Skip to main content
1
2
અ"લેખ (Foreword)
!હ#ર આરો'ય એ કોઈપણ સમાજના સવા4ગી િવકાસનો પાયો છે. :વ:થ નાગ<રકો િવના સ=ૃ? સમાજ અને િવકિસત રાBCની
કDપના શF નથી. ભારત સરકાર અને Hુજરાત સરકાર Jારા અમલમાં =ૂકાયેલા િવિવધ રાBCOય આરો'ય કાયPQમોનો =ુRય
હ#Sુસમાજના દર#ક વગP Uુધી HુણવVાWુXત, Uુલભ અને સવPસમાવેશક આરો'ય સેવાઓ પહZચાડવાનો છે.
આરો'ય સેવાઓના અસરકારક અમલીકરણ માટ# મજ^ૂત મોિનટ<ર_ગ, જવાબદાર શાસન, HુણવVા ખાતરO અને સતત
Uુધારણા અbયંત આવcયક છે. તાdુકા :તર એ !હ#ર આરો'ય eયવ:થાfુંસૌથી મહbવhૂણP અમલીકરણ :તર છે, iયાંતાdુકા
આરો'ય અિધકારO (THO) અને તેમની ટOમ આરો'ય કાયPQમોને લોકો Uુધી પહZચાડવામાં મહbવhૂણP jૂિમકા ભજવે છે.
મને અbયંત આનંદ થાય છે ક# “તાdુકા આરો'ય અિધકારO સંકkલત !હ#ર આરો'ય િનરOlણ અને mેBઠતા મેoWુઅલ” તૈયાર
કરવામાં આeWું છે. આ મેoWુઅલમાં !હ#ર આરો'ય શાસન, PHC અને HWC િનરOlણ, સબ સેoટર =ૂDયાંકન, qામ આરો'ય
=ૂDયાંકન, HુણવVા ખાતરO, કામગીરO :કો<ર_ગ, ર#roકsગ િસ:ટમ, Uુધારાbમક કાયPયોજનાઓ (CAP) અને માિસક કામગીરO
સમીlા tવા મહbવhૂણP િવષયોfુંeયાપક અને eયવહાvુ માગPદશPન આપવામાં આeWુંછે.
િવશેષwપે, આ મેoWુઅલમાં 30 =ુRય !હ#ર આરો'ય કાયPQમો માટ# સંકkલત મોિનટ<ર_ગ x#મવકP િવકસાવવામાં આeWું છે, t
આરો'ય સં:થાઓની કામગીરOfું વૈyાિનક =ૂDયાંકન, ગેપ એનાkલિસસ, કામગીરO ર#roકsગ અને HુણવVા Uુધારણાને નવી
<દશા આપશે. આ અkભગમ Jારા hુરાવા આધા<રત િનણPય z<Qયા મજ^ૂત બનશે અને આરો'ય સેવાઓની અસરકારકતા
વધશે.
મને િવ{ાસ છે ક# આ મેoWુઅલ તાdુકા આરો'ય અિધકારOઓ, મે<ડકલ ઓ<ફસરો, કો}WુિનટO હ#Dથ ઓ<ફસરો, ANM, ASHA,
આરો'ય eયવ:થાપકો તથા !હ#ર આરો'ય lે~ે કાયPરત તમામ અિધકારOઓ માટ# એક ઉપયોગી સંદભP qંથ સાkબત થશે. આ
દ:તાવેજ મા~ િનરOlણ માગPદિશ€કા નથી પરંSુઆરો'ય lે~માં mેBઠતા, જવાબદારO અને HુણવVાની સં:•ૃિત િવકસાવવા
માટ#fુંએક મહbવhૂણP સાધન છે.
આ મેoWુઅલના અમલીકરણ Jારા આરો'ય સેવાઓ વ‚ુUુલભ, HુણવVાWુXત અને લોકો ક#roƒત બનશે તેમજ “:વ:થ તાdુકો
– સશXત સમાજ – િવકિસત Hુજરાત” ના :વ„નને સાકાર કરવામાં મહbવhૂણP યોગદાન મળશે તેવી મને hૂણP આશા છે.
આ મહbવhૂણP અને નવતર પહ#લ માટ# †ું મેoWુઅલના રચિયતાને અkભનંદન પાઠ‡ું ˆં અને !હ#ર આરો'ય lે~ે કાયPરત
તમામ અિધકારOઓને આ મેoWુઅલનો અસરકારક ઉપયોગ કરO આરો'ય સેવાઓમાં mેBઠતા zા„ત કરવા માટ# ‰ુભેŠછાઓ
પાઠ‡ુંˆં.
!ી મ$ુર ક( મહ(તા (IAS)
,જ.લા કલે1ટર અને ,જ.લા દંડાિધકાર:
વાવ-થરાદ ,જ.લા
>ુજરાત
3
સંદ)શ
આરો'ય એ માનવ િવકાસનો આધાર:તંભ છે. :વ:થ નાગ<રકો િવના સામા‹જક અને આિથ€ક િવકાસની કDપના શF નથી.
qામ િવકાસ, પોષણ, :વŠછતા, િશlણ અને આરો'ય એકબી! સાથે ગાઢ રOતે જોડાયેલા છે. તેથી !હ#ર આરો'ય કાયPQમોfું
અસરકારક અમલીકરણ મા~ આરો'ય િવભાગની જ નહ• પરંSુ સમq ‹જDલા વહOવટOતં~ અને :થાિનક :વરાiય
સં:થાઓની પણ સંWુXત જવાબદારO છે.
મને આનંદ છે ક# "તાdુકા આરો'ય અિધકારO સંકkલત !હ#ર આરો'ય િનરOlણ અને mેBઠતા મેoWુઅલ" તૈયાર કરવામાંઆeWું
છે. આ મેoWુઅલ !હ#ર આરો'ય eયવ:થાના િવિવધ ઘટકોને એક જ „લેટફોમP પર લાવી મોિનટ<ર_ગ, =ૂDયાંકન અને HુણવVા
Uુધારણા માટ# એક eયાપક માગPદિશ€કા zદાન કર# છે.
આ મેoWુઅલની િવશેષતા એ છે ક# તેમાં !હ#ર આરો'યના 30 મહbવhૂણP કાયPQમો માટ# એકO•ૃત િનરOlણ પ?િત, કામગીરO
આધા<રત :કો<ર_ગ અને ર#roકsગ િસ:ટમ, HુણવVા ખાતરO, Uુધારાbમક કાયPયોજનાઓ (Corrective Action Plan) અને ડ#ટા
આધા<રત સમીlા eયવ:થા સમાિવBટ છે. આ અkભગમ આરો'ય સેવાઓની HુણવVા વધારવા, જવાબદારO મજ^ૂત
બનાવવા અને સેવાઓના •િતમ લાભાથ• Uુધી અસરકારક પહZચ Uુિનિ‘ત કરવામાં મદદwપ થશે.
qામ પંચાયતો, VHSNC, ’ગણવાડO eયવ:થા, :વŠછ ભારત િમશન, પોષણ અkભયાન અને આરો'ય િવભાગ વŠચે
અસરકારક સંકલન Jારા જ ગામ :તર# આરો'ય પ<રણામોમાં :થાયી Uુધારો શF બને છે. આ મેoWુઅલ તેવા સંકkલત
અkભગમને મજ^ૂત બનાવે છે અને તાdુકા તેમજ ‹જDલા :તર# Uુશાસન (Good Governance) ને zોbસાહન આપે છે.
મને િવ{ાસ છે ક# તાdુકા આરો'ય અિધકારOઓ, મે<ડકલ ઓ<ફસરો, કો}WુિનટO હ#Dથ ઓ<ફસરો, ANM, ASHA, પંચાયતી રાજ
સં:થાઓના zિતિનિધઓ તથા !હ#ર આરો'ય eયવ:થાપકો માટ# આ મેoWુઅલ એક ઉપયોગી માગPદશPક દ:તાવેજ સાkબત
થશે.
!હ#ર આરો'ય lે~માંmેBઠતા, પારદિશ€તા અને જવાબદારOના ધોરણો :થાિપત કરવા માટ# આ મેoWુઅલ મહbવhૂણP યોગદાન
આપશે તેવી આશા સાથે †ું આ પહ#લને હા<દ“ક અkભનંદન પાઠ‡ુંˆં અને તેના સફળ અમલીકરણ માટ# ‰ુભેŠછાઓ પાઠ‡ુંˆં.
"?વ?થ ગામ – સશ1ત તાCુકો – િવકિસત ,જ.લો" એ આપણા સૌનો સંકDપ છે અને આ મેoWુઅલ તે <દશામાં એક મહbવhૂણP
પગdુંછે.
!ી ક.પેશ શમાF (IAS)
,જ.લા િવકાસ અિધકાર: (DDO)
,જ.લા પંચાયત, વાવ-થરાદ
>ુજરાત
4
સંદ)શ
!હ#ર આરો'ય lે~ સતત પ<રવતPનશીલ અને પડકારસભર છે. માતા અને બાળ આરો'ય, રસીકરણ, પોષણ, kબનચેપી રોગો,
ચેપી રોગોfું િનયં~ણ, <કશોર આરો'ય, ‡ૃ? આરો'ય, માનિસક આરો'ય તેમજ આરો'ય અને UુખાકારO ક#oƒો Jારા eયાપક
zાથિમક આરો'ય સેવાઓ hૂરO પાડવી એ આરો'ય તં~ની =ુRય જવાબદારO છે. આ તમામ કાયPQમોના સફળ અમલીકરણ
માટ# મજ^ૂત મોિનટ<ર_ગ, HુણવVા ખાતરO અને અસરકારક નેSૃbવ અbયંત આવcયક છે.
"તાdુકા આરો'ય અિધકારO સંકkલત !હ#ર આરો'ય િનરOlણ અને mેBઠતા મેoWુઅલ" !હ#ર આરો'ય eયવ:થાના
મજ^ૂતીકરણ માટ# એક મહbવhૂણP અને સમયોkચત પહ#લ છે. આ મેoWુઅલમાં !હ#ર આરો'યના 30 =ુRય કાયPQમો માટ#
સંકkલત મોિનટ<ર_ગ x#મવકP, PHC, HWC અને સબ સેoટર િનરOlણ સાધનો, qામ આરો'ય =ૂDયાંકન, HુણવVા ખાતરO
eયવ:થા, કામગીરO આધા<રત :કો<ર_ગ અને ર#roકsગ િસ:ટમ તથા Corrective Action Plan (CAP) tવી eયવહાvુ પ?િતઓનો
સમાવેશ કરવામાં આeયો છે.
આ મેoWુઅલની િવશેષતા એ છે ક# તે મા~ િનરOlણ hૂરSુંમયાP<દત નથી, પરંSુ HુણવVા Uુધારણા, જવાબદારO, કામગીરO
િવcલેષણ અને પ<રણામ આધા<રત !હ#ર આરો'ય eયવ:થાપન માટ# એક eયાપક માગPદિશ€કા તરOક# કાયP કર# છે. આરો'ય
સં:થાઓમાં NQAS, Kayakalp, Infection Prevention & Control (IPC), Biomedical Waste Management અને Patient
Safety tવા HુણવVા ધોરણોના અસરકારક અમલીકરણ માટ# પણ આ દ:તાવેજ ઉપયોગી સાkબત થશે.
‹જDલા :તર# !હ#ર આરો'ય કાયPQમોની સફળતા તાdુકા :તરના અસરકારક નેSૃbવ અને <ફDડ :તર# Uુeયવ”:થત અમલીકરણ
પર આધા<રત છે. તાdુકા આરો'ય અિધકારOઓ, મે<ડકલ ઓ<ફસરો, કો}WુિનટO હ#Dથ ઓ<ફસરો, ANM, ASHA અને આરો'ય
કમPચારOઓ માટ# આ મેoWુઅલ એક માગPદશPક દ:તાવેજ તરOક# કાયP કરશે અને આરો'ય સેવાઓની HુણવVામાં Uુધારો
લાવવામાં સહાયક બનશે.
મને િવ{ાસ છે ક# આ મેoWુઅલના અમલીકરણ Jારા આરો'ય સેવાઓ વ‚ુUુલભ, HુણવVાWુXત, પારદશPક અને લોકો ક#roƒત
બનશે. સાથે સાથે માતા અને બાળ આરો'ય, સંhૂણP રસીકરણ, NCD િનયં~ણ, TB =ુ”Xત અkભયાન અને અoય !હ#ર આરો'ય
કાયPQમોના પ<રણામોમાં નZધપા~ Uુધારો જોવા મળશે.
આ ઉVમ અને •ુરંદ#શી કાયP માટ# †ું મેoWુઅલના રચિયતાને હા<દ“ક અkભનંદન પાઠ‡ુંˆં. !હ#ર આરો'ય lે~ે કાયPરત તમામ
અિધકારOઓ અને કમPચારOઓને આ મેoWુઅલનો અસરકારક ઉપયોગ કરOને "!હ#ર આરો'ય mેBઠતા" હાંસલ કરવા માટ#
‰ુભેŠછાઓ પાઠ‡ુંˆં.
">ુણવKા$ુ1ત આરોMય સેવા – ?વ?થ સમાજનો આધાર"
(ડૉ.ઘનPયામ દાન ગઢવી)
RુSય ,જ.લા આરોMય અિધકાર: (CDHO)
,જ.લા પંચાયત, વાવ-થરાદ, >ુજરાત
5
લેખકની /0તાવના (Preface)
!હ#ર આરો'ય એ મા~ આરો'ય સેવાઓ hૂvું પાડવાની z<Qયા નથી, પરંSુસમાજના સવા4ગી િવકાસ, માનવ UુખાકારO અને
રાBCOય zગિતનો આધાર:તંભ છે. qા}ય અને •ુગPમ િવ:તારોમાં કાયP કરતી !હ#ર આરો'ય eયવ:થા લાખો લોકોના –વનને
સીધી અસર કર# છે. આવી eયવ:થામાં તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO) એક મહbવhૂણP કડO તરOક# કાયP કર# છે, t નીિત અને
અમલીકરણ વŠચેfુંસેSુછે.
મારા !હ#ર આરો'ય lે~ના અfુભવ દરિમયાન મને સમ!Wુંક# િવિવધ રાBCOય આરો'ય કાયPQમો, આરો'ય સં:થાઓ, <ફDડ
કામગીરO, HુણવVા ખાતરO અને મોિનટ<ર_ગ માટ# અલગ-અલગ માગPદિશ€કાઓ ઉપલ—ધ હોવા છતાં તાdુકા :તર# એક
સંકkલત અને eયવહાvુ મોિનટ<ર_ગ x#મવકPનો અભાવ હતો. આ જw<રયાતને ˜યાનમાં રાખીને "તાdુકા આરો'ય અિધકારO
સંકkલત !હ#ર આરો'ય િનરOlણ અને mેBઠતા મેoWુઅલ" તૈયાર કરવાનો zયાસ કરવામાં આeયો છે.
આ મેoWુઅલમાં !હ#ર આરો'યના 30 =ુRય કાયPQમો, PHC, આWુBમાન આરો'ય મં<દર (HWC), સબ સેoટર, ગામ આરો'ય
=ૂDયાંકન, HુણવVા ખાતરO, કામગીરO :કો<ર_ગ, ર#roકsગ િસ:ટમ, Uુધારાbમક કાયPયોજના (CAP), !હ#ર આરો'ય શાસન અને
THO માિસક ડ#શબોડP tવા િવષયોfુંeયવ”:થત અને eયવહાvુ માગPદશPન સમાિવBટ કરવામાં આeWુંછે.
આ દ:તાવેજનો =ુRય હ#Sુતાdુકા આરો'ય અિધકારOઓ, મે<ડકલ ઓ<ફસરો, કો}WુિનટO હ#Dથ ઓ<ફસરો, ANM, ASHA, આરો'ય
eયવ:થાપકો અને !હ#ર આરો'ય lે~ે કાયPરત તમામ અિધકારOઓને એક સંકkલત માગPદિશ€કા zદાન કરવાનો છે, tથી
આરો'ય સેવાઓ વ‚ુHુણવVાWુXત, પ<રણામલlી અને લોકો ક#roƒત બની શક#.
મારો િવ{ાસ છે ક# આ મેoWુઅલ મા~ િનરOlણ માટ#fું સાધન નહ• રહ#, પરંSુ !હ#ર આરો'ય lે~માં mેBઠતા, જવાબદારO,
પારદિશ€તા અને સતત HુણવVા Uુધારણાની સં:•ૃિત િવકસાવવામાં મહbવhૂણP jૂિમકા ભજવશે.
જો આ મેoWુઅલ Jારા એક પણ આરો'ય સં:થા વ‚ુ કાયPlમ બને, એક પણ ગામ વ‚ુ :વ:થ બને અને એક પણ પ<રવારમાં
આરો'ય !Hૃિતનો વધારો થાય, તો આ zયbન સફળ ગણાશે.
આ મેoWુઅલને વ‚ુઉપયોગી બનાવવા માટ#ના Uૂચનો અને રચનાbમક zિતસાદfુંહંમેશા :વાગત રહ#શે.
