SlideShare a Scribd company logo
2012
     FİZİKSEL ENGELLİ KULLANICILAR İÇİN EN UYGUN
ULAŞIM AKSLARININ ERGONOMİK AÇIDAN İRDELENMESİ




                                    ÖMER FARUK SARMAN
                                       200713121036
                                       HABİP TAYLAN
                                       200813161055
                                      RAMAZAN AYDIN
                                       200813161007
İÇİNDEKİLER                                                                         Sayfa

1.Çalışmanın Kapsam ve Amacı…………………………………………………………………… 2

2. Engellilerin Yaşamını Kolaylaştırmak İçin Yapılan Çalışmalar.……………………………… 2

3.Mimari Projelerde Engelli ve Yaşlılarla İlgili Olarak Uyulması Gereken Temel Kurallar… 3

       3.1. Rampalar………………………………………………………………………………                                      4

       3.2.Kaldırımlar……………………………………………………………………………… 4

       3.3. Otoparklar……………………………………………………………………………… 5

       3.4. Asansörler……………………………………………………………………………… 5

4. Kütahya’da Engellilerin Kullandığı Alanların Ergonomik Açıdan Değerlendirilmesi ……   6

       4.1.Kütahya’da Fiziksel Engellilerin Yaşadığı Temel Ulaşım Problemleri……………... 6

5. Uygulama……………………………………………………………………………………….... 14

6.Sonuçlar………………………………………………………………………………… .. …….                                        14




                                            1
FİZİKSEL ENGELLİ KULLANICILAR İÇİN EN UYGUN ULAŞIM AKSLARININ
ERGONOMİK AÇIDAN İRDELENMESİ: Kütahya Kenti Örneği

1.Çalışmanın Kapsam ve Amacı

       Türkiye’de 8,5 milyon engellinin yaşadığı ve aileleriyle bu nüfusun 25 milyon gibi
önemli bir kitleye ulaştığı bilinmektedir. 1995 yılında Fiziksel Engelliler Vakfı (FEV),
engellileri kendi kendine yetebilen, ekonomik anlamda toplumla her bakımdan bütünleşmiş
bireyler haline getirme yolunda önemli mesafeler kat etmiştir. Fiziksel engelliler toplum
içerisinde iş hayatına katılımları kadar günlük rekreasyon ihtiyaçlarını karşılama esnasında da
önemli ölçüde yer almaktadırlar. Büyük kentlerde yapılan peyzaj çalışmalarında fiziksel
engelliler düşünülmekte fakat peyzaj çalışmalarının         “sürdürülebilir”   içerikli olmadığı
görülmektedir. Günümüzde “engelsiz tasarımlara” duyulan ilgi, kent merkezindeki ulaşım
akslarında da (yaya yolları, araba yolları, merdivenler, meydanlar, vb.) hissedilmektedir.

       Bu çalışmada; Kütahya’da fiziksel engelli kullanımı için zaruri olan Kütahya Valiliği,
Kütahya Adliye Sarayı, Kütahya Belediyesi, Evliya Çelebi Hastanesi, Kütahya Halk Eğitim
Merkezi, Kütahya Belediye Kültür Sarayı, Kütahya İl Özel İdaresi gibi binaların ve Sevgi
Yolu, Menderes Caddesi, Belediye Kültür Parkı gibi ortak kullanım alanlarının fiziksel
engelliler tarafından kullanılabilirliği (sorunlar ve engellilerin beklentileri) incelenmiştir.
Bunun yanı sıra bu alanları kullanan fiziksel engellilerin de bu alanlar hakkındaki görüşleri
(şikâyetleri ve istekleri) sorgulanmış ve değerlendirilmiştir. Kentteki ulaşım akslarının fiziksel
engellilerin kullanımı için oldukça problemli olduğu ve bundan dolayı birçok fiziksel
engellinin bu alanları kullanırken ciddi sorunlarla karşılaştığı, hatta kullanamadığı tespit
edilmiştir.

2. Engellilerin Yaşamını Kolaylaştırmak İçin Yapılan Çalışmalar

       Endüstrileşme hareketleri ile hızla büyüyerek plansızlaşan kentler, insanların toplu
yaşamlarını giderek zorlaştırmaktadır. Hatalı kentsel tasarımların, fiziksel açıdan herhangi bir
engel taşımayan insanlar üzerinde bile ciddi verim kaybına yol açması, geçici ve kalıcı engel
taşıyan insanların sorunlarına daha çok dikkat çekmektedir. Dünyada olduğu kadar ülkemizin
de temel sorunlarının başında özürlü birey ve ailelerinin durumları gelmektedir. Toplumun
ayrılmaz bir parçası olan özürlüler, tüketici ve bakıma muhtaç insanlar olarak
görüldüklerinden, sosyal hayatta sıkça engellerle karşılaşmaktadırlar. Bu durum; engelli
bireyleri, fiziksel engellerinden kaynaklanan eksikliklerden daha fazla yormaktadır.


                                                2
Çağdaşlığın temeli olan bireyler arası eşitlik ilkesi göz önüne alındığında, çağdaş bir
devlet    tüm yurttaşlarına hiçbir ayrım gözetmeksizin insanca yaşayabilecekleri olanaklar
sunmak zorundadır. Bu nedenle toplumsal yaşamın ayrılmaz bir parçası olan özürlülerin
sorunları gerçekçi bir şekilde ele alınarak toplumla bütünleştirilmesi gerekmektedir.
Özürlülerin sosyal yaşamla bütünleşmelerinin önünde pek çok engel bulunmaktadır. Bunların
başında yoksulluk, ulaşım ve fiziksel çevrenin özürlülere yönelik tasarlanmamış olması
gelmektedir. Sosyal yaşamdaki değişimlerle beraber, özürlülükle ilgili yeni tanımlara da
ihtiyaç duyulmuştur. Özürlülük kavramı Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Birleşmiş Milletler
(BM) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yeniden yapılandırılarak, hastalık
derecelerine göre noksanlık        (impairment),    özürlülük   (handicap)     ve erişilebilirlik
(accessibility) olarak sınıflandırılmıştır.

