me ndonjë shtet.
 Klima e Islandës është gjithnjë e varur nga ajo që vije nga veriu i
oqeanit. Zakonisht klima është e butë me dimër me frymë dhe verë të
ftohtë e të lagshtë.
 Pjesa më e madhe e relievit është terren i rrafshët me ca male e fusha
akulli ndërsa bregdeti i saj është i mbytur në gjirinjët dhe ujdhesat e
shumta në oqean. Pika më e ultë e relievit gjendet në nivelin e oqeanit
Atlantik (0m) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,119 metrave
në vendin e quajtur Uvanadalshukur (ang.:Hvannadalshnukur).
 Si pasurit natyrore të këtij vendi llogariten: peshkimi, prurja e ujit, Ajo
është e njohur edhe se ka shume gejzerë.

DANIMARKA
 Mbretëria daneze (danisht : Kongeriget
Danmark) është një shtet në pjesën
veriore të Evropës. Kjo mbretëri
Skandinave ka një sipërfaqe prej rreth
43.000 km², çereku i kësaj sipërfaqe
ndodhet në 406 ishujt të shpërndarë.
Ishulli më i madh është Zeland (dan.:
Sjælland; rreth 7,000 km²), pastaj vijnë
Jutland (dan.: Jylland; 4,685 km²) dhe Fyn
(dan.: Fyn; 3,000 km²) e kështu me radhë.
Për shkak të ishujve të shumtë dhe relievit
të ulët, ky vend i vogël ka një vijë
bregdetare prej afro 7.314 km. Vendi i
rrafshët që mezi arrin lartësi prej 171
metrave mbi nivelin e detit dhe është i
rrethuar nga Deti i Veriut dheDeti
Baltik dhe në jug të saj kufizohet
me Gjermaninë.
 Përpos vendit mëmë të përshkruar më
lartë, si pjesë e Mbretërisë Daneze është
vendet me autonomi të
gjerë Groenlanda dhe Ishujt Faroe të cilat
janë anëtare të NATO-s por jo edhe
anëtare të Bashkimit Evropian.
GJEOGRAFIA E DANIMARKËS
 Danimarka ndodhet në pjesën veriore të Evropës, ka dalje në detin
baltik dhe ishuj të saj shtrihen në detin verior. Sipërfaqja e përgjithshme
e Danimarkës është 42,394 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike
56 00 V, 10 00 L dhe 43,094 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa
700 km2ujë.
 Vija bregdetare e Danimarkës është 7,314 km e gjatë ndërsa vija e
kufirit tokësorë është e gjatë vetëm 68 km dhe e ndanë atë
me Gjermaninë
 Klima e Danimarkës është kontinentale e ndryshueshme me verë të
freskët gjerë të ftoftë dhe dimër të ftohtë e të vranët me frymë.
 Relievi i Danimarkës është teren kryesisht i rrafshët dhe në brendi të
vendit vijnë vargmalet. Pika më e ultë gjendet nën nivelin e detit në
Lammefjord (-7m) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 173
metrave në vendin e quajtur Yding Skovhoej në qendër të vendit.
 Si pasurit natyrore të këtij vendi llogariten: nafta, gazi
natyrorë, peshkimi, kripa, kalku dhe materiali ndërtimor.

