SlideShare a Scribd company logo
Trường đại học công nghệ Đồng NaiTrường đại học công nghệ Đồng Nai
MÔN:SINH HỌC ĐẠIMÔN:SINH HỌC ĐẠI
CƯƠNGCƯƠNG
CHỦ ĐỀ CƠ THỂ ĐỘNG VẬTCHỦ ĐỀ CƠ THỂ ĐỘNG VẬT
GVHD:NGUYỄN VĂN TÚGVHD:NGUYỄN VĂN TÚ
LỚP: 15DHO1LỚP: 15DHO1
NHÓM: 2NHÓM: 2
Chương : Sinh học cơ thể động vật
1. Tổ chức cơ thể động vật
1.1. Cấu trúc tế bào, mô
1.2. Các hệ cơ quan
2. Quá trình trao đổi và chuyển hoá vật chất
2.1. Tiêu hoá
2.2. Hô hấp
2.3. Bài tiết
2.4. Tuần hoàn
2.5. Trao đổi năng lượng
3. Quá trình sinh sản
3.1. Cơ quan sinh dục
3.2. Các hình thức sinh sản
1. Tổ chức cơ thể động vật
a. Biểu mô
Các tế bào biểu mô thường được chia làm 3
loại:
• Tế bào lát có dạng đĩa mỏng, dẹp
• Tế bào khối có dạng hình khối (quan sát
trên lát cắt dọc) hoặc hình lục giác (quan
sát trên lát cắt ngang)
• Tế bào trụ có dạng hình chữ nhật (quan
sát lát cắt ngang).
Vị trí của biểu mô
Biểu mô lát đơn
Có ở vùng túi khí của phổi, thận, bao tim, mạch
máu và mạch bạch huyết
Cho phép các vật chất đi qua bằng cách thẩm
thấu và lọc
Biểu mô trụ đơn
Hiện diện tại ống thận, ống dẫn của các tuyến và
bề mặt của buồng trứng
Có chức năng tiết và hấp thu
Biểu mô cột đơn
Hiện diện ở ống tiêu hoá, túi mật và ống tiết
của một vài tuyến
Hấp thu và tiết enzym
Biểu mô trụ tầng giả
Hiện diện ở vùng phế quản, tử cung
Đẩy dịch nhầy hoặc tế bào sinh sản bằng các
lông mao
Biểu mô khối tầng
Hiện diện ở vùng thực quản, âm đạo, miệng,
bề mặt da
Bảo vệ các mô bên dưới khỏi sự trầy xướt
Tế bào mô mỡ
Có ở quanh thận, dưới da, trong xương, trong
ổ bụng, tuyến vú
Cung cấp năng lượng, bảo vệ thân nhiệt,
chống đỡ và bảo vệ các cơ quan
b. Mô liên kết
Mô liên kết thường được chia làm 4 loại:
• Máu và bạch huyết (gọi chung là mô mạch)
• Mô liên kết thật
• Mô sụn
• Mô xương.
Ba loại sau đôi khi còn được gọi là mô nâng đỡ
– Máu và bạch huyết: là các mô liên kết không điển
hình với chất cơ bản lỏng
– Mô liên kết thật: thường khác biệt về cấu trúc
nhưng chất cơ bản luôn luôn chứa một số sợi
Mô liên kết mềm
Có nhiều bên dưới biểu mô
Bao quanh và làm đệm cho các cơ quan
Mô liên kết sợi
Hiện diện dưới da, ống tiêu hoá, bao quanh cơ
quan và các khớp
Tăng độ bền cấu trúc
Sụn trong
Hình thành từ phôi bào, bao bọc các đầu
xương, khí quản, hầu, mũi
Bảo vệ và gia cố cho các cơ quan trên
Sụn dẻo
Có ở tai trong và nắp thanh quản
Duy trì cấu trúc và tính mềm dẻo linh hoạt của
các cơ quan trên
Sụn liên kết
Đĩa sụn giữa các đốt sống, đầu gối và mu
Hấp thu và giảm các chấn động
Mô xương
Cố định, bảo vệ hệ thống cơ xương, tích trữ
canxci và chất béo, sản sinh các tế bào máu
Cấu tạo mô xương của người
Máu
Máu là một dạng của mô liên kết, chúng tồn
tại trong các mạch máu
Vận chuyển O2, CO2, dinh dưỡng, khoáng,
nước, vitamin, hormon và nhiếu chất hoà tan
khác
Tỉ lệ các thành phần tròng máu
Tế bào hồng cầu trong máu người
Các loại tế bào bạch cầu của máu
Hoàng caàu laø moät trong 3 loaïi teá baøo
quan troïng cuûa maùu, coù soá löôïng
lôùn nhaát. ÔÛ ngöôøi Vieät Nam bình
thöôøng coù khoaûng 3,8 – 4,2 trieäu teá
baøo hoàng caàu /mm3 maùu.
Hoàng caàu caù, löôõng theâ, boø saùt,
chim coù hình baàu duïc vaø coù nhaân.
Hoàng caàu laïc ñaø, nai cuõng hình baàu
duïc, coøn ña soá thuù khaùc thì hình ñóa
troøn, 2 maët loõm vaøo nhôø ñoù maø
taêng dieän tieáp xuùc vôùi O2 trong
maùu taêng 1,63 laàn so vôùi moät khoái
hình caàu coù cuøng ñöôøng kính
• Baïch caàu laø nhöõng teá baøo maùu coù
nhaân coù hình daùng bieán ñoåi vaø di ñoäng
ñöôïc. Baïch caàu coù vai troø raát quan troïng
trong cô cheá baûo veä cô theå thoâng qua
chöùc naêng thöïc baøo vaø caùc phaûn öùng
mieãn dòch. Soá löôïng baïch caàu ít hôn raát
nhieàu so vôùi hoàng caàu vaø soá löôïng naøy
thöôøng oån ñònh. Soá löôïng baïch caàu khaùc
nhau ôû caùc loaøi vaø thay ñoåi phuï thuoäc
vaøo ñieàu kieän beänh lyù, sinh lyù.
• ÔÛ ngöôøi bình thöôøng coù khoaûng 6000 –
8000 baïch caàu/mm3 maùu. ÔÛ heo coù
khoaûng 20.000 baïch caàu/mm3 maùu, ôû
traâu: 13.000 baïch caàu/mm3 maùu, ôû gaø:
c. Mô cơ
Ở động vật có xương sống có 3 loại mô cơ:
• Cơ xương (còn gọi là cơ vân): có vai trò trong
các cử động tùy ý.
• Cơ trơn chịu trách nhiệm trong phần lớn các cử
động không tùy ý của các nội quan.
• Cơ tim: là thành phần cấu tạo của tim.
Mô cơ xương
Tham gia vào sự di chuyển và vận động của
cơ thể
Cấu trúc
bắp cơ
Mô cơ trơn
Có ở vách các cơ quan rỗng
Đẩy các dưỡng chất cũng như các chất bài
tiết
Cơ trơn trong
hệ tiêu hoá
Mô cơ tim
Hiện diện ở thành tim
Co bóp và đẩy dòng máu từ tim vào hệ tuần
hoàn
Cơ tim trong cấu trúc tim
Mô thần kinh
Các tế bào thần kinh dễ dàng thu nhận kích
thích và dẫn truyền xung động rất nhanh.
Mỗi tế bào có cấu tạo gồm một thân tế bào
có chứa nhân và một hoặc nhiều phần kéo
dài gọi là các sợi
Các dây nơ-ron thần kinh
Các nơron thần kinh (ảnh chụp)
2. Các hệ cơ quan
Các hệ cơ quan chính và chức năng chung của
chúng được tóm tắt như sau:
1. Hệ tiêu hóa: xử lý và hấp thu các chất dinh
dưỡng
2. Hệ hô hấp: có vai trò trong quá trình trao đổi
khí, thu nhận oxy và thải CO2
3. Hệ tuần hoàn: là hệ thống chuyên chở bên
trong của động vật
4. Hệ bài tiết: phóng thích các chất thải do sự
chuyển hóa, điều hòa các thành phần hóa
học của dịch cơ thể.
Các hệ cơ quan
5. Hệ nội tiết: các tuyến và các hormone của
chúng có vai trò quan trọng trong việc kiểm
soát nội môi.
6. Hệ thần kinh: một hệ thống kiểm soát trong
việc điều phối chức năng của một động vật
đa bào phức tạp
7. Hệ xương: giúp nâng đỡ và xác định hình
dạng ở một số động vật.
8. Hệ cơ: có vai trò quan trọng trong chuyển
động của động vật
9. Hệ sinh dục: có vai trò trong việc sản sinh
ra các cá thể mới.
Quá trình trao đổi và chuyển hoá
Các sinh vật dị dưỡng (trong đó
có con người) không thể tự tạo ra
những hợp chất cao năng lượng từ
các nguyên liệu vô cơ.
Chúng phải thu nhận các chất
giàu năng lượng có sẵn để duy trì và
tăng trưởng
Hệ Tiêu hoá
• Ống tiêu hóa dài khoảng 9m
• Xoang miệng có các răng giữ
nhiệm vụ nghiền thức ăn
• Thực quản chạy từ miệng xuống
đến dạ dày
• Dạ dày nằm hơi lệch về phía trái
• Ruột non là nơi hầu hết các hoạt
động tiêu hóa và hấp thu xảy ra
• Ruột già tái hấp thu nước được
sử dụng trong quá trình tiêu hóa
Các giai đoạn của quá trình tiêu hoá
Giai đoạn đầu tiên của quá trình tiêu hóa là sự thu nhận
thức ăn (ingestion).
Giai đoạn thứ hai là sự tiêu hóa (digestion). Ðó là quá
trình phá vỡ thức ăn thành những phân tử nhỏ đủ cho
cơ thể hấp thu.
Giai đoạn thứ ba là sự hấp thu (absorption), các tế bào
động vật thu nhận các phân tử nhỏ nhu acid amin,
đường đơn, acid béo... từ các ngăn tiêu hóa.
Sau cùng, sự thải bã (elimination) xảy ra, các vật liệu
không tiêu hóa được đưa ra khỏi các ngăn tiêu hóa.
Hệ tiêu hóa sinh vật đơn bào
Hệ tiêu hóa của trùng đất
Hệ tiêu hoá của lớp cá
Hệ tiêu hoá của lưỡng cư
Hệ tiêu hoá của bò sát
Hệ tiêu hoá của chim
Hệ tiêu hóa của động vật nhai lại (ruminant)
Hệ tiêu hóa người
Sơ đồ hệ tiêu hóa
ở người
Hệ hô hấp
• Không khí vào phổi qua mũi vào xoang mũi
• Xoang mũi dẫn vào hầu (pharynx) rồi đến thanh
quản (larynx) có vách bằng sụn.
• Từ thanh quản, không khí đi ngang qua khí quản
(trachea). Khí quản phân nhánh thành 2 phế
quản (bronchi)
• Trong phổi, phế quản phân nhánh nhiều lần
