SlideShare a Scribd company logo
BELUARD W ROŻNOWIE –
RENESANSOWA TWIERDZA
NAD DUNAJCEM
Przewodnik
XXI MAŁOPOLSKIE
DNI DZIEDZICTWA KULTUROWEGO
18–19 i 25–26 maja 2019
Zapraszamy na kolejną edycję Dni Dziedzictwa. Jak co
roku będziemy eksplorować, poszukiwać, odkrywać oraz
wchodzić do miejsc nieznanych i niedostępnych na co
dzień. Zachęcamy do wspólnego poznawania małopol-
skich tajemnic, tropienia śladów i rozwiązywania zagadek.
18–19 maja 2019
KRAKÓW
• Pałac Pusłowskich
• Pałac Potockich
MAŁOPOLSKA
• Kościół pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej
• Kościół pw. Narodzenia NMP i zamek w Czchowie
• Beluard w Rożnowie
25–26 maja 2019
KRAKÓW
• Klasztor Duchaczek z kościołem pw. św. Tomasza
i kościół pw. Świętego Krzyża
• Dom Arcybractwa Miłosierdzia i Banku Pobożnego
MAŁOPOLSKA
• Wieś Kacwin na Spiszu
• Kościół pw. św. Bartłomieja w Niedzicy
• Organy Władysława Hasiora na Przełęczy Snozka
Więcej na dnidziedzictwa.pl
W
ieś Rożnów została założona w XIV wieku
przez rodzinę Rożenów herbu Gryf. Leży
w malowniczej okolicy, w sąsiedztwie
Dunajca. Nim w latach 40. XX wieku
stanęła na nim zapora tworząca Jezioro Rożnowskie,
dolina Dunajca nękana była powodziami, które pusto-
szyły okolicę.
W odleglejszych czasach przebiegał tamtędy szlak
handlowy na Węgry, czyniąc z doliny ważny korytarz
komunikacyjny. By zapewnić bezpieczeństwo podróżu-
jącym kupcom, rzemieślnikom i mieszczanom, wzdłuż
linii brzegowej Dunajca wzniesiono system obronny
zamków i strażnic. Rożnów posiadał aż dwa takie
obiekty. Do naszych czasów zachowały się w postaci
malowniczych ruin zamku górnego i zagadkowego
beluardu wraz z budynkiem bramnym (pozostałości po
zamku dolnym).
—
Zamek górny zbudowany w XIV wieku przez Piotra
Rożena zakupił w roku 1426 Zawisza Czarny. Jego
wnuczka wniosła go w posagu do małżeństwa z Janem
Amorem Tarnowskim – ojcem hetmana wielkiego ko-
ronnego Jana Tarnowskiego, przyszłego budowniczego
zamku dolnego.
—
Obecnie w pobliżu beluardu stoi klasycystyczny
dwór zbudowany w XIX wieku. We wnętrzu zachowa-
ła się dekoracja malarska pochodząca z czasów budo-
wy. Do 1946 roku dwór należał do rodziny Stadnickich,
potem przeszedł na rzecz Skarbu Państwa, teraz znowu
znajduje się w rękach prywatnych.
1
Jan Amor Tarnowski
(1488 –1561), syn Jana
Amora i Barbary z Roż-
nowa (wnuczki Zawiszy
Czarnego), zapisał się
w dziejach wojskowości
nie tylko jako znakomity
dowódca, ale także jako
wybitny teoretyk myśli
wojskowej. Jest autorem m.in. dzieła Consilium rationis
bellicae (Rada sprawy wojennej) z 1558 roku, które było
wykładnią ówczesnej polskiej techniki wojskowej. Jako
hetman wielki koronny prowadził także szeroką działal-
a dwór
b beluard
c brama
d stajnia
e budynek z XX w.
f dozorcówka 2
ność polityczną i społeczną. W 1926 roku wydany został
szkic biograficzny autorstwa Michała Marczaka, z które-
go dowiadujemy się, że: „Hetman Tarnowski był wielkim
panem, znakomitym wodzem, dużej miary uczonym
i hojnym mecenasem nauk i sztuk, tudzież świetnym
administratorem”.
Przykładem jego wiedzy i nowatorskiej myśli w ob-
szarze obronności jest budowa renesansowej twierdzy
w Rożnowie. Średniowieczne zamczysko okazało się
bowiem niewystarczające do realizacji jego fortyfikacyj-
nych planów.
—
Rożnów pod względem gospodarczym i strategicznym
zajmował ważne miejsce wśród licznych ziem należą-
cych do Jana Tarnowskiego. Być może właśnie z tego
powodu zdecydował się on na budowę nowej twierdzy
właśnie tutaj. Rozpoczął ją na kilka lat przed śmiercią
i prawdopodobnie nigdy jej nie ukończył.
Do naszych czasów przetrwał beluard (forma
bastionu) połączony z budynkiem bramnym za pomocą
muru kurtynowego.