MBRETËRIA E NORVEGJISË
 Mbretëria e
Norvegjisë (norvegji
sht: Kongeriket
Norge/Noreg)
shtrihet në pjesën
veriore të Evropës,
në gadishullin
skandinav. Vendi
"nordik" kufizohet
ngaSuedia në lindje,
dhe
nga Finlanda e Rusia
në veri-lindje.
GJEOGRAFIA E NORVEGJISË
 Norvegjia ndodhet në pjesën veriore të Evropës, me dalje në detin Verior
dhe pjesën veriore të Atlantikut, në perëndim të Suedisë. Sipërfaqja e
përgjithshme e Norvegjisë është 324,220 km2, shtrihet rreth koordinatave
gjeografike 62 00 V, 10 00 L dhe 307,860 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë
tokë ndërsa 16,360 km 2 ujë.
 Vija bregdetare e Norvegjisë është 21,925 km e gjatë duke llogaritur këtu
tokën amtare (3,419 km) dhe ë gjitha ishujt e mëdha (2,413 km) , ishujt e
vegjël, ujdhesat dhe siujdhesat që i takojnë asaj (16,093 km). Kufiri
tokësorë është 2,551 km i gjatë dhe e ndanë atë nga Rusia (196
km), Finlanda (736 km) dhe Suedia (1,619 km).
 Klima e Norvegjisë është klimë bregdetare oqeanike përgjatë bregdetit
dhe kryesisht e ftohtë dhe e lagësht si në dimër dhe në verë.
 Pjesa më e madhe e relievit të Norvegjisë është terren i vrazhdë dhe
malorë, përgjatë bregdetit është teren i ulët që formon liqene të shumta.
Pjesa veriore është e ngrirë gjatë gjithë vitit. Pika më e ultë e relievit
gjendet përgjatë bregut të oqeanit ( 0m ) dhe ajo më e larta në lartësi
mbidetare prej 2,469 metrave në një vend të quajtur Galdëhopingen
( ang.:Galdhopiggen).
 Si pasuri natyrore të këtij vendi llogariten: nafta, gazi
natyrorë, hekuri, bakri, plumbi, zinku, titani, nikeli, peshkimi, pylltaria si
dhe prurja e ujit.
SUEDIA
 Suedia, (Suedisht: Sverige) zyrtarisht Mbretëria e Suedisë, është një
shtet skandinav në pjesën veriore të Evropës. Suedia kufizohet
me Norvegjinë në perëndim dhe Finlandën në lindje dhe është e lidhur
me Danimarkën nëpërmjet urës mbi ngushticën Oresund.
 Me një sipërfaqe prej 450.295 kilometra katrorë Suedia është vendi i
tretë më i madh në Bashkimin Evropian për nga sipërfaqja. Popullsia e
Suedisë është rreth 9.5 milion. Suedia ka një dendësi të ulët të
popullsisë prej 21 banorë për kilometër katrorë me popullsinë
përqendruar kryesisht në pjesën jugore të vendit. Rreth 85% e
popullsisë jetojnë në zonat urbane. Kryeqyteti dhe qyteti më i madh i
Suedisë është Stokholmi, me 1.3 milion banorë.
 Suedia doli si një shtet i pavarur dhe i bashkuar gjatë Mesjetës. Në
shekullin e 17, vendi zgjeroi territoret e tij duke formuar Perandorinë
suedeze. Perandoria u rrit në një nga fuqitë e mëdha të Evropës në
shekullin e 17-të dhe në fillim të shekullit të 18-të. Pjesa më e madhe e
territoreve të pushtuara jashtë Gadishullit skandinav u humbën gjatë
shekujve të 18 dhe 19. Gjysma lindore e Suedisë, Finlanda e sotme, u
humb ndaj Rusisë në 1809. Lufta e fundit në të cilën Suedia u përfshi
direkt ishte në 1814, kur Suedia me presion ushtarak e detyroi
Norvegjinë të bashkohej me të. Që atëherë, Suedia ka qenë në paqe,
duke ndjekur një politikë të mos marrjes pjesë në aleanca ushtarake në
kohë paqeje dhe të neutralitetit në kohë lufte. Suedia është anëtare
e Bashkimit Evropian që nga 1 janari 1995 dhe është anëtare të OECD.
 Sot, Suedia është një monarki kushtetuese me një demokraci
parlamentare të qeverisjes dhe një ekonomi shumë të zhvilluar. Në vitin
2011, Suedia u rendit e katërta në botë në indeksin e demokracisë të
revistës "The ekonomist" dhe e nënta në Indeksin e Zhvillimeve
Njerëzore të Kombeve të Bashkuara të vitit 2013. Në vitin 2010, [[Suedia
kishte rritjen më të shpejtë ekonomike në Bashkimin Evropian.
 Në vitin 2012, Forumi Botëror Ekonomik e renditi Suedinë si vendin e
katërt më konkurrues në botë. Sipas Kombeve të Bashkuara, ajo ka
vdekshmërinë foshnjore të tretë më të ulët në botë.
GJEOGRAFIA E SUEDISË
 Suedia ndodhet në pjesën veriore të Evropës, me dalje në detin Baltik,
në mes të Finlandës dhe Norvegjisë. Sipërfaqja e përgjithshme e
Sueidisë është 449,964 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 62
00 V, 15 00 L dhe 410,934 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa
39,030 km2 ujë.
 Vija bregdetare e Suedisë është 46.6 km e gjatë ndërsa vija kufitare
tokësore është 2,233 km që e ndajnë atë nga Finlanda (614 km)
dheNorvegjia.
 Klima e Suedisë është e ndryshueshme, në pjesën jugore vera dhe dimri
janë të ftohtë dhe të vranët., pjesa veriore është e ngrirë, ka një klimë
polare.
 Relievi i Suedisë është kryesish terren i rrafshët dhe më pak rrafshnalta
e male të ulëta në perëndim Pika më e ultë e relievit gjendet nën nivelin
e detit (-2.41 m) në gjirin e liqenit Hamarsjon (ang.: Hammarsjon) afër
qytetit Krisianshtad (ang.: Kristianstad) dhe ajo më e lara në lartësi
mbidetare prej 2,111 metrave në vendin e quajtur Kebnekajze. (ang.:
Kebnekaise)
 Si pasuri natyrore të këtij vendi
llogariten: hekuri, bakri, plumbi, zinku, ari, argjendi, uraniumi, pylltaria dh
e prurja e ujit.