thành các ống nhỏ hơn gọi là tiểu phế quản
(bronchioles).
• Cuối cùng các phế quản nhỏ nhất đi vào các
phế nang (aveoli)
Bề mặt hô hấp
Các kiểu bề mặt hô hấp ở động vật
A. Da B. Mang C. Ống khí D.
Hô hấp của động vật thân mềm
Mang cá
Mang là phần uốn cong ra ngoài của bề mặt cơ
thể được chuyên hóa cho sự trao đổi khí.
Cá xương, mang được thông khí liên tục bởi một
dòng nước liên tiếp đi vào miệng, thông qua
khe ở hầu, thổi qua mang và sau đó thoát ra ở
phía sau của nắp mang. Vì nước có ít oxy trên
một đơn vị thể tích hơn không khí nên cá phải
dành một số năng lượng nhất định cho sự
thông khí ở mang.
Hoạt động trao đổi khí ở
mang cá
Cơ chế thở của mang cá
Ống khí
Ống khí (trachea) là một hệ thống ống phân
nhánh khắp cơ thể côn trùng. Các ống nhỏ
nhất tiếp xúc với bề mặt của hầu hết các tế
bào, nơi đây khí được trao đổi bởi sự khuếch
tán qua lớp biểu mô ẩm lót ở đầu tận cùng của
hệ thống ống khí. Vì tất cả các tế bào của cơ
thể đều bộc lộ trong môi trường hô hấp nên hệ
tuần hoàn mở của côn trùng không tham gia
vào việc vận chuyển O2 và CO2
Hệ thống ống khí ở côn trùng
Phổi
• Ngược với hệ thống ống khí được phân nhánh khắp cơ thể côn
trùng, phổi chỉ được giới hạn trong một vùng. Vì bề mặt hô
hấp của phổi không tiếp xúc trực tiếp với tất cả các phần khác
của cơ thể nên cần hệ tuần hoàn chuyên chở từ phổi đến các
phần còn lại của cơ thể. Phổi có một mạng lưới dầy đặc các
mao mạch nằm ngay dưới lớp biểu mô tạo thành bề mặt hô
hấp.
• Ở phần lớn lưỡng thê, phổi như một quả bóng, không
cung cấp một bề mặt hô hấp lớn nhưng ngoài phổi, lưỡng thê
còn nhận được từ sự khuếch tán qua da. Ngược lại, phổi của
thú có một cấu trúc xốp và có hình tổ ong với một biểu mô ẩm
giữ vai trò bề mặt hô hấp. Tổng bề mặt của mô đủ để trao đổi
khí cho toàn bộ cơ thể .
Sơ đồ tiến hoá của phổi
Hình dáng phổi của loài lưỡng cư
Hình dáng phổi của chim
Cấu tạo hệ hô hấp
Trao đổi khí ở phổi người
• Không khí đi vào phổi qua một hệ thống ống
phân nhánh. Khí đi vào hệ thống này qua mũi,
chúng được lọc bởi các lông mũi, được sưởi
ấm, làm ẩm ướt khi đi qua xoang mũi. Xoang
mũi dẫn vào hầu rồi đến thanh quản có vách
bằng sụn. Ở người thanh quản còn là cơ quan
phát âm.
• Từ thanh quản, không khí đi ngang qua khí
quản. Khí quản phân nhánh thành 2 phế quản,
mỗi phế quản đi về một phổi. Trong phổi, phế
quản phân nhánh nhiều lần thành các ống nhỏ
hơn gọi là tiểu phế quản.
• Cuối cùng các phế quản nhỏ nhất đi vào các
phế nang. Lớp biểu mô mỏng của hàng triệu
phế nang trong phổi giữ vai trò như một bề
mặt hô hấp. Trong không khí đi vaò phế nang
theo đường hô hấp sẽ hòa tan trong lớp màng
ẩm và khuếch tán qua biểu mô đi vào lưới mao
mạch chung quanh các phế nang. CO2 khuếch
tán từ các mao mạch qua biểu mô của phế
nang rồi đi vào không khí.
Sơ đồ trao đổi khí của người
Tuần hoàn trao đổi khí
Hệ bài tiết
Ở người, thận là một cặp cơ quan hình hạt đậu dài
khoảng 10cm.
Hệ bài tiết
• Máu đi vào mỗi thận theo động mạch thận (renal
artery) và rời khỏi thận theo tĩnh mạch thận
(renal vein).
• Nước tiểu ra khỏi thận theo một ống gọi là niệu
quản (ureter).
• Niệu quản của cả hai thận đổ vào bàng quang
(urinary bladder).
• Nước tiểu từ bàng quang đi vào niệu đạo
(urethra) để ra ngoài
Cấu tạo hệ bài tiết cơ
thể người
Sự bài tiết của cá qua mang
Bài tiết của động vật đơn bào
Cấu trúc thận
Thận có hai vùng riêng biệt: một vùng vỏ bên
ngoài và một vùng tủy bên trong. Nằm
trong cả hai vùng là các ống bài tiết có kích
thước hiển vi gọi là các ống thận, kết hợp với
nhiều mao mạch .
Ðơn vị chức năng của thận là ống thận. Ống
thận gồm có một khối cầu của các mao mạch
gọi là quản cầu và một ống dài cuộn xoắn.
Ðầu tận cùng của ống hình thành một cơ quan
gọi là nang Bowmann, bọc quanh quản cầu.
Vị trí thận trong cơ thể người
Mặt cắt ra của thận
Cấu tạo hệ bài tiết
Huyết áp đẩy máu, nước, urê, muối và các chất nhỏ hòa
tan khác từ máu trong quản cầu đi vào lòng ống của
nang Bowmann. Chất dịch bên trong ống của ống
thận được gọi là dịch lọc.
Từ nang Bowmann, dịch lọc đi ngang qua 3 vùng của
ống thận: ống lượn gần, quai Henle và ống lượn xa.
Ống lượn xa đổ vào ống góp chung. Ống này nhận
dịch lọc từ nhiều ống thận khác nhau. Nhiều ống góp
chung của thận đổ vào trong bể thận
Sơ đồ cấu tạo bài tiết
Bài tiết và tái hấp thu
Sự tái hấp thu ở ống thận
Sự tái hấp thu giúp cho các chất cần thiết trong dịch lọc khỏi bị
mất đi. Chỉ một mình nước đã góp phần tạo nên 170 lít dịch
lọc mỗi ngày và sẽ cần phải được thay thế nếu nó bị thải ra
khỏi cơ thể (nghĩa là phải uống gần 300 lit nước mỗi ngày).
Sự tái hấp thu có chọn lọc phần lớn nước và các chất hòa tan là
một trong những chức năng của các ống thận.
Ở người, đầu tiên dịch lọc đi qua ống lượn gần, qua quai Henle,
sau đó đi vào ống lượn xa và cuối cùng đổ vào ống góp chung.
Khi dịch lọc đi qua những ống nầy, có khoảng 99% nước
được tái hấp thu nhờ thẩm thấu qua các tế bào của thành ống
và trở về máu trong lưới mao mạch.
Hình ảnh. Sự tái hấp thu ở ống thận
Các dạng tế bào máu
Hồng cầu
Tiểu cầu
Bạch cầu
Hệ tuần hoàn
Sơ đồ hệ tuần hoàn
Hệ tuần hoàn hở
• Côn trùng và các động vật chân khớp khác, đa số nhuyễn thể có hệ
tuần hoàn hở.
• Máu trực tiếp thấm quanh các cơ quan.
• Không có sự cách biệt giữa máu và dịch mô, và dịch cơ thể hỗn
hợp này được gọi là dịch máu.
• Có 1 hoặc nhiều tim bơm dịch máu vào trong một hệ thống xoang
bao quanh các cơ quan,xảy ra sự trao đổi chất giữa dịch máu và tế
bào của cơ thể.
Sơ đồ hệ tuần hoàn hở
Hệ tuần hoàn kín
• Giun đất, mực, bạch tuộc và tất cả các động vật có xương sống
đều có hệ tuần hoàn kín.
• Máu chỉ giới hạn trong các mạch và cách ly với dịch mô.
• Có một hoặc nhiều tim bơm máu vào trong một mạch lớn các
mạch nhỏ phân bố vào các cơ quan.
• Các chất khuếch tán từ máu vào dịch mô và vào tế bào.
• Hệ tuần hoàn kín với áp suất máu cao, do đó sự vận chuyển
máu cung cấp chất dinh dưỡng cho nhu cầu trao đổi chất cao
trong các mô và tế bào.
Sơ đồ hệ tuần hoàn kín
Hệ tuần hoàn của người
• Máu vào tâm nhĩ phải (right atrium) qua tĩnh mạch chủ trên hoặc tĩnh
mạch chủ dưới (anterior or posterior vena cava).
• Qua một van ba lá (tricuspid valve) đi vào tâm thất phải (right
ventricle).
• Tâm thất phải đẩy máu qua van bán nguyệt (pulmonary semilunar
valve) vào động mạch phổi (pulmonary artery),
• Tại phổi, động mạch phổi phân nhánh nhiều lần cuối cùng là phế
nang (alveoli).
• Từ các mao mạch, máu đi qua các tĩnh mạch nhỏ, vào tĩnh mạch phổi
(pulmonary vein) chạy về tim.
• Bốn tĩnh mạch phổi đổ vào buồng trên bên trái của tim gọi là tâm nhĩ
trái (left atrium).
• Từ tâm nhĩ trái, máu đi qua van hai lá (bicuspid valve) vào tâm thất
trái (left ventricle) Như vậy tâm thất trái chứa máu giàu Oxy
• Khi co bóp, nó đẩy máu qua van bán nguyệt (aortic semilunar valve)
vào động mạch chủ (aorta) để phân bố máu đến các động mạch cung
cấp cho tất cả các phần của cơ thể
Sơ đồ hệ tuần
hoàn ở người
Sơ đồ hoạt động hệ tuần hoàn của người
Hoạt động của tim
Hình ảnh mặt cắt của tim người
Hệ tuần hoàn các loài động vật
• Cá : tim có 2 ngăn tâm nhĩ nhận máu về từ xoang tĩnh mạch, tâm thất
đẩy máu đi qua hệ động mạch lên khe mang. 1 vòng tuần hoàn.