         Dünya Sağlık Örgütü, dünyada 500 milyondan fazla insanın engelli olduğunu ve
toplam nüfusun %10’nunu temsil ettiğini, 2003 yılının son aylarında I. Özürlüler Şura
sonuçlarına göre ise Türkiye’de özürlülük oranı %12’nin, nüfusun 8 milyon 431 bin 937’sini
denk geldiğini belirtmektedir.

         Kalıcı engel taşıyan bireylerin yanı sıra, her insan hayatının belirli bir döneminde
geçici engellilik durumu yaşayabilir. Uykusuzluk ve dikkat eksikliği gibi bazı nedenlerle
sağlıklı bir insan dahi engelli konumuna geçebilir. Ayrıca çocuklar, yaşlılar ve bebek arabası
kullanan anneler içinde kentin yaşam kalitesi oldukça önemlidir. Bu bağlamda fiziksel çevre
koşullarının engellilerin yaşamını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmesi sorumlu kişi ve
kuruluşların duyarlı davranmaları ile çözümlenecektir. Bu nedenle bu konu üzerine insanların
ve kuruluşların dikkatlerini çekebilmek için birçok çalışma yapılmaktadır.

3.Mimari Projelerde Engelli ve Yaşlılarla İlgili Olarak Uyulması Gereken Temel
Kurallar

         Halka açık olan lokantalar, oteller, tiyatrolar, doktor muayenehaneleri, eczaneler,
perakende satış mağazaları, müzeler, kütüphaneler, parklar, spor salonları, stadyumlar,
okullar, kurslar, eğitim ve öğretim kurumları, günlük bakım ve tedavi birimleri gibi yerlerle
bütün devlet daireleri engelli insanların girişlerine uygun olarak düzenlenmelidir.




                                                3
3.1. Rampalar




      Rampa eğimleri %5 ile %10 arasındadır. 10 santimetreye kadar bir yükseklik farkında en
fazla rampa eğimi %10; 25 santimetreye kadar olan yükseklik farkında en fazla rampa eğimi
%8,25; 50 santimetreye kadar olan yükseklik farkında en fazla rampa eğimi %5 alınmalıdır. Çok
kısa rampaların eğimi zorunlu durumlarda %12 olabilir. Bir rampanın boyu 6 metreden fazla ise
araya 150 santimetre uzunluğunda bir sahanlık konur. Rampa genişlikleri 130 santimetrenin altına
düşürülmeye çalışılmalıdır. Sabit rampaların düzenlenemediği yerlerde seyyar rampalar da
kullanılabilir.

3.2.Kaldırımlar

    Kaldırım yükseklikleri 6-15 cm arasında
olmalıdır. Tekerlekli sandalyenin çıkabilmesi
için kaldırımların uygun yerlerine rampalar
yapılmalıdır. Bunların eğimleri %8 civarında
alınmalıdır. Kaldırım rampalarının genişliği
140 cm yapılırsa yan yana yürüyen iki
insanın da buradan geçmeleri mümkün olur.




                                                4
3.3. Otoparklar

    Otoparkların %2'lik kısmı sakat sürücülerin araçlarına ayrılacaktır. Sakat otomobili için 350 cm
x 500 cm genişliğinde bir park yeri gerektiği kabul edilmiştir.




3.4. Asansörler

   Asansörler ara katlara konulmamalıdır. Asansörün kapısına kadar basamaksız ve eşiksiz
ulaşılabilmelidir. Asansörlerdeki kumanda düğmelerinin tekerlekli sandalyedeki insanın da
uzanabileceği yüksekliğe konulması önemlidir. Asansör kapısı en az 80 cm olmalıdır. İç mekanın
genişliği de en az 110x140 cm olmalıdır.




                                                 5
4. Kütahya’da Engellilerin Kullandığı Alanların Ergonomik Açıdan Değerlendirilmesi

       Bu çalışma ise;     Kütahya’da fiziksel engelli kullanımı için zaruri olan Kütahya
Valiliği, Kütahya Adliye Sarayı, Kütahya Belediyesi, Evliya Çelebi Hastanesi, Kütahya Halk
Eğitim Merkezi, Kütahya Belediye Kültür Sarayı, Kütahya İl Özel İdaresi gibi binaların ve
Sevgi Yolu, Menderes Caddesi, Belediye Kültür Parkı gibi ortak kullanım alanlarının fiziksel
engelliler tarafından kullanılabilirliği (sorunlar ve engellilerin beklentileri) araştırılmıştır.
Bunun yanı sıra bu alanları kullanan fiziksel engellilerin de bu alanlar hakkındaki görüşleri
(şikâyetleri ve istekleri) sorgulanmış ve değerlendirilmiştir. Kentteki ulaşım akslarının fiziksel
engellilerin kullanımı için oldukça problemli olduğu ve bundan dolayı birçok fiziksel
engellinin bu alanları kullanırken ciddi sorunlarla karşılaştığı, hatta kullanamadığı tespit
edilmiştir.




4.1.Kütahya’da Fiziksel Engellilerin Yaşadığı Temel Ulaşım Problemleri

   1. Kaldırımlara engelli girişi yapılmaması
   2. Kaldırım başlarında engelli çıkışlarının olmaması.
   3. Kaldırım ortalarına direk merdiven vs. gibi engellerin olması dolaysıyla engellerin
       geçememesi.
   4. Kaldırımlarda yapılan engelli yolların bozuk olması.
   5. Kaldırımların bozuk olması.