Beluard zbudowany jest na planie pięcioboku,
a jego wnętrze tworzy przestrzenna sala z otworami
strzelniczymi pod sklepieniem. Kiedyś prowadziły do
nich drewniane ganki. Do wnętrza prowadzi tzw. szyja.
Stosunkowo niska budowla ma solidne mury o grubości
od 2,5 do 3 metrów. Wszystko to pozwalało na znakomi-
tą ochronę przed ostrzałem artyleryjskim.
W zewnętrznych zwieńczeniach fasady budowla ma
wydatny gzyms, który chronił strzelnice. W narożnikach
czoła beluardu widnieje kartusz z herbem Leliwa, należą-
cym do rodziny Tarnowskich, oraz płaskorzeźba brodate-
go mężczyzny trzymającego w rękach głowę Turka.
3
—
Warto pamiętać, że w pierwszej połowie XVI wieku
zagrożenie turecką inwazją było w Polce bardzo silne
– ślady tamtych niepokojów zostały wyobrażone na
fasadzie beluardu.
4
W obrębie budowanej twierdzy prawdopodobnie
znalazł się renesansowy dwór, zbudowany jeszcze przez
rodziców Jana Tarnowskiego. Po śmierci Tarnowskiego
całe założenie zaczęło stopniowo popadać w ruinę.
W późniejszym okresie budowla pełniła inne funk-
cje. Według przekazów wnuk Fausta Socyna, Andrzej Wi-
szowaty (1608–1678), znany filozof i teo­log braci polskich,
urządził tu zbór ariański. W XVII wieku beluard zamienio-
no w ludwisarnię, następnie w spichlerz zbożowy. W XIX
wieku mieściła się w nim gorzelnia i dworskie magazyny.
Obecnie beluard wraz z budynkiem bramnym powrócił
do rodziny Stadnickich.
5
—
Bryła beluardu w Rożno-
wie formalnie nawiązuje do
włoskich budowli i ówcześnie
była w Europie Środkowej
wyjątkowa i nowatorska.
Obecnie jest to jeden z unika-
tów architektury fortecznej
w skali europejskiej.
6
Spis Ilustracji:
— Na okładce: Widok Rożnowa z zamkiem górnym i dolnym, pocz.
XIX w., za: E. Kronbach, Darstellungen aus dem königreiche Galizien
insbesondere der Karpathen im Sandecer Kreise, Wien 1823.
Ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej
— s. 2: Plan sytuacyjny założenia dworskiego w Rożnowie,
fot. P. Kasprzycka, MIK 2018. Dokumentacja konserwatorska, oddział
WUOZ w Nowym Sączu
— s. 2: Jan Amor Tarnowski, rys. Franciszek K. Prek wg obrazu Marcello
Bacciarellego. Za: Wizerunki znakomitych ludzi w Polszcze, Kraków
1829, z. 1. POLONA, domena publiczna
— s. 4: Beluard wraz z budynkiem bramnym i murem kurtynowym,
1935. Narodowe Archiwum Cyfrowe
— s. 5–6: Rzuty poziome, przekroje i detale architektoniczne beluardu
w Rożnowie, rys. W. Łuszczkiewicz, litografia E. Baudisch (Zakład
Litografii „Czasu” W. Kirchmayera), 1865. Ze zbiorów Muzeum
Krakowa
Teksty opracowano na podstawie:
— Bogdanowski J., Zagadka beluardu w Rożnowie, „Sprawozdania
z Posiedzeń Komisji Naukowych PAN, Oddz. Kraków” 1969, t. 12.
— Dokumentacja konserwatorska, oddział WUOZ w Nowym Sączu.
— Dworzaczek W., Hetman Jan Tarnowski. Z dziejów możnowładztwa
Małopolskiego, Warszawa 1985.
— Jan Tarnowski – hetman wielki koronny: sesja historyczno-
-promocyjna, 7.11.1997, oprac. R. Żok, Tarnów 1999.
— Marczak M., Hetman Jan Tarnowski. Szkic biograficzny,
Tarnobrzeg 1926.
— Tomkowicz S., Stanisława Tomkowicza inwentarz zabytków powiatu
sądeckiego, t. 1, oprac. P. i T. Łopatkiewicz, Kraków 2017.
Przewodnik powstał w ramach
XXI Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego
Z dreszczykiem
Opracowanie tekstów i koncepcja przewodnika:
Paulina Kasprzycka
Redakcja i korekta: Ewelina Korostyńska,
Agnieszka Szewczyk
Projekt graficzny: Anna Zabdyrska
—
Małopolski Instytut Kultury w Krakowie
ul. 28 Lipca 1943 17c
30-233 Kraków
www.mik.krakow.pl
Organizator:
Partnerzy przewodnika:
•	Muzeum Krakowa
•	Narodowe Archiwum Cyfrowe
Współorganizator:
•	Gminny Ośrodek Kultury w Gródku nad Dunajcem
Partner:
•	Gmina Gródek nad Dunajcem