• Lưỡng cư : tim có 3 ngăn: 2 tâm nhĩ, 1 tâm thất. Cùng với sự di
chuyển lên cạn, phổi xuất hiện và đã hìnhthành 2 vòng tuần hoàn:
Vòng tuần hoàn lên phổi (vòng tuầnhoàn nhỏ), vòng tuần hoàn đưa
máu đi khắp cơ thể (vòng tuần hoàn lớn).
• Bò sát : sống trên cạn, hô hấp phổi Tim có 4 ngăn: 2 tâm nhĩ, 2 tâm
thất. Tuy nhiên vách ngăn tâm thất không hoàn toàn, còn lỗ thông liên
thất nên máu vẫn bị pha ít nhiều.
• Chim và động vật có vú :tim có 4 ngăn 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất riêng
biệt. 2vòng tuần hoàn hoàn chỉnh và riêng biệt. Máu tĩnh mạch ở tâm
nhĩ và tâm thất phải, máu động mạch ở tâm nhĩ và tâm thất trái.
Sơ đồ tuần hoàn của các loài
Ông sinh dục của nam giới (nhìn từ phía trước)
a. Ở nam giới
Ở nam giới, hormone sinh dục chính là các androgen,
trong đó quan trọng nhất là testosterone. Androgen là
các hormone steroid được sản xuất chủ yếu từ các tế
bào kẻ của tinh hoàn, chịu trách nhiệm trực tiếp đối
với các đặc tính sinh dục sơ cấp và thứ cấp ở nam
giới.
Các đặc tính sinh dục sơ cấp là những đặc tính có liên
quan đến hệ sinh dục: sự phát triển của ống dẫn tinh,
bộ phận sinh dục ngoài và sự tạo tinh trùng. Các đặc
tính sinh dục thứ cấp là những đặc điểm không quan
hệ với hệ sinh dục, bao gồm giọng nói, sự phân bố
của râu và lông, sự phát triển cơ.
Ống sinh dục của nữ giới
A. Nhìn từ phía trước B. Nhìn từ
bên
b. Ở nữ giới
Cũng như ở nam giới, tuổi dậy thì ở nữ giới
được xem là bắt đầu thời kỳ sinh sản. Thùy
trước tuyến yên phóng thích nhiều FSH và LH.
Những hormone này gây ra sự chín của buồng
trứng làm chúng bắt đầu tiết ra hormone sinh
dục nữ là estrogen. Hormone này kích thích
sự trưởng thành của tử cung và âm đạo, làm
phát triển các đặc tính sinh dục thứ cấp như
xương chậu nở ra, vú phát triển, thay đổi trong
sự phân bố mỡ của cơ thể... đồng thời xuất
hiện chu kỳ kinh nguyệt.
Sự động dục ở động vật
• Sự thay đổi đều đặn trong việc tiết các hormone kích
tuyến sinh dục ở giới cái của hầu hết các loài thú dẫn
đến chu kỳ động dục. Ðó là những thay đổi có tính
chu kỳ trong ống sinh dục và trong sự ham muốn sinh
dục. Giới cái sẽ chấp nhận cho con đực giao phối chỉ
trong một giai đoạn ngắn của chu kỳ, gần thời điểm
rụng trứng khi lớp màng nhầy tử cung dầy nhất và
ham muốn sinh dục cao nhất.
• Nhiều loài thú chỉ có một hoặc vài chu kỳ động dục
trong một năm.
• Người và các linh trưởng không có chu kỳ động dục,
con cái sẵn sàng tiếp nhận con đực trong suốt chu kỳ
sinh dục.
• Lớp màng nhầy tử cung không được tái hấp thu nếu
sự thụ tinh không xảy ra mà một phần của lớp màng
bị bong ra kèm theo hiện tượng chảy máu trong một
giai đoạn gọi là kỳ kinh nguyệt.
• Chu kỳ kinh nguyệt của người trung bình là 28 ngày.
Thời gian của mỗi chu kỳ thay đổi từ người này đến
người khác và từ chu kỳ này đến chu kỳ khác trên
cùng một người.
Chu kỳ phát triển của trứng
Cấu tạo hệ nội tiết
Quá trình sinh sản
Có hai phương thức sinh sản ở động vật:
• Sinh sản vô tính (asexual reproduction) là sự tạo
thành cá thể con mà bộ gen của chúng chỉ thừa
hưởng từ một cá thể bố hoặc mẹ, không có sự
phối hợp giữa tinh trùng và trứng. Sự sinh sản
vô tính hoàn toàn dựa trên sự phân bào nguyên
phân.
• Sinh sản hữu tính (sexual reproduction) ở động
vật là sự tạo thành cá thể con do sự phối hợp
giữa hai giao tử đơn bội (tinh trùng và trứng) để
tạo thành một hợp tử lưỡng bội.
– Các giao tử được thành lập bằng cách giảm phân, và
sinh sản hữu tính thường bao gồm hai cá thể bố và
mẹ, cả hai cùng góp phần vào bộ gen của cá thể con.
Sinh sản vô tính (asexual reproduction)
• Nhiều động vật không xương sống có thể sinh sản vô
tính bằng cách phân đôi (fission)
• Một cá thể ban đầu phân chia thành hai hoặc nhiều cá
thể có kích thước gần bằng nhau
• Một số khác như thủy tức nước ngọt sinh sản bằng cách
nảy chồi (budding) tạo ra các cá thể con.
• Các cá thể con có thể tách khỏi bố mẹ hoặc vẫn còn dính
với cá thể ban đầu, tạo thành tộc đoàn
Sinh sản vô tính
• Lấy nhân của một tế bào sinh dưỡng cấy vào tế bào trứng
rỗng(tế bào trứng đã được loại bỏ hoàn toàn nhân)rồi mã hoá
lại.
• Tế bào trứng sẽ được kích thích để tự phân chia.
• Sau đó tế bào sẽ được cấy vào một vật mang thai.
• Phôi thai sẽ được hình thành và phát triển thành một cơ thể
hoàn chỉnh.
Hình ảnh cừu Dolly
được sinh ra được sinh
sản bằng phương pháp
vô tính
Sơ đồ phương pháp sinh sản cừu Dolly
-2004 : Nhân bản bò bằng kỹ thuật chuyển
nhân chuỗi :các nhà khoa học Ôxtrâylia đã
nhân bản một con bò bằng kỹ thuật chuyển
nhân chuõi tên là Brandy ,con bò giống
Holstein-Fresian vào tháng 12/2004
-27/6/2005:Việt Nam nhân bản được phôi
nang sao la .Tuy các phôi nang này dừng
phân chia sau 10-12 ngày tuổi vì chưa có tử
cung phù hợp để nuôi tiếp nhưng kết quả đã
chứng tỏ thành công ban đầu trong công
nghệ nhân bản nước ta
-Tháng 11/2004 : các nhà khoa học Trung
Quốc đã tiến hành nhân bản thành công gấu
trúc -một loài động vật quý hiếm có nguy
cơ bị tuyệt chủng
-25/8/2005 : Các nhà khoa
học Hàn Quốc cho biết họ đã
thành công trong nhân giống
để trị ung thư ,4 chú lợn sinh
ra với sự biến đổi thành công
như mong muốn
-Tháng 10/2005 : Các
chuyên gia Italia đã
nhân bản thành công
một nhóm lợn nhỏ có 14
con. Những con lợn
này có thể giúp họ
nghiên cứu việc cấy
ghép tạng lợn cho người
Ngày 3/8/2005 Hàn Quốc tạo dòng
thành công con chó đầu tiên trên thế
giới .Con chó này được đặt tên là
Snuppy , khi sinh ra nặng 530g sau
60 ngày trong bụng mẹ mang
2/11/2005: Con dê Boer đầu tiên
trên thế giới sinh sản vô tính từ tế
bào noãn đã chào đời lúc 9h05
sáng 2/11 tại viện nghiên cứu thú y
Thiên Tân
14/2/2006 : Con cừu nhân bản đầu
tiên tại Trung Đông chào đời.Nỗ
lực này thể hiện tham vọng của
Iran trở thành một cường quốc
công nghệ cao trong khu vực
Vì do một số lý do về đạo đức đề tài này đã gây ra nhiều tranh
cãi trên thế giới và được loại bỏ khỏi công trình nghiên cứu ở
một số nơi.
Nhân bản vô tính con người có hay không? Về mặt lý thuyết
nhân bản vô tính con người giống như quy trình chung của
nhân bản vô tính.
Sinh sản hữu tính
Sinh sản hữu tính là kiểu sinh sản tạo ra cá thể mới qua hình
thành và hợp nhất giao tử đơn bội đực và giao tử đơn bội cái
tạo ra hợp tử lưỡng bội , hợp tử sau đó phát triển thành cá
thể mới.
Sinh sản hữu tính ở hầu hết các loài động vật là một quá trình
gồm 3 giai đoạn nối tiếp nhau :
• Hình thành tinh trùng vầ trứng ( hình thành giao tử. )
• Thụ tinh ( giao tử đực kết hợp giao tử cái tạo thành hợp tử )
• Phát triển phôi hình thành cơ chế mới.
Sinh sản hữu tính
Có 4 dạng chính được tìm thấy ở động vật
• Sự tiếp hợp : xảy ra khi hai cá thể hòa hợp
và trao đổi vật liệu di truyền (trùng đế
giày )
• Lưỡng tính sinh : hầu hết các động vật
lưỡng tính(hải miên, trùng đất )
• Trinh sản : trong đó một trứng không thụ
tinh tự phát triển thành một cá thể mới( ong,
kiến)
• Ðơn tính sinh : là dạng sinh sản quen thuộc
nhất phổ biến ở hầu hết các động vật có
xương sống
Một số hình thức sinh sản ở động vật
Nảy chồi ở thủy tức
Sự tái sinh ở thằn lằn Sự tiếp hợp ở trùng đế
giày
Giao phối ở Trùng đất
Quá trình thụ tinh của gà
Quá trình thụ tinh của loài ếch
Quá trình thụ tinh trứng
Sự thụ tinh
Sự phát triển
của hợp tử
Sự phát triển của phôi
Sự nuôi phôi