                                                6
6. Kaldırım başlarında engelli girişin olması fakat kaldırım sonunda engelli çıkışının
       olmaması.
   7. Kaldırımda engelli giriş ve çıkışlarının başlarına arabaların park edilmesi.
   8. Binalarda engelli girişlerin olmaması
   9. Binalarda engelli girişi olduğu halde ergonomik olmaması.
   10. Binalarda engelli girişinin eğiminin çok yüksek olması.
   11. Toplu taşıma araçlarında engelli girişlerin olmaması.
   12. Yol seviyesinde olan binaların girişlerine gereksiz yükselti koyulması.
   13. Kaldırımlarda engelli yollarının dar olması.
   14. Binalarda asansörün olmaması nedeniyle engellilerin sadece zemin katları
       kullanabilmeleri.

       Kütahya kent merkezinde yapılan araştırma sonucunda yukarıdaki problemler
görülmüş ve bu problemlere ergonomik açıdan uygun olan öneriler getirilmeye çalışılmıştır.




 Kaldırım engelli girişine logar kapağı               Kaldırım genişliği engelli arabası
 konulmuştur. Kaldırıma göre hizalama                 geçemeyecek         kadar      az,
 yapılması gerekmektedir.                             genişletilmesi gerekmektedir.




                                              7
Kaldırım ortasında engel bulunduğu için                 Kaldırım girişinde engelli girişi
iki tarafında geçmek mümkün değildir. En                bulunmuyor bu yüzden ergonomik
azından       kaldırım   bir   taraftan                 değildir. Engelli girişi yapılmalıdır.
genişletilmedir.




Kaldırım ortasında engel bulunduğu için        Kaldırım çıkışı engelli araç için bozuk,
iki tarafında geçmek mümkün değildir.          ergonomik bir şekilde düzeltilmesi
En azından kaldırım bir taraftan               gerekiyor.
genişletilmedir.




                                           8
Engelli çıkışı ortasında engel bulunduğu
                                               Engelli girişi bulunmuyor. Engelli girişinin
için iki tarafında geçmek mümkün
                                               yapılması gerekiyor.
değildir. En azından kaldırım bir
taraftan genişletilmedir.




Bu fotoğrafın engellilerle hiçbir ilgisi        Engelli geçişi eğimin çok yüksek ve
bulunmuyor          fakat    Kütahya’nın        kaygan olması nedeniyle ergonomik
merkezinde bulunan bu üst geçit                 değildir. Düzeltilmesi gerekiyor.
merdiveni çok alçak olduğu için yaya
geçişi açısından ergonomik değildir.




                                           9
Bina girişine yapılan gereksiz basamak
  Engelli çıkışı çok yüksek ve kaygan olması         yüzünden engelliler           kullanamıyor.
  nedeniyle ergonomik değildir.                      Engelli girişi yapılması gerekir.




Engelli girişi bulunmuyor. Engelli                  Bu binada asansör bulunmadığından
girişinin yapılması gerekiyor. Yapılsa              engelliler tarafından sadece giriş katı
bile kaldırımın ortasındaki elektrik                kullanılabiliyor. Diğer katlarından
direğinden dolayı kullanılamaz.                     kullanılabilmesi için engelli asansörü
                                                    yapılmalıdır.




                                               10
Belediye      Kültür    Parkına  inen             Engelli girişine otomobil park edildiği
rampanın eğimi fazla olduğundan                   için kullanılamıyor. Uyarı levhası
kullanımı ergonomik değildir. Normal              konulmalı ve park edenlere ceza
bir kişinin kullanması bile zor.                  kesilmelidir.




Engelli girişlerinin bozuk ve hasarlı olması nedeniyle fiziksel engelli kullanımı açısından
ergonomik değildir. Düzeltilmesi gerekir.




   Belediye binasında ergonomik rampalar mevcuttur. Ancak; girişlerin her iki tarafına da otomobil
   park edilmiştir ve engellilerin giriş yapması mümkün değildir.


                                             11
Her iki yerde de rampa eğiminin fazla olması sebebiyle engellilerin kullanmasını
zorlaştırmaktadır.




Adliye sarayına çıkan merdivenler de engelliler için rampa bulunmamaktadır.




  Uygunsuz yapılan kaldırım girişinden              Park alanında engelliler için ayrılan yere
  dolayı engelli vatandaşımız mağdur                normal otomobil kullanıcıları park
  olmuştur.                                         etmiştir.




                                               12
Kaldırıma engelli girişi yapılmıştır. Ancak
                                                   Yol kenarlarındaki su giderlerinin geniş
girişin ortasındaki direkten dolayı
                                                   ve uygunsuz yerleştirilmesi sonucu
kullanılamamaktadır.
                                                   engelli arabasının geçişine imkan
                                                   vermemektedir.




Bu rampa eğim olarak ergonomiktir. Ancak
rampanın sonunda çıkış bulunmamaktadır.




                                              13
5. Uygulama

       Kütahya Valiliği önündeki rampanın ölçüleri alınmıştır. Bu ölçü değerleri yatay da 3,8
metre ve dikeyde 1,23 metredir. Bu bilgiler kullanılarak rampanın eğimi hesaplanmıştır.




arctan(1,23/3,8)=a              a =180 ‘dir.
       Standartlara göre rampaların eğimi 70 ile maksimum 100 arasında olmalıdır. Ancak
yukarıdaki hesaplamalara göre rampa eğimi a =180 bulunmuştur. Bu değer uygun bir değer
olmamakla beraber, akülü sandalyeler içinde büyük bir eğimdir. Sandalye üreticileri standart
değerlere uymakla beraber, emniyet sınırlarını 120 ‘ye kadar çıkarmaktadırlar.      Kütahya
valiliği gibi birçok yerde eğimin fazla olmasından dolayı akülü sandalye kullanan kişilerin
yardım istemesi kaçınılmaz olmuştur.

