Αμπελόκηποι Αθήνας
Πολιτιστικό πρόγραμμα:
«Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία»
(Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ, οδός Γυθείου,
Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου
Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο «Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο
Γυμνάσιο Αθήνας)
56ο
Γυμνάσιο Αθήνας
Σχολικό έτος: 2021-2022
2.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [2]
Την Τρίτη 15/02/2022, μετά τις ώρες σχολείου, μαθητές και εκπαιδευτικοί του
πολιτιστικού προγράμματος «Ο δρόμος έχει τη δική του ιστορία» επισκεφθήκαμε τα
προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας περνώντας από το κτήριο της ΕΠΟΝ και
την οδό Γυθείου.
Ξεκινήσαμε από τη σχολική μας μονάδα με κατεύθυνση το κτήριο της ΕΠΟΝ που
βρίσκεται στην οδό Δουκίσσης Πλακεντίας.
Στη διαδρομή έγινε συζήτηση για την ονομασία των δρόμων ενώ κάναμε στάση στο
ύψος του κτηρίου της ΕΠΟΝ.
3.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [3]
Μιλήσαμε για την ιστορία της ΕΠΟΝ και του κτηρίου.
Στο κτήριο αυτό, Δουκίσσης Πλακεντίας 3 στους Αμπελόκηπους, τον Φλεβάρη του
1943 ενοποιήθηκαν δέκα αντιστασιακές οργανώσεις που υπήρχαν ανά την Ελλάδα. Η
ΕΠΟΝ ήταν η μεγαλύτερη οργάνωση νεολαίας της χώρας μας. Υπολογίζεται ο
αριθμός των μελών μεταξύ 500.000-600.000.
Το κτήριο στην οδό Δουκίσσης Πλακεντίας 3 είναι ένα κτίσμα του μεσοπολέμου που
ανήκε, την εποχή εκείνη, στον δάσκαλο Παναγή Δημητράτο. Το 1985 αγοράστηκε
από το Κράτος από τους τότε ιδιοκτήτες του, κηρύχθηκε διατηρητέο ιστορικό
μνημείο και παραχωρήθηκε για χρήση σε αντιστασιακές οργανώσεις.
Περισσότερες πληροφορίες στις τελευταίες εργασίες των ομάδων στη σελίδα εδώ:
http://56gym-athin.att.sch.gr/index.php/m-activities/m-environmental-
programs/323-art-2019-20-ampelokipoiperival και συγκεκριμένα στην ενότητα:
«1. κτήριο της ΕΠΟΝ:»
4.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [4]
Συνεχίσαμε στην οδό Γυθείου. Έναν μικρό δρόμο με τρία ενδιαφέροντα σπίτια τα
οποία θα συζητήσουμε μαζί με την MONUMENTA μέσα στους επόμενους μήνες.
Ισόγεια κατοικία Διώροφη κατοικία
Ολοκλήρωση κατασκευής: 1932
(μέρους αυτής)
Διώροφη κατοικία
5.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [5]
Μετά, προχωρήσαμε για να βγούμε στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας και να συνεχίσουμε
προς τις προσφυγικές πολυκατοικίες περνώντας μπροστά από το Μέγαρο της
Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Αττικής και το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο «Άγιος
Σάββας» που βρίσκονται στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Στη συνέχεια περιηγηθήκαμε στα οκτώ κτήρια των προσφυγικών πολυκατοικιών,
συζητήσαμε για την ιστορία τους, για την κήρυξή τους ως διατηρητέα καθώς και για
την τρέχουσα κατάσταση (ανάπλαση από τη μια πλευρά, διατήρηση της τρέχουσας
κατάστασης από την άλλη -η πλειοψηφία των κτηρίων είναι υπό κατάληψη). Στην
περιήγησή μας, μας σταμάτησαν τρεις φορές άτομα από τη Συνέλευση Κατειλημμένων
Προσφυγικών (ΣΥ.ΚΑ.ΠΡΟ.) για να μας ρωτήσουν για τον σκοπό της επίσκεψής μας
καθώς και για να μας ενημερώσουν για την τρέχουσα κατάσταση των κτηρίων.
6.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [6]
Μας είπαν ότι συνεδριάζουν συλλογικά κάθε Κυριακή και παίρνουν αποφάσεις.
Φροντίζουν να υπάρχουν υποδομές για κοινή χρήση όπου γίνονται εκδηλώσεις,
υπάρχει παιδικό στέκι, δομή συλλογικών φούρνων που παράγει ψωμί για την
κοινότητα, δομές φιλοξενίας, συλλογικό διαδίκτυο κτλ. με στόχο την ενίσχυση της
κοινωνικότητας και της εξωστρέφειας των Προσφυγικών. Όπως μας ανέφεραν τα
προσφυγικά έχουν καταληφθεί από σύγχρονους πρόσφυγες. Μάλιστα αποτελούν τη
μεγαλύτερη εδαφικά και αριθμητικά κατάληψη-κοινότητα στην Ελλάδα με γύρω στους
450 σταθερούς κατοίκους και αυτοοργανωμένες δομές.