More Related Content

What's hot

Biểu mô
Biểu môBiểu mô
Biểu mô
Trần Bình
 
Tài liệu Sinh lý học
Tài liệu Sinh lý họcTài liệu Sinh lý học
Tài liệu Sinh lý học
Điều Dưỡng
 
giaiphausinhly he tuanhoan
 giaiphausinhly he tuanhoan giaiphausinhly he tuanhoan
giaiphausinhly he tuanhoan
Khanh Nguyễn
 
Cấu trúc và chức năng của lách
Cấu trúc và chức năng của láchCấu trúc và chức năng của lách
Cấu trúc và chức năng của lách
Le Tran Anh
 
CHUYỂN HÓA PROTEIN
CHUYỂN HÓA PROTEINCHUYỂN HÓA PROTEIN
CHUYỂN HÓA PROTEIN
SoM
 
Hóa học protid
Hóa học protidHóa học protid
Hóa học protid
Trần Bình
 
Giai phau sinh ly he ho hap
Giai phau   sinh ly  he ho hapGiai phau   sinh ly  he ho hap
Giai phau sinh ly he ho hap
Le Khac Thien Luan
 
Thuc hanh di truyen 2014 ydh
Thuc hanh di truyen 2014   ydhThuc hanh di truyen 2014   ydh
Thuc hanh di truyen 2014 ydh
Le Tran Anh
 
Ly sinh y hoc
Ly sinh y hocLy sinh y hoc
Ly sinh y hoc
Vmu Share
 
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆUMÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
SoM
 
Chuyển hóa glucid
Chuyển hóa glucidChuyển hóa glucid
Chuyển hóa glucid
Lam Nguyen
 
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆUMÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
SoM
 
Giải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMU
Giải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMUGiải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMU
Giải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMU
TBFTTH
 
Lách - spleen - mô phôi y1f-DHY
Lách - spleen - mô phôi y1f-DHYLách - spleen - mô phôi y1f-DHY
Lách - spleen - mô phôi y1f-DHY
Hoàng Văn Bắc
 
4.gp slý tuần hoàn
4.gp slý tuần hoàn4.gp slý tuần hoàn
4.gp slý tuần hoànPhaolo Nguyen
 
Hoá sinh enzym
Hoá sinh enzymHoá sinh enzym
Hoá sinh enzymBongpet
 
Giải phẫu tụy
Giải phẫu tụyGiải phẫu tụy
Giải phẫu tụy
youngunoistalented1995
 
Chuyển hóa lipid
Chuyển hóa lipidChuyển hóa lipid
Chuyển hóa lipid
Lam Nguyen
 
[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat
[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat
[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat
Luanvanyhoc.com-Zalo 0927.007.596
 

What's hot (20)

Biểu mô
Biểu môBiểu mô
Biểu mô
 
Tài liệu Sinh lý học
Tài liệu Sinh lý họcTài liệu Sinh lý học
Tài liệu Sinh lý học
 
giaiphausinhly he tuanhoan
 giaiphausinhly he tuanhoan giaiphausinhly he tuanhoan
giaiphausinhly he tuanhoan
 
Cấu trúc và chức năng của lách
Cấu trúc và chức năng của láchCấu trúc và chức năng của lách
Cấu trúc và chức năng của lách
 
CHUYỂN HÓA PROTEIN
CHUYỂN HÓA PROTEINCHUYỂN HÓA PROTEIN
CHUYỂN HÓA PROTEIN
 
Hóa học protid
Hóa học protidHóa học protid
Hóa học protid
 
Giai phau sinh ly he ho hap
Giai phau   sinh ly  he ho hapGiai phau   sinh ly  he ho hap
Giai phau sinh ly he ho hap
 
Thuc hanh di truyen 2014 ydh
Thuc hanh di truyen 2014   ydhThuc hanh di truyen 2014   ydh
Thuc hanh di truyen 2014 ydh
 
Ly sinh y hoc
Ly sinh y hocLy sinh y hoc
Ly sinh y hoc
 
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆUMÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
 
Chuyển hóa glucid
Chuyển hóa glucidChuyển hóa glucid
Chuyển hóa glucid
 
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆUMÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
MÔ HỌC HỆ TIẾT NIỆU
 
Giải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMU
Giải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMUGiải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMU
Giải Phẫu Hệ Tiêu Hóa ĐH Y Khoa Vinh VMU
 
Lách - spleen - mô phôi y1f-DHY
Lách - spleen - mô phôi y1f-DHYLách - spleen - mô phôi y1f-DHY
Lách - spleen - mô phôi y1f-DHY
 