FINLANDA
 Republika
finlandeze apo Finlanda (finlandisht:
Suomen tasavalta dhe suedisht:
Republiken Finland) ndodhet
në pjesën më veriore të Evropës.
Shteti "nordik" në veri-perëndim ka
dalje në Detin Baltik, në jug të saj
gjendet gjiri i Finlandës që e ndan atë
nga Estonia, ndërsa gjiri Botnia
(Bothnia) gjendet në perëndim të
vendit. Kufiri tokësor i vendit të ftohtë,
përshkohet
nga Suedia, Norvegjia dhe Rusia që
gjendet në pjesën lindore të kufirit.
Ishulli Aland (Aland Islands), në
pjesën jug-perëndimore të bregdetit
finlandez është nën-sovranitetin e
Finlandës dhe ka një autonomi të
gjerë. Banorët "nordikë" të Suedisë
dhe të Finlandës e thërrasin Suomi
ndërsa në latinishte termi Finlandë
është emri shkencor për Fenia.
 Rreth pesë milion shtetas finlandezë
jetojnë në një sipërfaqe prej afro
330,000 metra katror që e bënë këtë
vend të radhitet si e 126-ti vend në
botë, për nga dendësia.
GJEOGRAFIA E FINLANDËS
 Finlanda ndodhet në pjesën veriore të Evropës, me dalje në detin
Baltik, gjirin Bothnia, gjirin e Finlandës në mes të Suedisë dhe Rusisë.
Sipërfaqja e përgjithshme e Finlandës është 338,145 km2, shtrihet
rreth koordinatave gjeografike 64 00 V, 26 00 L dhe 304,473 km 2 të
kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 33,672 km 2 ujë.
 Vija bregdetare e Finlandës është 1,250 km e gjatë dhe vija kufitare
tokësore është 2,690 km që e ndajnë atë nga Norvegjia (736
km), Suedia (614 km) dhe Rusia (1,340 km).
 Klima e Finlandës ndryshon varësisht nga viset e sajë por kryesisht
zotëron një klimë polare e ftohtë. Falë liqeneve të shumtë në këtë
pjesë (60 000 liqenjë) të cilët ndikojnë në zbutjen e të ftohtit është i
mundshëm edhe jetesa e njerëzve.
 Pjesa më e madhe e relievit e përbëjnë terrenet e rrafshëta të cilat
ndërpriten rrallë nga malet e ulëta dhe liqenet. Pika më e ultë e relievit
gjendet nën brigjet e detit Baltik (0m) dhe ajo më e larta në lartësi
mbidetare prej 1,328 metrave në vendin e quajtur Halti në pjesën
veriore të vendit afër kufirit me Norvegjinë.
 Si pasurit natyrore të këtij vendi llogariten: pylltaria, hekuri, bakri,
legurat e zinkut, kromi, nikeli, ari, argjendi, etj.