6.Sonuçlar

       Kütahya merkezinde fiziksel engellilerin kullanmasının zaruri olduğu bazı yapılar
incelendiğinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır:

    İncelenen yerler fiziksel engelli kullanımına elverişli değildir.
    Kaldırımların yeniden yapılandırılması gerekir.
    Engelliler için özel güzergahlar belirlenmelidir.
    Engelliler için yapılan yollar önem verilmeden ve hesap edilmeden inşa edilmiştir.
    Kaldırımlarda engelli giriş ve çıkışlarının önlerine otomobil park edilmesi
       engellenmeli(uyarı levhaları vb.) ve caydırıcı cezalar verilmelidir.
    Halkı bilinçlendirici konferans ve seminerler verilmelidir.
    Yeni yapılan toplu yaşam alanlarının fiziksel engelli kullanımına uygun olarak
       tasarlanmalı ve belediye tarafından denetlenmesi gerekmektedir.

                                               14

More Related Content

What's hot

Uz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur Sunumu
Uz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur SunumuUz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur Sunumu
Uz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur Sunumu
Erhan Öztürk
 
Sağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin Yeri
Sağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin YeriSağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin Yeri
Sağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin Yeri
Sağlık Bilişim Zirvesi
 
Endoskopi
EndoskopiEndoskopi
Endoskopi
Mutugu Gultepe
 
Mind,Body and Spirit Interventions in Recreation Therapy
Mind,Body and Spirit Interventions in Recreation TherapyMind,Body and Spirit Interventions in Recreation Therapy
Mind,Body and Spirit Interventions in Recreation Therapy
Ava Jean (Jeannie) Lawler-Lunn
 
Pengantar Struktur Bangunan Gedung
Pengantar Struktur Bangunan GedungPengantar Struktur Bangunan Gedung
Pengantar Struktur Bangunan Gedung
Lampung University
 
Tibbi dokümantasyon
Tibbi dokümantasyonTibbi dokümantasyon
Tibbi dokümantasyon
ozkanokan
 
Sınıfiçi Eğitim Oyun ve Oyunlaştırmaları
Sınıfiçi Eğitim Oyun ve OyunlaştırmalarıSınıfiçi Eğitim Oyun ve Oyunlaştırmaları
Sınıfiçi Eğitim Oyun ve Oyunlaştırmaları
Ercan Altuğ YILMAZ
 
Teknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 mater
Teknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 materTeknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 mater
Teknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 mater
Teknikakademiisg
 
Struktur bangunan-bertingkat
Struktur bangunan-bertingkatStruktur bangunan-bertingkat
Struktur bangunan-bertingkat
Versa Apriana
 

What's hot (10)

Stres
StresStres
Stres
 
Uz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur Sunumu
Uz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur SunumuUz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur Sunumu
Uz. Dr. Erk Özkaya - Akupunktur Sunumu
 
Sağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin Yeri
Sağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin YeriSağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin Yeri
Sağlık Yönetimi Eğitiminde Sağlık Bilişiminin Yeri
 
Endoskopi
EndoskopiEndoskopi
Endoskopi
 
Mind,Body and Spirit Interventions in Recreation Therapy
Mind,Body and Spirit Interventions in Recreation TherapyMind,Body and Spirit Interventions in Recreation Therapy
Mind,Body and Spirit Interventions in Recreation Therapy
 
Pengantar Struktur Bangunan Gedung
Pengantar Struktur Bangunan GedungPengantar Struktur Bangunan Gedung
Pengantar Struktur Bangunan Gedung
 
Tibbi dokümantasyon
Tibbi dokümantasyonTibbi dokümantasyon
Tibbi dokümantasyon
 
Sınıfiçi Eğitim Oyun ve Oyunlaştırmaları
Sınıfiçi Eğitim Oyun ve OyunlaştırmalarıSınıfiçi Eğitim Oyun ve Oyunlaştırmaları
Sınıfiçi Eğitim Oyun ve Oyunlaştırmaları
 
Teknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 mater
Teknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 materTeknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 mater
Teknik akademi temel isg egitimi nisan 2018 mater
 
Struktur bangunan-bertingkat
Struktur bangunan-bertingkatStruktur bangunan-bertingkat
Struktur bangunan-bertingkat
 

Viewers also liked

Evrensel/Engelsiz tasarım
Evrensel/Engelsiz tasarımEvrensel/Engelsiz tasarım
Evrensel/Engelsiz tasarım
saljufoal
 
Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)
Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)
Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)
www.tipfakultesi. org
 
ANASAYFA > KONULAR > SAĞLIK
ANASAYFA > KONULAR > SAĞLIKANASAYFA > KONULAR > SAĞLIK
ANASAYFA > KONULAR > SAĞLIK
Memet_simsek
 
Hospital Location Selection By Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...
Hospital Location Selection By  Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...Hospital Location Selection By  Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...
Hospital Location Selection By Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...
Aynur Sonmez
 
3 araştırma problemi tanımlama
3 araştırma problemi tanımlama3 araştırma problemi tanımlama
3 araştırma problemi tanımlama
ozgurkaragoz54
 
Hospital design
Hospital designHospital design
Hospital design
dhobacyare
 

Viewers also liked (6)

Evrensel/Engelsiz tasarım
Evrensel/Engelsiz tasarımEvrensel/Engelsiz tasarım
Evrensel/Engelsiz tasarım
 
Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)
Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)
Türkiye'de tsh (fazlası için www.tipfakultesi.org)
 
ANASAYFA > KONULAR > SAĞLIK
ANASAYFA > KONULAR > SAĞLIKANASAYFA > KONULAR > SAĞLIK
ANASAYFA > KONULAR > SAĞLIK
 
Hospital Location Selection By Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...
Hospital Location Selection By  Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...Hospital Location Selection By  Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...
Hospital Location Selection By Analytical Hierarchical Process / Hastane Kur...
 