4.gp slý tuần hoàn
4.gp slý tuần hoàn4.gp slý tuần hoàn
4.gp slý tuần hoàn
 
Bai 13 he noi tiet
Bai 13 he noi tietBai 13 he noi tiet
Bai 13 he noi tiet
 
Hoá sinh enzym
Hoá sinh enzymHoá sinh enzym
Hoá sinh enzym
 
Giải phẫu tụy
Giải phẫu tụyGiải phẫu tụy
Giải phẫu tụy
 
Chuyển hóa lipid
Chuyển hóa lipidChuyển hóa lipid
Chuyển hóa lipid
 
[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat
[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat
[Noitiethoc.com]giao trinh vi sinh vat
 

Similar to Chuong7 sinh hoc_co_the_dong_vat_9986

te bao va mo.ppt
te bao va mo.pptte bao va mo.ppt
te bao va mo.ppt
HuynhKhanh21
 
8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoadrnobita
 
8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoaPhaolo Nguyen
 
Ống tiêu hoá
Ống tiêu hoáỐng tiêu hoá
Ống tiêu hoá
Lam Nguyen
 
8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoaPhaolo Nguyen
 
Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...
Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...
Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...
Man_Ebook
 
Bài giảng giải phẫu học
 Bài giảng giải phẫu học Bài giảng giải phẫu học
Bài giảng giải phẫu học
taimienphi
 
Bài giảng: Giải phẫu học người
Bài giảng: Giải phẫu học ngườiBài giảng: Giải phẫu học người
Bài giảng: Giải phẫu học người
Tài liệu sinh học
 
SINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạn
SINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạnSINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạn
SINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạn
HongBiThi1
 
Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018
Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018
Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018
Nguyen Thanh Tu Collection
 
Phổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con người
Phổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con ngườiPhổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con người
Phổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con người
Thao hoang
 
ỐNG TIÊU HÓA 2013
ỐNG TIÊU HÓA 2013ỐNG TIÊU HÓA 2013
ỐNG TIÊU HÓA 2013
SoM
 
Bai 2 cau tao co the nguoi
Bai 2 cau tao co the nguoiBai 2 cau tao co the nguoi
Bai 2 cau tao co the nguoi
smallstar1606
 

Similar to Chuong7 sinh hoc_co_the_dong_vat_9986 (20)

Mo phoi
Mo phoiMo phoi
Mo phoi
 
Mophoi
MophoiMophoi
Mophoi
 
te bao va mo.ppt
te bao va mo.pptte bao va mo.ppt
te bao va mo.ppt
 
8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa
 
8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa
 
Ống tiêu hoá
Ống tiêu hoáỐng tiêu hoá
Ống tiêu hoá
 
8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa8.gp sly he tieu hoa
8.gp sly he tieu hoa
 
Gf&sl lop ysi
Gf&sl lop ysiGf&sl lop ysi
Gf&sl lop ysi
 
He tieu hoa
He tieu hoaHe tieu hoa
He tieu hoa
 
Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...
Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...
Sinh học đại cương. Tập 2 Sinh học thực vật, sinh học động vật và hệ sinh thá...
 
Bài giảng giải phẫu học
 Bài giảng giải phẫu học Bài giảng giải phẫu học
Bài giảng giải phẫu học
 
Bài giảng: Giải phẫu học người
Bài giảng: Giải phẫu học ngườiBài giảng: Giải phẫu học người
Bài giảng: Giải phẫu học người
 
Ho hap p1
Ho hap p1Ho hap p1
Ho hap p1
 
Ho hap p1
Ho hap p1Ho hap p1
Ho hap p1
 
SINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạn
SINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạnSINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạn
SINH LÝ HÔ HẤP.doc rất cần thiết cho các bạn
 
Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018
Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018
Sinh ly dong vat tai lieu on tap chuyen de gv 2018
 
Phổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con người
Phổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con ngườiPhổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con người
Phổi là một bộ phận quan trọng cấu tạo nên cơ thể con người
 
ỐNG TIÊU HÓA 2013
ỐNG TIÊU HÓA 2013ỐNG TIÊU HÓA 2013
ỐNG TIÊU HÓA 2013
 
Giải phẫu
Giải phẫuGiải phẫu
Giải phẫu
 
Bai 2 cau tao co the nguoi
Bai 2 cau tao co the nguoiBai 2 cau tao co the nguoi
Bai 2 cau tao co the nguoi
 