More Related Content

What's hot

Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
irida_2000
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9
S Gashi
 
turizmi ne shqiperi
 turizmi ne shqiperi  turizmi ne shqiperi
turizmi ne shqiperi
manomano46
 
Toka
TokaToka
Huazimet ne gjuhen shqipe
Huazimet ne gjuhen shqipeHuazimet ne gjuhen shqipe
Huazimet ne gjuhen shqipe
businessforlife
 
interneti
internetiinterneti
interneti
Izaura Xhumari
 
Amerika veriut
Amerika veriutAmerika veriut
Amerika veriut
Kristina Xani
 
Projekt droga
Projekt drogaProjekt droga
Projekt droga
Ermal Troksi
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Liil Otr
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
olinuhi
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
FlavioHabilaj
 
Afrika
AfrikaAfrika
Afrika
melissa cani
 
Rajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i ShqiperiseRajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i Shqiperiseinescela
 
Veprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumitVeprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumit
Klevi Hoxha
 
Bashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BEBashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BE
koralda
 
Kenge tradicionale polifonike te jugut
Kenge tradicionale polifonike te jugutKenge tradicionale polifonike te jugut
Kenge tradicionale polifonike te jugut
Internet VloraAlb
 
Ndotja nga Hidrokarburet
Ndotja nga HidrokarburetNdotja nga Hidrokarburet
Ndotja nga Hidrokarburet
arnoldbeqiri
 
Rajonet e Europes
Rajonet e EuropesRajonet e Europes
Rajonet e Europes
Kejti Cela
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizike
Daniela Ela
 
Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperise
melissa cani
 

What's hot (20)

Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9
 
turizmi ne shqiperi
 turizmi ne shqiperi  turizmi ne shqiperi
turizmi ne shqiperi
 
Toka
TokaToka
Toka
 
Huazimet ne gjuhen shqipe
Huazimet ne gjuhen shqipeHuazimet ne gjuhen shqipe
Huazimet ne gjuhen shqipe
 
interneti
internetiinterneti
interneti
 
Amerika veriut
Amerika veriutAmerika veriut
Amerika veriut
 
Projekt droga
Projekt drogaProjekt droga
Projekt droga
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
 
Afrika
AfrikaAfrika
Afrika
 
Rajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i ShqiperiseRajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i Shqiperise
 
Veprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumitVeprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumit
 
Bashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BEBashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BE
 
Kenge tradicionale polifonike te jugut
Kenge tradicionale polifonike te jugutKenge tradicionale polifonike te jugut
Kenge tradicionale polifonike te jugut
 
Ndotja nga Hidrokarburet
Ndotja nga HidrokarburetNdotja nga Hidrokarburet
Ndotja nga Hidrokarburet
 
Rajonet e Europes
Rajonet e EuropesRajonet e Europes
Rajonet e Europes
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizike
 
Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperise
 

Similar to Evropa veriore

GUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIORE
GUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIOREGUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIORE
GUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIORE
LedjoVladi
 
Gjeografi - Evropa Veriore
Gjeografi - Evropa VerioreGjeografi - Evropa Veriore
Gjeografi - Evropa Veriore
Erdi Dibra
 
Austria dhe zvicrra 1
Austria dhe zvicrra 1Austria dhe zvicrra 1
Austria dhe zvicrra 1
HiraShaqiri
 
Evropa verilindore
Evropa  verilindoreEvropa  verilindore
Evropa verilindoreFleurati
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperiakoralda
 
Shqiperia PJ1
Shqiperia PJ1Shqiperia PJ1
Shqiperia PJ1
EGLI TAFA
 
Hidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptareHidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptare
Elsa Marku
 

Similar to Evropa veriore (8)

GUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIORE
GUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIOREGUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIORE
GUIDE TURISTIKE NE RAJONIN E EUROPES VERIORE
 
Gjeografi - Evropa Veriore
Gjeografi - Evropa VerioreGjeografi - Evropa Veriore
Gjeografi - Evropa Veriore
 
