SlideShare a Scribd company logo
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Wat is de impact van kernenergie
(SMR’s) op ons energiesysteem?
Joost Greunsven
Lead Market Analysis NL | Energy System Planning
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Betekent het balanceren van
De energietransitie
Duurzaamheid
Garanderen van een wereld die leefbaar
is voor de huidige en volgende
generaties
Betaalbaarheid
Beperken van de maatschappelijke
kosten
Leveringszekerheid
Het in stand houden van een
elektriciteitssysteem dat te allen tijde
aan de vraag kan voldoen
3
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Laten we samen eens verkennen!
Wat is de impact van SMR’s op…
…de verduurzaming van het energiesysteem?
…de betaalbaarheid van het energiesysteem?
…de betrouwbaarheid / leveringszekerheid van het energieysteem?
…de congesties in het energiesysteem?
4
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR’s hebben een … impact op de verduurzaming van het
energiesysteem
Impact op verduurzaming
Negatieve impact
Positieve impact
5
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR’s hebben in principe een positief effect op de
verduurzaming van het energiesysteem
Impact op verduurzaming
■ SMR’s hebben geen CO2 uitstoot - tenminste, niet gedurende de operatie - en dragen
daarmee positief bij aan de decarbonisatie van het energiesysteem
6
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR’s hebben een … impact op de verduurzaming van het
energiesysteem vóór 2035
Nu iets moeilijker… impact op verduurzaming
Negatieve impact
Positieve impact
7
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR’s hebben in principe een positief effect op de
verduurzaming van het energiesysteem
Impact op verduurzaming
■ SMR’s hebben geen CO2 uitstoot - tenminste, niet gedurende de operatie - en dragen
daarmee positief bij aan de decarbonisatie van het energiesysteem
■ Wél is het zo dat, ten opzichte van alternatieve duurzame bronnen als zon en wind, SMR's
typisch een veel langere lead time hebben om te realiseren.
■ “Alle ballen op kernenergie/SMR’s” - zoals tegenstanders van zon en wind vaak bepleiten
– leidt worst case tot tijdverlies voor verdere verduurzaming en decarbonisatie van de
sector als het leidt tot blokkeren / stopzetten van andere ontwikkelingen.
8
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR’s hebben een … impact op de betaalbaarheid van het
energiesysteem
Impact op betaalbaarheid
Negatieve impact
(=hogere totale maatschappelijke kosten)
Positieve impact
(=lagere totale maatschappelijke kosten)
9
Betaalbaarheid
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
10
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Goedkoper dan grootschalige kerncentrales door seriematige
productie
De belofte van SMR’s…
■ ‘Gewone’ kerncentrales zijn typisch groot (> 1 GW) vanwege kostenvoordelen van
vertical scaling.
■ SMR’s daarentegen hopen kostenreductie te halen uit horizontal scaling:
seriematige productie in een fabriek
▫ Maar of de belofte dat SMR’s goedkoper kunnen/zullen worden dan grootschalig
kernenergie uit gaat komen, is nog hoogst onzeker…
11
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
De impact op de totale systeemkosten lijkt vrij beperkt. Maar
alles hangt af van je aannames…
Maar alles hangt af van je aannames…
Impact op betaalbaarheid
Source: Scenariostudie Kernenergie from Witteveen+Bos, eRisk Group and HCSS, made for Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat. Published 7 Sep 2022.
13
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Voorbeeld: Duitsland januari 2023 - Zes aaneengesloten dagen met RES
productie van slechts 20-30% van de dagelijkse elektriciteitsvraag
Grootste uitdaging voor leveringszekerheid: Dunkelflautes
14
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR's hebben een … impact op de leveringszekerheid van
het energiesysteem
Impact op betrouwbaarheid / leveringszekerheid
Negatieve impact
(=lagere leveringszekerheid)
Positieve impact
(=hogere leveringszekerheid)
15
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR's zouden, net als zero-carbon gascentrales, een
flinke bijdrage kunnen leveren qua zekere capaciteit
Share of firm capacity* provided vs. share of yearly electricity production in DE and NL (NEL-Wind)
*Firm capacity is the absolute amount of capacity of a technology that is expected to be available during shortage situations and
contribute to resource adequacy. Firm capacity is equal to the total installed capacity multiplied by the derating factor.
Import
DSR
Batteries
Zero-carbon gas
Wind
Source: TenneT Adequacy Outlook. Figure 5.9
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
In principe positief, maar…
Impact op de betrouwbaarheid / leveringszekerheid
■ SMR's hebben een positieve impact op de betrouwbaarheid / leveringszekerheid van ons
energiesysteem, want in tegenstelling tot weersafhankelijke bronnen zijn ze volledig
regelbaar (het is ‘zekere capaciteit’).
■ Ten opzichte van grootschalige kerncentrales hebben meerdere kleinere SMR's een
voordeel. Als er 1 onverwacht niet beschikbaar is, is de impact kleiner. ‘Finland Olkiluoto