3 araştırma problemi tanımlama
3 araştırma problemi tanımlama3 araştırma problemi tanımlama
3 araştırma problemi tanımlama
 
Hospital design
Hospital designHospital design
Hospital design
 

More from Habip TAYLAN

çAlışma ergonomisi
çAlışma ergonomisiçAlışma ergonomisi
çAlışma ergonomisi
Habip TAYLAN
 
Nano teknolojide antibakteriyellik
Nano teknolojide antibakteriyellikNano teknolojide antibakteriyellik
Nano teknolojide antibakteriyellik
Habip TAYLAN
 
Kanser tedavisinde nano
Kanser tedavisinde nanoKanser tedavisinde nano
Kanser tedavisinde nano
Habip TAYLAN
 
Stent ve nano stent
Stent ve nano  stentStent ve nano  stent
Stent ve nano stent
Habip TAYLAN
 
Güneş panelleri 2
Güneş panelleri 2Güneş panelleri 2
Güneş panelleri 2
Habip TAYLAN
 
Güneş panelleri .1
Güneş panelleri .1Güneş panelleri .1
Güneş panelleri .1
Habip TAYLAN
 
Teksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇k
Teksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇kTeksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇k
Teksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇k
Habip TAYLAN
 
Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)
Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)
Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)
Habip TAYLAN
 
Nano teknoloji ve tip uygulamaları
Nano teknoloji ve tip uygulamalarıNano teknoloji ve tip uygulamaları
Nano teknoloji ve tip uygulamaları
Habip TAYLAN
 
Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)
Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)
Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)
Habip TAYLAN
 
Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )
Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )
Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )
Habip TAYLAN
 
Savunma sanayisinde nano teknoloji
Savunma sanayisinde nano teknolojiSavunma sanayisinde nano teknoloji
Savunma sanayisinde nano teknoloji
Habip TAYLAN
 
Güneş panelleri ve nano teknoloji kullanımı
Güneş panelleri ve nano teknoloji kullanımıGüneş panelleri ve nano teknoloji kullanımı
Güneş panelleri ve nano teknoloji kullanımı
Habip TAYLAN
 
üRetim yönetimi ders notları( üretim sistemleri)
üRetim yönetimi ders notları( üretim  sistemleri)üRetim yönetimi ders notları( üretim  sistemleri)
üRetim yönetimi ders notları( üretim sistemleri)
Habip TAYLAN
 
Holonik imalat yerlesimi
Holonik imalat yerlesimiHolonik imalat yerlesimi
Holonik imalat yerlesimi
Habip TAYLAN
 

More from Habip TAYLAN (20)

Tez sunum
Tez sunumTez sunum
Tez sunum
 
Tez
TezTez
Tez
 
çAlışma ergonomisi
çAlışma ergonomisiçAlışma ergonomisi
çAlışma ergonomisi
 
Nano teknolojide antibakteriyellik
Nano teknolojide antibakteriyellikNano teknolojide antibakteriyellik
Nano teknolojide antibakteriyellik
 
Kanser tedavisinde nano
Kanser tedavisinde nanoKanser tedavisinde nano
Kanser tedavisinde nano
 
Stent ve nano stent
Stent ve nano  stentStent ve nano  stent
Stent ve nano stent
 
Güneş panelleri 2
Güneş panelleri 2Güneş panelleri 2
Güneş panelleri 2
 
Güneş panelleri .1
Güneş panelleri .1Güneş panelleri .1
Güneş panelleri .1
 
Teksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇k
Teksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇kTeksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇k
Teksti̇l sektöründe nanoteknoloji̇k
 
Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)
Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)
Nanoteknoloji ve spor (tenis topu raketi golf topu raketi)
 
Nano teknoloji ve tip uygulamaları
Nano teknoloji ve tip uygulamalarıNano teknoloji ve tip uygulamaları
Nano teknoloji ve tip uygulamaları
 
Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)
Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)
Spor alanında nano teknoloji( ömer & şafak)
 
Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )
Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )
Otomoti̇v sektöründe nanoteknoloji̇(hüseyi̇n onur )
 
Savunma sanayisinde nano teknoloji
Savunma sanayisinde nano teknolojiSavunma sanayisinde nano teknoloji
Savunma sanayisinde nano teknoloji
 
Güneş panelleri ve nano teknoloji kullanımı
Güneş panelleri ve nano teknoloji kullanımıGüneş panelleri ve nano teknoloji kullanımı
Güneş panelleri ve nano teknoloji kullanımı
 
Erp' ye örneği
Erp' ye örneğiErp' ye örneği
Erp' ye örneği
 
üRetim yönetimi ders notları( üretim sistemleri)
üRetim yönetimi ders notları( üretim  sistemleri)üRetim yönetimi ders notları( üretim  sistemleri)
üRetim yönetimi ders notları( üretim sistemleri)
 
Mrp
MrpMrp
Mrp
 
Ibt end320 02-
Ibt end320 02-Ibt end320 02-
Ibt end320 02-
 
Holonik imalat yerlesimi
Holonik imalat yerlesimiHolonik imalat yerlesimi
Holonik imalat yerlesimi
 

Ergonomi̇ ödev(fi̇zi̇ksel engelli̇ler i̇çi̇n bi̇r araştirma)