Austria dhe zvicrra 1
Austria dhe zvicrra 1Austria dhe zvicrra 1
Austria dhe zvicrra 1
 
Evropa verilindore
Evropa  verilindoreEvropa  verilindore
Evropa verilindore
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperia
 
UK
UKUK
UK
 
Shqiperia PJ1
Shqiperia PJ1Shqiperia PJ1
Shqiperia PJ1
 
Hidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptareHidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptare
 

Evropa veriore

  • 1. EVROPA VERIORE Evropa veriore është hapësira e cila përfshinë pjesën veriore të Evropës. Shtetet që përbëjnë Evropën veriore janë : Islanda, No rvegjia, Suedia, F inlanda, Danimar ka,Lituania, Leto nia dhe Estonia.
  • 2. VEÇORITË FIZIKO-GJEOGRAFIKE  ky rajon përbëhet nga gadishulli i Jutlandës, gadishulli Skandinav dhe ishulli i Islandës dhe shtetet Baltike. Relievi i Evropës Veriore ndryshon nga një vend në tjetrin. Gadishulli i Fino-Skandinavise përshkohet nga malet e vjetra Skandinave. Zonat fushore dhe kodrinore shtrihen ne jug të këtij gadishulli. Gadishulli i Jutlandes ka një territor tërësisht fushor. Ishulli i Islandës ka terren malor. Sa per hidrografinë, ajo është shume e pasur në këto vende. Klima në këto vende është e ftohtë, kurse në zonat bregdetare ndihet mjaft ndikimi zbutes i detit. Bie në sy numri i madh i liqeneve të formuara nga akullnajat e dikurshme. Ne peisazhin natyror mbizotërojnë pyjet konifere dhe tundrat.  Në klimën e Evropës Veriore, përveç gjerësisë gjeografike dhe lartësisë mbidetare, ndikim të madh ka edhe përhapja e masave ujore dhe tokësore dhe rrym e golfit poashtu edhe erërat perëndimore. Nën ndikimin e rrymës së Golfit dhe të erërave perëndimore brigjet perëndimore të Norvegjisë dhe të Islandës asnjëherë nuk arrijnë të ngrihen, dhe nikimi i ajrit të ngrohtë mund të vërehet edhe në mbrendësi të gadishullit.  Klima e mesme mbizotëron ne Julland, në bregdetin e detit të Norvegjisë dhe në Jug të Gadishullit të Skandinavisë. Mbrndësia e Skandinavisë dhe brigjet veriore të detit Baltik kanë klimë të mesme kontinentale me verëra të freskëta dhe të dimra të gjatë. Vetëm viset skajore veriore kanë klimë polare.
  • 3. DEMOGRAFIA  Dendësia mesatare e popullsisë është 21 b/km2, çka do të thotë se Evropa Veriore është regjioni më rrallë i banuar në Kontinentin e Evropës. Dendësinë e vogël e kanë shaktuar veçoritë natyrore.Dendësi më të madhe ka Danimarka (124 st/km²) e cila ka kushtet më të përshtatshme natyrore. Në Gadishullin Skandinav dendësia më e madhe është në pjesën jugore dhe përgjatë bregdetit, gjegjësisht në ato pjesë ku kushtet natyrore janë më të përshtatshme dhe ofron kushte më të mira për zhvillimin ekonomik.  Shtetet pran Baltikut kanë rrënjë të dukshme të popullsisë, shpërngulja është intensive për shkak të vështirësive ekonomike. Parashihen zvogëlime të vazhdueshme të popullsisë.  Islandezët, Suedezët, Norvegjezët dhe Danezët iu takojnë popujve të grupit gjerman, ndërsa Finlandezët dheEstonët janë ugrofin.
  • 4. ISLANDA  Republika e Islandës (Islandishte: Lýð veldið Ísland) me sipërfaqen e saj prej afro 103.000 km², është vendi i dytë për nga madhësia në ishujt e Evropës dhe ishulli më i madh vullkanor në botë. Ndodhet në Atlantikun verior, pak para pjesës jugore të polit verior, (rruzullit të tokës). ISLANDA