Chuong7 sinh hoc_co_the_dong_vat_9986

  • 1. Trường đại học công nghệ Đồng NaiTrường đại học công nghệ Đồng Nai MÔN:SINH HỌC ĐẠIMÔN:SINH HỌC ĐẠI CƯƠNGCƯƠNG CHỦ ĐỀ CƠ THỂ ĐỘNG VẬTCHỦ ĐỀ CƠ THỂ ĐỘNG VẬT GVHD:NGUYỄN VĂN TÚGVHD:NGUYỄN VĂN TÚ LỚP: 15DHO1LỚP: 15DHO1 NHÓM: 2NHÓM: 2
  • 2. Chương : Sinh học cơ thể động vật 1. Tổ chức cơ thể động vật 1.1. Cấu trúc tế bào, mô 1.2. Các hệ cơ quan 2. Quá trình trao đổi và chuyển hoá vật chất 2.1. Tiêu hoá 2.2. Hô hấp 2.3. Bài tiết 2.4. Tuần hoàn 2.5. Trao đổi năng lượng 3. Quá trình sinh sản 3.1. Cơ quan sinh dục 3.2. Các hình thức sinh sản
  • 3. 1. Tổ chức cơ thể động vật
  • 4. a. Biểu mô Các tế bào biểu mô thường được chia làm 3 loại: • Tế bào lát có dạng đĩa mỏng, dẹp • Tế bào khối có dạng hình khối (quan sát trên lát cắt dọc) hoặc hình lục giác (quan sát trên lát cắt ngang) • Tế bào trụ có dạng hình chữ nhật (quan sát lát cắt ngang).
  • 5. Vị trí của biểu mô
  • 6. Biểu mô lát đơn Có ở vùng túi khí của phổi, thận, bao tim, mạch máu và mạch bạch huyết Cho phép các vật chất đi qua bằng cách thẩm thấu và lọc
  • 7. Biểu mô trụ đơn Hiện diện tại ống thận, ống dẫn của các tuyến và bề mặt của buồng trứng Có chức năng tiết và hấp thu
  • 8.
  • 9. Biểu mô cột đơn Hiện diện ở ống tiêu hoá, túi mật và ống tiết của một vài tuyến Hấp thu và tiết enzym
  • 10.
  • 11. Biểu mô trụ tầng giả Hiện diện ở vùng phế quản, tử cung Đẩy dịch nhầy hoặc tế bào sinh sản bằng các lông mao
  • 12. Biểu mô khối tầng Hiện diện ở vùng thực quản, âm đạo, miệng, bề mặt da Bảo vệ các mô bên dưới khỏi sự trầy xướt
  • 13. Tế bào mô mỡ Có ở quanh thận, dưới da, trong xương, trong ổ bụng, tuyến vú Cung cấp năng lượng, bảo vệ thân nhiệt, chống đỡ và bảo vệ các cơ quan
  • 14. b. Mô liên kết Mô liên kết thường được chia làm 4 loại: • Máu và bạch huyết (gọi chung là mô mạch) • Mô liên kết thật • Mô sụn • Mô xương. Ba loại sau đôi khi còn được gọi là mô nâng đỡ – Máu và bạch huyết: là các mô liên kết không điển hình với chất cơ bản lỏng – Mô liên kết thật: thường khác biệt về cấu trúc nhưng chất cơ bản luôn luôn chứa một số sợi
  • 15. Mô liên kết mềm Có nhiều bên dưới biểu mô Bao quanh và làm đệm cho các cơ quan
  • 16. Mô liên kết sợi Hiện diện dưới da, ống tiêu hoá, bao quanh cơ quan và các khớp Tăng độ bền cấu trúc
  • 17. Sụn trong Hình thành từ phôi bào, bao bọc các đầu xương, khí quản, hầu, mũi Bảo vệ và gia cố cho các cơ quan trên
  • 18. Sụn dẻo Có ở tai trong và nắp thanh quản Duy trì cấu trúc và tính mềm dẻo linh hoạt của các cơ quan trên
  • 19. Sụn liên kết Đĩa sụn giữa các đốt sống, đầu gối và mu Hấp thu và giảm các chấn động
  • 20. Mô xương Cố định, bảo vệ hệ thống cơ xương, tích trữ canxci và chất béo, sản sinh các tế bào máu
  • 21.
  • 22. Cấu tạo mô xương của người
  • 23. Máu Máu là một dạng của mô liên kết, chúng tồn tại trong các mạch máu Vận chuyển O2, CO2, dinh dưỡng, khoáng, nước, vitamin, hormon và nhiếu chất hoà tan khác
  • 24. Tỉ lệ các thành phần tròng máu
  • 25. Tế bào hồng cầu trong máu người
  • 26. Các loại tế bào bạch cầu của máu
  • 27. Hoàng caàu laø moät trong 3 loaïi teá baøo quan troïng cuûa maùu, coù soá löôïng lôùn nhaát. ÔÛ ngöôøi Vieät Nam bình thöôøng coù khoaûng 3,8 – 4,2 trieäu teá baøo hoàng caàu /mm3 maùu. Hoàng caàu caù, löôõng theâ, boø saùt, chim coù hình baàu duïc vaø coù nhaân. Hoàng caàu laïc ñaø, nai cuõng hình baàu duïc, coøn ña soá thuù khaùc thì hình ñóa troøn, 2 maët loõm vaøo nhôø ñoù maø taêng dieän tieáp xuùc vôùi O2 trong maùu taêng 1,63 laàn so vôùi moät khoái hình caàu coù cuøng ñöôøng kính
  • 28. • Baïch caàu laø nhöõng teá baøo maùu coù nhaân coù hình daùng bieán ñoåi vaø di ñoäng ñöôïc. Baïch caàu coù vai troø raát quan troïng trong cô cheá baûo veä cô theå thoâng qua chöùc naêng thöïc baøo vaø caùc phaûn öùng mieãn dòch. Soá löôïng baïch caàu ít hôn raát nhieàu so vôùi hoàng caàu vaø soá löôïng naøy thöôøng oån ñònh. Soá löôïng baïch caàu khaùc nhau ôû caùc loaøi vaø thay ñoåi phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän beänh lyù, sinh lyù. • ÔÛ ngöôøi bình thöôøng coù khoaûng 6000 – 8000 baïch caàu/mm3 maùu. ÔÛ heo coù khoaûng 20.000 baïch caàu/mm3 maùu, ôû traâu: 13.000 baïch caàu/mm3 maùu, ôû gaø:
  • 29. c. Mô cơ Ở động vật có xương sống có 3 loại mô cơ: • Cơ xương (còn gọi là cơ vân): có vai trò trong các cử động tùy ý. • Cơ trơn chịu trách nhiệm trong phần lớn các cử động không tùy ý của các nội quan. • Cơ tim: là thành phần cấu tạo của tim.
  • 30. Mô cơ xương Tham gia vào sự di chuyển và vận động của cơ thể
  • 32. Mô cơ trơn Có ở vách các cơ quan rỗng Đẩy các dưỡng chất cũng như các chất bài tiết
  • 33. Cơ trơn trong hệ tiêu hoá
  • 34. Mô cơ tim Hiện diện ở thành tim Co bóp và đẩy dòng máu từ tim vào hệ tuần hoàn
  • 35. Cơ tim trong cấu trúc tim
  • 36. Mô thần kinh Các tế bào thần kinh dễ dàng thu nhận kích thích và dẫn truyền xung động rất nhanh. Mỗi tế bào có cấu tạo gồm một thân tế bào có chứa nhân và một hoặc nhiều phần kéo dài gọi là các sợi
  • 37. Các dây nơ-ron thần kinh
  • 38. Các nơron thần kinh (ảnh chụp)
  • 39. 2. Các hệ cơ quan Các hệ cơ quan chính và chức năng chung của chúng được tóm tắt như sau: 1. Hệ tiêu hóa: xử lý và hấp thu các chất dinh dưỡng 2. Hệ hô hấp: có vai trò trong quá trình trao đổi khí, thu nhận oxy và thải CO2 3. Hệ tuần hoàn: là hệ thống chuyên chở bên trong của động vật 4. Hệ bài tiết: phóng thích các chất thải do sự chuyển hóa, điều hòa các thành phần hóa học của dịch cơ thể.
  • 40. Các hệ cơ quan 5. Hệ nội tiết: các tuyến và các hormone của chúng có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát nội môi. 6. Hệ thần kinh: một hệ thống kiểm soát trong việc điều phối chức năng của một động vật đa bào phức tạp 7. Hệ xương: giúp nâng đỡ và xác định hình dạng ở một số động vật. 8. Hệ cơ: có vai trò quan trọng trong chuyển động của động vật 9. Hệ sinh dục: có vai trò trong việc sản sinh ra các cá thể mới.
  • 41. Quá trình trao đổi và chuyển hoá Các sinh vật dị dưỡng (trong đó có con người) không thể tự tạo ra những hợp chất cao năng lượng từ các nguyên liệu vô cơ. Chúng phải thu nhận các chất giàu năng lượng có sẵn để duy trì và tăng trưởng
  • 42. Hệ Tiêu hoá • Ống tiêu hóa dài khoảng 9m • Xoang miệng có các răng giữ nhiệm vụ nghiền thức ăn • Thực quản chạy từ miệng xuống đến dạ dày • Dạ dày nằm hơi lệch về phía trái • Ruột non là nơi hầu hết các hoạt động tiêu hóa và hấp thu xảy ra • Ruột già tái hấp thu nước được sử dụng trong quá trình tiêu hóa
  • 43. Các giai đoạn của quá trình tiêu hoá Giai đoạn đầu tiên của quá trình tiêu hóa là sự thu nhận thức ăn (ingestion). Giai đoạn thứ hai là sự tiêu hóa (digestion). Ðó là quá trình phá vỡ thức ăn thành những phân tử nhỏ đủ cho cơ thể hấp thu. Giai đoạn thứ ba là sự hấp thu (absorption), các tế bào động vật thu nhận các phân tử nhỏ nhu acid amin, đường đơn, acid béo... từ các ngăn tiêu hóa. Sau cùng, sự thải bã (elimination) xảy ra, các vật liệu không tiêu hóa được đưa ra khỏi các ngăn tiêu hóa.
  • 44. Hệ tiêu hóa sinh vật đơn bào
  • 45. Hệ tiêu hóa của trùng đất
  • 46. Hệ tiêu hoá của lớp cá
  • 47. Hệ tiêu hoá của lưỡng cư
  • 48. Hệ tiêu hoá của bò sát
  • 49. Hệ tiêu hoá của chim
  • 50. Hệ tiêu hóa của động vật nhai lại (ruminant)
  • 51. Hệ tiêu hóa người
  • 52. Sơ đồ hệ tiêu hóa ở người
  • 53. Hệ hô hấp • Không khí vào phổi qua mũi vào xoang mũi • Xoang mũi dẫn vào hầu (pharynx) rồi đến thanh quản (larynx) có vách bằng sụn. • Từ thanh quản, không khí đi ngang qua khí quản (trachea). Khí quản phân nhánh thành 2 phế quản (bronchi) • Trong phổi, phế quản phân nhánh nhiều lần thành các ống nhỏ hơn gọi là tiểu phế quản (bronchioles). • Cuối cùng các phế quản nhỏ nhất đi vào các phế nang (aveoli)