  • 1. 2012 FİZİKSEL ENGELLİ KULLANICILAR İÇİN EN UYGUN ULAŞIM AKSLARININ ERGONOMİK AÇIDAN İRDELENMESİ ÖMER FARUK SARMAN 200713121036 HABİP TAYLAN 200813161055 RAMAZAN AYDIN 200813161007
  • 2. İÇİNDEKİLER Sayfa 1.Çalışmanın Kapsam ve Amacı…………………………………………………………………… 2 2. Engellilerin Yaşamını Kolaylaştırmak İçin Yapılan Çalışmalar.……………………………… 2 3.Mimari Projelerde Engelli ve Yaşlılarla İlgili Olarak Uyulması Gereken Temel Kurallar… 3 3.1. Rampalar……………………………………………………………………………… 4 3.2.Kaldırımlar……………………………………………………………………………… 4 3.3. Otoparklar……………………………………………………………………………… 5 3.4. Asansörler……………………………………………………………………………… 5 4. Kütahya’da Engellilerin Kullandığı Alanların Ergonomik Açıdan Değerlendirilmesi …… 6 4.1.Kütahya’da Fiziksel Engellilerin Yaşadığı Temel Ulaşım Problemleri……………... 6 5. Uygulama……………………………………………………………………………………….... 14 6.Sonuçlar………………………………………………………………………………… .. ……. 14 1
  • 3. FİZİKSEL ENGELLİ KULLANICILAR İÇİN EN UYGUN ULAŞIM AKSLARININ ERGONOMİK AÇIDAN İRDELENMESİ: Kütahya Kenti Örneği 1.Çalışmanın Kapsam ve Amacı Türkiye’de 8,5 milyon engellinin yaşadığı ve aileleriyle bu nüfusun 25 milyon gibi önemli bir kitleye ulaştığı bilinmektedir. 1995 yılında Fiziksel Engelliler Vakfı (FEV), engellileri kendi kendine yetebilen, ekonomik anlamda toplumla her bakımdan bütünleşmiş bireyler haline getirme yolunda önemli mesafeler kat etmiştir. Fiziksel engelliler toplum içerisinde iş hayatına katılımları kadar günlük rekreasyon ihtiyaçlarını karşılama esnasında da önemli ölçüde yer almaktadırlar. Büyük kentlerde yapılan peyzaj çalışmalarında fiziksel engelliler düşünülmekte fakat peyzaj çalışmalarının “sürdürülebilir” içerikli olmadığı görülmektedir. Günümüzde “engelsiz tasarımlara” duyulan ilgi, kent merkezindeki ulaşım akslarında da (yaya yolları, araba yolları, merdivenler, meydanlar, vb.) hissedilmektedir. Bu çalışmada; Kütahya’da fiziksel engelli kullanımı için zaruri olan Kütahya Valiliği, Kütahya Adliye Sarayı, Kütahya Belediyesi, Evliya Çelebi Hastanesi, Kütahya Halk Eğitim Merkezi, Kütahya Belediye Kültür Sarayı, Kütahya İl Özel İdaresi gibi binaların ve Sevgi Yolu, Menderes Caddesi, Belediye Kültür Parkı gibi ortak kullanım alanlarının fiziksel engelliler tarafından kullanılabilirliği (sorunlar ve engellilerin beklentileri) incelenmiştir. Bunun yanı sıra bu alanları kullanan fiziksel engellilerin de bu alanlar hakkındaki görüşleri (şikâyetleri ve istekleri) sorgulanmış ve değerlendirilmiştir. Kentteki ulaşım akslarının fiziksel engellilerin kullanımı için oldukça problemli olduğu ve bundan dolayı birçok fiziksel engellinin bu alanları kullanırken ciddi sorunlarla karşılaştığı, hatta kullanamadığı tespit edilmiştir. 2. Engellilerin Yaşamını Kolaylaştırmak İçin Yapılan Çalışmalar Endüstrileşme hareketleri ile hızla büyüyerek plansızlaşan kentler, insanların toplu yaşamlarını giderek zorlaştırmaktadır. Hatalı kentsel tasarımların, fiziksel açıdan herhangi bir engel taşımayan insanlar üzerinde bile ciddi verim kaybına yol açması, geçici ve kalıcı engel taşıyan insanların sorunlarına daha çok dikkat çekmektedir. Dünyada olduğu kadar ülkemizin de temel sorunlarının başında özürlü birey ve ailelerinin durumları gelmektedir. Toplumun ayrılmaz bir parçası olan özürlüler, tüketici ve bakıma muhtaç insanlar olarak görüldüklerinden, sosyal hayatta sıkça engellerle karşılaşmaktadırlar. Bu durum; engelli bireyleri, fiziksel engellerinden kaynaklanan eksikliklerden daha fazla yormaktadır. 2
  • 4. Çağdaşlığın temeli olan bireyler arası eşitlik ilkesi göz önüne alındığında, çağdaş bir devlet tüm yurttaşlarına hiçbir ayrım gözetmeksizin insanca yaşayabilecekleri olanaklar sunmak zorundadır. Bu nedenle toplumsal yaşamın ayrılmaz bir parçası olan özürlülerin sorunları gerçekçi bir şekilde ele alınarak toplumla bütünleştirilmesi gerekmektedir. Özürlülerin sosyal yaşamla bütünleşmelerinin önünde pek çok engel bulunmaktadır. Bunların başında yoksulluk, ulaşım ve fiziksel çevrenin özürlülere yönelik tasarlanmamış olması gelmektedir. Sosyal yaşamdaki değişimlerle beraber, özürlülükle ilgili yeni tanımlara da ihtiyaç duyulmuştur. Özürlülük kavramı Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Birleşmiş Milletler (BM) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yeniden yapılandırılarak, hastalık derecelerine göre noksanlık (impairment), özürlülük (handicap) ve erişilebilirlik (accessibility) olarak sınıflandırılmıştır. Dünya Sağlık Örgütü, dünyada 500 milyondan fazla insanın engelli olduğunu ve toplam nüfusun %10’nunu temsil ettiğini, 2003 