  • 5. GJEOGRAFIA E ISLANDËS  Islanda ndodhet në pjesën veriore të Evropës, në mes të detit të Grinlandës dhe pjesa perëndimore të oqeanit Atlantik, në veriperëndim të Britanisë së Madhe . Sipërfaqja e përgjithshme e Islandës është 103,000 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 65 00 V, 18 00 L dhe 100,250 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 2,750 km 2 ujë.  Vija bregdetare e Islandës është 4,988 km e gjatë ndërsa ajo nuk ndanë asnjë milimetër kufi tokësor me ndonjë shtet.  Klima e Islandës është gjithnjë e varur nga ajo që vije nga veriu i oqeanit. Zakonisht klima është e butë me dimër me frymë dhe verë të ftohtë e të lagshtë.  Pjesa më e madhe e relievit është terren i rrafshët me ca male e fusha akulli ndërsa bregdeti i saj është i mbytur në gjirinjët dhe ujdhesat e shumta në oqean. Pika më e ultë e relievit gjendet në nivelin e oqeanit Atlantik (0m) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,119 metrave në vendin e quajtur Uvanadalshukur (ang.:Hvannadalshnukur).  Si pasurit natyrore të këtij vendi llogariten: peshkimi, prurja e ujit, Ajo është e njohur edhe se ka shume gejzerë. 
  • 6. DANIMARKA  Mbretëria daneze (danisht : Kongeriget Danmark) është një shtet në pjesën veriore të Evropës. Kjo mbretëri Skandinave ka një sipërfaqe prej rreth 43.000 km², çereku i kësaj sipërfaqe ndodhet në 406 ishujt të shpërndarë. Ishulli më i madh është Zeland (dan.: Sjælland; rreth 7,000 km²), pastaj vijnë Jutland (dan.: Jylland; 4,685 km²) dhe Fyn (dan.: Fyn; 3,000 km²) e kështu me radhë. Për shkak të ishujve të shumtë dhe relievit të ulët, ky vend i vogël ka një vijë bregdetare prej afro 7.314 km. Vendi i rrafshët që mezi arrin lartësi prej 171 metrave mbi nivelin e detit dhe është i rrethuar nga Deti i Veriut dheDeti Baltik dhe në jug të saj kufizohet me Gjermaninë.  Përpos vendit mëmë të përshkruar më lartë, si pjesë e Mbretërisë Daneze është vendet me autonomi të gjerë Groenlanda dhe Ishujt Faroe të cilat janë anëtare të NATO-s por jo edhe anëtare të Bashkimit Evropian.
  • 7. GJEOGRAFIA E DANIMARKËS  Danimarka ndodhet në pjesën veriore të Evropës, ka dalje në detin baltik dhe ishuj të saj shtrihen në detin verior. Sipërfaqja e përgjithshme e Danimarkës është 42,394 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 56 00 V, 10 00 L dhe 43,094 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 700 km2ujë.  Vija bregdetare e Danimarkës është 7,314 km e gjatë ndërsa vija e kufirit tokësorë është e gjatë vetëm 68 km dhe e ndanë atë me Gjermaninë  Klima e Danimarkës është kontinentale e ndryshueshme me verë të freskët gjerë të ftoftë dhe dimër të ftohtë e të vranët me frymë.  Relievi i Danimarkës është teren kryesisht i rrafshët dhe në brendi të vendit vijnë vargmalet. Pika më e ultë gjendet nën nivelin e detit në Lammefjord (-7m) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 173 metrave në vendin e quajtur Yding Skovhoej në qendër të vendit.  Si pasurit natyrore të këtij vendi llogariten: nafta, gazi natyrorë, peshkimi, kripa, kalku dhe materiali ndërtimor. 
  • 8. MBRETËRIA E NORVEGJISË  Mbretëria e Norvegjisë (norvegji sht: Kongeriket Norge/Noreg) shtrihet në pjesën veriore të Evropës, në gadishullin skandinav. Vendi "nordik" kufizohet ngaSuedia në lindje, dhe nga Finlanda e Rusia në veri-lindje.