Ακολουθούν φωτογραφίες από την περιήγησή μας στον χώρο.
7.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [7]
Οι οκτώ πολυκατοικίες των προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας
κατασκευάστηκαν μεταξύ 1934-1936. Είναι παράλληλα με τη λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Οι 6 είναι "μαζί" και οι άλλες δύο πίσω από το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο του Αγίου
Σάββα. Συνολικά διαθέτουν 228 μικρά, σχετικά, διαμερίσματα. Οι πολυκατοικίες
αυτές έχουν κηρυχθεί διατηρητέες τόσο λόγω της κατασκευής τους και του
αρχιτεκτονικού μοντέρνου ρυθμού Μπάουχαους (Bauhaus) όσο και για ιστορικούς
λόγους, αφού υπάρχουν πάνω τους τα σημάδια από τις μάχες των Δεκεμβριανών.
Στις πολυκατοικίες αυτές είχαν βρει καταφύγιο πολλοί αριστεροί και οι
πολυκατοικίες έπαθαν αρκετές ζημιές από τις επιθέσεις των Βρετανών που
βρισκόντουσαν στον Λυκαβηττό.
Παρακάτω μια αεροφωτογραφία που προμηθευτήκαμε από το κτηματολόγιο. Είναι
του 1959.
8.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [8]
Για τα προσφυγικά έχουμε κάνει ως σχολείο αρκετές αναφορές στο παρελθόν.
Ενδεικτικά, μια ψηφιακή αφήγηση με φωτογραφίες και αρχειακό υλικό για τα
προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας
https://www.slideshare.net/goa56tkdrills/ss-72143503, ένα βίντεο με στόχο την
ευαισθητοποίηση για την κατάστασή τους
https://www.youtube.com/watch?v=dloed1blxFE&t=3s, ένα βίντεο για την ιστορία
τους https://www.youtube.com/watch?v=FfZY88W3GNc, συνέντευξη με τον
κάτοικο της περιοχής κ. Δημήτρη Ευταξιόπουλο
https://www.slideshare.net/goa56tk/2-34206913,
https://www.youtube.com/watch?v=rAVQfXhTYCU, φαίνεσθαι και είναι
https://www.youtube.com/watch?v=g6SjFOqSbnI κτλ.
9.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [9]
Κατά την περιήγησή μας συζητήσαμε και για το ιστορικό νοσοκομείο «Ελπίς».
Ιδρύθηκε ως Πολιτικό Νοσοκομείο το 1836 και λειτούργησε αρχικά επί της οδού
Ακαδημίας, στο κτήριο που σήμερα στεγάζεται το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου
Αθηναίων. Το κτηριακό συγκρότημα του Νοσοκομείου στους Αμπελοκήπους
θεμελιώθηκε το 1904 και αρχικά δόθηκε στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, ώστε να
περιθάλψει τραυματίες του πολέμου.
Έκτοτε λειτούργησε ως Στρατιωτικό Νοσοκομείο με τον διακριτικό αριθμό 430 Σ.Ν.
Το 1970 αποφασίστηκε η εκκένωση των κτηριακών εγκαταστάσεων στους
Αμπελοκήπους από τον στρατό και η μεταφορά εκεί του Δημοτικού Νοσοκομείου
Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ». Σήμερα, το Γ.Ν.Α. «Η ΕΛΠΙΣ» λειτουργεί με σύγχρονο
εξοπλισμό στην υπηρεσία του πολίτη και της δημόσιας υγείας.
10.
Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Οδρόμος έχει τη δική του ιστορία». (Περίπατος στους Αμπελόκηπους. Σχολείο, κτήριο της ΕΠΟΝ,
οδός Γυθείου, Αστυνομική Διεύθυνση, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας, Νοσοκομείο
«Ελπίς» και επιστροφή στο 56ο Γυμνάσιο Αθήνας) / 56ο Γυμνάσιο Αθήνας Σχολικό έτος: 2021-2022 [10]
Αφού συζητήσαμε για το Γ.Ν.Α. «Η ΕΛΠΙΣ» αλλά και γενικά για την ύπαρξη πολλών
νοσοκομείων στην περιοχή των Αμπελοκήπων, λόγω του ότι βρίσκονταν εκτός του
κέντρου της Αθήνας αλλά είχε και καλό κλίμα για τους ασθενείς, επιστρέψαμε στο
σχολείο ολοκληρώνοντας την περιήγησή μας σε τοπόσημα της περιοχής μας.
Στην επιστροφή περάσαμε από την πλατεία Αγίου Δημητρίου και συνεχίσαμε στην
οδό Λουίζης Ριανκούρ όπου ο Δήμος Αθηναίων έχει αναρτήσει πινακίδα για τη
Λουίζα Ριανκούρ, στο πλαίσιο δράσεων του Δήμου της Αθήνας για δρόμους της
πόλης που φέρουν τα ονόματα Φιλελλήνων.
Πολιτιστικό πρόγραμμα:
«Ο δρόμος έχει τη δική του ιστορία»
56ο
Γυμνάσιο Αθήνας
Σχολικό έτος: 2021-2022