yılının son aylarında I. Özürlüler Şura sonuçlarına göre ise Türkiye’de özürlülük oranı %12’nin, nüfusun 8 milyon 431 bin 937’sini denk geldiğini belirtmektedir. Kalıcı engel taşıyan bireylerin yanı sıra, her insan hayatının belirli bir döneminde geçici engellilik durumu yaşayabilir. Uykusuzluk ve dikkat eksikliği gibi bazı nedenlerle sağlıklı bir insan dahi engelli konumuna geçebilir. Ayrıca çocuklar, yaşlılar ve bebek arabası kullanan anneler içinde kentin yaşam kalitesi oldukça önemlidir. Bu bağlamda fiziksel çevre koşullarının engellilerin yaşamını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmesi sorumlu kişi ve kuruluşların duyarlı davranmaları ile çözümlenecektir. Bu nedenle bu konu üzerine insanların ve kuruluşların dikkatlerini çekebilmek için birçok çalışma yapılmaktadır. 3.Mimari Projelerde Engelli ve Yaşlılarla İlgili Olarak Uyulması Gereken Temel Kurallar Halka açık olan lokantalar, oteller, tiyatrolar, doktor muayenehaneleri, eczaneler, perakende satış mağazaları, müzeler, kütüphaneler, parklar, spor salonları, stadyumlar, okullar, kurslar, eğitim ve öğretim kurumları, günlük bakım ve tedavi birimleri gibi yerlerle bütün devlet daireleri engelli insanların girişlerine uygun olarak düzenlenmelidir. 3
  • 5. 3.1. Rampalar Rampa eğimleri %5 ile %10 arasındadır. 10 santimetreye kadar bir yükseklik farkında en fazla rampa eğimi %10; 25 santimetreye kadar olan yükseklik farkında en fazla rampa eğimi %8,25; 50 santimetreye kadar olan yükseklik farkında en fazla rampa eğimi %5 alınmalıdır. Çok kısa rampaların eğimi zorunlu durumlarda %12 olabilir. Bir rampanın boyu 6 metreden fazla ise araya 150 santimetre uzunluğunda bir sahanlık konur. Rampa genişlikleri 130 santimetrenin altına düşürülmeye çalışılmalıdır. Sabit rampaların düzenlenemediği yerlerde seyyar rampalar da kullanılabilir. 3.2.Kaldırımlar Kaldırım yükseklikleri 6-15 cm arasında olmalıdır. Tekerlekli sandalyenin çıkabilmesi için kaldırımların uygun yerlerine rampalar yapılmalıdır. Bunların eğimleri %8 civarında alınmalıdır. Kaldırım rampalarının genişliği 140 cm yapılırsa yan yana yürüyen iki insanın da buradan geçmeleri mümkün olur. 4
  • 6. 3.3. Otoparklar Otoparkların %2'lik kısmı sakat sürücülerin araçlarına ayrılacaktır. Sakat otomobili için 350 cm x 500 cm genişliğinde bir park yeri gerektiği kabul edilmiştir. 3.4. Asansörler Asansörler ara katlara konulmamalıdır. Asansörün kapısına kadar basamaksız ve eşiksiz ulaşılabilmelidir. Asansörlerdeki kumanda düğmelerinin tekerlekli sandalyedeki insanın da uzanabileceği yüksekliğe konulması önemlidir. Asansör kapısı en az 80 cm olmalıdır. İç mekanın genişliği de en az 110x140 cm olmalıdır. 5
  • 7. 4. Kütahya’da Engellilerin Kullandığı Alanların Ergonomik Açıdan Değerlendirilmesi Bu çalışma ise; Kütahya’da fiziksel engelli kullanımı için zaruri olan Kütahya Valiliği, Kütahya Adliye Sarayı, Kütahya Belediyesi, Evliya Çelebi Hastanesi, Kütahya Halk Eğitim Merkezi, Kütahya Belediye Kültür Sarayı, Kütahya İl Özel İdaresi gibi binaların ve Sevgi Yolu, Menderes Caddesi, Belediye Kültür Parkı gibi ortak kullanım alanlarının fiziksel engelliler tarafından kullanılabilirliği (sorunlar ve engellilerin beklentileri) araştırılmıştır. Bunun yanı sıra bu alanları kullanan fiziksel engellilerin de bu alanlar hakkındaki görüşleri (şikâyetleri ve istekleri) sorgulanmış ve değerlendirilmiştir. Kentteki ulaşım akslarının fiziksel engellilerin kullanımı için oldukça problemli olduğu ve bundan dolayı birçok fiziksel engellinin bu alanları kullanırken ciddi sorunlarla karşılaştığı, hatta kullanamadığı tespit edilmiştir. 4.1.Kütahya’da Fiziksel Engellilerin Yaşadığı Temel Ulaşım Problemleri 1. Kaldırımlara engelli girişi yapılmaması 2. Kaldırım başlarında engelli çıkışlarının olmaması. 3. Kaldırım ortalarına direk merdiven vs. gibi engellerin olması dolaysıyla engellerin geçememesi. 4. Kaldırımlarda yapılan engelli yolların bozuk olması. 5. Kaldırımların bozuk olması. 6
  • 8. 6. Kaldırım başlarında engelli girişin olması fakat kaldırım sonunda engelli çıkışının olmaması. 7. Kaldırımda engelli giriş ve çıkışlarının başlarına arabaların park edilmesi. 8. Binalarda engelli girişlerin olmaması 9. Binalarda engelli girişi olduğu halde ergonomik olmaması. 10. Binalarda engelli girişinin eğiminin çok yüksek olması. 11. Toplu taşıma araçlarında engelli girişlerin olmaması. 12. Yol seviyesinde olan binaların girişlerine gereksiz yükselti koyulması. 13. Kaldırımlarda engelli yollarının dar olması. 14. Binalarda asansörün olmaması nedeniyle engellilerin sadece zemin katları kullanabilmeleri. Kütahya kent merkezinde yapılan araştırma sonucunda yukarıdaki problemler görülmüş ve bu problemlere ergonomik açıdan uygun olan öneriler getirilmeye çalışılmıştır. Kaldırım engelli girişine logar kapağı Kaldırım genişliği engelli arabası konulmuştur. Kaldırıma göre hizalama geçemeyecek kadar az, yapılması gerekmektedir. genişletilmesi gerekmektedir. 7