"?વ?થ તાCુકો – સશ1ત સમાજ – સRૃU રાVW"
(ડૉ. X. એલ. મીના)
તાdુકા આરો'ય અિધકારO, Uુઈગામ તાdુકો,
‹જDલા - વાવ-થરાદ, Hુજરાત
6
Table of Contents
અ"લેખ (Foreword) .........................................................................................................2
સંદ)શ .............................................................................................................................3
સંદ)શ .............................................................................................................................4
લેખકની /0તાવના (Preface)...............................................................................................5
અ4યાય – 1 : પ7રચય (Introduction) .................................................................................. 15
અ4યાય – 2 : :હ)ર આરો>ય શાસન (Public Health Governance)............................................... 18
2.2 :હ)ર આરો>ય શાસનની ?યા@યા.................................................................................... 18
2.3 :હ)ર આરો>ય શાસનના Aુ@ય 0તંભો............................................................................... 18
2.4 :હ)ર આરો>ય ?યવ0થાની સં0થાકEય રચના...................................................................... 19
2.5 THO ની Aુ@ય જવાબદારEઓ......................................................................................... 20
2.6 :હ)ર આરો>ય શાસનના Aુ@ય સાધનો............................................................................. 20
2.7 :હ)ર આરો>ય શાસન માટ) Aુ@ય Lૂચકાંકો (KPIs) ................................................................ 20
2.8 સમીNા ?યવ0થા........................................................................................................ 21
2.9 જોખમ ?યવ0થાપન (Risk Management) ........................................................................ 21
2.10 :હ)ર આરો>ય શાસનOું THO Excellence Model .............................................................. 21
2.11 THO Public Health Governance Scorecard ................................................................... 21
અ4યાય 2 નો સારાંશ........................................................................................................ 22
અ4યાય – 3 : 30 આરો>ય કાયPQમોOું સંકRલત મોિનટ7રTગ V)મવકP ................................................. 23
3.1 પ7રચય ................................................................................................................... 23
3.2 સંકRલત મોિનટ7રTગ V)મવકPના Aુ@ય હ)Wુઓ ....................................................................... 23
3.3 મોિનટ7રTગના પાંચ Aુ@ય ઘટકો...................................................................................... 23
3.4 કાયPQમ વગYકરણ ...................................................................................................... 24
3.5 કાયPQમવાર KPI Framework......................................................................................... 24
3.6 7ફડ મોિનટ7રTગ પ^િત ................................................................................................ 25
3.7 0કો7રTગ િસ0ટમ .......................................................................................................... 25
7
3.8 "ે7ડTગ િસ0ટમ............................................................................................................ 25
3.9 ગેપ એનાRલિસસ V)મવકP .............................................................................................. 26
3.10 Corrective Action Plan (CAP)..................................................................................... 26
3.11 PHC Performance Index (PPI) .................................................................................... 26
3.12 THO Integrated Dashboard....................................................................................... 26
3.13 મોિનટ7રTગ ચQ (Monitoring Cycle) .............................................................................. 26
3.14 અ4યાય 3 નો સારાંશ ................................................................................................. 26
અ4યાય – 4 : PHC િનરENણ (Primary Health Centre Inspection) .............................................. 27
4.2 PHC િનરENણના Aુ@ય હ)Wુઓ........................................................................................ 27
4.3 PHC િનરENણની આવતPનતા......................................................................................... 27
4.4 PHC િનરENણના Aુ@ય Nે`ો.......................................................................................... 27
િવભાગ – B : માનવ સંસાધન (Human Resources).................................................................. 28
િવભાગ – C : ઇbVા0cdચર.................................................................................................. 28
િવભાગ – D : OPD સેવાઓ................................................................................................. 28
િવભાગ – E : ફામPસી......................................................................................................... 28
િવભાગ – F : /યોગશાળા (Laboratory) ................................................................................ 29
િવભાગ – G : કોડ ચેઇન અને રસીકરણ ................................................................................ 29
િવભાગ – H : માતા અને બાળક આરો>ય................................................................................ 29
િવભાગ – I : રાfcEય આરો>ય કાયPQમો .................................................................................. 29
િવભાગ – J : આરો>ય અને LુખાકારE ક)bgો (HWC)..................................................................... 29
િવભાગ – K : hુણવiા અને દદj LુરNા ................................................................................. 29
િવભાગ – L : કાયાકપ અને NQAS....................................................................................... 30
િવભાગ – M : ર)કોડP અને 7રપો7ટkગ ....................................................................................... 30
4.5 PHC કામગીરE Aૂયાંકન............................................................................................... 30
4.6 Corrective Action Plan (CAP)....................................................................................... 30
4.7 THO માટ) PHC Aુલાકાત દરિમયાન ખાસ 4યાન આપવાના Aુlા.............................................. 30
અ4યાય 4 નો સારાંશ........................................................................................................ 31
8
અ4યાય – 5 : HWC િનરENણ (Health & Wellness Centre Inspection)......................................... 32
5.2 HWC િનરENણના Aુ@ય હ)Wુઓ....................................................................................... 32
5.3 HWC િનરENણની આવતPનતા ....................................................................................... 32
5.4 HWC ની Aુ@ય સેવાઓ ................................................................................................ 32
5.5 HWC િનરENણ ચેકRલ0ટ............................................................................................... 32
િવભાગ – B : માનવ સંસાધન ............................................................................................. 33
િવભાગ – C : ઇbVા0cdચર.................................................................................................. 33
િવભાગ – D : OPD અને સામાbય સેવાઓ............................................................................... 33
િવભાગ – E : NCD સેવાઓ ................................................................................................. 33
િવભાગ – F : 7ડmજટલ હ)થ અને ABHA.................................................................................. 34
િવભાગ – G : માતા અને બાળ આરો>ય.................................................................................. 34
િવભાગ – H : 7કશોર આરો>ય (RKSK) .................................................................................... 34
િવભાગ – I : માનિસક આરો>ય ............................................................................................ 34
િવભાગ – J : nૃ^ આરો>ય (NPHCE) ...................................................................................... 34
િવભાગ – K : આpુષ અને યોગ............................................................................................ 34
િવભાગ – L : દવાઓ અને િનદાન સેવાઓ .............................................................................. 35
િવભાગ – M : Outreach અને Community Activities ............................................................... 35
િવભાગ – N : hુણવiા અને દદj LુરNા................................................................................. 35
5.6 HWC 0કો7રTગ અને "ે7ડTગ ............................................................................................. 35
5.7 HWC માટ) Key Performance Indicators (KPIs) ................................................................. 35
5.8 Corrective Action Plan (CAP)....................................................................................... 36
5.9 THO માટ) HWC Aુલાકાત દરિમયાન Red Flag Indicators..................................................... 36
5.10 HWC Excellence Model ............................................................................................ 36
અ4યાય 5 નો સારાંશ........................................................................................................ 36
અ4યાય – 6 : સબ સેbટર િનરENણ અને Aૂયાંકન .................................................................... 37
6.1 પ7રચય ................................................................................................................... 37
9
6.2 સબ સેbટર િનરENણના Aુ@ય હ)Wુઓ................................................................................ 37
6.3 સબ સેbટરની Aુ@ય જવાબદારEઓ.................................................................................. 37
6.4 સબ સેbટર િનરENણ ચેકRલ0ટ........................................................................................ 37
િવભાગ – B : માનવ સંસાધન ............................................................................................. 38
િવભાગ – C : ઈbVા0cdચર.................................................................................................. 38
િવભાગ – D : ANC અને માતા આરો>ય .................................................................................. 38
િવભાગ – E : બાળ આરો>ય અને રસીકરણ ............................................................................. 38
િવભાગ – F : VHND કામગીરE............................................................................................. 38
િવભાગ – G : પ7રવાર કયાણ ............................................................................................ 38
િવભાગ – H : NCD અને HWC સેવાઓ................................................................................... 39
િવભાગ – I : પોષણ અને એિનિમયા ...................................................................................... 39
િવભાગ – J : ASHA કામગીરE.............................................................................................. 39
િવભાગ – K : ર)કોડP અને રs0ટર.......................................................................................... 39
િવભાગ – L : hુણવiા અને 0વtછતા .................................................................................... 39
6.5 સબ સેbટર કામગીરE 0કો7રTગ......................................................................................... 39
6.6 "ે7ડTગ િસ0ટમ............................................................................................................ 40
6.7 Aુ@ય કામગીરE Lૂચકાંકો (KPIs)...................................................................................... 40
6.8 Corrective Action Plan (CAP)....................................................................................... 41
6.9 THO માટ) Red Flag Indicators ...................................................................................... 41
6.10 Supportive Supervision Framework............................................................................ 41
6.11 સબ સેbટર vેfઠતા મોડ)લ............................................................................................ 41
અ4યાય 6 નો સારાંશ........................................................................................................ 41
અ4યાય – 7 : "ામ આરો>ય Aૂયાંકન (Village Health Assessment Framework)........................... 42
7.2 "ામ આરો>ય Aૂયાંકનના Aુ@ય હ)Wુઓ............................................................................ 42
7.3 "ામ આરો>ય Aૂયાંકનના Aુ@ય ઘટકો............................................................................. 42
7.4 માતા આરો>ય Aૂયાંકન............................................................................................... 43
10
7.5 બાળ આરો>ય Aૂયાંકન ............................................................................................... 43
7.6 પોષણ Aૂયાંકન ........................................................................................................ 43
7.7 NCD Aૂયાંકન........................................................................................................... 43
7.8 ચેપી રોગોOું Aૂયાંકન ................................................................................................. 43
7.9 પ7રવાર કયાણ Aૂયાંકન ............................................................................................ 43
7.10 શાળા આરો>ય Aૂયાંકન............................................................................................. 44
7.11 પાણી, 0વtછતા અને પયાPવરણ.................................................................................... 44
7.12 VHSNC Aૂયાંકન...................................................................................................... 44
7.13 IEC/BCC Aૂયાંકન .................................................................................................... 44
7.14 ગામ આરો>ય Lૂચકાંક (Village Health Index - VHI).......................................................... 44
7.15 ગામ 0કો7રTગ અને "ે7ડTગ ............................................................................................ 45
7.16 Red Flag Indicators ................................................................................................. 45
7.17 Village Health Action Plan (VHAP) ............................................................................. 45
7.18 THO માટ) ગામ Aુલાકાત દરિમયાન ખાસ 4યાન આપવાના Aુlા............................................ 45
7.19 "ામ આરો>ય vેfઠતા મોડ)લ........................................................................................ 46
અ4યાય 7 નો સારાંશ........................................................................................................ 46
અ4યાય – 8 : hુણવiા ખાતરE અને hુણવiા Lુધારણા............................................................. 47
8.1 પ7રચય ................................................................................................................... 47
8.2 hુણવiાની ?યા@યા.................................................................................................... 47
8.3 hુણવiા ખાતરEના Aુ@ય હ)Wુઓ..................................................................................... 47
8.4 hુણવiાના સાત Aૂળxૂત િસ^ાંતો................................................................................... 47
8.5 NQAS (National Quality Assurance Standards) .............................................................. 48
8.6 Kayakalp કાયPQમ ...................................................................................................... 48
8.7 Infection Prevention & Control (IPC) ............................................................................ 48
8.8 Biomedical Waste Management ................................................................................. 49
8.9 દદj LુરNા (Patient Safety) ......................................................................................... 49
8.10 hુણવiા Lુધારણા (Quality Improvement - QI) .............................................................. 49
11
8.11 hુણવiા Lૂચકાંકો (Quality Indicators) ......................................................................... 49
8.12 hુણવiા ઓ7ડટ ચેકRલ0ટ ........................................................................................... 49
8.13 THO hુણવiા સમીNા ફોમyટ ....................................................................................... 50
8.14 hુણવiા 0કો7રTગ ...................................................................................................... 50
8.15 Corrective Action Plan (CAP)..................................................................................... 50
8.16 THO માટ) Red Flag Indicators..................................................................................... 50
🔴 Maternal Death🔴 Infant Death
🔴 BMW િનયમોOું ઉલંઘન
🔴 Needle Stick Injury
🔴 Fire
Safety ખામી🔴 Infection Outbreak
🔴 દવા 0ટોક આઉટ
🔴 NQAS Score < 70%
🔴 Kayakalp Score <
70%🔴 ગંભીર દદj ફ7રયાદ............................................................................................... 50
8.17 આરો>ય સં0થાની vેfઠતા મોડ)લ ................................................................................... 50
Leadership > Quality Culture > Patient Safety > Infection Control > Continuous Improvement >
Centre of Excellence....................................................................................................... 50
8.18 hુણવiા ખાતરE સિમિત (Quality Assurance Committee) ................................................. 51
અ4યાય 8 નો સારાંશ........................................................................................................ 51
અ4યાય – 9 : 0કો7રTગ અને ર){bક|ગ િસ0ટમ.............................................................................. 52
9.1 પ7રચય ................................................................................................................... 52
9.2 0કો7રTગ િસ0ટમના Aુ@ય હ)Wુઓ ...................................................................................... 52
9.3 0કો7રTગના Aૂળxૂત િસ^ાંતો ........................................................................................... 52
9.4 0કો7રTગ માપદંડ ......................................................................................................... 52
9.5 30 કાયPQમો માટ) 0કો7રTગ V)મવકP ..................................................................................... 52
9.6 PHC Performance Index (PPI)...................................................................................... 53
9.7 HWC Performance Index (HPI) .................................................................................... 54
9.8 Sub Centre Performance Index (SPI)............................................................................. 54
9.9 Village Health Index (VHI).......................................................................................... 55
9.10 THO Governance Performance Index (TGPI) ................................................................ 55
9.11 માિસક ર){bક|ગ િસ0ટમ ................................................................................................ 56
9.12 િ`માિસક કામગીરE સમીNા ......................................................................................... 56
9.13 Red Flag Monitoring System..................................................................................... 56
9.14 Performance Dashboard .......................................................................................... 56
12
9.15 }ુર0કાર અને /ો~સાહન યોજના.................................................................................... 56
9.16 Corrective Action Monitoring.................................................................................... 57
9.17 Balanced Scorecard Approach................................................................................... 57
9.18 Excellence Recognition Framework............................................................................ 57
9.19 THO Performance Review Calendar ........................................................................... 57
અ4યાય 9 નો સારાંશ........................................................................................................ 57
અ4યાય – 10 : Lુધારા~મક કાયPયોજના (Corrective Action Plan - CAP) ........................................ 58
10.2 Corrective Action Plan ની ?યા@યા .............................................................................. 58
10.3 CAP ના Aુ@ય હ)Wુઓ.................................................................................................. 58
10.4 CAP /7Qયાના Aુ@ય તબ•ા........................................................................................ 58
10.5 Root Cause Analysis (RCA)........................................................................................ 58
10.6 Fish Bone Analysis................................................................................................... 59
10.7 CAP ફોમyટ .............................................................................................................. 59
10.8 કાયPQમવાર CAP ...................................................................................................... 59
10.9 PHC 0તર CAPA ....................................................................................................... 60
10.10 HWC 0તર CAP ...................................................................................................... 60
10.11 Sub Centre 0તર CAP .............................................................................................. 60
10.12 Village Health CAP ................................................................................................ 60
10.13 CAP Priority Matrix................................................................................................ 60
10.14 SMART Action Plan................................................................................................ 60
10.15 CAPA Monitoring Register ...................................................................................... 61
10.16 THO CAP Review Framework................................................................................... 61
10.17 CAP Success Indicators ........................................................................................... 61
10.18 Red Flag Escalation System..................................................................................... 61
10.19 Continuous Quality Improvement (CQI)..................................................................... 61
10.20 અ4યાય 10 નો સારાંશ.............................................................................................. 61
અ4યાય – 11 : THO માિસક સમીNા ડ)શબોડP ........................................................................... 63
11.1 પ7રચય ................................................................................................................. 63
11.2 THO ડ)શબોડPના Aુ@ય હ)Wુઓ ....................................................................................... 63
11.3 THO માિસક ડ)શબોડPના Aુ@ય ઘટકો............................................................................... 63
13
B. માતા આરો>ય ડ)શબોડP .................................................................................................. 63
C. બાળ આરો>ય અને રસીકરણ........................................................................................... 64
D. પોષણ ડ)શબોડP............................................................................................................ 64
E. NCD ડ)શબોડP............................................................................................................... 64
F. TB (NTEP) ડ)શબોડP ....................................................................................................... 64
G. Vector Borne Disease Dashboard.................................................................................. 65
H. Family Welfare Dashboard.......................................................................................... 65
I. RKSK & School Health Dashboard .................................................................................. 65
J. Mental Health Dashboard............................................................................................ 65
K. HWC Performance Dashboard...................................................................................... 65
L. Quality Dashboard ..................................................................................................... 65
11.4 PHC Ranking Dashboard .......................................................................................... 66
11.5 HWC Ranking Dashboard ......................................................................................... 66
11.6 Sub Centre Ranking Dashboard................................................................................. 66
11.7 Village Health Ranking ............................................................................................ 66
11.8 Red Flag Dashboard ................................................................................................ 66
11.9 Human Resource Dashboard..................................................................................... 67
11.10 Drug & Vaccine Dashboard..................................................................................... 67
11.11 Financial Dashboard.............................................................................................. 67
11.12 Corrective Action Plan Dashboard............................................................................ 67
11.13 THO Monthly Review Meeting Format...................................................................... 67
11.14 Best Practices Dashboard ....................................................................................... 68
11.15 THO Executive Scorecard ........................................................................................ 68
11.16 Decision Support Matrix......................................................................................... 68
11.17 THO Excellence Dashboard Model............................................................................ 68
DATA>ANALYSIS>DECISION>ACTION>MONITORING>IMPROVEMENT>EXCELLENCE.................. 68
11.18 વાિષ€ક આરો>ય કામગીરE Aૂયાંકન ............................................................................. 68
11.19 અ4યાય 11 નો સારાંશ.............................................................................................. 69
પ7રિશfટો (Annexures)..................................................................................................... 70
પ7રિશfટ – 1 - THO PHC Aુલાકાત ફોમP ................................................................................. 70
પ7રિશfટ – 2 - HWC િનરENણ ફોમP ...................................................................................... 71
14
પ7રિશfટ – 3 Sub Centre િનરENણ ફોમP ................................................................................ 71
પ7રિશfટ – 4 ગામ આરો>ય Aૂયાંકન ફોમP ............................................................................. 71
પ7રિશfટ – 5 30 કાયPQમોની સંકRલત ચેકRલ0ટ ........................................................................ 72
પ7રિશfટ – 6 Corrective Action Plan (CAP) Register .............................................................. 72
પ7રિશfટ – 7 ATR (Action Taken Report) Register................................................................. 72
પ7રિશfટ – 8 PHC ર){bક|ગ ફોમyટ .......................................................................................... 72
પ7રિશfટ – 9 HWC ર){bક|ગ ફોમyટ ......................................................................................... 73
પ7રિશfટ – 10 Sub Centre ર){bક|ગ ફોમyટ ............................................................................... 73
પ7રિશfટ – 11 vેfઠ /થાઓ (Best Practices) દ0તાવેsકરણ ફોમP................................................ 73
પ7રિશfટ – 12 Maternal Death Review Checklist.................................................................. 73
☐ ANC }ૂણP ☐ HRP ઓળખ ☐ Referral સમયસર ☐ Delivery Details ☐ Cause of Death Analysis ... 73
☐ Corrective Measures................................................................................................... 73
પ7રિશfટ – 13 Infant Death Review Checklist ...................................................................... 73
☐ Birth Weight ☐ Immunization Status ☐ Feeding Practices ☐ Referral History ☐ Cause Analysis
☐ Action Plan ............................................................................................................... 73
પ7રિશfટ – 14 Outbreak Investigation Format..................................................................... 73
પ7રિશfટ – 15 માિસક THO સમીNા બેઠક ફોમyટ....................................................................... 74
પ7રિશfટ – 16 THO 7ફડ િવRઝટ ડાયરE................................................................................. 74
પ7રિશfટ – 17 Red Flag Monitoring Register ....................................................................... 74
પ7રિશfટ – 18 THO Public Health Excellence Scorecard ......................................................... 74
પ7રિશfટ – 19 વાિષ€ક આરો>ય કામગીરE અહ)વાલ ફોમyટ ........................................................... 74
પ7રિશfટ – 20 :હ)ર આરો>ય vેfઠતા /િત‚ા ......................................................................... 75
સંકRલત :હ)ર આરો>ય કાયPQમ vેfઠતા V)મવકP (રાfcEય આરો>ય કાયPQમોના 30 Aુ@ય કામગીરE Aુlાઓ
માટ) ?યાપક માગPદિશ€કા) ................................................................................................... 76
સમાપન સંદ)શ.............................................................................................................. 107
15
તા$ુકા આરો*ય અિધકાર/ સંક2લત 4હ6ર આરો*ય િનર/8ણ અને ;ે<ઠતા મે?@ુઅલ
30 રાVW:ય આરોMય કાયFZમો માટ( [યાપક મોિનટર]ગ, Rૂ.યાંકન અને >ુણવKા _ુધારણા માગFદિશ`કા
અ4યાય – 1 : પ7રચય (Introduction)
1.1 a?તાવના
ભારત સરકાર તથા Hુજરાત સરકાર Jારા !હ#ર આરો'ય lે~માં માતા અને બાળ આરો'ય, રસીકરણ, પોષણ, lયરોગ
િનયં~ણ, kબનચેપી રોગો, <કશોર આરો'ય, ‡ૃ? આરો'ય, માનિસક આરો'ય, આWુBમાન ભારત, આરો'ય અને UુખાકારO ક#oƒો
(HWC) સ<હતના અનેક રાBCOય આરો'ય કાયPQમો અમલમાં =ૂકવામાં આeયા છે. આ તમામ કાયPQમોનો =ુRય હ#Sુ દર#ક
નાગ<રક Uુધી HુણવVાWુXત, Uુલભ, સ:તી અને સવPસમાવેશક આરો'ય સેવાઓ પહZચાડવાનો છે.
તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO) !હ#ર આરો'ય eયવ:થામાં ક#oƒ:થાને છે. તાdુકા :તર# આરો'ય કાયPQમોfું અસરકારક
આયોજન, અમલીકરણ, દ#ખર#ખ, મોિનટ<ર_ગ અને =ૂDયાંકન કરવાની =ુRય જવાબદારO THO ની છે. િવિવધ કાયPQમો માટ#
અલગ-અલગ ચેકkલ:ટ અને મોિનટ<ર_ગ પ?િતઓ હોવાને કારણે સંકkલત સમીlા અને HુણવVા Uુધારણા માટ# એકO•ૃત
અkભગમની જw<રયાત અfુભવાય છે.
આ મેoWુઅલ તાdુકા :તર# અમલમાંરહ#લા તમામ =ુRય !હ#ર આરો'ય કાયPQમોના સંકkલત િનરOlણ, મોિનટ<ર_ગ, =ૂDયાંકન
અને HુણવVા Uુધારણા માટ# તૈયાર કરવામાં આeWુંછે.
1.2 મેb$ુઅલની આવPયકતા
!હ#ર આરો'ય કાયPQમોની સફળતા મા~ યોજનાઓના અમલીકરણથી જ નહ• પરંSુતેમની સતત સમીlા, મોિનટ<ર_ગ અને
Uુધારણા પર આધા<રત છે.
હાલમાં નીચે =ુજબની પડકારજનક પ<ર”:થિતઓ જોવા મળે છે:
• િવિવધ કાયPQમોની અલગ-અલગ સમીlા પ?િતઓ
• <ફDડ =ુલાકાત દરિમયાન એકO•ૃત ચેકkલ:ટનો અભાવ
• કામગીરOના Sુલનાbમક =ૂDયાંકનમાં =ુcક#લી
• HુણવVા Uુધારણા માટ# zાથિમકતાઓ ન™O કરવામાં અડચણ
• PHC, HWC અને સબ સેoટરની કામગીરOfુંએકO•ૃત ર#roકsગ ન હો‡ું
• ડ#ટા આધા<રત િનણPય z<Qયાનો અભાવ
આ પડકારોને •ૂર કરવા માટ# આ સંકkલત મેoWુઅલ તૈયાર કરવામાં આeWુંછે.
1.3 cdVટ (Vision)
"દર(ક નાગરકને >ુણવKા$ુ1ત, _ુરefત, સમાન અને _ુલભ આરોMય સેવાઓ ઉપલjધ કરાવી ?વ?થ તાCુકો અને સશ1ત
સમાજkું િનમાFણ કરlું."
16
1.4 િમશન (Mission)
• તાdુકામાં અમલમાં રહ#લા તમામ !હ#ર આરો'ય કાયPQમોfુંઅસરકારક મોિનટ<ર_ગ કર‡ું.
• આરો'ય સં:થાઓમાં HુણવVા Uુધારણા Uુિનિ‘ત કર‡ું.
• આરો'ય Uૂચકાંકોમાં સતત Uુધારો લાવવો.
• ડ#ટા આધા<રત આયોજન અને િનણPય z<Qયા િવકસાવવી.
• આરો'ય સેવાઓને વ‚ુજવાબદાર, પારદશPક અને લોકો ક#roƒત બનાવવી.
1.5 RુSય હ(mુઓ (Objectives)
સામાbય હ(mુ
તાdુકા :તર# !હ#ર આરો'ય કાયPQમોની HુણવVા, કાયPlમતા અને અસરકારકતા વધારવી.
િવિશVટ હ(mુઓ
1. તમામ 30 !હ#ર આરો'ય કાયPQમો માટ# સંકkલત મોિનટ<ર_ગ x#મવકP :થાિપત કર‡ું.
2. PHC, HWC અને સબ સેoટર માટ# zમાણjૂત ચેકkલ:ટ િવકસાવ‡ું.
3. કાયPQમોની કામગીરOfું:કો<ર_ગ અને ર#roકsગ કર‡ું.
4. <ફDડ =ુલાકાતોને વ‚ુપ<રણામલlી બનાવવી.
5. ગેપ એનાkલિસસ અને Corrective Action Plan અમલમાં =ૂક‡ું.
6. HુણવVા Uુધારણા માટ# સતત દ#ખર#ખ Uુિનિ‘ત કરવી.
7. આરો'ય Uૂચકાંકોમાં Uુધારો લાવવો.
8. રાiય અને ‹જDલા :તરની સમીlા માટ# િવ{સનીય મા<હતી ઉપલ—ધ કરાવવી.
1.6 મેb$ુઅલનો [યાપ (Scope)
આ મેoWુઅલ નીચેના તમામ :તરોને આવરO લે છે:
આરોMય સં?થાઓ
સા=ુદાિયક આરો'ય ક#oƒ (CHC), zાથિમક આરો'ય ક#oƒ (PHC), આરો'ય અને UુખાકારO ક#oƒ (HWC), સબ સેoટર અને શહ#રO
આરો'ય ક#oƒ (UHC)
ફ.ડ એકમો
ગામ, આશા િવ:તાર, ’ગણવાડO ક#oƒ, શાળાઓ અને VHSNC
17
આવર: લેવાયેલા કાયFZમો
RMNCH+A, UIP, Mission Indradhanush, NTEP, NVBDCP, NCD, PM-JAY, ABHA, Poshan Abhiyan, RKSK, Mental Health,
Tobacco Control, NPCBVI, NPHCE, AIDS Control, AYUSH, Kayakalp, BMW Management, IEC/BCC તથા અoય !હ#ર
આરો'ય કાયPQમો.
1.7 માગFદશFક િસUાંતો (Guiding Principles)
1. લોકો ક(dbcત અeભગમ:- દર#ક આરો'ય સેવા નાગ<રકોની જw<રયાતોને ˜યાનમાં રાખીને આપવામાં આવે.
2. >ુણવKા aથમ:- દર#ક સેવા HુણવVાના ધોરણો અfુસાર હોવી જોઈએ.
3. pુરાવા આધારત િનણFય:- તમામ િનણPયો િવ{સનીય ડ#ટા અને hુરાવા પર આધા<રત હોવા જોઈએ.
4. જવાબદાર: અને પારદિશ`તા:- દર#ક :તર# જવાબદારO અને પારદિશ€તા Uુિનિ‘ત કરવી.
5. સતત _ુધારણા:- સતત સમીlા Jારા કામગીરOમાં Uુધારો લાવવો.
1.8 અપેefત પરણામો (Expected Outcomes)
આ મેoWુઅલના અસરકારક અમલીકરણથી નીચે =ુજબના પ<રણામો zા„ત થશે:
માતા =ૃbWુ દરમાં ઘટાડો, િશ‰ુ =ૃbWુ દરમાં ઘટાડો, 100% hૂણP રસીકરણ તરફ zગિત, NCD r:Qિન_ગમાં વધારો, TB સારવાર
સફળતા દરમાં વધારો, એિનિમયા અને •ુપોષણમાં ઘટાડો, આરો'ય સં:થાઓમાં HુણવVા Uુધારો, Kayakalp અને NQAS
:કોરમાં વધારો, નાગ<રક સંતોષમાં વધારો, PHC અને HWC ની કામગીરOમાં સતત Uુધારો
1.9 THO ની [$ૂહાrમક sૂિમકા
તાdુકા આરો'ય અિધકારO મા~ વહOવટO અિધકારO નથી પરંSુ !હ#ર આરો'ય નેતા (Public Health Leader), HુણવVા
Uુધારણા માગPદશPક, ટOમ મેનેજર, મોિનટ<ર_ગ અિધકારO, સ=ુદાય સંકલનકતાP અને આરો'ય શાસનના =ુRય :તંભ છે. THO
fું=ુRય ˜યેય "?વ?થ તાCુકો – સશ1ત સમાજ" ના િવઝનને સાકાર કરવાfુંછે.
અtયાય 1 નો સાર
આ મેoWુઅલ તાdુકા :તર# !હ#ર આરો'ય કાયPQમોના સંકkલત મોિનટ<ર_ગ, =ૂDયાંકન, HુણવVા Uુધારણા અને કામગીરO
ર#roકsગ માટ# એક eયાપક માગPદિશ€કા છે, t આરો'ય સેવાઓને વ‚ુ અસરકારક, પારદશPક અને પ<રણામલlી બનાવવામાં
મદદwપ થશે.
==============
18
અ4યાય – 2 : :હ)ર આરો>ય શાસન (Public Health Governance)
2.1 પરચય
!હ#ર આરો'ય શાસન (Public Health Governance) એ આરો'ય સેવાઓના આયોજન, અમલીકરણ, દ#ખર#ખ, મોિનટ<ર_ગ,
=ૂDયાંકન અને જવાબદારOની એવી eયવ:થા છે tનાથી દર#ક નાગ<રકને HુણવVાWુXત અને સમયસર આરો'ય સેવાઓ
zા„ત થાય.
:વ:થ સમાજfુંિનમાPણ મા~ આરો'ય સં:થાઓ Jારા શF નથી. તે માટ# સરકાર, આરો'ય િવભાગ, પંચાયતી રાજ સં:થાઓ,
સ=ુદાય, :વૈ•Šછક સં:થાઓ અને આરો'ય કમPચારOઓ વŠચે મજ^ૂત સંકલન જwરO છે.
તાdુકા :તર# THO !હ#ર આરો'ય શાસનના =ુRય સંકલનકતાP તરOક# કાયP કર# છે અને સમq આરો'ય eયવ:થાને <દશા,
માગPદશPન અને દ#ખર#ખ zદાન કર# છે.
2.2 uહ(ર આરોMય શાસનની [યાSયા
"uહ(ર આરોMય શાસન એટલે આરોMય સેવાઓના આયોજન, સંચાલન, અમલીકરણ, દ(ખર(ખ, જવાબદાર: અને >ુણવKા
_ુધારણા માટ(ની [યવw?થત aZયા."
આ aZયાનો xિતમ હ(mુ: - રોગ િનવારણ, આરો'ય zોbસાહન, HુણવVાWુXત સારવાર, નાગ<રક સંતોષ અને આરો'ય
સમાનતા Uુિનિ‘ત કરવાનો છે.
2.3 uહ(ર આરોMય શાસનના RુSય ?તંભો
1. નેmૃrવ (Leadership)
અસરકારક નેSૃbવ િવના !હ#ર આરો'ય eયવ:થા સફળ બની શકતી નથી.
THO ની sૂિમકા: ટOમને <દશા આપવી, કામગીરOfું માગPદશPન, સમ:યાfું િનરાકરણ, નવીનતા zોbસાહન અને HુણવVા
સં:•ૃિત િવકસાવવી
2. જવાબદાર: (Accountability)
દર#ક અિધકારO અને કમPચારO પોતાની ફરજ માટ# જવાબદાર હોવો જોઈએ.
?તર જવાબદાર:
THO તાdુકા કામગીરO
MO PHC કામગીરO
CHO HWC કામગીરO
ANM સબ સેoટર કામગીરO
19
?તર જવાબદાર:
ASHA સ=ુદાય :તર કામગીરO
3. પારદિશ`તા (Transparency)
žુDલી સમીlા, ડ#ટા આધા<રત િનણPય, નાણાકOય પારદિશ€તા અને ફ<રયાદ િનવારણ eયવ:થા.
4. સહભાeગતા (Participation)
સ=ુદાયની ભાગીદારO િવના !હ#ર આરો'ય સફળ બની શકSુંનથી.
સહભાગી સં:થાઓ: qામ પંચાયત, VHSNC, મ<હલા મંડળ, Wુવા મંડળ, શાળા eયવ:થાપન સિમિત અને NGO.
5. સમાનતા (Equity)
દર#ક eય”Xતને: સમાન આરો'ય સેવા, સમાન તક અને ભેદભાવ િવના સારવાર મળવી જોઈએ.
2.4 uહ(ર આરોMય [યવ?થાની સં?થાક:ય રચના
રાyય ?તર
આરોMય અને પરવાર ક.યાણ િવભાગ
જવાબદાર:ઓ: નીિત િનમાPણ, માગPદિશ€કા, બtટ અને રાiય સમીlા.
,જ.લા ?તર
RુSય ,જ.લા આરોMય અિધકાર: (CDHO)
જવાબદાર:ઓ: ‹જDલા આયોજન, મોિનટ<ર_ગ, કાયPQમ સમીlા અને તાલીમ eયવ:થા.
તાCુકા ?તર
તાCુકા આરોMય અિધકાર: (THO)
THO તાdુકા !હ#ર આરો'ય eયવ:થાનો =ુRય અિધકારO છે.
RુSય જવાબદાર:ઓ: PHC દ#ખર#ખ, કાયPQમ અમલીકરણ, માિસક સમીlા, <ફDડ =ુલાકાત, કામગીરO =ૂDયાંકન અને
HુણવVા Uુધારણા.
PHC ?તર
મેડકલ ઓફસર (MO)
જવાબદાર:ઓ: PHC સંચાલન, OPD/IPD દ#ખર#ખ, કાયPQમ અમલીકરણ અને માનવ સંસાધન eયવ:થાપન.
20
HWC ?તર
Community Health Officer (CHO)
જવાબદાર:ઓ: NCD Screening, Teleconsultation, ABHA, CBAC & Community Outreach.
Sub Centre ?તર
ANM
જવાબદાર:ઓ: ANC, PNC, રસીકરણ, VHND અને પ<રવાર કDયાણ.
ગામ ?તર
ASHA
જવાબદાર:ઓ: ઘર =ુલાકાત, આરો'ય !Hૃિત, ર#ફરલ, માતા-બાળક C#<ક_ગ અને NCD અfુસરણ.
2.5 THO ની RુSય જવાબદાર:ઓ
● વહ:વટ: જવાબદાર:ઓ:- કમPચારO eયવ:થાપન, ર! મં ૂરO, બેઠક આયોજન અને નાણાકOય દ#ખર#ખ
● તકિનક: જવાબદાર:ઓ:- !હ#ર આરો'ય કાયPQમોfુંમાગPદશPન, તાલીમ, મોિનટ<ર_ગ અને કામગીરO =ૂDયાંકન
● >ુણવKા જવાબદાર:ઓ:- NQAS, Kayakalp, BMW Management & IPHS Compliance
● સRુદાય જવાબદાર:ઓ:- qામ પંચાયત સંકલન, VHSNC માગPદશPન અને IEC/BCC z‡ૃિVઓ
2.6 uહ(ર આરોMય શાસનના RુSય સાધનો
1. આયોજન (Planning)
● વાિષ`ક આયોજન:- કાયPQમ લ¡યાંકો, બtટ, માનવ સંસાધન અને તાલીમ યોજના
● માિસક આયોજન;- PHC =ુલાકાત, HWC =ુલાકાત, કાયPQમ સમીlા અને િવશેષ અkભયાન
2. મોિનટર]ગ
● |ટન મોિનટર]ગ:- HMIS, RCH Portal, NIKSHAY & ABHA Dashboard
● ફ.ડ મોિનટર]ગ:- PHC Inspection, HWC Assessment, Sub Centre Visit, Village Visit
3. Rૂ.યાંકન
● }તરક Rૂ.યાંકન:- માિસક સમીlા, :કો<ર_ગ િસ:ટમ અને ર#roકsગ
● બા~ Rૂ.યાંકન:- ‹જDલા ટOમ, રાiય ટOમ અને NQAS Assessment
2.7 uહ(ર આરોMય શાસન માટ( RુSય _ૂચકાંકો (KPIs)
● માતા આરોMય:- ANC Coverage, Institutional Delivery, PNC Coverage & Maternal Death
● બાળ આરોMય:- Full Immunization, HBNC Coverage & SAM Cases
● NCD:- 30+ Screening, Hypertension Control & Diabetes Control
● TB:- Case Detection Rate & Treatment Success Rate
● >ુણવKા:- Kayakalp Score, NQAS Score & BMW Compliance
21
2.8 સમીfા [યવ?થા
બેઠક આવતFન
PHC સમીlા માિસક
HWC સમીlા માિસક
તાdુકા સમીlા માિસક
‹જDલા સમીlા િ~માિસક
રાiય સમીlા અધPવાિષ€ક
2.9 જોખમ [યવ?થાપન (Risk Management)
● RુSય જોખમો: રોગચાળો, :ટાફની અછત, દવા અછત, રસી અછત અને ડ#ટા HુણવVા સમ:યા
● ઉક(લ: hૂવP તૈયારO યોજના, Buffer Stock, Rapid Response Team & Emergency Review System
2.10 uહ(ર આરોMય શાસનkું THO Excellence Model
● PLAN:- લ¡યાંક ન™O કરવો અને યોજના બનાવવી
● DO:- અમલીકરણ
● CHECK:- મોિનટ<ર_ગ અને =ૂDયાંકન
● ACT:- Uુધારાbમક પગલાં
2.11 THO Public Health Governance Scorecard
fે• મહKમ ?કોર
નેSૃbવ 20
કાયPQમ અમલીકરણ 20
મોિનટ<ર_ગ 20
HુણવVા 20
માનવ સંસાધન 20
સ=ુદાય સહભાkગતા 20
ડ#ટા મેનેજમેoટ 20
નાણાકOય eયવ:થાપન 20
નવીનતા 20
પ<રણામો 20
‚ુલ ?કોર : 200
22
ƒેડ]ગ
?કોર ƒેડ
180–200 A+
160–179 A
140–159 B
120–139 C
<120 D
અtયાય 2 નો સારાંશ
!હ#ર આરો'ય શાસન એ તાdુકા આરો'ય eયવ:થાની સફળતાનો આધાર:તંભ છે. મજ^ૂત નેSૃbવ, જવાબદારO, પારદિશ€તા,
સ=ુદાય સહભાkગતા અને ડ#ટા આધા<રત િનણPય z<Qયા Jારા THO સમq તાdુકામાં આરો'ય સેવાઓની HુણવVા,
ઉપલ—ધતા અને અસરકારકતામાંનZધપા~ Uુધારો લાવી શક# છે. આ અ˜યાય THO ને એક અસરકારક Public Health Leader
તરOક# િવકસાવવા માટ# માગPદશPન hૂvું પાડ# છે.