afhankelijkheden’ wil je liever niet…
■ Maar…
▫ Onze elektriciteitsvraag stijgt (naar verwachting) flink. We moeten in de winter mogelijk
25-35 GW aan vraag voorzien. Enkele GW’en aan SMR's kunnen zeker een bijdrage
leveren, maar zullen niet voldoende zijn.
▫ Én liefst wil je verscheidenheid in SMR's. Dat er niet in 1 specifiek SMR design / serie
structurele fouten aan het licht komen waardoor alle centrales tegelijk uit bedrijf moeten
worden genomen (Denk aan de corrosie in Franse kerncentrales in 2022…). Maar dat
gaat in potentie wel weer ten koste van realiseren kostenvoordelen…
17
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Verschillende energiemixen mogelijk welke allemaal tot
betrouwbaarheid van gemiddeld 6u/jaar uitval leiden
Leveringszekerheid
Installed dispatchable capacities per scenario for NL, after calibration to 6 h/y reliability standard
Source: TenneT Adequacy Outlook. Figure 5.3
18
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Maar zon, wind en opslag bijven de basis vormen
Met SMR's is iets minder zon, wind, batterij- en
waterstofopslag nodig
Source: Scenariostudie Kernenergie from Witteveen+Bos, eRisk Group and HCSS, made for Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat. Published 7 Sep 2022. (corrected figure)
19
Opgestelde vermogens [GW] in een geoptimaliseerd systeem voor
Noordwest-Europa in 2050 voor 4 kostenvarianten voor kernenergie
0
50
100
150
200
250
300
350
400
450
500
550
600
650
Optimimzed
capacity
[GW]
No new nuclear
Large nuclair high (4600 €/kW) =
only planned project get realised
Large nuclair main (4100 €/kW)
SMR (2700 €/kW, +33% Opex)
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
Als maatschappij hebben we ambitieuze doelen voor de
energietransitie
Source: NPE
Maar de netcapaciteit is (helaas) beperkt
NL doelstelling voor elektriciteit TenneT’s netcapaciteitskaart (invoeding)
20
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
SMR’s hebben een … impact op de congesties in het
elektriciteitsnet
Impact op netcongesties
Negatieve impact
(=meer congesties)
Positieve impact
(=minder congesties)
21
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
It depends…
Leiden SMR’s tot meer of minder congestie?
■ Locatie locatie locatie!
▫ Komen SMR’s vlakbij (grote) eindgebruikers? Dan leidt het in principe tot minder
transportbehoefte en minder congestie.
▫ Maar zet je het op plekken aan zee waar ook Wind op Zee aanlandt? Dan leidt het juist tot meer
congesties.
▫ Tenzij je wél SMR’s bouwt en minder Wind op Zee (‘je ruilt ze om in je toekomstscenario’). Of
tenzij je lokaal bij de SMR’s extra vraag ontwikkelt (bv elektrolysers).
▫ Maar extra vraag stimuleren om extra productie te absorberen is wel een beetje paard achter de
wagen spannen… tenzij je toch al als doel had om meer elektrolysers te bouwen.
▫ Maar hoe zorg je dan dat operationeel de lokale vraag en productie met elkaar matcht? Anders
heb je alsnog congestie. Moet je dat verplichten, stimuleren, of …
■ → Enfin. It depends ☺. Maar hoe dichter bij de vraag, hoe beter. SMR’s hebben vanuit net- en
systeemperspectief vooral toegevoegde waarde in regio’s verder landinwaarts, met gematigde
windcondities en een relatief hoge elektriciteitsvraag.
22
TenneT is een toonaangevende Europese netbeheerder (Transmission System
Operator, TSO). Wij zetten ons in voor een veilige en betrouwbare
elektriciteitsvoorziening, 24 uur per dag en 365 dagen per jaar. Daarbij stimuleren
we de energietransitie met als doel een duurzame, betrouwbare en betaalbare
energietoekomst. Als eerste grensoverschrijdende TSO ontwerpen, bouwen,
onderhouden en exploiteren we 25.000 kilometer aan hoogspanningsverbindingen
in Nederland en grote delen van Duitsland, en faciliteren we de Europese
energiemarkt via de 17 interconnectoren met onze buurlanden. Met een omzet van
9,8 miljard euro en een totale activawaarde van 41 miljard euro zijn we een van de
grootste investeerders in nationale en internationale elektriciteitsnetten, zowel
onshore als offshore. Elke dag stellen onze 7.400 medewerkers alles in het werk
om tegemoet te komen aan de behoeften van de samenleving door het tonen van
eigenaarschap, moed en verbinding. Samen zorgen we ervoor dat meer dan 43
miljoen eindgebruikers op een stabiele elektriciteitsvoorziening kunnen rekenen.
Lighting the way ahead together
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
23
Disclaimer
Deze powerpoint wordt u aangeboden door TenneT TSO B.V. (“TenneT”).
De inhoud ervan - alle teksten, beelden en geluiden - is beschermd op
grond van de auteurswet. Van de inhoud van deze powerpoint mag niets
worden gekopieerd, tenzij daartoe expliciet door TenneT mogelijkheden
worden geboden en aan de inhoud mag niets worden veranderd. TenneT
zet zich in voor een juiste en actuele informatieverstrekking, maar geeft
ter zake geen garanties voor juistheid, nauwkeurigheid en volledigheid.
TenneT aanvaardt geen aansprakelijkheid voor (vermeende) schade,
voortvloeiend uit deze powerpoint, noch voor de gevolgen van activiteiten
die worden ondernomen op basis van gegevens en informatie op deze
powerpoint.
C1 - Publieke Informatie
29 februari 2024
24