More Related Content

What's hot

Kraków miasto
Kraków  miastoKraków  miasto
Kraków miasto
mlody12345
 
Dzierżoniów in the past and now by dawid
Dzierżoniów in the past and now by dawidDzierżoniów in the past and now by dawid
Dzierżoniów in the past and now by dawid
Anna Sz.
 
Microsoft office power point kraków
Microsoft office power point krakówMicrosoft office power point kraków
Microsoft office power point kraków
Justyna Frejowska
 
Atrakcje pragi by cyprian
Atrakcje pragi by cyprianAtrakcje pragi by cyprian
Atrakcje pragi by cyprian
Anna Sz.
 
Jakub śmietana
Jakub śmietanaJakub śmietana
Jakub śmietana
Jakub Śmietana
 
Kraków prezentacja
Kraków prezentacjaKraków prezentacja
Kraków prezentacja
Ada ES
 
Szymon popczyk prezenacja
Szymon popczyk   prezenacjaSzymon popczyk   prezenacja
Szymon popczyk prezenacja
Szymon Popczyk
 
Jakub śmietana
Jakub śmietanaJakub śmietana
Jakub śmietana
Jakub Śmietana
 
Prezentacja1
Prezentacja1Prezentacja1
Prezentacja1
kasiak2929
 
Prezentacja - Zawiercie
Prezentacja - ZawierciePrezentacja - Zawiercie
Prezentacja - Zawiercie
DawidWu
 
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
Atrakcje Gór Sowich by Cyprian
Atrakcje Gór Sowich by CyprianAtrakcje Gór Sowich by Cyprian
Atrakcje Gór Sowich by Cyprian
Anna Sz.
 
Krakow Prezentacja
Krakow PrezentacjaKrakow Prezentacja
Krakow Prezentacja
mmiszczyk
 
Polecane miejsce
Polecane miejscePolecane miejsce
Polecane miejsce
Kwiecien2015
 
Kraków Dariusz ZDAŃSKI
Kraków Dariusz ZDAŃSKIKraków Dariusz ZDAŃSKI
Kraków Dariusz ZDAŃSKI
Darekdzdz
 
Zabytki UNESCO w Polsce
Zabytki UNESCO w PolsceZabytki UNESCO w Polsce
Zabytki UNESCO w Polsce
Anna Sz.
 