==============
23
અ4યાય – 3 : 30 આરો>ય કાયPQમોOું સંકRલત મોિનટ7રTગ V)મવકP
3.1 પરચય
!હ#ર આરો'ય lે~માં િવિવધ રાBCOય અને રાiય :તરOય કાયPQમો અમલમાં છે. દર#ક કાયPQમના પોતાના લ¡યાંકો, Uૂચકાંકો
(Indicators), મોિનટ<ર_ગ પ?િતઓ અને <રપો<ટ¢ગ eયવ:થા હોય છે.
તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO) માટ# સૌથી મોટો પડકાર એ છે ક# તમામ કાયPQમોની કામગીરOfું એકસાથે અસરકારક
મોિનટ<ર_ગ અને =ૂDયાંકન ક#વી રOતે કર‡ું.
આ સંકeલત મોિનટર]ગ „(મવકFનો હ(mુ: તમામ 30 કાયPQમોfું એકO•ૃત િનરOlણ, પ<રણામ આધા<રત મોિનટ<ર_ગ, hુરાવા
આધા<રત િનણPય z<Qયા, કામગીરOfું :કો<ર_ગ અને ર#roકsગ ગેપ એનાkલિસસ અને Uુધારાbમક કાયPવાહO Uુિનિ‘ત કરવાનો
છે.
3.2 સંકeલત મોિનટર]ગ „(મવકFના RુSય હ(mુઓ
1. કાયFZમોની aગિતkું માપન:- લ¡યાંકો સામે િસ£?, કવર#જ, HુણવVા અને પ<રણામો
2. સમ?યાઓની વહ(લી ઓળખ:- ઓˆં રસીકરણ, વ‚ુDropout, દવા અછત અને માનવ સંસાધનની ખામી
3. _ુધારાrમક કાયFવાહ::- Root Cause Analysis, Action Plan & Follow-up
4. સં?થાઓkું ર(dbક…ગ:- PHC, HWC & Sub Centre
3.3 મોિનટર]ગના પાંચ RુSય ઘટકો
1. Input Monitoring
‰ુંઉપલ—ધ છે?
ચકાસવાના Rુ†ા:- માનવ સંસાધન, દવાઓ, રસી, સાધનો, વાહન eયવ:થા અને નાણાંકOય સંસાધનો
2. Process Monitoring
કાયPQમો ક#વી રOતે અમલમાં આવે છે?
ઉદાહરણ:- VHND થાય છે?, ANC સમયસર થાય છે?, Screening થાય છે? અને House Visits થાય છે?
3. Output Monitoring
ક#ટલી સેવાઓ આપવામાં આવી?
ઉદાહરણ:- ક#ટલા બાળકોને રસી આપવામાં આવી?, ક#ટલા ANC થયા? અને ક#ટલા NCD Screening થયા?
4. Outcome Monitoring
કાયPQમના પ<રણામો ‰ુંછે?
ઉદાહરણ;- Full Immunization Rate, Institutional Delivery Rate & TB Treatment Success Rate
24
5. Impact Monitoring
દOઘPકાલીન અસર ‰ુંછે?
ઉદાહરણ:- MMR ઘટાડો, IMR ઘટાડો & NCD િનયં~ણ
3.4 કાયFZમ વગ‡કરણ
A. માતા અને બાળ આરોMય:- RMNCH+A, UIP, Mission Indradhanush, Poshan Abhiyan & Anemia Mukt Bharat
B. રોગ િનયં•ણ કાયFZમો:- TB Control (NTEP), Malaria, Dengue, Chikungunya & AIDS Control
C. eબનચેપી રોગો:- NCD Programme, Mental Health, Tobacco Control, NPCBVI, ENT Services & Elderly Care (NPHCE)
D. આરોMય aોrસાહન:- AYUSH, School Health, RKSK & IEC/BCC
E. આરોMય િસ?ટમ મજˆૂિતકરણ:- HWC, PM-JAY, ABHA, 108 Services, 104 Helpline, Family Welfare, Biomedical
Waste Management, Kayakalp, Deworming Programme & Public Health Management
3.5 કાયFZમવાર KPI Framework
RMNCH+A
KPI Target
ANC Registration 100%
HRP Tracking 100%
Institutional Delivery >95%
PNC Visit 100%
HBNC Coverage 100%
UIP
KPI Target
Full Immunization >95%
Dropout Rate <5%
AEFI Reporting 100%
Session Held 100%
NTEP
KPI Target
Case Notification 100%
Nikshay Entry 100%
Treatment Success >90%
Contact Tracing 100%
NCD
KPI Target
30+ Screening >90%
Hypertension Control >80%
Diabetes Control >80%
Follow-up Rate >90%
25
3.6 ફ.ડ મોિનટર]ગ પUિત
PHC Rુલાકાત
દર મહને ચકાસણી:- ☐ OPD ☐ IPD ☐ Labor Room ☐ Pharmacy ☐ Laboratory ☐ Cold Chain ☐ Records ☐
HMIS ☐ BMW ☐ Kayakalp
HWC Rુલાકાત
દર મહને ચકાસણી:- ☐ CBAC ☐ NCD Screening ☐ Teleconsultation ☐ ABHA ☐ Drug Availability ☐
Diagnostics ☐ Yoga Activities ☐ Outreach Activities.
Sub Centre Rુલાકાત
દર મહને ચકાસણી:- ☐ ANC ☐ PNC ☐ Immunization ☐ VHND ☐ Family Welfare ☐ Home Visits ☐ ASHA
Coordination
Village Visit
દર મહને ચકાસણી:- ☐ VHSNC ☐ Cleanliness ☐ Nutrition ☐ School Health ☐ Water Quality ☐ Sanitation
3.7 ?કોર]ગ િસ?ટમ
દર(ક કાયFZમ માટ(
?કોર અથF
0 કામગીરO નથી
1 ’િશક કામગીરO
2 સંhૂણP કામગીરO
કાયFZમ દ:ઠ:- 10 =ુ¹ા × 2 = 20 Hુણ
‚ુલ;- 30 કાયPQમ × 20 Hુણ = 600 >ુણ
3.8 ƒેડ]ગ િસ?ટમ
?કોર % ƒેડ
90–100% A+
80–89% A
70–79% B
60–69% C
<60% D
26
3.9 ગેપ એનાeલિસસ „(મવકF
fે• હાલની w?થિત લ‰ય ગેપ
ANC 88% 100% 12%
Immunization 90% 95% 5%
NCD Screening 70% 90% 20%
3.10 Corrective Action Plan (CAP)
સમ?યા કારણ કાયFવાહ: જવાબદાર સમયમયાFદા
ઓˆં રસીકરણ Dropout Head Count Survey MO 30 <દવસ
NCD Coverage ઓછO Home Visits ઓછO ASHA Mobilization CHO 15 <દવસ
3.11 PHC Performance Index (PPI)
fે• વજન (%)
RMNCH+A 15
UIP 10
NCD 10
TB 10
Quality 15
HWC 10
Family Welfare 10
Data Quality 10
Governance 10
‚ુલ = 100%
3.12 THO Integrated Dashboard
દર મહને નીચે Rુજબ સમીfા કરવી:- Top 5 PHC, Bottom 5 PHC, Critical Alerts, Maternal Death, Infant Death, Disease
Outbreak, Drug Stock-Out, Vaccine Stock-Out & Human Resource Vacancy.
3.13 મોિનટર]ગ ચZ (Monitoring Cycle)
PLAN IMPLEMENT MONITOR ANALYSE IMPROVE REVIEW REPEAT
3.14 અtયાય 3 નો સારાંશ
30 !હ#ર આરો'ય કાયPQમોfુંસંકkલત મોિનટ<ર_ગ x#મવકP તાdુકા આરો'ય અિધકારOને તમામ કાયPQમોની કામગીરOfુંએક જ
„લેટફોમP પર મોિનટ<ર_ગ, :કો<ર_ગ, =ૂDયાંકન અને ર#roકsગ કરવાની સગવડ આપે છે. આ x#મવકP Jારા PHC, HWC, સબ સેoટર
અને ગામ :તર# HુણવVા Uુધારણા, જવાબદારO અને પ<રણામલlી !હ#ર આરો'ય શાસન Uુિનિ‘ત કરO શકાય છે.
==============
27
અ4યાય – 4 : PHC િનરENણ (Primary Health Centre Inspection)
4.1 પરચય
zાથિમક આરો'ય ક#oƒ (PHC) qા}ય આરો'ય eયવ:થાfું =ુRય ક#oƒkબ_•ુ છે. PHC એ સ=ુદાયને zાથિમક, zિતરોધક,
zોbસાહક, ઉપચારાbમક અને hુનવPસનાbમક આરો'ય સેવાઓ zદાન કરSુંzથમ :તરfુંઆરો'ય સં:થાન છે.
તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO) Jારા PHC fું િનયિમત િનરOlણ કરવાથી આરો'ય સેવાઓની HુણવVા, કાયPlમતા અને
લોકોનો સંતોષ વધે છે. PHC િનરOlણનો હ#Sુમા~ ખામીઓ શોધવાનો નથી પરંSુHુણવVા Uુધારણા અને lમતા િવકાસને
zોbસાહન આપવાનો છે.
4.2 PHC િનર:fણના RુSય હ(mુઓ
1. >ુણવKા$ુ1ત આરોMય સેવાઓની ખાતર::- દદºઓને સમયસર સારવાર મળે, Uુરklત સેવા ઉપલ—ધ થાય અને દદº
સંતોષ વધે.
2. uહ(ર આરોMય કાયFZમોની સમીfા:- 30 આરો'ય કાયPQમોની કામગીરOfું=ૂDયાંકન અને લ¡યાંકો સામે zગિતfુંિવcલેષણ
3. સં?થાક:ય fમતાkું Rૂ.યાંકન:- માનવ સંસાધન, સાધનો, દવાઓ અને ઇoxા:CXચર
4. _ુધારાrમક પગલાં માટ( માગFદશFન:- Gap Analysis & Corrective Action Plan (CAP)
4.3 PHC િનર:fણની આવતFનતા
aકાર આવતFન
THO =ુલાકાત માિસક
DHO/CDHO =ુલાકાત િ~માિસક
રાiય :તરOય =ુલાકાત અધPવાિષ€ક
િવશેષ િનરOlણ જw<રયાત =ુજબ
4.4 PHC િનર:fણના RુSય fે•ો
િવભાગ – A : સામાbય માહતી
Rુ†ો િવગતો
PHC નામ
તાdુકો
‹જDલા
MO નામ
=ુલાકાત તારOખ
28
Rુ†ો િવગતો
=ુલાકાતી અિધકારO
િવભાગ – B : માનવ સંસાધન (Human Resources)
ચકાસણી Rુ†ાઓ
Rુ†ો હા ના
મે<ડકલ ઓ<ફસર ઉપલ—ધ ☐ ☐
:ટાફ નસP ઉપલ—ધ ☐ ☐
MPHW(M) ઉપલ—ધ ☐ ☐
MPHW(F) ઉપલ—ધ ☐ ☐
લેબ ટ#”Xનિશયન ઉપલ—ધ ☐ ☐
ફામાPિસ:ટ ઉપલ—ધ ☐ ☐
CHO કાયPરત ☐ ☐
તમામ કમPચારOઓ હાજર ☐ ☐
?કોર : /20
િવભાગ – C : ઇb„ા?W1ચર
eબd.ડ…ગ અને _ુિવધાઓ:- ☐ PHC kબrDડsગ સારO ”:થિતમાં છે ☐ વીજળO ઉપલ—ધ છે ☐ પીવાfું પાણી ઉપલ—ધ છે
☐ ટોઇલેટ કાયPરત છે ☐ ર#}પ ઉપલ—ધ છે ☐ વેઇ<ટ_ગ એ<રયા છે ☐ સાઇનેજ બોડP ઉપલ—ધ છે ☐ CCTV કાયPરત છે
☐ બાઉoડરO વોલ છે ☐ હાઉસકOિપ_ગ યો'ય છે
?કોર : /20
િવભાગ – D : OPD સેવાઓ
િનર:fણ Rુ†ાઓ:- ☐ OPD સમયસર શw થાય છે ☐ OPD ર–:ટર અપડ#ટ છે ☐ દÀિનક દદºઓની નZધ છે ☐ NCD
Screening થાય છે ☐ ABHA ID બનાવવામાં આવે છે ☐ ર#ફરલ િસ:ટમ કાયPરત છે ☐ દદº zિતસાદ લેવામાં આવે છે
☐ દદº ગોપનીયતા જળવાય છે ☐ ‡ૃ? અને <દeયાંગ માટ# િવશેષ eયવ:થા છે ☐ ટોકન િસ:ટમ છે.
?કોર : /20
િવભાગ – E : ફામFસી
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ આવcયક દવાઓ ઉપલ—ધ છે ☐ :ટોક ર–:ટર અપડ#ટ છે ☐ FEFO/FIFO િસ:ટમ અમલમાં છે
☐ Expired દવાઓ અલગ રાખવામાં આવી છે ☐ ઈoડ#oટ સમયસર કરવામાં આવે છે ☐ NCD દવાઓ ઉપલ—ધ છે ☐
ઈમરજoસી દવાઓ ઉપલ—ધ છે ☐ દવાઓfું યો'ય સંqહ થાય છે ☐ :ટોક આઉટ નથી ☐ દદºઓને યો'ય માગPદશPન
આપવામાં આવે છે
?કોર : /20
29
િવભાગ – F : aયોગશાળા (Laboratory)
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Hb ટ#:ટ ☐ Blood Sugar ટ#:ટ ☐ Malaria ટ#:ટ ☐ Pregnancy ટ#:ટ ☐ Urine ટ#:ટ ☐ RDT
ઉપલ—ધ છે ☐ Quality Control થાય છે ☐ <રપોટP સમયસર આપવામાં આવે છે ☐ બાયોમે<ડકલ વે:ટfું યો'ય િનકાલ
થાય છે ☐ લેબ ર–:ટર અપડ#ટ છે
?કોર : /20
િવભાગ – G : કો.ડ ચેઇન અને રસીકરણ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ILR કાયPરત છે ☐ Deep Freezer કાયPરત છે ☐ Temperature Logbook અપડ#ટ છે ☐ Vaccine
Stock hૂરતો છે ☐ VVM યો'ય છે ☐ eVIN અપડ#ટ છે ☐ Alternate Power Backup છે ☐ AEFI Kit ઉપલ—ધ છે ☐
Vaccine Carrier ઉપલ—ધ છે ☐ RI Microplan અપડ#ટ છે
?કોર : /20
િવભાગ – H : માતા અને બાળક આરોMય
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ANC Coverage >95% ☐ PMSMA અમલ ☐ HRP Tracking ☐ Institutional Delivery ☐ PNC
Visits ☐ HBNC Coverage ☐ JSY Üુકવણી ☐ MCP Card ઉપલ—ધ ☐ SNCU Referral Tracking ☐ Maternal
Death Review
?કોર : /20
િવભાગ – I : રાVW:ય આરોMય કાયFZમો
કાયFZમ અમલીકરણ:- ☐ UIP ☐ NTEP ☐ NCD ☐ RKSK ☐ Family Welfare ☐ Poshan Abhiyan ☐ Mental Health
☐ NPCBVI ☐ AYUSH ☐ IEC/BCC
?કોર : /20
િવભાગ – J : આરોMય અને _ુખાકાર: ક(bcો (HWC)
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ HWC કાયPરત ☐ CBAC Screening ☐ Teleconsultation ☐ ABHA Generation ☐ NCD
Services ☐ Yoga Activities ☐ Essential Drugs ☐ Diagnostics ☐ Outreach Activities ☐ Reporting.
?કોર : /20
િવભાગ – K : >ુણવKા અને દદ‹ _ુરfા
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Infection Prevention & Control (IPC) ☐ Hand Hygiene ☐ Biomedical Waste Management
☐ Fire Safety ☐ Emergency Preparedness ☐ Incident Reporting ☐ Patient Safety Protocols ☐ Cleaning
Schedule ☐ Water Quality Monitoring ☐ Safety Audit
?કોર : /20
30
િવભાગ – L : કાયાક.પ અને NQAS
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Kayakalp Standards ☐ Cleanliness ☐ Waste Management ☐ Infection Control ☐ Hygiene
Promotion ☐ Patient Amenities ☐ Record Keeping ☐ NQAS Compliance ☐ Internal Assessment ☐ Quality
Improvement Plan
?કોર : /20
િવભાગ – M : ર(કોડF અને રપોટŒગ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ HMIS સમયસર ભરાય છે ☐ RCH Portal અપડ#ટ છે ☐ NIKSHAY અપડ#ટ છે ☐ ABHA Dashboard
અપડ#ટ છે ☐ Stock Registers અપડ#ટ છે ☐ Meeting Minutes ઉપલ—ધ છે ☐ ATR ઉપલ—ધ છે ☐ Death Review Records
ઉપલ—ધ છે ☐ Financial Records અપડ#ટ છે ☐ Monthly Reports સમયસર મોકલાય છે
?કોર : /20
4.5 PHC કામગીર: Rૂ.યાંકન
‚ુલ ?કોર ƒેડ
270–300 A+ (ઉb•ૃBટ)
240–269 A (žૂબ સાvું)
210–239 B (સાvું)
180–209 C (Uુધારાની જwર)
<180 D (તાbકાkલક કાયPવાહO જwરO)
4.6 Corrective Action Plan (CAP)
ખામી Rૂળ કારણ જવાબદાર સમયમયાFદા
Vaccine Stock Out ઈoડ#oટ મોáું MO/Pharmacist 7 <દવસ
NCD Screening ઓછO Home Visits ઓછO CHO 15 <દવસ
ANC Coverage ઓછO HRP Tracking નબળO ANM 30 <દવસ
4.7 THO માટ( PHC Rુલાકાત દરિમયાન ખાસ tયાન આપવાના Rુ†ા
Red Flag Indicators:- 🔴 માતા =ૃbWુ🔴 િશ‰ુ=ૃbWુ🔴 Vaccine Stock Out 🔴 TB Lost to Follow-up 🔴 SAM બાળકો 🔴 HRP
ક#સ 🔴 Dengue/Malaria Outbreak 🔴 NCD Follow-up Gap 🔴 Staff Vacancy 🔴 Biomedical Waste Mismanagement
31
અtયાય 4 નો સારાંશ
PHC િનરOlણ એ મા~ ચેકkલ:ટ ભરવાની z<Qયા નથી પરંSુ આરો'ય સેવાઓની HુણવVા, દદº Uુરlા, !હ#ર આરો'ય
કાયPQમોની અસરકારકતા અને સ=ુદાયના આરો'ય પ<રણામોમાંUુધારો લાવવા માટ#fુંએક શ”XતશાળO eયવ:થાપન સાધન
છે. િનયિમત અને eયવ”:થત PHC િનરOlણ Jારા THO તાdુકાના તમામ આરો'ય સં:થાઓને "ઉb•ૃBટતા ક#oƒ" (Centre of
Excellence) તરOક# િવકસાવી શક# છે.