  • 9. GJEOGRAFIA E NORVEGJISË  Norvegjia ndodhet në pjesën veriore të Evropës, me dalje në detin Verior dhe pjesën veriore të Atlantikut, në perëndim të Suedisë. Sipërfaqja e përgjithshme e Norvegjisë është 324,220 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 62 00 V, 10 00 L dhe 307,860 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 16,360 km 2 ujë.  Vija bregdetare e Norvegjisë është 21,925 km e gjatë duke llogaritur këtu tokën amtare (3,419 km) dhe ë gjitha ishujt e mëdha (2,413 km) , ishujt e vegjël, ujdhesat dhe siujdhesat që i takojnë asaj (16,093 km). Kufiri tokësorë është 2,551 km i gjatë dhe e ndanë atë nga Rusia (196 km), Finlanda (736 km) dhe Suedia (1,619 km).  Klima e Norvegjisë është klimë bregdetare oqeanike përgjatë bregdetit dhe kryesisht e ftohtë dhe e lagësht si në dimër dhe në verë.  Pjesa më e madhe e relievit të Norvegjisë është terren i vrazhdë dhe malorë, përgjatë bregdetit është teren i ulët që formon liqene të shumta. Pjesa veriore është e ngrirë gjatë gjithë vitit. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregut të oqeanit ( 0m ) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,469 metrave në një vend të quajtur Galdëhopingen ( ang.:Galdhopiggen).  Si pasuri natyrore të këtij vendi llogariten: nafta, gazi natyrorë, hekuri, bakri, plumbi, zinku, titani, nikeli, peshkimi, pylltaria si dhe prurja e ujit.
  • 10. SUEDIA  Suedia, (Suedisht: Sverige) zyrtarisht Mbretëria e Suedisë, është një shtet skandinav në pjesën veriore të Evropës. Suedia kufizohet me Norvegjinë në perëndim dhe Finlandën në lindje dhe është e lidhur me Danimarkën nëpërmjet urës mbi ngushticën Oresund.  Me një sipërfaqe prej 450.295 kilometra katrorë Suedia është vendi i tretë më i madh në Bashkimin Evropian për nga sipërfaqja. Popullsia e Suedisë është rreth 9.5 milion. Suedia ka një dendësi të ulët të popullsisë prej 21 banorë për kilometër katrorë me popullsinë përqendruar kryesisht në pjesën jugore të vendit. Rreth 85% e popullsisë jetojnë në zonat urbane. Kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Suedisë është Stokholmi, me 1.3 milion banorë.  Suedia doli si një shtet i pavarur dhe i bashkuar gjatë Mesjetës. Në shekullin e 17, vendi zgjeroi territoret e tij duke formuar Perandorinë suedeze. Perandoria u rrit në një nga fuqitë e mëdha të Evropës në shekullin e 17-të dhe në fillim të shekullit të 18-të. Pjesa më e madhe e territoreve të pushtuara jashtë Gadishullit skandinav u humbën gjatë shekujve të 18 dhe 19. Gjysma lindore e Suedisë, Finlanda e sotme, u humb ndaj Rusisë në 1809. Lufta e fundit në të cilën Suedia u përfshi direkt ishte në 1814, kur Suedia me presion ushtarak e detyroi Norvegjinë të bashkohej me të. Që atëherë, Suedia ka qenë në paqe, duke ndjekur një politikë të mos marrjes pjesë në aleanca ushtarake në kohë paqeje dhe të neutralitetit në kohë lufte. Suedia është anëtare e Bashkimit Evropian që nga 1 janari 1995 dhe është anëtare të OECD.  Sot, Suedia është një monarki kushtetuese me një demokraci parlamentare të qeverisjes dhe një ekonomi shumë të zhvilluar. Në vitin 2011, Suedia u rendit e katërta në botë në indeksin e demokracisë të revistës "The ekonomist" dhe e nënta në Indeksin e Zhvillimeve Njerëzore të Kombeve të Bashkuara të vitit 2013. Në vitin 2010, [[Suedia kishte rritjen më të shpejtë ekonomike në Bashkimin Evropian.  Në vitin 2012, Forumi Botëror Ekonomik e renditi Suedinë si vendin e katërt më konkurrues në botë. Sipas Kombeve të Bashkuara, ajo ka vdekshmërinë foshnjore të tretë më të ulët në botë.