Gabriela Smardzewska
Gabriela SmardzewskaGabriela Smardzewska
Gabriela Smardzewska
sp20wek
 
"Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro...
"Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro..."Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro...
"Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro...
skorogoszczyk
 
Prezentacja e learning informatyka poprawiona
Prezentacja e learning informatyka poprawionaPrezentacja e learning informatyka poprawiona
Prezentacja e learning informatyka poprawiona
Magdalena Bednarczyk
 
Prezentacja
PrezentacjaPrezentacja
Prezentacja
kacper gawroński
 

What's hot (20)

Kraków miasto
Kraków  miastoKraków  miasto
Kraków miasto
 
Dzierżoniów in the past and now by dawid
Dzierżoniów in the past and now by dawidDzierżoniów in the past and now by dawid
Dzierżoniów in the past and now by dawid
 
Microsoft office power point kraków
Microsoft office power point krakówMicrosoft office power point kraków
Microsoft office power point kraków
 
Atrakcje pragi by cyprian
Atrakcje pragi by cyprianAtrakcje pragi by cyprian
Atrakcje pragi by cyprian
 
Jakub śmietana
Jakub śmietanaJakub śmietana
Jakub śmietana
 
Kraków prezentacja
Kraków prezentacjaKraków prezentacja
Kraków prezentacja
 
Szymon popczyk prezenacja
Szymon popczyk   prezenacjaSzymon popczyk   prezenacja
Szymon popczyk prezenacja
 
Jakub śmietana
Jakub śmietanaJakub śmietana
Jakub śmietana
 
Prezentacja1
Prezentacja1Prezentacja1
Prezentacja1
 
Prezentacja - Zawiercie
Prezentacja - ZawierciePrezentacja - Zawiercie
Prezentacja - Zawiercie
 
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W RACŁAWICACH "Na granicy zaborów" (wystawa)
 
Atrakcje Gór Sowich by Cyprian
Atrakcje Gór Sowich by CyprianAtrakcje Gór Sowich by Cyprian
Atrakcje Gór Sowich by Cyprian
 
Krakow Prezentacja
Krakow PrezentacjaKrakow Prezentacja
Krakow Prezentacja
 
Polecane miejsce
Polecane miejscePolecane miejsce
Polecane miejsce
 
Kraków Dariusz ZDAŃSKI
Kraków Dariusz ZDAŃSKIKraków Dariusz ZDAŃSKI
Kraków Dariusz ZDAŃSKI
 
Zabytki UNESCO w Polsce
Zabytki UNESCO w PolsceZabytki UNESCO w Polsce
Zabytki UNESCO w Polsce
 
Gabriela Smardzewska
Gabriela SmardzewskaGabriela Smardzewska
Gabriela Smardzewska
 
"Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro...
"Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro..."Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro...
"Na odsiecz zabytkom, grodom i twierdzom" Europejskie Dni Dziedzictwa - Skoro...
 
Prezentacja e learning informatyka poprawiona
Prezentacja e learning informatyka poprawionaPrezentacja e learning informatyka poprawiona
Prezentacja e learning informatyka poprawiona
 
Prezentacja
PrezentacjaPrezentacja
Prezentacja
 

Similar to BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)

PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
Małopolski Instytut Kultury
 
Zamkimazowsza
ZamkimazowszaZamkimazowsza
Zamkimazowsza
sp2zabki
 
KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...
KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...
KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...
Małopolski Instytut Kultury
 
Prezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektuPrezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektu
mikenrjow
 