  • 9. Kaldırım ortasında engel bulunduğu için Kaldırım girişinde engelli girişi iki tarafında geçmek mümkün değildir. En bulunmuyor bu yüzden ergonomik azından kaldırım bir taraftan değildir. Engelli girişi yapılmalıdır. genişletilmedir. Kaldırım ortasında engel bulunduğu için Kaldırım çıkışı engelli araç için bozuk, iki tarafında geçmek mümkün değildir. ergonomik bir şekilde düzeltilmesi En azından kaldırım bir taraftan gerekiyor. genişletilmedir. 8
  • 10. Engelli çıkışı ortasında engel bulunduğu Engelli girişi bulunmuyor. Engelli girişinin için iki tarafında geçmek mümkün yapılması gerekiyor. değildir. En azından kaldırım bir taraftan genişletilmedir. Bu fotoğrafın engellilerle hiçbir ilgisi Engelli geçişi eğimin çok yüksek ve bulunmuyor fakat Kütahya’nın kaygan olması nedeniyle ergonomik merkezinde bulunan bu üst geçit değildir. Düzeltilmesi gerekiyor. merdiveni çok alçak olduğu için yaya geçişi açısından ergonomik değildir. 9
  • 11. Bina girişine yapılan gereksiz basamak Engelli çıkışı çok yüksek ve kaygan olması yüzünden engelliler kullanamıyor. nedeniyle ergonomik değildir. Engelli girişi yapılması gerekir. Engelli girişi bulunmuyor. Engelli Bu binada asansör bulunmadığından girişinin yapılması gerekiyor. Yapılsa engelliler tarafından sadece giriş katı bile kaldırımın ortasındaki elektrik kullanılabiliyor. Diğer katlarından direğinden dolayı kullanılamaz. kullanılabilmesi için engelli asansörü yapılmalıdır. 10
  • 12. Belediye Kültür Parkına inen Engelli girişine otomobil park edildiği rampanın eğimi fazla olduğundan için kullanılamıyor. Uyarı levhası kullanımı ergonomik değildir. Normal konulmalı ve park edenlere ceza bir kişinin kullanması bile zor. kesilmelidir. Engelli girişlerinin bozuk ve hasarlı olması nedeniyle fiziksel engelli kullanımı açısından ergonomik değildir. Düzeltilmesi gerekir. Belediye binasında ergonomik rampalar mevcuttur. Ancak; girişlerin her iki tarafına da otomobil park edilmiştir ve engellilerin giriş yapması mümkün değildir. 11
  • 13. Her iki yerde de rampa eğiminin fazla olması sebebiyle engellilerin kullanmasını zorlaştırmaktadır. Adliye sarayına çıkan merdivenler de engelliler için rampa bulunmamaktadır. Uygunsuz yapılan kaldırım girişinden Park alanında engelliler için ayrılan yere dolayı engelli vatandaşımız mağdur normal otomobil kullanıcıları park olmuştur. etmiştir. 12
  • 14. Kaldırıma engelli girişi yapılmıştır. Ancak Yol kenarlarındaki su giderlerinin geniş girişin ortasındaki direkten dolayı ve uygunsuz yerleştirilmesi sonucu kullanılamamaktadır. engelli arabasının geçişine imkan vermemektedir. Bu rampa eğim olarak ergonomiktir. Ancak rampanın sonunda çıkış bulunmamaktadır. 13
  • 15. 5. Uygulama Kütahya Valiliği önündeki rampanın ölçüleri alınmıştır. Bu ölçü değerleri yatay da 3,8 metre ve dikeyde 1,23 metredir. Bu bilgiler kullanılarak rampanın eğimi hesaplanmıştır. arctan(1,23/3,8)=a a =180 ‘dir. Standartlara göre rampaların eğimi 70 ile maksimum 100 arasında olmalıdır. Ancak yukarıdaki hesaplamalara göre rampa eğimi a =180 bulunmuştur. Bu değer uygun bir değer olmamakla beraber, akülü sandalyeler içinde büyük bir eğimdir. Sandalye üreticileri standart değerlere uymakla beraber, emniyet sınırlarını 120 ‘ye kadar çıkarmaktadırlar. Kütahya valiliği gibi birçok yerde eğimin fazla olmasından dolayı akülü sandalye kullanan kişilerin yardım istemesi kaçınılmaz olmuştur. 6.Sonuçlar Kütahya merkezinde fiziksel engellilerin kullanmasının zaruri olduğu bazı yapılar incelendiğinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır:  İncelenen yerler fiziksel engelli kullanımına elverişli değildir.  Kaldırımların yeniden yapılandırılması gerekir.  Engelliler için özel güzergahlar belirlenmelidir.  Engelliler için yapılan yollar önem verilmeden ve hesap edilmeden inşa edilmiştir.  Kaldırımlarda engelli giriş ve çıkışlarının önlerine otomobil park edilmesi engellenmeli(uyarı levhaları vb.) ve caydırıcı cezalar verilmelidir.  Halkı bilinçlendirici konferans ve seminerler verilmelidir.  Yeni yapılan toplu yaşam alanlarının fiziksel engelli kullanımına uygun olarak tasarlanmalı ve belediye tarafından denetlenmesi gerekmektedir. 14