  • 54. Bề mặt hô hấp Các kiểu bề mặt hô hấp ở động vật A. Da B. Mang C. Ống khí D.
  • 55. Hô hấp của động vật thân mềm
  • 56. Mang cá Mang là phần uốn cong ra ngoài của bề mặt cơ thể được chuyên hóa cho sự trao đổi khí. Cá xương, mang được thông khí liên tục bởi một dòng nước liên tiếp đi vào miệng, thông qua khe ở hầu, thổi qua mang và sau đó thoát ra ở phía sau của nắp mang. Vì nước có ít oxy trên một đơn vị thể tích hơn không khí nên cá phải dành một số năng lượng nhất định cho sự thông khí ở mang.
  • 57. Hoạt động trao đổi khí ở mang cá
  • 58. Cơ chế thở của mang cá
  • 59. Ống khí Ống khí (trachea) là một hệ thống ống phân nhánh khắp cơ thể côn trùng. Các ống nhỏ nhất tiếp xúc với bề mặt của hầu hết các tế bào, nơi đây khí được trao đổi bởi sự khuếch tán qua lớp biểu mô ẩm lót ở đầu tận cùng của hệ thống ống khí. Vì tất cả các tế bào của cơ thể đều bộc lộ trong môi trường hô hấp nên hệ tuần hoàn mở của côn trùng không tham gia vào việc vận chuyển O2 và CO2
  • 60. Hệ thống ống khí ở côn trùng
  • 61. Phổi • Ngược với hệ thống ống khí được phân nhánh khắp cơ thể côn trùng, phổi chỉ được giới hạn trong một vùng. Vì bề mặt hô hấp của phổi không tiếp xúc trực tiếp với tất cả các phần khác của cơ thể nên cần hệ tuần hoàn chuyên chở từ phổi đến các phần còn lại của cơ thể. Phổi có một mạng lưới dầy đặc các mao mạch nằm ngay dưới lớp biểu mô tạo thành bề mặt hô hấp. • Ở phần lớn lưỡng thê, phổi như một quả bóng, không cung cấp một bề mặt hô hấp lớn nhưng ngoài phổi, lưỡng thê còn nhận được từ sự khuếch tán qua da. Ngược lại, phổi của thú có một cấu trúc xốp và có hình tổ ong với một biểu mô ẩm giữ vai trò bề mặt hô hấp. Tổng bề mặt của mô đủ để trao đổi khí cho toàn bộ cơ thể .
  • 62. Sơ đồ tiến hoá của phổi
  • 63. Hình dáng phổi của loài lưỡng cư
  • 64. Hình dáng phổi của chim
  • 65. Cấu tạo hệ hô hấp
  • 66. Trao đổi khí ở phổi người • Không khí đi vào phổi qua một hệ thống ống phân nhánh. Khí đi vào hệ thống này qua mũi, chúng được lọc bởi các lông mũi, được sưởi ấm, làm ẩm ướt khi đi qua xoang mũi. Xoang mũi dẫn vào hầu rồi đến thanh quản có vách bằng sụn. Ở người thanh quản còn là cơ quan phát âm. • Từ thanh quản, không khí đi ngang qua khí quản. Khí quản phân nhánh thành 2 phế quản, mỗi phế quản đi về một phổi. Trong phổi, phế quản phân nhánh nhiều lần thành các ống nhỏ hơn gọi là tiểu phế quản.
  • 67. • Cuối cùng các phế quản nhỏ nhất đi vào các phế nang. Lớp biểu mô mỏng của hàng triệu phế nang trong phổi giữ vai trò như một bề mặt hô hấp. Trong không khí đi vaò phế nang theo đường hô hấp sẽ hòa tan trong lớp màng ẩm và khuếch tán qua biểu mô đi vào lưới mao mạch chung quanh các phế nang. CO2 khuếch tán từ các mao mạch qua biểu mô của phế nang rồi đi vào không khí.
  • 68. Sơ đồ trao đổi khí của người
  • 69. Tuần hoàn trao đổi khí
  • 70. Hệ bài tiết Ở người, thận là một cặp cơ quan hình hạt đậu dài khoảng 10cm.
  • 71. Hệ bài tiết • Máu đi vào mỗi thận theo động mạch thận (renal artery) và rời khỏi thận theo tĩnh mạch thận (renal vein). • Nước tiểu ra khỏi thận theo một ống gọi là niệu quản (ureter). • Niệu quản của cả hai thận đổ vào bàng quang (urinary bladder). • Nước tiểu từ bàng quang đi vào niệu đạo (urethra) để ra ngoài
  • 72. Cấu tạo hệ bài tiết cơ thể người
  • 73. Sự bài tiết của cá qua mang
  • 74. Bài tiết của động vật đơn bào
  • 76. Thận có hai vùng riêng biệt: một vùng vỏ bên ngoài và một vùng tủy bên trong. Nằm trong cả hai vùng là các ống bài tiết có kích thước hiển vi gọi là các ống thận, kết hợp với nhiều mao mạch . Ðơn vị chức năng của thận là ống thận. Ống thận gồm có một khối cầu của các mao mạch gọi là quản cầu và một ống dài cuộn xoắn. Ðầu tận cùng của ống hình thành một cơ quan gọi là nang Bowmann, bọc quanh quản cầu.
  • 77. Vị trí thận trong cơ thể người
  • 78. Mặt cắt ra của thận
  • 79. Cấu tạo hệ bài tiết
  • 80. Huyết áp đẩy máu, nước, urê, muối và các chất nhỏ hòa tan khác từ máu trong quản cầu đi vào lòng ống của nang Bowmann. Chất dịch bên trong ống của ống thận được gọi là dịch lọc. Từ nang Bowmann, dịch lọc đi ngang qua 3 vùng của ống thận: ống lượn gần, quai Henle và ống lượn xa. Ống lượn xa đổ vào ống góp chung. Ống này nhận dịch lọc từ nhiều ống thận khác nhau. Nhiều ống góp chung của thận đổ vào trong bể thận
  • 81. Sơ đồ cấu tạo bài tiết
  • 82. Bài tiết và tái hấp thu
  • 83. Sự tái hấp thu ở ống thận Sự tái hấp thu giúp cho các chất cần thiết trong dịch lọc khỏi bị mất đi. Chỉ một mình nước đã góp phần tạo nên 170 lít dịch lọc mỗi ngày và sẽ cần phải được thay thế nếu nó bị thải ra khỏi cơ thể (nghĩa là phải uống gần 300 lit nước mỗi ngày). Sự tái hấp thu có chọn lọc phần lớn nước và các chất hòa tan là một trong những chức năng của các ống thận. Ở người, đầu tiên dịch lọc đi qua ống lượn gần, qua quai Henle, sau đó đi vào ống lượn xa và cuối cùng đổ vào ống góp chung. Khi dịch lọc đi qua những ống nầy, có khoảng 99% nước được tái hấp thu nhờ thẩm thấu qua các tế bào của thành ống và trở về máu trong lưới mao mạch.
  • 84. Hình ảnh. Sự tái hấp thu ở ống thận
  • 85. Các dạng tế bào máu Hồng cầu Tiểu cầu Bạch cầu Hệ tuần hoàn
  • 86. Sơ đồ hệ tuần hoàn
  • 87. Hệ tuần hoàn hở • Côn trùng và các động vật chân khớp khác, đa số nhuyễn thể có hệ tuần hoàn hở. • Máu trực tiếp thấm quanh các cơ quan. • Không có sự cách biệt giữa máu và dịch mô, và dịch cơ thể hỗn hợp này được gọi là dịch máu. • Có 1 hoặc nhiều tim bơm dịch máu vào trong một hệ thống xoang bao quanh các cơ quan,xảy ra sự trao đổi chất giữa dịch máu và tế bào của cơ thể.
  • 88. Sơ đồ hệ tuần hoàn hở
  • 89. Hệ tuần hoàn kín • Giun đất, mực, bạch tuộc và tất cả các động vật có xương sống đều có hệ tuần hoàn kín. • Máu chỉ giới hạn trong các mạch và cách ly với dịch mô. • Có một hoặc nhiều tim bơm máu vào trong một mạch lớn các mạch nhỏ phân bố vào các cơ quan. • Các chất khuếch tán từ máu vào dịch mô và vào tế bào. • Hệ tuần hoàn kín với áp suất máu cao, do đó sự vận chuyển máu cung cấp chất dinh dưỡng cho nhu cầu trao đổi chất cao trong các mô và tế bào.
  • 90. Sơ đồ hệ tuần hoàn kín
  • 91. Hệ tuần hoàn của người • Máu vào tâm nhĩ phải (right atrium) qua tĩnh mạch chủ trên hoặc tĩnh mạch chủ dưới (anterior or posterior vena cava). • Qua một van ba lá (tricuspid valve) đi vào tâm thất phải (right ventricle). • Tâm thất phải đẩy máu qua van bán nguyệt (pulmonary semilunar valve) vào động mạch phổi (pulmonary artery), • Tại phổi, động mạch phổi phân nhánh nhiều lần cuối cùng là phế nang (alveoli). • Từ các mao mạch, máu đi qua các tĩnh mạch nhỏ, vào tĩnh mạch phổi (pulmonary vein) chạy về tim. • Bốn tĩnh mạch phổi đổ vào buồng trên bên trái của tim gọi là tâm nhĩ trái (left atrium). • Từ tâm nhĩ trái, máu đi qua van hai lá (bicuspid valve) vào tâm thất trái (left ventricle) Như vậy tâm thất trái chứa máu giàu Oxy • Khi co bóp, nó đẩy máu qua van bán nguyệt (aortic semilunar valve) vào động mạch chủ (aorta) để phân bố máu đến các động mạch cung cấp cho tất cả các phần của cơ thể
  • 92. Sơ đồ hệ tuần hoàn ở người
  • 93. Sơ đồ hoạt động hệ tuần hoàn của người
  • 95. Hình ảnh mặt cắt của tim người