Historia
HistoriaHistoria
Historia
guest2ce05ac
 
Historia
HistoriaHistoria
Historia
guest2ce05ac
 
Bol Sara
Bol SaraBol Sara
Bol Sara
Teresa
 
Zamek W Lubaczowie
Zamek W LubaczowieZamek W Lubaczowie
Zamek W Lubaczowie
aleksandra55
 
Szymon śmietana
Szymon śmietanaSzymon śmietana
Szymon śmietana
Szymon Śmietana
 
Boleslawiec
BoleslawiecBoleslawiec
Boleslawiec
Teresa
 
Prezntacja power point
Prezntacja power pointPrezntacja power point
Prezntacja power point
CezaryKraso
 
Zerwikaptur
ZerwikapturZerwikaptur
Zerwikaptur
Beata Wójcik
 
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...
Małopolski Instytut Kultury
 
Poland
PolandPoland
Poland
SEwelina
 
Prezentacja1
Prezentacja1Prezentacja1
Prezentacja1
Angelika Zyzak
 
Hanslik mateusz bn ii st prezentacja
Hanslik mateusz bn ii st prezentacjaHanslik mateusz bn ii st prezentacja
Hanslik mateusz bn ii st prezentacja
Mateusz Hanslik
 

Similar to BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik) (20)

PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
 
Zamkimazowsza
ZamkimazowszaZamkimazowsza
Zamkimazowsza
 
przewodnik_7 cudow_36
przewodnik_7 cudow_36przewodnik_7 cudow_36
przewodnik_7 cudow_36
 
KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...
KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...
KOŚCIÓŁ NORBERTANEK, KOŚCIÓŁ PW. NAJŚWIĘTSZEGO SALWATORA WRAZ Z KAPLICĄ PW. Ś...
 
Prezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektuPrezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektu
 
Historia
HistoriaHistoria
Historia
 
Historia
HistoriaHistoria
Historia
 
Historia
HistoriaHistoria
Historia
 
Historia
HistoriaHistoria
Historia
 
Zamek W Malborku
Zamek W MalborkuZamek W Malborku
Zamek W Malborku
 
Bol Sara
Bol SaraBol Sara
Bol Sara
 
Zamek W Lubaczowie
Zamek W LubaczowieZamek W Lubaczowie
Zamek W Lubaczowie
 
Szymon śmietana
Szymon śmietanaSzymon śmietana
Szymon śmietana
 
Boleslawiec
BoleslawiecBoleslawiec
Boleslawiec
 
Prezntacja power point
Prezntacja power pointPrezntacja power point
Prezntacja power point
 
Zerwikaptur
ZerwikapturZerwikaptur
Zerwikaptur
 
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Prezentacja dla wolontari...
 
Poland
PolandPoland
Poland
 
Prezentacja1
Prezentacja1Prezentacja1
Prezentacja1
 
Hanslik mateusz bn ii st prezentacja
Hanslik mateusz bn ii st prezentacjaHanslik mateusz bn ii st prezentacja
Hanslik mateusz bn ii st prezentacja
 

More from Małopolski Instytut Kultury

Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdfOficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
Małopolski Instytut Kultury
 
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
Małopolski Instytut Kultury
 
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
Małopolski Instytut Kultury
 
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
Małopolski Instytut Kultury
 
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
Małopolski Instytut Kultury
 
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa) PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)
Małopolski Instytut Kultury
 

More from Małopolski Instytut Kultury (20)

Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdfOficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
 
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
 
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
 
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
 
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
 
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
 
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
 
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
 
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
 
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
 
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
 
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa) PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
 
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
 
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
 
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
 
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)
KOŚCIÓŁ PW. NARODZENIA NMP W CZCHOWIE (pieczątka)
 

BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)