  • 11. GJEOGRAFIA E SUEDISË  Suedia ndodhet në pjesën veriore të Evropës, me dalje në detin Baltik, në mes të Finlandës dhe Norvegjisë. Sipërfaqja e përgjithshme e Sueidisë është 449,964 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 62 00 V, 15 00 L dhe 410,934 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 39,030 km2 ujë.  Vija bregdetare e Suedisë është 46.6 km e gjatë ndërsa vija kufitare tokësore është 2,233 km që e ndajnë atë nga Finlanda (614 km) dheNorvegjia.  Klima e Suedisë është e ndryshueshme, në pjesën jugore vera dhe dimri janë të ftohtë dhe të vranët., pjesa veriore është e ngrirë, ka një klimë polare.  Relievi i Suedisë është kryesish terren i rrafshët dhe më pak rrafshnalta e male të ulëta në perëndim Pika më e ultë e relievit gjendet nën nivelin e detit (-2.41 m) në gjirin e liqenit Hamarsjon (ang.: Hammarsjon) afër qytetit Krisianshtad (ang.: Kristianstad) dhe ajo më e lara në lartësi mbidetare prej 2,111 metrave në vendin e quajtur Kebnekajze. (ang.: Kebnekaise)  Si pasuri natyrore të këtij vendi llogariten: hekuri, bakri, plumbi, zinku, ari, argjendi, uraniumi, pylltaria dh e prurja e ujit. 
  • 12. FINLANDA  Republika finlandeze apo Finlanda (finlandisht: Suomen tasavalta dhe suedisht: Republiken Finland) ndodhet në pjesën më veriore të Evropës. Shteti "nordik" në veri-perëndim ka dalje në Detin Baltik, në jug të saj gjendet gjiri i Finlandës që e ndan atë nga Estonia, ndërsa gjiri Botnia (Bothnia) gjendet në perëndim të vendit. Kufiri tokësor i vendit të ftohtë, përshkohet nga Suedia, Norvegjia dhe Rusia që gjendet në pjesën lindore të kufirit. Ishulli Aland (Aland Islands), në pjesën jug-perëndimore të bregdetit finlandez është nën-sovranitetin e Finlandës dhe ka një autonomi të gjerë. Banorët "nordikë" të Suedisë dhe të Finlandës e thërrasin Suomi ndërsa në latinishte termi Finlandë është emri shkencor për Fenia.  Rreth pesë milion shtetas finlandezë jetojnë në një sipërfaqe prej afro 330,000 metra katror që e bënë këtë vend të radhitet si e 126-ti vend në botë, për nga dendësia.
  • 13. GJEOGRAFIA E FINLANDËS  Finlanda ndodhet në pjesën veriore të Evropës, me dalje në detin Baltik, gjirin Bothnia, gjirin e Finlandës në mes të Suedisë dhe Rusisë. Sipërfaqja e përgjithshme e Finlandës është 338,145 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 64 00 V, 26 00 L dhe 304,473 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 33,672 km 2 ujë.  Vija bregdetare e Finlandës është 1,250 km e gjatë dhe vija kufitare tokësore është 2,690 km që e ndajnë atë nga Norvegjia (736 km), Suedia (614 km) dhe Rusia (1,340 km).  Klima e Finlandës ndryshon varësisht nga viset e sajë por kryesisht zotëron një klimë polare e ftohtë. Falë liqeneve të shumtë në këtë pjesë (60 000 liqenjë) të cilët ndikojnë në zbutjen e të ftohtit është i mundshëm edhe jetesa e njerëzve.  Pjesa më e madhe e relievit e përbëjnë terrenet e rrafshëta të cilat ndërpriten rrallë nga malet e ulëta dhe liqenet. Pika më e ultë e relievit gjendet nën brigjet e detit Baltik (0m) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1,328 metrave në vendin e quajtur Halti në pjesën veriore të vendit afër kufirit me Norvegjinë.  Si pasurit natyrore të këtij vendi llogariten: pylltaria, hekuri, bakri, legurat e zinkut, kromi, nikeli, ari, argjendi, etj.