  • 96. Hệ tuần hoàn các loài động vật • Cá : tim có 2 ngăn tâm nhĩ nhận máu về từ xoang tĩnh mạch, tâm thất đẩy máu đi qua hệ động mạch lên khe mang. 1 vòng tuần hoàn. • Lưỡng cư : tim có 3 ngăn: 2 tâm nhĩ, 1 tâm thất. Cùng với sự di chuyển lên cạn, phổi xuất hiện và đã hìnhthành 2 vòng tuần hoàn: Vòng tuần hoàn lên phổi (vòng tuầnhoàn nhỏ), vòng tuần hoàn đưa máu đi khắp cơ thể (vòng tuần hoàn lớn). • Bò sát : sống trên cạn, hô hấp phổi Tim có 4 ngăn: 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất. Tuy nhiên vách ngăn tâm thất không hoàn toàn, còn lỗ thông liên thất nên máu vẫn bị pha ít nhiều. • Chim và động vật có vú :tim có 4 ngăn 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất riêng biệt. 2vòng tuần hoàn hoàn chỉnh và riêng biệt. Máu tĩnh mạch ở tâm nhĩ và tâm thất phải, máu động mạch ở tâm nhĩ và tâm thất trái.
  • 97. Sơ đồ tuần hoàn của các loài
  • 98. Ông sinh dục của nam giới (nhìn từ phía trước)
  • 99. a. Ở nam giới Ở nam giới, hormone sinh dục chính là các androgen, trong đó quan trọng nhất là testosterone. Androgen là các hormone steroid được sản xuất chủ yếu từ các tế bào kẻ của tinh hoàn, chịu trách nhiệm trực tiếp đối với các đặc tính sinh dục sơ cấp và thứ cấp ở nam giới. Các đặc tính sinh dục sơ cấp là những đặc tính có liên quan đến hệ sinh dục: sự phát triển của ống dẫn tinh, bộ phận sinh dục ngoài và sự tạo tinh trùng. Các đặc tính sinh dục thứ cấp là những đặc điểm không quan hệ với hệ sinh dục, bao gồm giọng nói, sự phân bố của râu và lông, sự phát triển cơ.
  • 100. Ống sinh dục của nữ giới A. Nhìn từ phía trước B. Nhìn từ bên
  • 101. b. Ở nữ giới Cũng như ở nam giới, tuổi dậy thì ở nữ giới được xem là bắt đầu thời kỳ sinh sản. Thùy trước tuyến yên phóng thích nhiều FSH và LH. Những hormone này gây ra sự chín của buồng trứng làm chúng bắt đầu tiết ra hormone sinh dục nữ là estrogen. Hormone này kích thích sự trưởng thành của tử cung và âm đạo, làm phát triển các đặc tính sinh dục thứ cấp như xương chậu nở ra, vú phát triển, thay đổi trong sự phân bố mỡ của cơ thể... đồng thời xuất hiện chu kỳ kinh nguyệt.
  • 102. Sự động dục ở động vật • Sự thay đổi đều đặn trong việc tiết các hormone kích tuyến sinh dục ở giới cái của hầu hết các loài thú dẫn đến chu kỳ động dục. Ðó là những thay đổi có tính chu kỳ trong ống sinh dục và trong sự ham muốn sinh dục. Giới cái sẽ chấp nhận cho con đực giao phối chỉ trong một giai đoạn ngắn của chu kỳ, gần thời điểm rụng trứng khi lớp màng nhầy tử cung dầy nhất và ham muốn sinh dục cao nhất. • Nhiều loài thú chỉ có một hoặc vài chu kỳ động dục trong một năm.
  • 103. • Người và các linh trưởng không có chu kỳ động dục, con cái sẵn sàng tiếp nhận con đực trong suốt chu kỳ sinh dục. • Lớp màng nhầy tử cung không được tái hấp thu nếu sự thụ tinh không xảy ra mà một phần của lớp màng bị bong ra kèm theo hiện tượng chảy máu trong một giai đoạn gọi là kỳ kinh nguyệt. • Chu kỳ kinh nguyệt của người trung bình là 28 ngày. Thời gian của mỗi chu kỳ thay đổi từ người này đến người khác và từ chu kỳ này đến chu kỳ khác trên cùng một người.
  • 104. Chu kỳ phát triển của trứng
  • 105. Cấu tạo hệ nội tiết
  • 106. Quá trình sinh sản Có hai phương thức sinh sản ở động vật: • Sinh sản vô tính (asexual reproduction) là sự tạo thành cá thể con mà bộ gen của chúng chỉ thừa hưởng từ một cá thể bố hoặc mẹ, không có sự phối hợp giữa tinh trùng và trứng. Sự sinh sản vô tính hoàn toàn dựa trên sự phân bào nguyên phân. • Sinh sản hữu tính (sexual reproduction) ở động vật là sự tạo thành cá thể con do sự phối hợp giữa hai giao tử đơn bội (tinh trùng và trứng) để tạo thành một hợp tử lưỡng bội. – Các giao tử được thành lập bằng cách giảm phân, và sinh sản hữu tính thường bao gồm hai cá thể bố và mẹ, cả hai cùng góp phần vào bộ gen của cá thể con.
  • 107. Sinh sản vô tính (asexual reproduction) • Nhiều động vật không xương sống có thể sinh sản vô tính bằng cách phân đôi (fission) • Một cá thể ban đầu phân chia thành hai hoặc nhiều cá thể có kích thước gần bằng nhau • Một số khác như thủy tức nước ngọt sinh sản bằng cách nảy chồi (budding) tạo ra các cá thể con. • Các cá thể con có thể tách khỏi bố mẹ hoặc vẫn còn dính với cá thể ban đầu, tạo thành tộc đoàn
  • 108. Sinh sản vô tính • Lấy nhân của một tế bào sinh dưỡng cấy vào tế bào trứng rỗng(tế bào trứng đã được loại bỏ hoàn toàn nhân)rồi mã hoá lại. • Tế bào trứng sẽ được kích thích để tự phân chia. • Sau đó tế bào sẽ được cấy vào một vật mang thai. • Phôi thai sẽ được hình thành và phát triển thành một cơ thể hoàn chỉnh. Hình ảnh cừu Dolly được sinh ra được sinh sản bằng phương pháp vô tính
  • 109. Sơ đồ phương pháp sinh sản cừu Dolly
  • 110. -2004 : Nhân bản bò bằng kỹ thuật chuyển nhân chuỗi :các nhà khoa học Ôxtrâylia đã nhân bản một con bò bằng kỹ thuật chuyển nhân chuõi tên là Brandy ,con bò giống Holstein-Fresian vào tháng 12/2004 -27/6/2005:Việt Nam nhân bản được phôi nang sao la .Tuy các phôi nang này dừng phân chia sau 10-12 ngày tuổi vì chưa có tử cung phù hợp để nuôi tiếp nhưng kết quả đã chứng tỏ thành công ban đầu trong công nghệ nhân bản nước ta -Tháng 11/2004 : các nhà khoa học Trung Quốc đã tiến hành nhân bản thành công gấu trúc -một loài động vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng
  • 111. -25/8/2005 : Các nhà khoa học Hàn Quốc cho biết họ đã thành công trong nhân giống để trị ung thư ,4 chú lợn sinh ra với sự biến đổi thành công như mong muốn -Tháng 10/2005 : Các chuyên gia Italia đã nhân bản thành công một nhóm lợn nhỏ có 14 con. Những con lợn này có thể giúp họ nghiên cứu việc cấy ghép tạng lợn cho người
  • 112. Ngày 3/8/2005 Hàn Quốc tạo dòng thành công con chó đầu tiên trên thế giới .Con chó này được đặt tên là Snuppy , khi sinh ra nặng 530g sau 60 ngày trong bụng mẹ mang 2/11/2005: Con dê Boer đầu tiên trên thế giới sinh sản vô tính từ tế bào noãn đã chào đời lúc 9h05 sáng 2/11 tại viện nghiên cứu thú y Thiên Tân 14/2/2006 : Con cừu nhân bản đầu tiên tại Trung Đông chào đời.Nỗ lực này thể hiện tham vọng của Iran trở thành một cường quốc công nghệ cao trong khu vực
  • 113. Vì do một số lý do về đạo đức đề tài này đã gây ra nhiều tranh cãi trên thế giới và được loại bỏ khỏi công trình nghiên cứu ở một số nơi. Nhân bản vô tính con người có hay không? Về mặt lý thuyết nhân bản vô tính con người giống như quy trình chung của nhân bản vô tính.
  • 114. Sinh sản hữu tính Sinh sản hữu tính là kiểu sinh sản tạo ra cá thể mới qua hình thành và hợp nhất giao tử đơn bội đực và giao tử đơn bội cái tạo ra hợp tử lưỡng bội , hợp tử sau đó phát triển thành cá thể mới. Sinh sản hữu tính ở hầu hết các loài động vật là một quá trình gồm 3 giai đoạn nối tiếp nhau : • Hình thành tinh trùng vầ trứng ( hình thành giao tử. ) • Thụ tinh ( giao tử đực kết hợp giao tử cái tạo thành hợp tử ) • Phát triển phôi hình thành cơ chế mới.
  • 115. Sinh sản hữu tính Có 4 dạng chính được tìm thấy ở động vật • Sự tiếp hợp : xảy ra khi hai cá thể hòa hợp và trao đổi vật liệu di truyền (trùng đế giày ) • Lưỡng tính sinh : hầu hết các động vật lưỡng tính(hải miên, trùng đất ) • Trinh sản : trong đó một trứng không thụ tinh tự phát triển thành một cá thể mới( ong, kiến) • Ðơn tính sinh : là dạng sinh sản quen thuộc nhất phổ biến ở hầu hết các động vật có xương sống
  • 116. Một số hình thức sinh sản ở động vật Nảy chồi ở thủy tức Sự tái sinh ở thằn lằn Sự tiếp hợp ở trùng đế giày Giao phối ở Trùng đất
  • 117. Quá trình thụ tinh của gà
  • 118. Quá trình thụ tinh của loài ếch
  • 119. Quá trình thụ tinh trứng
  • 120. Sự thụ tinh Sự phát triển của hợp tử
  • 121. Sự phát triển của phôi

Editor's Notes

  1. Khí đi vào hệ thống nầy qua mũi, chúng được lọc bởi các lông mũi, được sưởi ấm, làm ẩm ướt khi đi qua xoang mũi.