  • 1. BELUARD W ROŻNOWIE – RENESANSOWA TWIERDZA NAD DUNAJCEM Przewodnik
  • 2. XXI MAŁOPOLSKIE DNI DZIEDZICTWA KULTUROWEGO 18–19 i 25–26 maja 2019
  • 3. Zapraszamy na kolejną edycję Dni Dziedzictwa. Jak co roku będziemy eksplorować, poszukiwać, odkrywać oraz wchodzić do miejsc nieznanych i niedostępnych na co dzień. Zachęcamy do wspólnego poznawania małopol- skich tajemnic, tropienia śladów i rozwiązywania zagadek. 18–19 maja 2019 KRAKÓW • Pałac Pusłowskich • Pałac Potockich MAŁOPOLSKA • Kościół pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej • Kościół pw. Narodzenia NMP i zamek w Czchowie • Beluard w Rożnowie 25–26 maja 2019 KRAKÓW • Klasztor Duchaczek z kościołem pw. św. Tomasza i kościół pw. Świętego Krzyża • Dom Arcybractwa Miłosierdzia i Banku Pobożnego MAŁOPOLSKA • Wieś Kacwin na Spiszu • Kościół pw. św. Bartłomieja w Niedzicy • Organy Władysława Hasiora na Przełęczy Snozka Więcej na dnidziedzictwa.pl
  • 4. W ieś Rożnów została założona w XIV wieku przez rodzinę Rożenów herbu Gryf. Leży w malowniczej okolicy, w sąsiedztwie Dunajca. Nim w latach 40. XX wieku stanęła na nim zapora tworząca Jezioro Rożnowskie, dolina Dunajca nękana była powodziami, które pusto- szyły okolicę. W odleglejszych czasach przebiegał tamtędy szlak handlowy na Węgry, czyniąc z doliny ważny korytarz komunikacyjny. By zapewnić bezpieczeństwo podróżu- jącym kupcom, rzemieślnikom i mieszczanom, wzdłuż linii brzegowej Dunajca wzniesiono system obronny zamków i strażnic. Rożnów posiadał aż dwa takie obiekty. Do naszych czasów zachowały się w postaci malowniczych ruin zamku górnego i zagadkowego beluardu wraz z budynkiem bramnym (pozostałości po zamku dolnym). — Zamek górny zbudowany w XIV wieku przez Piotra Rożena zakupił w roku 1426 Zawisza Czarny. Jego wnuczka wniosła go w posagu do małżeństwa z Janem Amorem Tarnowskim – ojcem hetmana wielkiego ko- ronnego Jana Tarnowskiego, przyszłego budowniczego zamku dolnego. — Obecnie w pobliżu beluardu stoi klasycystyczny dwór zbudowany w XIX wieku. We wnętrzu zachowa- ła się dekoracja malarska pochodząca z czasów budo- wy. Do 1946 roku dwór należał do rodziny Stadnickich, potem przeszedł na rzecz Skarbu Państwa, teraz znowu znajduje się w rękach prywatnych. 1
  • 5. Jan Amor Tarnowski (1488 –1561), syn Jana Amora i Barbary z Roż- nowa (wnuczki Zawiszy Czarnego), zapisał się w dziejach wojskowości nie tylko jako znakomity dowódca, ale także jako wybitny teoretyk myśli wojskowej. Jest autorem m.in. dzieła Consilium rationis bellicae (Rada sprawy wojennej) z 1558 roku, które było wykładnią ówczesnej polskiej techniki wojskowej. Jako hetman wielki koronny prowadził także szeroką działal- a dwór b beluard c brama d stajnia e budynek z XX w. f dozorcówka 2
  • 6. ność polityczną i społeczną. W 1926 roku wydany został szkic biograficzny autorstwa Michała Marczaka, z które- go dowiadujemy się, że: „Hetman Tarnowski był wielkim panem, znakomitym wodzem, dużej miary uczonym i hojnym mecenasem nauk i sztuk, tudzież świetnym administratorem”. Przykładem jego wiedzy i nowatorskiej myśli w ob- szarze obronności jest budowa renesansowej twierdzy w Rożnowie. Średniowieczne zamczysko okazało się bowiem niewystarczające do realizacji jego