==============
32
અ4યાય – 5 : HWC િનરENણ (Health & Wellness Centre Inspection)
5.1 પરચય
આWુBમાન આરો'ય મં<દર (Health & Wellness Centre - HWC) એ આWુBમાન ભારત િમશનનો =ુRય આધાર:તંભ છે. HWC
નો હ#Sુ મા~ રોગની સારવાર hૂરતો સીિમત નથી પરંSુ Comprehensive Primary Health Care (CPHC) Jારા zિતરોધક,
zોbસાહક, ઉપચારાbમક, hુનવPસન અને પેkલયે<ટવ સેવાઓ લોકોને તેમના ગામ ન–ક ઉપલ—ધ કરાવવાનો છે.
HWC એ પરંપરાગત સબ સેoટરને આ‚ુિનક !હ#ર આરો'ય ક#oƒમાં પ<રવિત€ત કWુ4 છે, iયાં NCD Screening,
Teleconsultation, ABHA, Mental Health, Geriatric Care, Physiotherapy, Yoga અને Wellness tવી સેવાઓ ઉપલ—ધ છે.
THO Jારા િનયિમત HWC િનરOlણથી સેવા HુણવVા, કવર#જ અને સ=ુદાયનો િવ{ાસ વધે છે.
5.2 HWC િનર:fણના RુSય હ(mુઓ
1. Comprehensive Primary Health Care ની ખાતર::- તમામ 12+ પેક#જની સેવાઓ ઉપલ—ધ છે ક# નહ•? અને સેવા
HુણવVા ધોરણ =ુજબ છે ક# નહ•?
2. NCD Screening ની સમીfા:- 30 વષPથી ઉપરની વ:તીfું:QOિન_ગ અને Follow-up અને સારવાર
3. ABHA અને Digital Health ની સમીfા:- ABHA Generation, Digital Health Records & Teleconsultation
4. Community Outreach kું Rૂ.યાંકન:- VHND, Home Visits & IEC/BCC
5. >ુણવKા _ુધારણા:- Kayakalp, HWC Certification & Patient Satisfaction
5.3 HWC િનર:fણની આવતFનતા
િનર:fણ આવતFન
CHO :વ-=ૂDયાંકન માિસક
MO =ુલાકાત માિસક
THO =ુલાકાત િ~માિસક
‹જDલા =ુલાકાત અધPવાિષ€ક
5.4 HWC ની RુSય સેવાઓ
12 Comprehensive Primary Health Care Packages
1. માતા આરોMય, 2. નવuત અને બાળ આરોMય, 3. કશોર આરોMય, 4. પરવાર ક.યાણ, 5. રસીકરણ, 6. NCD
Screening, 7. માનિસક આરોMય, 8.}ખ અને ENT સેવા, 9. lૃU આરોMય, 10. પેeલયેટવ ક(ર, 11.તાrકાeલક સેવા અને
12. સામાbય OPD.
5.5 HWC િનર:fણ ચેકeલ?ટ
િવભાગ – A : સામાbય માહતી
Rુ†ો િવગતો
HWC નામ
33
Rુ†ો િવગતો
સબ સેoટર
ગામ
CHO નામ
ANM નામ
=ુલાકાત તારOખ
=ુલાકાતી અિધકારO
િવભાગ – B : માનવ સંસાધન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ CHO ઉપલ—ધ ☐ ANM ઉપલ—ધ ☐ MPHW ઉપલ—ધ ☐ ASHA કાયPરત ☐ તાલીમ hૂણP ☐
ડâુટO રો:ટર ઉપલ—ધ ☐ બાયોમે<Cક હાજરO ☐ કામગીરO <રપોટP ઉપલ—ધ ☐ માિસક સમીlા થાય છે ☐ ટOમ સંકલન
સાvું છે.
?કોર : /20
િવભાગ – C : ઇb„ા?W1ચર
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ HWC Branding hૂણP ☐ Signage ઉપલ—ધ ☐ વીજળO ઉપલ—ધ ☐ પાણી ઉપલ—ધ ☐ ઇoટરનેટ
ઉપલ—ધ ☐ ટોઇલેટ કાયPરત ☐ વેઇ<ટ_ગ એ<રયા ☐ ર#}પ ☐ ફિન€ચર hૂરSું ☐ :વŠછતા સારO
?કોર : /20
િવભાગ – D : OPD અને સામાbય સેવાઓ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ OPD કાયPરત ☐ દદº ર–:ટર અપડ#ટ ☐ દદº ગોપનીયતા ☐ Referral Services ☐ Follow-up
Services ☐ Prescription Standards ☐ ABHA Linkage ☐ Teleconsultation ઉપયોગ ☐ દદº zિતસાદ ☐ Citizen
Charter Display
?કોર : /20
િવભાગ – E : NCD સેવાઓ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ CBAC Screening ☐ 30+ Screening ☐ BP Screening ☐ Blood Sugar Testing ☐ Oral
Cancer Screening ☐ Breast Cancer Screening ☐ Cervical Cancer Screening ☐ NCD Register અપડ#ટ ☐
Follow-up Visits ☐ NCD Medicine ઉપલ—ધ
?કોર : /20
34
િવભાગ – F : ડ,જટલ હ(.થ અને ABHA
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ABHA Generation ☐ ABHA Linking ☐ Digital Records ☐ Scan & Share અમલ ☐ e-
Sanjeevani ઉપયોગ ☐ Teleconsultation ☐ Health Portal અપડ#ટ ☐ Data Reporting ☐ Patient Digital Records
☐ Internet Connectivity
?કોર : /20
િવભાગ – G : માતા અને બાળ આરોMય
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ANC Services ☐ HRP Tracking ☐ PNC Visits ☐ Immunization ☐ HBNC ☐ HBYC ☐
Growth Monitoring ☐ Poshan Counselling ☐ MCP Card ☐ VHND આયોજન
?કોર : /20
િવભાગ – H : કશોર આરોMય (RKSK)
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ WIFS ☐ Menstrual Hygiene ☐ Peer Educator Programme ☐ AFHC Referral ☐ Adolescent
Counselling ☐ Nutrition Education ☐ Life Skill Education ☐ School Coordination ☐ Mental Health Support ☐
Reporting.
?કોર : /20
િવભાગ – I : માનિસક આરોMય
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Mental Health Screening ☐ Counselling ☐ Tele-MANAS Referral ☐ Depression Screening
☐ Anxiety Screening ☐ Community Awareness ☐ Follow-up Cases ☐ Suicide Risk Identification ☐ Referral
Services ☐ Record Keeping.
?કોર : /20
િવભાગ – J : lૃU આરોMય (NPHCE)
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Elderly Register ☐ BP Screening ☐ Sugar Screening ☐ Vision Check ☐ Hearing Check
☐ Physiotherapy Referral ☐ Home Visits ☐ Mental Health Assessment ☐ Medicine Availability ☐ Follow-up.
?કોર : /20
િવભાગ – K : આ$ુષ અને યોગ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Yoga Sessions ☐ Wellness Activities ☐ AYUSH Counselling ☐ Herbal Garden ☐ Lifestyle
Modification ☐ NCD Awareness ☐ Community Participation ☐ Yoga Day Activities ☐ AYUSH IEC ☐ Reporting
?કોર : /20
35
િવભાગ – L : દવાઓ અને િનદાન સેવાઓ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Essential Drug List ☐ NCD Medicines ☐ Emergency Medicines ☐ Stock Register ☐ No
Stock-Out ☐ Glucometer કાયPરત ☐ BP Instrument કાયPરત ☐ Hb Testing ☐ Pregnancy Testing ☐ Diagnostics
ઉપલ—ધ.
?કોર : /20
િવભાગ – M : Outreach અને Community Activities
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ VHND ☐ Village Health Plan ☐ Home Visits ☐ ASHA Meetings ☐ VHSNC Meetings ☐
IEC Activities ☐ Health Days ઉજવણી ☐ School Health Activities ☐ NCD Awareness Campaign ☐ Community
Participation.
?કોર : /20
િવભાગ – N : >ુણવKા અને દદ‹ _ુરfા
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Biomedical Waste Management ☐ Infection Control ☐ Hand Hygiene ☐ Fire Safety ☐
Emergency Preparedness ☐ Patient Safety ☐ Incident Reporting ☐ Cleaning Schedule ☐ Water Safety ☐
Internal Audit
?કોર : /20
5.6 HWC ?કોર]ગ અને ƒેડ]ગ
‚ુલ ?કોર ƒેડ
260–300 A+ (ઉb•ૃBટ)
230–259 A (žૂબ સાvું)
200–229 B (સાvું)
170–199 C (Uુધારાની જwર)
<170 D (તાbકાkલક કાયPવાહO જwરO)
5.7 HWC માટ( Key Performance Indicators (KPIs)
KPI લ‰યાંક
ABHA Generation 90%+
30+ Screening 90%+
CBAC Coverage 100%
Teleconsultation િનયિમત
NCD Follow-up 90%+
36
KPI લ‰યાંક
VHND Coverage 100%
Medicine Availability 100%
Data Reporting 100%
5.8 Corrective Action Plan (CAP)
ખામી કારણ જવાબદાર સમયમયાFદા
ABHA ઓˆં IEC નબèં CHO 15 <દવસ
NCD Screening ઓછO Home Visits ઓછO CHO/ASHA 30 <દવસ
Teleconsultation ઓˆં Internet Issue MO/THO 15 <દવસ
દવા અછત Indent િવલંબ Pharmacist 7 <દવસ
5.9 THO માટ( HWC Rુલાકાત દરિમયાન Red Flag Indicators
🔴 30+ Screening < 70% 🔴 NCD Follow-up < 60% 🔴 ABHA Coverage < 50% 🔴 Teleconsultation બંધ 🔴 દવા :ટોક
આઉટ 🔴 CBAC Coverage ઓછO 🔴 VHND િનયિમત ન થ‡ું 🔴 Mental Health Screening ન થવી 🔴 Biomedical Waste
Management ખામી 🔴 CHO/ANM ખાલી જ'યા.
5.10 HWC Excellence Model
HEALTHY COMMUNITY COMPREHENSIVE SERVICES DIGITAL HEALTH QUALITY ASSURANCE
COMMUNITY PARTICIPATION HEALTH & WELLNESS EXCELLENCE
અtયાય 5 નો સારાંશ
આWુBમાન આરો'ય મં<દર (HWC) એ ભારતની zાથિમક આરો'ય સેવાઓમાં QાંિતકારO પ<રવતPન લાવનાર પહ#લ છે.
િનયિમત HWC િનરOlણ Jારા THO Comprehensive Primary Health Care, Digital Health, NCD િનયં~ણ, Community
Engagement અને Quality Assurance ને મજ^ૂત બનાવી શક# છે. એક અસરકારક HWC એ ":વ:થ ગામ – :વ:થ તાdુકો –
:વ:થ ભારત" ના િવઝનને સાકાર કરવાની ચાવી છે.
==============
37
અ4યાય – 6 : સબ સેbટર િનરENણ અને Aૂયાંકન
6.1 પરચય
સબ સેoટર (Sub Centre) qા}ય આરો'ય સેવાઓની સૌથી ન–કની અને =ૂળjૂત આરો'ય એકમ છે. સબ સેoટર ગામના લોકો
માટ# zથમ સંપકP kબ_•ુ (First Point of Contact) તરOક# કાયP કર# છે. ANM, MPHW અને ASHA Jારા માતા અને બાળ આરો'ય,
રસીકરણ, પ<રવાર કDયાણ, પોષણ, NCD r:Qિન_ગ અને આરો'ય !Hૃિત tવી સેવાઓ hૂરO પાડવામાં આવે છે.
સબ સેoટરfુંિનયિમત િનરOlણ તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO), મે<ડકલ ઓ<ફસર (MO) અને LHV Jારા કરવામાં આવે તો
આરો'ય સેવાઓની HુણવVા, આવરણ અને અસરકારકતામાં નZધપા~ Uુધારો થાય છે.
6.2 સબ સેbટર િનર:fણના RુSય હ(mુઓ
1. આરોMય સેવાઓની ઉપલjધતા _ુિનિŽત કરવી:- ANC, PNC, Immunization, Family Welfare & NCD Screening
2. ફ.ડ લેવલ કામગીર:kું Rૂ.યાંકન:- ANM કામગીરO, ASHA કામગીરO અને VHND કામગીરO
3. uહ(ર આરોMય કાયFZમોkું મોિનટર]ગ:- RMNCH+A, UIP, NCD, Poshan & RKSK
4. ડ(ટાની >ુણવKા ચકાસવી:- RCH Portal, Registers & Reports
5. ગેપ એનાeલિસસ અને _ુધારણા:- Corrective Action Plan & Supportive Supervision
6.3 સબ સેbટરની RુSય જવાબદાર:ઓ
માતા આરોMય:- ANC નZધણી, HRP ઓળખ, PMSMA ર#ફરલ & IFA િવતરણ
બાળ આરોMય:- રસીકરણ, HBNC, HBYC & Growth Monitoring
પરવાર ક.યાણ:- Eligible Couple Survey, OCP, Condom & IUCD Referral
NCD:- CBAC, BP & Blood Sugar Screening
uહ(ર આરોMય:- VHND, Village Health Plan & IEC/BCC
6.4 સબ સેbટર િનર:fણ ચેકeલ?ટ
િવભાગ – A : સામાbય માહતી
Rુ†ો િવગતો
સબ સેoટર નામ
ગામ
PHC
ANM નામ
MPHW નામ
ASHA સંRયા
=ુલાકાત તારOખ
=ુલાકાતી અિધકારO
38
િવભાગ – B : માનવ સંસાધન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ANM ઉપલ—ધ ☐ MPHW ઉપલ—ધ ☐ ASHA કાયPરત ☐ ASHA બેઠક િનયિમત ☐ તાલીમ
hૂણP ☐ હાજરO ર–:ટર અપડ#ટ ☐ કાયP િવતરણ :પBટ ☐ માિસક અહ#વાલ સમયસર ☐ Supervisory Visits થાય છે
☐ ટOમ સંકલન સાvું
?કોર : /20
િવભાગ – C : ઈb„ા?W1ચર
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ સબ સેoટર kબrDડsગ સારO ”:થિતમાં ☐ વીજળO ઉપલ—ધ ☐ પાણી ઉપલ—ધ ☐ ટોઇલેટ ઉપલ—ધ
☐ ર#}પ ઉપલ—ધ ☐ Signage Board ☐ ફિન€ચર hૂરSું ☐ :વŠછતા !ળવવામાં આવે છે ☐ Waste Disposal eયવ:થા
☐ Waiting Area ઉપલ—ધ
?કોર : /20
િવભાગ – D : ANC અને માતા આરોMય
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ 100% ANC નZધણી ☐ zથમ િ~માિસક નZધણી ☐ HRP ઓળખ ☐ PMSMA ર#ફરલ ☐ IFA િવતરણ ☐
Calcium િવતરણ ☐ TT/Td Coverage ☐ MCP Card અપડ#ટ ☐ જoમ યોજના (Birth Planning) ☐ PNC Follow-up
?કોર : /20
િવભાગ – E : બાળ આરોMય અને રસીકરણ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ સંhૂણP રસીકરણ ☐ Due List અપડ#ટ ☐ Dropout Tracking ☐ HBNC Visits ☐ HBYC Visits
☐ Growth Monitoring ☐ Vitamin-A Coverage ☐ Mission Indradhanush Follow-up ☐ MCP Card અપડ#ટ ☐
VHNDમાં રસીકરણ
?કોર : /20
િવભાગ – F : VHND કામગીર:
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ VHND િનયિમત થાય છે ☐ ANM હાજર ☐ ASHA હાજર ☐ AWW હાજર ☐ ANC સેવા ☐
રસીકરણ સેવા ☐ પોષણ સલાહ ☐ NCD Screening ☐ IEC/BCC ☐ VHND ર–:ટર અપડ#ટ
?કોર : /20
િવભાગ – G : પરવાર ક.યાણ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Eligible Couple Register ☐ OCP િવતરણ ☐ Condom િવતરણ ☐ IUCD Follow-up ☐
PPIUCD Follow-up ☐ Sterilization Motivation ☐ FP Counselling ☐ Unmet Need Tracking ☐ Mission Parivar
Vikas ☐ Reporting
?કોર : /20
39
િવભાગ – H : NCD અને HWC સેવાઓ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ CBAC hૂણP ☐ BP Screening ☐ Sugar Screening ☐ Oral Cancer Screening ☐ Breast
Cancer Screening ☐ Cervical Cancer Screening ☐ NCD Register અપડ#ટ ☐ Follow-up Visits ☐ ABHA Linkage
☐ Teleconsultation Referral
?કોર : /20
િવભાગ – I : પોષણ અને એિનિમયા
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ SAM ઓળખ ☐ MAM ઓળખ ☐ IFA િવતરણ ☐ Hb Screening ☐ WIFS અમલ ☐ Deworming
☐ Poshan Tracker ☐ Growth Chart ☐ NRC Referral ☐ Nutrition Counselling
?કોર : /20
િવભાગ – J : ASHA કામગીર:
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ઘર =ુલાકાતો ☐ ANC Tracking ☐ Immunization Mobilization ☐ NCD Follow-up ☐ TB
Patient Support ☐ Family Welfare Counselling ☐ VHSNC Participation ☐ Monthly Meeting ☐ Reporting ☐
Incentive Records
?કોર : /20
િવભાગ – K : ર(કોડF અને ર©?ટર
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ANC Register ☐ PNC Register ☐ Eligible Couple Register ☐ Immunization Register ☐
NCD Register ☐ VHND Register ☐ ASHA Register ☐ Stock Register ☐ Death Register ☐ Monthly Report
?કોર : /20
િવભાગ – L : >ુણવKા અને ?વªછતા
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Hand Hygiene ☐ Biomedical Waste Segregation ☐ Needle Disposal ☐ Infection Control
☐ Cleaning Schedule ☐ Water Safety ☐ Fire Safety ☐ PPE ઉપલ—ધ ☐ Patient Privacy ☐ Citizen Charter
Display
?કોર : /20
6.5 સબ સેbટર કામગીર: ?કોર]ગ
િવભાગ મહKમ ?કોર
માનવ સંસાધન 20
40
િવભાગ મહKમ ?કોર
ઈoxા:CXચર 20
માતા આરો'ય 20
બાળ આરો'ય 20
VHND 20
પ<રવાર કDયાણ 20
NCD 20
પોષણ 20
ASHA કામગીરO 20
ર#કોડP 20
HુણવVા 20
‚ુલ = 220 >ુણ
6.6 ƒેડ]ગ િસ?ટમ
?કોર ƒેડ
200–220 A+ (ઉb•ૃBટ)
175–199 A (žૂબ સાvું)
150–174 B (સાvું)
125–149 C (Uુધારાની જwર)
<125 D (તાbકાkલક કાયPવાહO જwરO)
6.7 RુSય કામગીર: _ૂચકાંકો (KPIs)
KPI લ‰યાંક
ANC Registration 100%
Institutional Delivery >95%
Full Immunization >95%
VHND Conducted 100%
NCD Screening >90%
ABHA Coverage >90%
Family Planning Acceptance વધારો
SAM Follow-up 100%
41
6.8 Corrective Action Plan (CAP)
સમ?યા કારણ જવાબદાર સમયમયાFદા
ANC ઓછO ઘર =ુલાકાત ઓછO ANM 15 <દવસ
Dropout Rate વ‚ુ Tracking નબળO ANM/ASHA 30 <દવસ
NCD Screening ઓછO CBAC અ‚ૂvું CHO 30 <દવસ
VHND નબèં સંકલન અભાવ ANM/AWW 15 <દવસ
6.9 THO માટ( Red Flag Indicators
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- 🔴 Maternal Death 🔴 Infant Death 🔴 ANC Coverage < 80% 🔴 Full Immunization < 85%
🔴 Dropout Rate > 10% 🔴 SAM Cases Follow-up નબèં 🔴 VHND િનયિમત ન થ‡ું 🔴 NCD Screening <
60% 🔴 ABHA Coverage < 50% 🔴 ANM/MPHW ખાલી જ'યા
6.10 Supportive Supervision Framework
Observe (િનરOlણ) Discuss (ચચાP) Guide (માગPદશPન). Improve (Uુધારો) Follow-up
(અfુસરણ)
6.11 સબ સેbટર !ેVઠતા મોડ(લ
_ુરefત માતા → ?વ?થ બાળક → સંpૂણF રસીકરણ → પોષણ$ુ1ત પરવાર → NCD િનયં•ણ → ?વ?થ ગામ
અtયાય 6 નો સારાંશ
સબ સેoટર એ !હ#ર આરો'ય eયવ:થાની પાયાની એકમ છે. સબ સેoટરfુંeયવ”:થત િનરOlણ અને સહાયક માગPદશPન Jારા
માતા-બાળ આરો'ય, રસીકરણ, પોષણ, પ<રવાર કDયાણ અને NCD કાયPQમોમાં નZધપા~ Uુધારો લાવી શકાય છે. THO માટ#
સબ સેoટર િનરOlણ એ તાdુકાની આરો'ય ”:થિત Uુધારવાfુંસૌથી અસરકારક સાધન છે, કારણ ક# અહ•થી જ ગામ :તરની
આરો'ય સેવાઓfુંવા:તિવક kચ~ zા„ત થાય છે.