More Related Content

Similar to Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT

Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...
Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...
Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...
Patrick VanSchijndel
 
Cebeo News - Dossier PV
Cebeo News - Dossier PVCebeo News - Dossier PV
Cebeo News - Dossier PV
Kurt Vandoorne
 
De ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energie
De ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energieDe ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energie
De ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energie
Eneco Belgium
 
Verbeteren netinpassing zonne-energie
Verbeteren netinpassing zonne-energieVerbeteren netinpassing zonne-energie
Verbeteren netinpassing zonne-energie
Dutch Power
 
6 misvattingen over energie els jonckheere
6 misvattingen over energie   els jonckheere6 misvattingen over energie   els jonckheere
6 misvattingen over energie els jonckheere
Maarten Vandendriessche
 
Scholt Energy - Powerful Partnership
Scholt Energy - Powerful PartnershipScholt Energy - Powerful Partnership
Scholt Energy - Powerful Partnership
Dutch Power
 
EnergietransitieFD151909
EnergietransitieFD151909EnergietransitieFD151909
EnergietransitieFD151909Occo Roelofsen
 
Workshop Gasunie
Workshop GasunieWorkshop Gasunie
Workshop Gasunie
Laura Calot
 
2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vreg
2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vreg2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vreg
2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vregSirris
 
Roadmap 2014-2019
Roadmap 2014-2019Roadmap 2014-2019
Roadmap 2014-2019
Itinera Institute
 
Anne van der molen - Stedin
Anne van der molen - StedinAnne van der molen - Stedin
Anne van der molen - Stedin
Dutch Power
 
Energie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc Sterckx
Energie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc SterckxEnergie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc Sterckx
Energie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc Sterckx
SIM Belgium
 
Rianne t Hoen - DNV GL
Rianne t Hoen - DNV GLRianne t Hoen - DNV GL
Rianne t Hoen - DNV GL
Dutch Power
 
Tony Vynckier - Nuon
Tony Vynckier - NuonTony Vynckier - Nuon
Tony Vynckier - NuonTony Vynckier
 
Windenergieproject Bilzen E313 informatiedocument
Windenergieproject Bilzen E313 informatiedocumentWindenergieproject Bilzen E313 informatiedocument
Windenergieproject Bilzen E313 informatiedocument
Pieter Vanderhaeghe
 
Werelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheer
Werelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheerWerelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheer
Werelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheer
Els Brouwers
 
De kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWB
De kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWBDe kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWB
De kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWB
Wouter de Heij
 
Workshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEF
Workshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEFWorkshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEF
Workshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEF
Dutch Power
 
Ochtendsessie - HEMS & Domotica.pdf
Ochtendsessie - HEMS & Domotica.pdfOchtendsessie - HEMS & Domotica.pdf
Ochtendsessie - HEMS & Domotica.pdf
Dutch Power
 
Piet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - Tennet
Piet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - TennetPiet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - Tennet
Piet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - Tennet
Dutch Power
 

Similar to Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT (20)

Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...
Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...
Boekje energievoorziening van_nederland_-_a4_versie Dutch version of booklet ...
 
Cebeo News - Dossier PV
Cebeo News - Dossier PVCebeo News - Dossier PV
Cebeo News - Dossier PV
 
De ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energie
De ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energieDe ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energie
De ware kosten en baten van conventionele en hernieuwbare energie
 
Verbeteren netinpassing zonne-energie
Verbeteren netinpassing zonne-energieVerbeteren netinpassing zonne-energie
Verbeteren netinpassing zonne-energie
 
6 misvattingen over energie els jonckheere
6 misvattingen over energie   els jonckheere6 misvattingen over energie   els jonckheere
6 misvattingen over energie els jonckheere
 
Scholt Energy - Powerful Partnership
Scholt Energy - Powerful PartnershipScholt Energy - Powerful Partnership
Scholt Energy - Powerful Partnership
 
EnergietransitieFD151909
EnergietransitieFD151909EnergietransitieFD151909
EnergietransitieFD151909
 
Workshop Gasunie
Workshop GasunieWorkshop Gasunie
Workshop Gasunie
 
2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vreg
2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vreg2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vreg
2012 11-06-e3-energy-efficiency-event-vreg
 
Roadmap 2014-2019
Roadmap 2014-2019Roadmap 2014-2019
Roadmap 2014-2019
 
Anne van der molen - Stedin
Anne van der molen - StedinAnne van der molen - Stedin
Anne van der molen - Stedin
 
Energie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc Sterckx
Energie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc SterckxEnergie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc Sterckx
Energie & Innovatie Sim Leadershipevent Luc Sterckx
 
Rianne t Hoen - DNV GL
Rianne t Hoen - DNV GLRianne t Hoen - DNV GL
Rianne t Hoen - DNV GL
 
Tony Vynckier - Nuon
Tony Vynckier - NuonTony Vynckier - Nuon
Tony Vynckier - Nuon
 
Windenergieproject Bilzen E313 informatiedocument
Windenergieproject Bilzen E313 informatiedocumentWindenergieproject Bilzen E313 informatiedocument
Windenergieproject Bilzen E313 informatiedocument
 
Werelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheer
Werelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheerWerelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheer
Werelddag van de Stedenbouw 2017 | Uitdagingen voor het netbeheer
 
De kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWB
De kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWBDe kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWB
De kosten van het energieakkoord (2019) - Stichting MWB
 
Workshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEF
Workshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEFWorkshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEF
Workshop 3 - Gijs Verhoeven TUE - Daniel Bakker KWR Water - Jan Pellis TROEF
 
Ochtendsessie - HEMS & Domotica.pdf
Ochtendsessie - HEMS & Domotica.pdfOchtendsessie - HEMS & Domotica.pdf
Ochtendsessie - HEMS & Domotica.pdf
 
Piet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - Tennet
Piet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - TennetPiet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - Tennet
Piet Nienhuis - Gasunie & Gert van der Lee - Tennet
 

More from Dutch Power

Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Dutch Power
 
Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin 28 mei 2024
Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin  28 mei 2024Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin  28 mei 2024
Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Dutch Power
 
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor EnergiePresentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Dutch Power
 
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info SupportPresentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular PlasticsDutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D EuropeDutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo PeraniDutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene nettenDutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwCDutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power
 
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroepDutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power
 
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRGDutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power
 
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdfDutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power
 
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdfDutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power
 
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMRDutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power
 