==============
42
અ4યાય – 7 : "ામ આરો>ય Aૂયાંકન (Village Health Assessment Framework)
7.1 પરચય
ભારતની !હ#ર આરો'ય eયવ:થાનો •િતમ લાભાથ• ગામનો નાગ<રક છે. આરો'ય કાયPQમોની વા:તિવક અસર ગામ :તર#
જ દ#ખાય છે. તેથી qામ આરો'ય =ૂDયાંકન (Village Health Assessment) એ તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO), મે<ડકલ
ઓ<ફસર, CHO, ANM અને ASHA માટ# અbયંત મહbવhૂણP z<Qયા છે.
qામ આરો'ય =ૂDયાંકનનો હ#Sુગામની આરો'ય ”:થિત, આરો'ય સેવાઓની ઉપલ—ધતા, પોષણ, :વŠછતા, રસીકરણ, NCD,
માતા-બાળ આરો'ય અને સ=ુદાય સહભાkગતાfુંવૈyાિનક =ૂDયાંકન કરવાનો છે.
આ =ૂDયાંકન Jારા ગામની વા:તિવક આરો'ય જw<રયાતો ઓળખી શકાય છે અને hુરાવા આધા<રત Village Health Action
Plan તૈયાર કરO શકાય છે.
7.2 ƒામ આરોMય Rૂ.યાંકનના RુSય હ(mુઓ
1. ગામની આરોMય w?થિતkું Rૂ.યાંકન:- માતા આરો'ય, બાળ આરો'ય, પોષણ ”:થિત, NCD ”:થિત અને સંQમક રોગો
2. આરોMય સેવાઓની પહ¬ચkું Rૂ.યાંકન:- VHND, Immunization, ANC & NCD Screening
3. આરોMય જોખમોની ઓળખ: •ુપોષણ, રોગચાળો, એિનિમયા અને :વŠછતાની સમ:યાઓ
4. Village Health Action Plan તૈયાર કરવો
7.3 ƒામ આરોMય Rૂ.યાંકનના RુSય ઘટકો
A. જનસાંwSયક માહતી (Demographic Profile)
Rુ†ો માહતી
ગામfુંનામ
qામ પંચાયત
PHC
સબ સેoટર
•ુલ વ:તી
•ુલ ઘરો
SC/ST વ:તી
:થળાંત<રત વ:તી
B. આરોMય માનવ સંસાધન
ચકાસણી:- ☐ ASHA ઉપલ—ધ ☐ AWW ઉપલ—ધ ☐ ANM િનયિમત =ુલાકાત લે છે ☐ VHSNC કાયPરત ☐ Village
Health Register ઉપલ—ધ ☐ માિસક બેઠક થાય છે
?કોર : /20
43
7.4 માતા આરોMય Rૂ.યાંકન
RુSય _ૂચકાંકો:- ☐ 100% ANC નZધણી ☐ zથમ િ~માિસક નZધણી ☐ HRP ઓળખ ☐ PMSMA લાભ ☐ IFA
Coverage ☐ Institutional Delivery ☐ PNC Coverage ☐ JSY લાભ ☐ Maternal Death Review ☐ Birth
Preparedness
?કોર : /20
7.5 બાળ આરોMય Rૂ.યાંકન
RુSય _ૂચકાંકો:- ☐ સંhૂણP રસીકરણ ☐ Dropout Tracking ☐ HBNC Coverage ☐ HBYC Coverage ☐ Growth
Monitoring ☐ Vitamin-A Coverage ☐ SAM/MAM Tracking ☐ Mission Indradhanush Coverage ☐ MCP Card
ઉપલ—ધ ☐ Infant Death Review
?કોર : /20
7.6 પોષણ Rૂ.યાંકન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ SAM બાળકો ઓળખ ☐ MAM બાળકો ઓળખ ☐ Poshan Tracker અપડ#ટ ☐ IFA Coverage
☐ WIFS Coverage ☐ Deworming Coverage ☐ NRC Referral ☐ Recipe Demonstration ☐ Kitchen Garden ☐
Nutrition Counselling
?કોર : /20
7.7 NCD Rૂ.યાંકન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ CBAC hૂણP ☐ BP Screening ☐ Diabetes Screening ☐ Oral Cancer Screening ☐ Breast
Cancer Screening ☐ Cervical Cancer Screening ☐ Follow-up Visits ☐ Medicine Compliance ☐ Lifestyle
Counselling ☐ ABHA Linkage
?કોર : /20
7.8 ચેપી રોગોkું Rૂ.યાંકન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- TB:- ☐ Presumptive TB શોધ ☐ Nikshay Follow-up ☐ Treatment Compliance
મેલેરયા / ડ(bM$ુ:- ☐ Fever Survey ☐ Larval Survey ☐ Source Reduction ☐ Dry Day ☐ IEC Activities
?કોર : /20
7.9 પરવાર ક.યાણ Rૂ.યાંકન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Eligible Couple Register ☐ OCP Distribution ☐ Condom Distribution ☐ IUCD Acceptance ☐
Sterilization Follow-up ☐ Unmet Need Tracking ☐ FP Counselling ☐ Adolescent Counselling ☐ Male Participation
☐ Reporting
?કોર : /20
44
7.10 શાળા આરોMય Rૂ.યાંકન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ School Health Screening ☐ WIFS અમલ ☐ Deworming ☐ Menstrual Hygiene ☐ Vision
Screening ☐ Hearing Screening ☐ Health Education ☐ Nutrition Awareness ☐ School Sanitation ☐ Referral
Tracking.
?કોર : /20
7.11 પાણી, ?વªછતા અને પયાFવરણ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ ‰ુ? પીવાfું પાણી ☐ ઘરગíîુ શૌચાલય ☐ žુDલામાં શૌચ=ુXત ગામ ☐ ઘન કચરો eયવ:થાપન
☐ zવાહO કચરો eયવ:થાપન ☐ Drainage System ☐ મŠછર િનયં~ણ ☐ !હ#ર :થળોની :વŠછતા ☐ „લાr:ટક =ુXત
અkભયાન ☐ હ<રયાèં ગામ
?કોર : /20
7.12 VHSNC Rૂ.યાંકન
Village Health Sanitation & Nutrition Committee
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ VHSNC રચાયેલ ☐ માિસક બેઠક ☐ કાયPવાહO નZધ ☐ Village Health Plan ☐ Untied Fund
ઉપયોગ ☐ Nutrition Activities ☐ Swachhta Activities ☐ Community Participation ☐ Social Audit ☐ Monitoring
Activities
?કોર : /20
7.13 IEC/BCC Rૂ.યાંકન
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ આરો'ય !Hૃિત કાયPQમો ☐ Village Health Day ☐ NCD Awareness ☐ TB Awareness ☐
Vector Control Awareness ☐ Nutrition Awareness ☐ School Awareness ☐ Digital IEC ☐ Community Meetings
☐ Behaviour Change Activities
?કોર : /20
7.14 ગામ આરોMય _ૂચકાંક (Village Health Index - VHI)
fે• વજન (%)
માતા આરો'ય 15
બાળ આરો'ય 15
પોષણ 10
NCD 10
રસીકરણ 10
45
fે• વજન (%)
પ<રવાર કDયાણ 10
:વŠછતા 10
VHSNC 10
IEC/BCC 10
‚ુલ = 100%
7.15 ગામ ?કોર]ગ અને ƒેડ]ગ
?કોર (%) ƒેડ
90–100 A+ ઉVમ ગામ
80–89 A žૂબ સાvું
70–79 B સાvું
60–69 C Uુધારાની જwર
<60 D ઉŠચ જોખમ ગામ
7.16 Red Flag Indicators
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- 🔴 માતા =ૃbWુ 🔴 િશ‰ુ =ૃbWુ 🔴 SAM બાળકો 🔴 સંhૂણP રસીકરણ < 85% 🔴 ANC Coverage <
80% 🔴 NCD Screening < 60% 🔴 TB દદº Lost to Follow-up 🔴 žુDલામાં શૌચ 🔴 ડ#o'Wુ/મેલે<રયા Xલ:ટર 🔴
VHSNC િનrBQય
7.17 Village Health Action Plan (VHAP)
સમ?યા કારણ કાયFવાહ: જવાબદાર સમયમયાFદા
રસીકરણ ઓˆં Dropout Head Count Survey ANM/ASHA 30 <દવસ
SAM ક#સ પોષણ અભાવ NRC Referral AWW 15 <દવસ
NCD Screening ઓછO IEC અભાવ િવશેષ અkભયાન CHO 30 <દવસ
7.18 THO માટ( ગામ Rુલાકાત દરિમયાન ખાસ tયાન આપવાના Rુ†ા
લોકો સાથે સીધી વાતચીત:- ગભFવતી માતાઓ, ધા•ી માતાઓ, કશોર:ઓ, NCD દદ‹ઓ, TB દદ‹ઓ, ASHA, સરપંચ
VHSNC સ²યો
દ?તાવેજ ચકાસણી:- Village Health Register, VHSNC Register, Death Register & VHND Register
ફ.ડ ચકાસણી:- ’ગણવાડO, શાળા, પાણીના ïોત, :વŠછતા ”:થિત, આરો'ય !Hૃિત z‡ૃિVઓ.
46
7.19 ƒામ આરોMય !ેVઠતા મોડ(લ
?વ?થ માતા → ?વ?થ બાળક → પોિષત પરવાર → ?વªછ ગામ → NCD Rુ1ત સમાજ → સશ1ત સRુદાય → આરોMયમય
તાCુકો
અtયાય 7 નો સારાંશ
qામ આરો'ય =ૂDયાંકન એ !હ#ર આરો'ય eયવ:થાનો સૌથી મહbવhૂણP અને પ<રણામલlી ભાગ છે. ગામ :તર# કરવામાં
આવેલ વૈyાિનક =ૂDયાંકન Jારા વા:તિવક આરો'ય સમ:યાઓ ઓળખી શકાય છે, આરો'ય સેવાઓની HુણવVામાં Uુધારો
લાવી શકાય છે અને ":વ:થ ગામ – :વ:થ તાdુકો – :વ:થ Hુજરાત" ના લ¡યને zા„ત કરO શકાય છે. THO માટ# ગામ
=ુલાકાત મા~ િનરOlણ નહ• પરંSુસ=ુદાય સાથે જોડાણ, સમ:યા િનરાકરણ અને આરો'ય પ<રવતPનfુંશ”XતશાળO સાધન
છે.
==============
47
અ4યાય – 8 : hુણવiા ખાતરE અને hુણવiા Lુધારણા
8.1 પરચય
HુણવVાWુXત આરો'ય સેવા એ મા~ સારવાર આપવાfું કાયP નથી, પરંSુ દદºને Uુરklત, અસરકારક, સમયસર, સમાન
અને માનવીય અkભગમ સાથે સેવા આપવાની સમq z<Qયા છે.
!હ#ર આરો'ય lે~માં HુણવVા ખાતરO (Quality Assurance - QA) અને HુણવVા Uુધારણા (Quality Improvement - QI) એ
આરો'ય સેવાઓને વ‚ુિવ{સનીય, પ<રણામલlી અને દદº ક#roƒત બનાવવાના =ુRય સાધનો છે.
ભારત સરકાર Jારા NQAS (National Quality Assurance Standards), Kayakalp, LaQshya, MusQan, Ayushman Arogya
Mandir Certification tવા િવિવધ HુણવVા કાયPQમો અમલમાં =ૂકવામાં આeયા છે.
તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO) માટ# HુણવVા eયવ:થાપન આરો'ય સં:થાઓની કામગીરOમાં સતત Uુધારો લાવવા માટ#
અbયંત મહbવhૂણP છે.
8.2 >ુણવKાની [યાSયા
િવ{ આરો'ય સં:થા (WHO) =ુજબ:
"HુણવVાWુXત આરો'ય સેવા એવી સેવા છે t દદºને જwરO આરો'ય પ<રણામો zા„ત કરાવે અને eયાવસાિયક ધોરણો
અfુસાર Uુરklત, અસરકારક અને સમયસર સેવા zદાન કર#."
8.3 >ુણવKા ખાતર:ના RુSય હ(mુઓ
1. દદ‹ _ુરfા _ુિનિŽત કરવી:- સારવાર દરિમયાન જોખમ ઘટાડ‡ું, Infection Control & Medication Safety
2. સેવા >ુણવKામાં _ુધારો:- Clinical Standards & Operational Standards
3. દદ‹ સંતોષ વધારવો:- સoમાનhૂણP eયવહાર અને રાહ જોવાનો સમય ઘટાડવો
4. આરોMય પરણામોમાં _ુધારો:- માતા =ૃbWુમાં ઘટાડો, િશ‰ુ =ૃbWુમાં ઘટાડો અને NCD િનયં~ણમાં Uુધારો
8.4 >ુણવKાના સાત Rૂળsૂત િસUાંતો
1. _ુરfા (Safety):- દદº અને :ટાફ માટ# જોખમ ર<હત સેવા
2. અસરકારકતા (Effectiveness):- વૈyાિનક hુરાવા આધા<રત સારવાર
3. સમયસર સેવા (Timeliness):- િવલંબ િવના સારવાર
4. કાયFfમતા (Efficiency):- ઉપલ—ધ સંસાધનોનો યો'ય ઉપયોગ
5. સમાનતા (Equity):- દર#કને સમાન સેવા
6. દદ‹ ક(dbcતતા (Patient-Centred Care):- દદºની જw<રયાતોfુંસoમાન
7. સતત _ુધારણા (Continuous Improvement):- િનયિમત સમીlા અને Uુધારો
48
8.5 NQAS (National Quality Assurance Standards)
ભારત સરકાર Jારા !હ#ર આરો'ય સં:થાઓ માટ# િવકસાવેલ HુણવVા ધોરણ.
NQAS ના 8 RુSય fે•ો
fે• વણFન
Service Provision સેવા HુણવVા
Patient Rights દદº અિધકાર
Inputs માનવ સંસાધન અને સાધનો
Support Services સહાયક સેવાઓ
Clinical Services •Xલિનકલ HુણવVા
Infection Control ચેપ િનયં~ણ
Quality Management HુણવVા eયવ:થાપન
Outcome પ<રણામો
8.6 Kayakalp કાયFZમ
Kayakalp નો હ(mુ:- :વŠછતા, ચેપ િનયં~ણ, કચરા eયવ:થાપન, દદº Uુિવધાઓ માં Uુધારો લાવવાનો છે.