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdfDutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power
 
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFERPresentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Dutch Power
 
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
Dutch Power
 

More from Dutch Power (20)

Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
Presentatie 8. Joost van der Linde & Daniel Anderton - Eliq 28 mei 2024
 
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
Presentatie 7. Robin Hagemans & Robin Klaassen - Infiniot 28 mei 2024
 
Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin 28 mei 2024
Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin  28 mei 2024Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin  28 mei 2024
Preserntatie 6. Ward van Breda - Stedin 28 mei 2024
 
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
Presentatie 4. Jochen Cremer - TU Delft 28 mei 2024
 
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
Presentatie 3. Merel Noorman - Tilburg University 28 mei 2024
 
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor EnergiePresentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
Presentatie 2. Luc Nies - Alliander - De Bouwblokken van AI voor Energie
 
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info SupportPresentatie 1. Joop Snijder - Info Support
Presentatie 1. Joop Snijder - Info Support
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular PlasticsDutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
Dutch Power - 26 maart 2024 - Henk Kras - Circular Plastics
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D EuropeDutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
Dutch Power - 26 maart 2024 - Diederik Peereboom - T&D Europe
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo PeraniDutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
Dutch Power - 26 maart 2024 - Pim Loef & Paolo Perani
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene nettenDutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
Dutch Power - 26 maart 2024 - Hans Nooter - Groene netten
 
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwCDutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
Dutch Power - 26 maart 2024 - Mark Tesselaar - PwC
 
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroepDutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
Dutch Power Event 1. Ruut Schalij - eRiskgroep
 
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRGDutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
Dutch Power Event 3. Marieke van Gemert - NRG
 
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdfDutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
Dutch Power Event 4. Rick Bulk - ANVS.pdf
 
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdfDutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
Dutch Power Event 5. Dirk Rabelink - ULC energy.pdf
 
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMRDutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
Dutch Power Event 6. Sophie Macfarlane-Smith - Rolls Royce SMR
 
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdfDutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
Dutch Power Event 7. Titus Tielens - Thorizon.pdf
 
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFERPresentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
Presentatie Dutch Power 8. Beata Tyburska-Pueschel - DIFFER
 
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
1. Pieter Cobelens Generaal-majoor b.d. strategisch adviseur
 

Dutch Power Event 2. Joost Greunsven - TenneT

  • 1. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Wat is de impact van kernenergie (SMR’s) op ons energiesysteem? Joost Greunsven Lead Market Analysis NL | Energy System Planning
  • 2. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Betekent het balanceren van De energietransitie Duurzaamheid Garanderen van een wereld die leefbaar is voor de huidige en volgende generaties Betaalbaarheid Beperken van de maatschappelijke kosten Leveringszekerheid Het in stand houden van een elektriciteitssysteem dat te allen tijde aan de vraag kan voldoen 3
  • 3. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Laten we samen eens verkennen! Wat is de impact van SMR’s op… …de verduurzaming van het energiesysteem? …de betaalbaarheid van het energiesysteem? …de betrouwbaarheid / leveringszekerheid van het energieysteem? …de congesties in het energiesysteem? 4
  • 4. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR’s hebben een … impact op de verduurzaming van het energiesysteem Impact op verduurzaming Negatieve impact Positieve impact 5
  • 5. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR’s hebben in principe een positief effect op de verduurzaming van het energiesysteem Impact op verduurzaming ■ SMR’s hebben geen CO2 uitstoot - tenminste, niet gedurende de operatie - en dragen daarmee positief bij aan de decarbonisatie van het energiesysteem 6
  • 6. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR’s hebben een … impact op de verduurzaming van het energiesysteem vóór 2035 Nu iets moeilijker… impact op verduurzaming Negatieve impact Positieve impact 7
  • 7. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR’s hebben in principe een positief effect op de verduurzaming van het energiesysteem Impact op verduurzaming ■ SMR’s hebben geen CO2 uitstoot - tenminste, niet gedurende de operatie - en dragen daarmee positief bij aan de decarbonisatie van het energiesysteem ■ Wél is het zo dat, ten opzichte van alternatieve duurzame bronnen als zon en wind, SMR's typisch een veel langere lead time hebben om te realiseren. ■ “Alle ballen op kernenergie/SMR’s” - zoals tegenstanders van zon en wind vaak bepleiten – leidt worst case tot tijdverlies voor verdere verduurzaming en decarbonisatie van de sector als het leidt tot blokkeren / stopzetten van andere ontwikkelingen. 8
  • 8. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR’s hebben een … impact op de betaalbaarheid van het energiesysteem Impact op betaalbaarheid Negatieve impact (=hogere totale maatschappelijke kosten) Positieve impact (=lagere totale maatschappelijke kosten) 9
  • 9. Betaalbaarheid C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 10
  • 10. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Goedkoper dan grootschalige kerncentrales door seriematige productie De belofte van SMR’s… ■ ‘Gewone’ kerncentrales zijn typisch groot (> 1 GW) vanwege kostenvoordelen van vertical scaling. ■ SMR’s daarentegen hopen kostenreductie te halen uit horizontal scaling: seriematige productie in een fabriek ▫ Maar of de belofte dat SMR’s goedkoper kunnen/zullen worden dan grootschalig kernenergie uit gaat komen, is nog hoogst onzeker… 11
  • 11. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 De impact op de totale systeemkosten lijkt vrij beperkt. Maar alles hangt af van je aannames… Maar alles hangt af van je aannames… Impact op betaalbaarheid Source: Scenariostudie Kernenergie from Witteveen+Bos, eRisk Group and HCSS, made for Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Published 7 Sep 2022. 13
  • 12. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Voorbeeld: Duitsland januari 2023 - Zes aaneengesloten dagen met RES productie van slechts 20-30% van de dagelijkse elektriciteitsvraag Grootste uitdaging voor leveringszekerheid: Dunkelflautes 14
  • 13. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR's hebben een … impact op de leveringszekerheid van het energiesysteem Impact op betrouwbaarheid / leveringszekerheid Negatieve impact (=lagere leveringszekerheid) Positieve impact (=hogere leveringszekerheid) 15
  • 14. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR's zouden, net als zero-carbon gascentrales, een flinke bijdrage kunnen leveren qua zekere capaciteit Share of firm capacity* provided vs. share of yearly electricity production in DE and NL (NEL-Wind) *Firm capacity is the absolute amount of capacity of a technology that is expected to be available during shortage situations and contribute to resource adequacy. Firm capacity is equal to the total installed capacity multiplied by the derating factor. Import DSR Batteries Zero-carbon gas Wind Source: TenneT Adequacy Outlook. Figure 5.9