Kayakalp ના RુSય fે•ો
A. Hospital Upkeep:- ☐ kબrDડsગ !ળવણી ☐ ફિન€ચર ☐ રંગરોગાન ☐ સાઇનેજ
B. Sanitation & Hygiene:- ☐ :વŠછ વોડP ☐ :વŠછ OPD ☐ :વŠછ ટોઇલેટ ☐ હાથ ધોવાની eયવ:થા
C. Waste Management:- ☐ BMW Segregation ☐ Colour Coding ☐ Needle Disposal ☐ CBWTF Linkage
D. Infection Control:- ☐ Hand Hygiene ☐ PPE ઉપયોગ ☐ Sterilization ☐ Disinfection
E. Support Services:- ☐ પાણી ☐ વીજળO ☐ Laundry ☐ Security
8.7 Infection Prevention & Control (IPC)
IPC ના RુSય ઘટકો
Hand Hygiene:- ☐ 5 Moments of Hand Hygiene ☐ Soap & Sanitizer ઉપલ—ધ
PPE Usage:- ☐ Gloves ☐ Mask ☐ Apron ☐ Face Shield
Biomedical Waste Management:- ☐ Segregation ☐ Transportation ☐ Disposal
Sterilization:- ☐ Autoclave ☐ Sterility Records ☐ Monitoring
49
8.8 Biomedical Waste Management
રંગ આધારત િવભાજન
રંગ કચરો
પીળો ચેપWુXત કચરો
લાલ „લાr:ટક કચરો
સફ#દ Sharps
વાદળO કાચ
ચકાસણી Rુ†ાઓ:- ☐ Colour Coding ☐ Segregation ☐ Barcode System ☐ Storage Area ☐ CBWTF Agreement
☐ Staff Training
8.9 દદ‹ _ુરfા (Patient Safety)
દદ‹ _ુરfા માટ(ના RુSય fે•ો:- ☐ યો'ય દદºની ઓળખ ☐ યો'ય દવા ☐ યો'ય મા~ા ☐ યો'ય સમય ☐ યો'ય
દ:તાવે–કરણ ☐ Incident Reporting ☐ Adverse Event Monitoring
8.10 >ુણવKા _ુધારણા (Quality Improvement - QI)
PDCA Cycle
PLAN - સમ:યા ઓળખો, DO - Uુધારાbમક પગલાં લો, CHECK - પ<રણામો ચકાસો, ACT - :થાયી Uુધારો અમલમાં =ૂકો
8.11 >ુણવKા _ૂચકાંકો (Quality Indicators)
માતા આરોMય:- ANC Coverage, Institutional Delivery & PNC Coverage
બાળ આરોMય:- Full Immunization & HBNC Coverage
NCD:- Screening Coverage & Follow-up Rate
>ુણવKા:- Kayakalp Score, NQAS Score & BMW Compliance
8.12 >ુણવKા ઓડટ ચેકeલ?ટ
Rુ†ો હા ના
SOP ઉપલ—ધ ☐ ☐
Citizen Charter Display ☐ ☐
Complaint Box ☐ ☐
Patient Feedback ☐ ☐
Quality Team રચાયેલ ☐ ☐
Internal Audit ☐ ☐
ATR ઉપલ—ધ ☐ ☐
50
8.13 THO >ુણવKા સમીfા ફોમ¶ટ
માિસક સમીfા
fે• ?કોર
:વŠછતા /20
IPC /20
BMW /20
દદº Uુરlા /20
NQAS /20
Kayakalp /20
ર#કોડP /20
Patient Satisfaction /20
‚ુલ : 160 >ુણ
8.14 >ુણવKા ?કોર]ગ
?કોર ƒેડ
90–100% A+
80–89% A
70–79% B
60–69% C
<60% D
8.15 Corrective Action Plan (CAP)
ખામી કારણ કાયFવાહ: સમયમયાFદા
BMW Segregation ખોðું તાલીમ અભાવ Training 15 <દવસ
Hand Hygiene ઓછO IEC અભાવ Awareness 7 <દવસ
Patient Feedback નબèં િસ:ટમ અભાવ Feedback System 30 <દવસ
8.16 THO માટ( Red Flag Indicators
🔴 Maternal Death 🔴 Infant Death 🔴 BMW િનયમોfું ઉDલંઘન 🔴 Needle Stick Injury 🔴 Fire Safety ખામી 🔴
Infection Outbreak 🔴 દવા :ટોક આઉટ 🔴 NQAS Score < 70% 🔴 Kayakalp Score < 70% 🔴 ગંભીર દદº ફ<રયાદ
8.17 આરોMય સં?થાની !ેVઠતા મોડ(લ
Leadership > Quality Culture > Patient Safety > Infection Control > Continuous Improvement > Centre of
Excellence
51
8.18 >ુણવKા ખાતર: સિમિત (Quality Assurance Committee)
અtયf:- તાdુકા આરો'ય અિધકારO
સ²યો:- મે<ડકલ ઓ<ફસર, CHO, FHW, :ટાફ નસP, ફામાPિસ:ટ, લેબ ટ#”Xનિશયન, ANM, ડ#ટા એoCO ઓપર#ટર
બેઠક:- દર મ<હને એક વખત
અtયાય 8 નો સારાંશ
HુણવVા ખાતરO અને HુણવVા Uુધારણા એ !હ#ર આરો'ય સેવાઓને mેBઠ બનાવવા માટ#ની સતત z<Qયા છે. NQAS,
Kayakalp, IPC, Biomedical Waste Management અને Patient Safety tવા ધોરણોના અસરકારક અમલીકરણ Jારા
આરો'ય સં:થાઓમાં ઉVમ HુણવVા, દદº સંતોષ અને આરો'ય પ<રણામોમાં નZધપા~ Uુધારો મેળવી શકાય છે. THO એ
HુણવVા સં:•ૃિત િવકસાવી દર#ક PHC, HWC અને સબ સેoટરને “Centre of Excellence” બનાવવા માટ# નેSૃbવ આપ‡ુંજોઈએ.
==============
52
અ4યાય – 9 : 0કો7રTગ અને ર){bક|ગ િસ0ટમ
9.1 પરચય
!હ#ર આરો'ય કાયPQમોની અસરકારકતા મા~ z‡ૃિVઓના અમલીકરણથી માપી શકાતી નથી. HુણવVા, કવર#જ, પ<રણામો
અને સં:થાકOય કામગીરOfુંવૈyાિનક =ૂDયાંકન જwરO છે.
:કો<ર_ગ અને ર#roકsગ િસ:ટમ Jારા તાdુકાની તમામ PHC, HWC, સબ સેoટર અને ગામોની કામગીરOfુંSુલનાbમક =ૂDયાંકન
કરO શકાય છે. આ િસ:ટમ નબળા િવ:તારો ઓળખવામાં, mેBઠ કામગીરOને zોbસાહન આપવામાં અને સંસાધનોના યો'ય
ઉપયોગમાં મદદwપ બને છે.
9.2 ?કોર]ગ િસ?ટમના RુSય હ(mુઓ
1. કામગીર:kું િનVપf Rૂ.યાંકન:- કાયPQમવાર કામગીરO, સં:થાવાર કામગીરO અને કમPચારO કામગીરO
2. જવાબદાર: વધારવી:- લ¡યાંકો સામે કામગીરO અને િનયિમત સમીlા
3. ?પધાFrમકતા િવકસાવવી:- PHC વŠચે હરOફાઈ અને HWC વŠચે હરOફાઈ
4. >ુણવKા _ુધારણા:- ગેપ ઓળખ અને CAP અમલીકરણ
9.3 ?કોર]ગના Rૂળsૂત િસUાંતો
પારદિશ`તા:- :પBટ માપદંડ અને સમાન =ૂDયાંકન
pુરાવા આધારત:- ર–:ટર, પોટPલ ડ#ટા અને <ફDડ વે<ર<ફક#શન
પરણામ આધારત:- મા~ z‡ૃિV નહ• અને વા:તિવક પ<રણામો
9.4 ?કોર]ગ માપદંડ
?કોર અથF
0 કામગીરO નથી
1 ’િશક કામગીરO
2 સંhૂણP કામગીરO
3 ઉb•ૃBટ કામગીરO (િવશેષ ઉપલ•—ધ)
9.5 30 કાયFZમો માટ( ?કોર]ગ „(મવકF
કાયFZમ મહKમ >ુણ
RMNCH+A 20
UIP 20
Mission Indradhanush 20
NTEP 20
Malaria 20
Dengue 20
Chikungunya 20
53
કાયFZમ મહKમ >ુણ
NCD 20
HWC 20
PM-JAY 20
ABHA 20
Poshan Abhiyan 20
Anemia Mukt Bharat 20
Family Welfare 20
RKSK 20
School Health 20
Mental Health 20
Tobacco Control 20
NPCBVI 20
ENT 20
NPHCE 20
AIDS Control 20
108 Service 20
104 Helpline 20
BMW Management 20
Kayakalp 20
AYUSH 20
Deworming 20
IEC/BCC 20
Public Health Governance 20
‚ુલ મહKમ >ુણ = 600
9.6 PHC Performance Index (PPI)
Rૂ.યાંકન fે•ો
fે• વજન (%)
RMNCH+A 15
UIP 10
NCD 10
TB 10
Quality Assurance 15
HWC Performance 10
Family Welfare 10
Data Quality 10
54
fે• વજન (%)
Governance 10
‚ુલ = 100%
PHC ƒેડ]ગ
?કોર (%) ƒેડ
90–100 A+
80–89 A
70–79 B
60–69 C
<60 D
9.7 HWC Performance Index (HPI)
RુSય _ૂચકાંકો
fે• >ુણ
CBAC Coverage 20
NCD Screening 20
ABHA Coverage 20
Teleconsultation 20
Drug Availability 20
Diagnostics 20
Outreach Activities 20
Data Reporting 20
Quality Standards 20
Community Participation 20
•ુલ = 200 Hુણ
9.8 Sub Centre Performance Index (SPI)
fે• >ુણ
ANC Coverage 20
Immunization 20
VHND 20
Family Welfare 20
NCD 20
Nutrition 20
ASHA Performance 20
55
fે• >ુણ
Records 20
Quality 20
Community Activities 20
•ુલ = 200 Hુણ
9.9 Village Health Index (VHI)
Rૂ.યાંકન fે•ો
fે• >ુણ
માતા આરો'ય 20
બાળ આરો'ય 20
રસીકરણ 20
પોષણ 20
NCD 20
:વŠછતા 20
VHSNC 20
IEC/BCC 20
પાણી Uુરlા 20
સ=ુદાય સહભાkગતા 20
‚ુલ = 200 >ુણ
9.10 THO Governance Performance Index (TGPI)
fે• >ુણ
Leadership 20
Programme Monitoring 20
Field Visits 20
HR Management 20
Financial Management 20
Data Quality 20
Quality Improvement 20
Community Engagement 20
Innovation 20
Outcome Achievement 20
‚ુલ = 200 >ુણ
56
9.11 માિસક ર(dbક…ગ િસ?ટમ
PHC Ranking
Zમ PHC નામ ?કોર ƒેડ
1
2
3
4
5
HWC Ranking
Zમ HWC નામ ?કોર ƒેડ
1
2
3
Sub Centre Ranking
Zમ Sub Centre ?કોર ƒેડ
1
2
3
9.12 િ•માિસક કામગીર: સમીfા
Top Performers:- 🟢 mેBઠ PHC 🟢 mેBઠ HWC 🟢 mેBઠ Sub Centre 🟢 mેBઠ ANM 🟢 mેBઠ ASHA
Low Performers:- 🔴 Low Performing PHC 🔴 Low Performing HWC 🔴 Low Performing Village
9.13 Red Flag Monitoring System
_ૂચકાંકોને િવશેષ aાથિમકતા આપવી: - 🔴 Maternal Death 🔴 Infant Death 🔴 Neonatal Death 🔴 Full Immunization
< 85% 🔴 ANC Coverage < 80% 🔴 HRP Follow-up નબèં 🔴 TB Lost to Follow-up 🔴 Dengue/Malaria Outbreak 🔴
SAM બાળકો 🔴 NCD Screening < 60% 🔴 ABHA Coverage < 50% 🔴 BMW Compliance Failure
9.14 Performance Dashboard
દર મ<હને THO Jારા નીચે =ુજબ ડ#શબોડP તૈયાર કરવો:
કાયFZમ w?થિત:- 🟢 Green = Target Achieved (>90%) 🟡 Yellow = Moderate (70–89%) 🔴 Red = Poor
(<70%)
Dashboard Components:- PHC Ranking, HWC Ranking, Village Ranking, Programme-wise Score, Human Resource
Status, Drug Stock Status, Quality Indicators & Red Flag Alerts
9.15 pુર?કાર અને aોrસાહન યોજના
તાCુકા ?તર(:- 🏆 mેBઠ PHC 🏆 mેBઠ HWC 🏆 mેBઠ Sub Centre 🏆 mેBઠ ANM 🏆 mેBઠ ASHA 🏆 mેBઠ Village
Health Committee
57
9.16 Corrective Action Monitoring
ખામી ?કોર કાયFવાહ: સમયમયાFદા w?થિત
ANC ઓછO 60% િવશેષ અkભયાન 30 <દવસ
NCD Coverage ઓછO 55% Screening Drive 30 <દવસ
9.17 Balanced Scorecard Approach
Service Delivery (25%)
Programme Performance (25%)
Quality Assurance (25%)
Community Satisfaction (25%)
9.18 Excellence Recognition Framework
ƒેડ માbયતા
A+ Centre of Excellence
A High Performing Unit
B Satisfactory Unit
C Improvement Required
D Intensive Support Required
9.19 THO Performance Review Calendar
મહનો RુSય સમીfા
એિzલ Annual Planning
ુલાઈ Q1 Review
ઓXટોબર Q2 Review
!oWુઆરO Q3 Review
માચP Annual Evaluation
અtયાય 9 નો સારાંશ
:કો<ર_ગ અને ર#roકsગ િસ:ટમ !હ#ર આરો'ય eયવ:થામાં જવાબદારO, પારદિશ€તા અને HુણવVા Uુધારણાfું શ”XતશાળO
સાધન છે. આ િસ:ટમ Jારા PHC, HWC, Sub Centre અને ગામોની કામગીરOfુંવૈyાિનક =ૂDયાંકન, Sુલનાbમક િવcલેષણ અને
સતત Uુધારણા શF બને છે. THO માટ# આ અ˜યાય તાdુકાની સમq આરો'ય eયવ:થાને પ<રણામલlી અને mેBઠતા
આધા<રત બનાવવાfુંમાગPદશPન hૂvું પાડ# છે.
Uૂ~
"Xkું માપન થાય છે તેkું _ુધારણ થાય છે; Xkું ર(dbક…ગ થાય છે તે !ેVઠતા તરફ આગળ વધે છે."
==============
58
અ4યાય – 10 : Lુધારા~મક કાયPયોજના (Corrective Action Plan - CAP)
10.1 પરચય
!હ#ર આરો'ય eયવ:થામાં િનરOlણ, મોિનટ<ર_ગ અને =ૂDયાંકનનો =ુRય હ#Sુ મા~ ખામીઓ શોધવાનો નથી પરંSુ તે
ખામીઓના =ૂળ કારણો ઓળખીને સમયબ? Uુધારાbમક પગલાંઅમલમાં=ૂકવાનો છે. આ z<Qયાને Corrective Action Plan
(CAP) કહ#વામાં આવે છે.
CAP એ એક eયવ”:થત અkભગમ છે t આરો'ય સં:થાઓ, !હ#ર આરો'ય કાયPQમો, PHC, HWC, Sub Centre અને ગામ :તર#
ઓળખાયેલી ખામીઓને •ૂર કરOને કામગીરOમાં સતત Uુધારો લાવે છે.
10.2 Corrective Action Plan ની [યાSયા
"Corrective Action Plan એ એવી દ?તાવે©‚ૃત aZયા છે Xમાં ઓળખાયેલી ખામી, તેના Rૂળ કારણો, _ુધારાrમક પગલાં,
જવાબદાર [યw1ત, સમયમયાFદા અને અkુસરણની િવગત સમાિવVટ હોય છે."
10.3 CAP ના RુSય હ(mુઓ
1. ખામીઓkું િનરાકરણ:- કામગીરOમાં રહ#લી ખામીઓ •ૂર કરવી અને HુણવVા Uુધારવી
2. Rૂળ કારણોની ઓળખ:- સમ:યાfુંસાÜુંકારણ શોધ‡ું અને hુનરાવતPન અટકાવ‡ું
3. જવાબદાર: ન·: કરવી:- જવાબદાર અિધકારOની ઓળખ અને સમયમયાPદા ન™O કરવી
4. સતત _ુધારણા:- PDCA Cycle અમલમાં =ૂકવી અને પ<રણામ આધા<રત કામગીરO
10.4 CAP aZયાના RુSય તબ·ા
Step 1 : સમ?યાની ઓળખ
ઉદાહરણ: ANC Coverage ઓછO, Full Immunization ઓˆં, NCD Screening ઓછO, TB Lost to Follow-up અને BMW
િનયમોfુંપાલન ન થ‡ું
Step 2 : માહતી એકિ•ત કરવી
માહતીના ¸ોત:- ☐ HMIS ☐ RCH Portal ☐ Nikshay ☐ ABHA Dashboard ☐ Field Visit ☐ Registers ☐
Community Feedback
Step 3 : Root Cause Analysis
સમ:યાના =ૂળ કારણો શોધવા.
10.5 Root Cause Analysis (RCA)
5 WHY Technique
સમ?યા - Full Immunization મા~ 75%
Why-1 - બાળકો સ~માં હાજર નથી. / Why-2 - ASHA Jારા યો'ય Mobilization નથી. / Why-3 - Due List અપડ#ટ નથી. /
Why-4 - Head Count Survey નથી થWું. / Why-5 - Supervision નબળO છે.
59
Rૂળ કારણ - િનયિમત Head Count Survey અને Supervision નો અભાવ
10.6 Fish Bone Analysis
RુSય કારણો
Man (માનવ સંસાધન):- :ટાફ અછત અને તાલીમનો અભાવ
Material:- દવા અછત અને રસી અછત
Method;- SOP નો અભાવ અને નબળO z<Qયા
Machine:- સાધનો ખરાબ
Management:-નબèં મોિનટ<ર_ગ
Environment:- •ુગPમ િવ:તાર અને :થળાંત<રત વ:તી
10.7 CAP ફોમ¶ટ
ખામી Rૂળ કારણ કાયFવાહ: જવાબદાર સમયમયાFદા w?થિત
ANC Coverage ઓછO ઘર =ુલાકાત ઓછO િવશેષ સવô ANM/FHW 30 <દવસ ચાdુ
NCD Screening ઓછO CBAC અ‚ૂvું Screening Drive CHO 15 <દવસ hૂણP
Vaccine Stock Out ઈoડ#oટ મોáું સમયસર ઈoડ#oટ MO 7 <દવસ ચાdુ
10.8 કાયFZમવાર CAP
RMNCH+A
સામાbય ખામીઓ:- ANC નZધણી ઓછO, HRP Tracking નબળO અને PNC Visits અ‚ૂરO
CAPA:- ☐ HRP Line Listing ☐ PMSMA Review ☐ Home Visit Monitoring ☐ High Risk Tracking
UIP
સામાbય ખામીઓ:- Dropout Rate વ‚ુ અને Full Immunization ઓˆં
CAPA:- ☐ Head Count Survey ☐ Due List અપડ#ટ ☐ Special Immunization Drive ☐ ASHA Mobilization
NTEP
સામાbય ખામીઓ:- TB Notification ઓછO અને Treatment Default
CAPA:- ☐ Contact Tracing ☐ Nikshay Review ☐ Home Visit ☐ Nutritional Support
NCD
સામાbય ખામીઓ:- Screening Coverage ઓછO અને Follow-up Gap
CAPA:- ☐ CBAC Completion ☐ Special Screening Camp ☐ Medicine Compliance Tracking ☐ Home Visits
60
10.9 PHC ?તર CAPA
ઇb„ા?W1ચર:- ☐ પાણી સમ:યા ☐ વીજળO સમ:યા ☐ ટોઇલેટ !ળવણી ☐ Signage
માનવ સંસાધન:- ☐ ખાલી જ'યા ભરવી ☐ તાલીમ આયોજન ☐ Duty Roster ☐ Supportive Supervision
દવા અને લો,જd?ટ1સ;- ☐ Stock Monitoring ☐ Buffer Stock ☐ Expiry Monitoring ☐ Indent Review
10.10 HWC ?તર CAP
RુSય Rુ†ાઓ:- ☐ ABHA Coverage ☐ NCD Screening ☐ Teleconsultation ☐ CBAC Coverage ☐ Community
Activities
કાયFવાહ::- Weekly Review, Village Mapping, Outreach Sessions and IEC Campaign
10.11 Sub Centre ?તર CAP
RુSય Rુ†ાઓ:- ☐ VHND નબºં ☐ ANC Coverage ઓછ: ☐ Family Planning Coverage ઓછ: ☐ ASHA Meeting
અિનયિમત
કાયFવાહ::- FHW / ANM Supervision, ASHA Training, VHND Monitoring & Due List Verification
10.12 Village Health CAP
સમ?યાઓ:- ☐ SAM Cases ☐ Low Immunization ☐ Open Defecation ☐ NCD Screening Gap ☐ VHSNC
િનrBQય
કાયFવાહ::- ☐ Village Health Plan ☐ Gram Sabha Review ☐ IEC Campaign ☐ VHSNC Reactivation
10.13 CAP Priority Matrix
aાથિમકતા વણFન
High Maternal Death, Outbreak
Medium Low Coverage
Low Documentation Issues
High Priority Issues:- 🔴 Maternal Death 🔴 Infant Death 🔴 Disease Outbreak 🔴 Vaccine Stock Out 🔴 Drug Stock
Out 🔴 TB Default
10.14 SMART Action Plan
દર#ક CAPA હોવો જોઈએ: SMART
S – Specific – ચો™સ, M – Measurable - માપી શકાય તેવો, A – Achievable – સા˜ય, R – Relevant – સંબંિધત, T – Time
Bound – સમયમયાP<દત
61
10.15 CAPA Monitoring Register
CAP નંબર Rુ†ો જવાબદાર Target Date w?થિત
CAPA-01 ANC Gap ANM 30 <દવસ ચાdુ
CAPA-02 NCD Screening CHO 15 <દવસ hૂણP
10.16 THO CAP Review Framework
સા½તાહક સમીfા - High Priority Issues
માિસક સમીfા - PHC CAP Status
િ•માિસક સમીfા - Programme-wise CAP
વાિષ`ક સમીfા - Outcome Evaluation
10.17 CAP Success Indicators
માતા અને બાળ આરોMય:- ✅ ANC Coverage >95% & ✅ Institutional Delivery >95%
UIP:- ✅ Full Immunization >95%
NCD:- ✅ Screening >90%
TB:- ✅ Treatment Success >90%
Quality:- ✅ Kayakalp >80%, ✅ BMW Compliance 100%
10.18 Red Flag Escalation System
?તર કાયFવાહ:
PHC MO Jારા કાયPવાહO
તાdુકા THO સમીlા
‹જDલા CDHO સમીlા
રાiય િવશેષ મોિનટ<ર_ગ
10.19 Continuous Quality Improvement (CQI)
સમ:યા ઓળખ > =ૂલ કારણ શોધ > CAP તૈયાર કરો > અમલીકરણ > મોિનટ<ર_ગ > =ૂDયાંકન > સતત Uુધારો
10.20 અtયાય 10 નો સારાંશ
Corrective Action Plan (CAP) એ !હ#ર આરો'ય eયવ:થામાં HુણવVા Uુધારણાfું સૌથી શ”XતશાળO સાધન છે. િનરOlણ
દરિમયાન ઓળખાયેલી ખામીઓના =ૂળ કારણો શોધી, સમયમયાPદા સાથે જવાબદાર અિધકારOઓને સZપીને અને િનયિમત
અfુસરણ Jારા આરો'ય સેવાઓમાં નZધપા~ Uુધારો લાવી શકાય છે.