  • 15. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 In principe positief, maar… Impact op de betrouwbaarheid / leveringszekerheid ■ SMR's hebben een positieve impact op de betrouwbaarheid / leveringszekerheid van ons energiesysteem, want in tegenstelling tot weersafhankelijke bronnen zijn ze volledig regelbaar (het is ‘zekere capaciteit’). ■ Ten opzichte van grootschalige kerncentrales hebben meerdere kleinere SMR's een voordeel. Als er 1 onverwacht niet beschikbaar is, is de impact kleiner. ‘Finland Olkiluoto afhankelijkheden’ wil je liever niet… ■ Maar… ▫ Onze elektriciteitsvraag stijgt (naar verwachting) flink. We moeten in de winter mogelijk 25-35 GW aan vraag voorzien. Enkele GW’en aan SMR's kunnen zeker een bijdrage leveren, maar zullen niet voldoende zijn. ▫ Én liefst wil je verscheidenheid in SMR's. Dat er niet in 1 specifiek SMR design / serie structurele fouten aan het licht komen waardoor alle centrales tegelijk uit bedrijf moeten worden genomen (Denk aan de corrosie in Franse kerncentrales in 2022…). Maar dat gaat in potentie wel weer ten koste van realiseren kostenvoordelen… 17
  • 16. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Verschillende energiemixen mogelijk welke allemaal tot betrouwbaarheid van gemiddeld 6u/jaar uitval leiden Leveringszekerheid Installed dispatchable capacities per scenario for NL, after calibration to 6 h/y reliability standard Source: TenneT Adequacy Outlook. Figure 5.3 18
  • 17. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Maar zon, wind en opslag bijven de basis vormen Met SMR's is iets minder zon, wind, batterij- en waterstofopslag nodig Source: Scenariostudie Kernenergie from Witteveen+Bos, eRisk Group and HCSS, made for Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Published 7 Sep 2022. (corrected figure) 19 Opgestelde vermogens [GW] in een geoptimaliseerd systeem voor Noordwest-Europa in 2050 voor 4 kostenvarianten voor kernenergie 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 550 600 650 Optimimzed capacity [GW] No new nuclear Large nuclair high (4600 €/kW) = only planned project get realised Large nuclair main (4100 €/kW) SMR (2700 €/kW, +33% Opex)
  • 18. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 Als maatschappij hebben we ambitieuze doelen voor de energietransitie Source: NPE Maar de netcapaciteit is (helaas) beperkt NL doelstelling voor elektriciteit TenneT’s netcapaciteitskaart (invoeding) 20
  • 19. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 SMR’s hebben een … impact op de congesties in het elektriciteitsnet Impact op netcongesties Negatieve impact (=meer congesties) Positieve impact (=minder congesties) 21
  • 20. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 It depends… Leiden SMR’s tot meer of minder congestie? ■ Locatie locatie locatie! ▫ Komen SMR’s vlakbij (grote) eindgebruikers? Dan leidt het in principe tot minder transportbehoefte en minder congestie. ▫ Maar zet je het op plekken aan zee waar ook Wind op Zee aanlandt? Dan leidt het juist tot meer congesties. ▫ Tenzij je wél SMR’s bouwt en minder Wind op Zee (‘je ruilt ze om in je toekomstscenario’). Of tenzij je lokaal bij de SMR’s extra vraag ontwikkelt (bv elektrolysers). ▫ Maar extra vraag stimuleren om extra productie te absorberen is wel een beetje paard achter de wagen spannen… tenzij je toch al als doel had om meer elektrolysers te bouwen. ▫ Maar hoe zorg je dan dat operationeel de lokale vraag en productie met elkaar matcht? Anders heb je alsnog congestie. Moet je dat verplichten, stimuleren, of … ■ → Enfin. It depends ☺. Maar hoe dichter bij de vraag, hoe beter. SMR’s hebben vanuit net- en systeemperspectief vooral toegevoegde waarde in regio’s verder landinwaarts, met gematigde windcondities en een relatief hoge elektriciteitsvraag. 22
  • 21. TenneT is een toonaangevende Europese netbeheerder (Transmission System Operator, TSO). Wij zetten ons in voor een veilige en betrouwbare elektriciteitsvoorziening, 24 uur per dag en 365 dagen per jaar. Daarbij stimuleren we de energietransitie met als doel een duurzame, betrouwbare en betaalbare energietoekomst. Als eerste grensoverschrijdende TSO ontwerpen, bouwen, onderhouden en exploiteren we 25.000 kilometer aan hoogspanningsverbindingen in Nederland en grote delen van Duitsland, en faciliteren we de Europese energiemarkt via de 17 interconnectoren met onze buurlanden. Met een omzet van 9,8 miljard euro en een totale activawaarde van 41 miljard euro zijn we een van de grootste investeerders in nationale en internationale elektriciteitsnetten, zowel onshore als offshore. Elke dag stellen onze 7.400 medewerkers alles in het werk om tegemoet te komen aan de behoeften van de samenleving door het tonen van eigenaarschap, moed en verbinding. Samen zorgen we ervoor dat meer dan 43 miljoen eindgebruikers op een stabiele elektriciteitsvoorziening kunnen rekenen. Lighting the way ahead together C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 23
  • 22. Disclaimer Deze powerpoint wordt u aangeboden door TenneT TSO B.V. (“TenneT”). De inhoud ervan - alle teksten, beelden en geluiden - is beschermd op grond van de auteurswet. Van de inhoud van deze powerpoint mag niets worden gekopieerd, tenzij daartoe expliciet door TenneT mogelijkheden worden geboden en aan de inhoud mag niets worden veranderd. TenneT zet zich in voor een juiste en actuele informatieverstrekking, maar geeft ter zake geen garanties voor juistheid, nauwkeurigheid en volledigheid. TenneT aanvaardt geen aansprakelijkheid voor (vermeende) schade, voortvloeiend uit deze powerpoint, noch voor de gevolgen van activiteiten die worden ondernomen op basis van gegevens en informatie op deze powerpoint. C1 - Publieke Informatie 29 februari 2024 24