62
THO માટ# CAP મા~ દ:તાવેજ નથી પરંSુ"સમ?યાથી ઉક(લ _ુધીની [યવw?થત યા•ા" છે, t તાdુકાની આરો'ય સેવાઓને
mેBઠતા તરફ દોરO !ય છે.
_ૂ•
"ખામી ઓળખો → કારણ સમજો → કાયFવાહ: કરો → પરણામ મેળવો → સતત _ુધારો કરો."
==============
63
અ4યાય – 11 : THO માિસક સમીNા ડ)શબોડP
11.1 પરચય
આ‚ુિનક !હ#ર આરો'ય eયવ:થામાં મા~ અહ#વાલો મેળવવા hૂરSું નથી, પરંSુ મા<હતીfું િવcલેષણ કરOને યો'ય િનણPયો
લેવા જwરO છે. THO માિસક સમીlા ડ#શબોડP તાdુકાના તમામ !હ#ર આરો'ય કાયPQમો, PHC, HWC, સબ સેoટર અને ગામોની
કામગીરOfુંએકO•ૃત kચ~ zદાન કર# છે.
ડ(શબોડFનો RુSય હ(mુ: કામગીરOની વા:તિવક ”:થિત !ણવી, નબળા િવ:તારો ઓળખવા, સમયસર Uુધારાbમક કાયPવાહO
કરવી અને પ<રણામ આધા<રત શાસન Uુિનિ‘ત કર‡ું
11.2 THO ડ(શબોડFના RુSય હ(mુઓ
1. Real-Time Monitoring:- કાયPQમોની ”:થિત, આરો'ય Uૂચકાંકો અને Red Flag Indicators
2. Decision Support System:- hુરાવા આધા<રત િનણPયો અને સંસાધનોfુંયો'ય િવતરણ
3. Performance Management:- PHC Ranking, HWC Ranking & Sub Centre Ranking
4. Accountability:- જવાબદારO ન™O કરવી અને CAP Monitoring
11.3 THO માિસક ડ(શબોડFના RુSય ઘટકો
A. Taluka Health Summary
_ૂચકાંક w?થિત
•ુલ વ:તી
•ુલ PHC
•ુલ HWC
•ુલ Sub Centre
•ુલ ASHA
•ુલ ANM
•ુલ ગામો
•ુલ VHSNC
B. માતા આરોMય ડ(શબોડF
KPI Target Achievement Status
ANC Registration 100%
First Trimester ANC 100%
HRP Tracking 100%
Institutional Delivery >95%
PNC Coverage 100%
Maternal Death 0
64
િવPલેષણ:- 🟢 >90% = સાvું 🟡 70-89% = Uુધારાની જwર 🔴 <70% = તાbકાkલક કાયPવાહO
C. બાળ આરોMય અને રસીકરણ
KPI Target Achievement
Full Immunization >95%
HBNC Coverage 100%
HBYC Coverage 100%
Vitamin-A Coverage >95%
Dropout Rate <5%
IMR ઘટાડો
D. પોષણ ડ(શબોડF
KPI Target
SAM Children Follow-up 100%
MAM Children Follow-up 100%
IFA Coverage >95%
WIFS Coverage >90%
NRC Referral 100%
E. NCD ડ(શબોડF
KPI Target
CBAC Coverage 100%
30+ Screening >90%
Hypertension Screening >90%
Diabetes Screening >90%
Oral Cancer Screening >90%
NCD Follow-up >90%
F. TB (NTEP) ડ(શબોડF
KPI Target
Presumptive TB Examination 100%
Notification Rate 100%
Nikshay Entry 100%
Contact Tracing 100%
Treatment Success >90%
65
G. Vector Borne Disease Dashboard
Malaria:- API, ABER & Positive Cases
Dengue:- Suspected Cases, Confirmed Cases & Larval Index
Chikungunya:- Cases & Outbreak Status
H. Family Welfare Dashboard
KPI Target
Eligible Couple Coverage 100%
IUCD Acceptance વધારો
Sterilization લ¡યાંક =ુજબ
OCP Distribution 100%
Condom Distribution 100%
I. RKSK & School Health Dashboard
KPI Target
WIFS Coverage >90%
Menstrual Hygiene Coverage >90%
School Screening 100%
Peer Educator Sessions 100%
J. Mental Health Dashboard
KPI Target
Screening Coverage >90%
Tele-MANAS Referrals 100%
Follow-up Cases 100%
K. HWC Performance Dashboard
KPI Target
ABHA Generation >90%
Teleconsultation િનયિમત
NCD Screening >90%
CBAC Coverage 100%
Drug Availability 100%
L. Quality Dashboard
KPI Target
Kayakalp Score >80%
NQAS Score >80%
BMW Compliance 100%
66
KPI Target
Hand Hygiene Compliance >90%
Patient Satisfaction >90%
11.4 PHC Ranking Dashboard
Rank PHC Name Score Grade
1
2
3
4
5
Top Performing PHCs:- 🏆 PHC – 1 🏆 PHC – 2 🏆 PHC – 3
Low Performing PHCs:- 🔴 PHC – 1 🔴 PHC – 2 🔴 PHC – 3
11.5 HWC Ranking Dashboard
Rank HWC Name Score
1
2
3
11.6 Sub Centre Ranking Dashboard
Rank Sub Centre Score
1
2
3
11.7 Village Health Ranking
Rank Village VHI Score
1
2
3
11.8 Red Flag Dashboard
Maternal & Child Health:- 🔴 Maternal Death 🔴 Infant Death 🔴 Neonatal Death
Disease Control:- 🔴 Dengue Outbreak 🔴 Malaria Outbreak 🔴 TB Default 🔴 HIV Positive Cluster
NCD:- 🔴 Screening <60% 🔴 Medicine Stock Out
Quality:- 🔴 BMW Non-Compliance 🔴 Infection Outbreak 🔴 Fire Safety Risk
67
11.9 Human Resource Dashboard
Category Required Available Vacancy
MO
CHO
ANM
MPHW
Staff Nurse
LT
11.10 Drug & Vaccine Dashboard
Essential Drugs:- 🟢 Available 🟡 Low Stock 🔴 Stock Out
Vaccines:- BCG, OPV, Pentavalent, MR & Td
Stock Status
Item Status
Vaccine
IFA
ORS
Zinc
NCD Drugs
11.11 Financial Dashboard
યોજના બXટ ખચF બાક:
NHM
VHSNC
Untied Fund
11.12 Corrective Action Plan Dashboard
CAP No. Issue Responsible Status
01 ANC Gap ANM Ongoing
02 NCD Gap CHO Completed
11.13 THO Monthly Review Meeting Format
ભાગ – 1 - Previous ATR Review
ભાગ – 2 - Programme-wise Review
ભાગ – 3 - PHC Performance Review
ભાગ – 4 - Red Flag Discussion
ભાગ – 5 - Corrective Action Plan
ભાગ – 6 - Best Practices Sharing
68
11.14 Best Practices Dashboard
દર મહને: 🏆 mેBઠ PHC 🏆 mેBઠ HWC 🏆 mેBઠ ANM 🏆 mેBઠ ASHA 🏆 mેBઠ ગામ
11.15 THO Executive Scorecard
fે• ?કોર
Programme Performance /100
PHC Performance /100
Quality Assurance /100
Financial Management /100
Governance /100
‚ુલ = 500
ƒેડ]ગ
?કોર ƒેડ
450–500 A+
400–449 A
350–399 B
300–349 C
<300 D
11.16 Decision Support Matrix
w?થિત કાયFવાહ:
Green (>90%) Maintain
Yellow (70–89%) Improve
Red (<70%) Immediate Action
11.17 THO Excellence Dashboard Model
DATA>ANALYSIS>DECISION>ACTION>MONITORING>IMPROVEMENT>EXCELLENCE
11.18 વાિષ`ક આરોMય કામગીર: Rૂ.યાંકન
RુSય fે•ો:- ✅ માતા આરો'ય ✅ બાળ આરો'ય ✅ પોષણ ✅ NCD ✅ TB ✅ Quality ✅ Governance ✅
Community Participation
69
11.19 અtયાય 11 નો સારાંશ
THO માિસક સમીlા ડ#શબોડP તાdુકા આરો'ય eયવ:થાfું“કમાoડ અને કંCોલ સેoટર” છે. ડ#શબોડP Jારા તમામ !હ#ર આરો'ય
કાયPQમો, PHC, HWC, Sub Centre અને ગામોની કામગીરOfુંએકO•ૃત િવcલેષણ શF બને છે. આ િસ:ટમ THO ને સમયસર
િનણPય લેવા, Red Flag =ુ¹ાઓ પર કાયPવાહO કરવા, CAP fું અfુસરણ કરવા અને સમq તાdુકાને આરો'ય mેBઠતા તરફ
દોરO જવામાં મદદwપ બને છે.
_ૂ•
"ડ(ટા િવના િનણFય મા• અeભaાય છે; ડ(શબોડF આધારત િનણFય uહ(ર આરોMય !ેVઠતાનો આધાર છે."
==============
70
પ7રિશfટો (Annexures)
પરચય
આ મેoWુઅલના પ<રિશBટો (Annexures) તાdુકા આરો'ય અિધકારO (THO), મે<ડકલ ઓ<ફસર (MO), CHO, ANM, LHV,
MPHW તથા !હ#ર આરો'ય કાયPQમોના Uુપરવાઇઝરો માટ# eયવહાvુ (Practical) સાધન તરOક# તૈયાર કરવામાં આeયા છે.
આ પ<રિશBટોનો હ#Sુ:
• <ફDડ િનરOlણમાં એકwપતા લાવવી
• દ:તાવે–કરણ સરળ બનાવ‡ું
• મોિનટ<ર_ગને પ<રણામલlી બનાવ‡ું
• :કો<ર_ગ અને ર#roકsગમાં પારદિશ€તા !ળવવી
• HુણવVા Uુધારણાને zોbસાહન આપ‡ું
પ7રિશfટ – 1 - THO PHC Aુલાકાત ફોમP
સામાbય માહતી
Rુ†ો િવગતો
PHC નામ
તાdુકો
તારOખ
MO નામ
=ુલાકાતી અિધકારO
િનર:fણ fે•ો
fે• >ુણ
માનવ સંસાધન /20
ઇoxા:CXચર /20
OPD/IPD /20
Pharmacy /20
Laboratory /20
Cold Chain /20
RMNCH+A /20
UIP /20
NCD /20
71
fે• >ુણ
Quality /20
‚ુલ ?કોર ______ / 200 ƒેડ:- ☐ A+ ☐ A ☐ B ☐ C ☐ D
પ7રિશfટ – 2 - HWC િનરENણ ફોમP
Rુ†ો હા ના
CHO હાજર ☐ ☐
ABHA Generation ☐ ☐
CBAC hૂણP ☐ ☐
NCD Screening ☐ ☐
Teleconsultation ☐ ☐
Drug Availability ☐ ☐
VHND આયોજન ☐ ☐
Outreach Activities ☐ ☐
Reporting ☐ ☐
?કોર _______ / 100
પ7રિશfટ – 3 Sub Centre િનરENણ ફોમP
RુSય ચકાસણી:- ☐ ANC ☐ PNC ☐ Immunization ☐ VHND ☐ Family Welfare ☐ NCD ☐ Nutrition ☐ ASHA
Meeting ☐ Registers ☐ Reporting
‚ુલ ?કોર _______ / 100
પ7રિશfટ – 4 ગામ આરો>ય Aૂયાંકન ફોમP
ગામની મા<હતી
Rુ†ો િવગતો
ગામ
વ:તી
ASHA
AWW
VHSNC
72
RુSય _ૂચકાંકો
_ૂચકાંક w?થિત
ANC
Immunization
Nutrition
NCD
Sanitation
Drinking Water
Village Health Index _______ %
પ7રિશfટ – 5 30 કાયPQમોની સંકRલત ચેકRલ0ટ
કાયFZમ ?કોર
RMNCH+A /20
UIP /20
NTEP /20
NCD /20
PM-JAY /20
ABHA /20
Poshan /20
RKSK /20
Mental Health /20
AYUSH /20
‚ુલ = 600
પ7રિશfટ – 6 Corrective Action Plan (CAP) Register
Zમ ખામી Rૂળ કારણ કાયFવાહ: જવાબદાર સમયમયાFદા w?થિત
પ7રિશfટ – 7 ATR (Action Taken Report) Register
તાર:ખ Rુ†ો કાયFવાહ: જવાબદાર w?થિત
પ7રિશfટ – 8 PHC ર){bક|ગ ફોમyટ
Zમ PHC ?કોર ƒેડ
1
2
3
73
પ7રિશfટ – 9 HWC ર){bક|ગ ફોમyટ
Zમ HWC ?કોર ƒેડ
1
2
3
પ7રિશfટ – 10 Sub Centre ર){bક|ગ ફોમyટ
Zમ Sub Centre ?કોર ƒેડ
1
2
3
પ7રિશfટ – 11 vેfઠ /થાઓ (Best Practices) દ0તાવેsકરણ ફોમP
શીષPક
સમ:યા
નવીનતા
અમલીકરણ
પ<રણામ
ફોટોqાõસ
☐ જોડ#લ
પ7રિશfટ – 12 Maternal Death Review Checklist
☐ ANC !ૂણ$ ☐ HRP ઓળખ ☐ Referral સમયસર ☐ Delivery Details ☐ Cause of Death Analysis
☐ Corrective Measures
પ7રિશfટ – 13 Infant Death Review Checklist
☐ Birth Weight ☐ Immunization Status ☐ Feeding Practices ☐ Referral History ☐ Cause Analysis ☐
Action Plan
પ7રિશfટ – 14 Outbreak Investigation Format
રોગ
74
ગામ
ક#સોની સંRયા
કારણ
િનયં~ણ પગલાં
પ7રિશfટ – 15 માિસક THO સમીNા બેઠક ફોમyટ
એજbડા:- 1. ATR Review, 2. Programme Review, 3. PHC Ranking, 4. HWC Ranking, 5. Red Flag Review,
6. CAP Review, 7. Best Practices, 8. આગામી મ<હનાની યોજના
પ7રિશfટ – 16 THO 7ફડ િવRઝટ ડાયરE
તાર:ખ ?થળ RુSય અવલોકન CAP ATR
પ7રિશfટ – 17 Red Flag Monitoring Register
માતા =ૃbWુ, િશ‰ુ =ૃbWુ, TB Default, Dengue Outbreak, Vaccine Stock Out, Drug Stock Out, Staff Vacancy, BMW Non-
Compliance, etc.
પ7રિશfટ – 18 THO Public Health Excellence Scorecard
fે• >ુણ
Governance 100
Programme Performance 100
Quality 100
Community Participation 100
Innovation 100
‚ુલ = 500
પ7રિશfટ – 19 વાિષ€ક આરો>ય કામગીરE અહ)વાલ ફોમyટ
િવભાગો:- • Executive Summary, • Programme Performance, • PHC Ranking, • HWC Ranking, • Village Health
Index, • Financial Performance, • Quality Indicators, • Success Stories, • Challenges Future Roadmap.
75
પ7રિશfટ – 20 :હ)ર આરો>ય vેfઠતા /િત‚ા
"¿ું uહ(ર આરોMય અિધકાર: તર:ક( aામાeણકતા, પારદિશ`તા, >ુણવKા, દદ‹ _ુરfા અને સRુદાય ક.યાણના િસUાંતોને
અkુસર:શ. દર(ક નાગરકને >ુણવKા$ુ1ત આરોMય સેવા મળે તે માટ( સતત aયrનશીલ રહ:શ અને ?વ?થ તાCુકો – ?વ?થ
સમાજ – ?વ?થ >ુજરાતના િનમાFણ માટ( સમિપ`ત રહ:શ."
==============
76
સંક$લત 'હ)ર આરો-ય કાય01મ 3ે5ઠતા 7)મવક0 (રા59:ય
આરો-ય કાય01મોના 30 <ુ>ય કામગીર: <ુAાઓ માટ)
Dયાપક માગ0દિશIકા)
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100