fortyfikacyj- nych planów. — Rożnów pod względem gospodarczym i strategicznym zajmował ważne miejsce wśród licznych ziem należą- cych do Jana Tarnowskiego. Być może właśnie z tego powodu zdecydował się on na budowę nowej twierdzy właśnie tutaj. Rozpoczął ją na kilka lat przed śmiercią i prawdopodobnie nigdy jej nie ukończył. Do naszych czasów przetrwał beluard (forma bastionu) połączony z budynkiem bramnym za pomocą muru kurtynowego. Beluard zbudowany jest na planie pięcioboku, a jego wnętrze tworzy przestrzenna sala z otworami strzelniczymi pod sklepieniem. Kiedyś prowadziły do nich drewniane ganki. Do wnętrza prowadzi tzw. szyja. Stosunkowo niska budowla ma solidne mury o grubości od 2,5 do 3 metrów. Wszystko to pozwalało na znakomi- tą ochronę przed ostrzałem artyleryjskim. W zewnętrznych zwieńczeniach fasady budowla ma wydatny gzyms, który chronił strzelnice. W narożnikach czoła beluardu widnieje kartusz z herbem Leliwa, należą- cym do rodziny Tarnowskich, oraz płaskorzeźba brodate- go mężczyzny trzymającego w rękach głowę Turka. 3
  • 7. — Warto pamiętać, że w pierwszej połowie XVI wieku zagrożenie turecką inwazją było w Polce bardzo silne – ślady tamtych niepokojów zostały wyobrażone na fasadzie beluardu. 4
  • 8. W obrębie budowanej twierdzy prawdopodobnie znalazł się renesansowy dwór, zbudowany jeszcze przez rodziców Jana Tarnowskiego. Po śmierci Tarnowskiego całe założenie zaczęło stopniowo popadać w ruinę. W późniejszym okresie budowla pełniła inne funk- cje. Według przekazów wnuk Fausta Socyna, Andrzej Wi- szowaty (1608–1678), znany filozof i teo­log braci polskich, urządził tu zbór ariański. W XVII wieku beluard zamienio- no w ludwisarnię, następnie w spichlerz zbożowy. W XIX wieku mieściła się w nim gorzelnia i dworskie magazyny. Obecnie beluard wraz z budynkiem bramnym powrócił do rodziny Stadnickich. 5
  • 9. — Bryła beluardu w Rożno- wie formalnie nawiązuje do włoskich budowli i ówcześnie była w Europie Środkowej wyjątkowa i nowatorska. Obecnie jest to jeden z unika- tów architektury fortecznej w skali europejskiej. 6
  • 10. Spis Ilustracji: — Na okładce: Widok Rożnowa z zamkiem górnym i dolnym, pocz. XIX w., za: E. Kronbach, Darstellungen aus dem königreiche Galizien insbesondere der Karpathen im Sandecer Kreise, Wien 1823. Ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej — s. 2: Plan sytuacyjny założenia dworskiego w Rożnowie, fot. P. Kasprzycka, MIK 2018. Dokumentacja konserwatorska, oddział WUOZ w Nowym Sączu — s. 2: Jan Amor Tarnowski, rys. Franciszek K. Prek wg obrazu Marcello Bacciarellego. Za: Wizerunki znakomitych ludzi w Polszcze, Kraków 1829, z. 1. POLONA, domena publiczna — s. 4: Beluard wraz z budynkiem bramnym i murem kurtynowym, 1935. Narodowe Archiwum Cyfrowe — s. 5–6: Rzuty poziome, przekroje i detale architektoniczne beluardu w Rożnowie, rys. W. Łuszczkiewicz, litografia E. Baudisch (Zakład Litografii „Czasu” W. Kirchmayera), 1865. Ze zbiorów Muzeum Krakowa Teksty opracowano na podstawie: — Bogdanowski J., Zagadka beluardu w Rożnowie, „Sprawozdania z Posiedzeń Komisji Naukowych PAN, Oddz. Kraków” 1969, t. 12. — Dokumentacja konserwatorska, oddział WUOZ w Nowym Sączu. — Dworzaczek W., Hetman Jan Tarnowski. Z dziejów możnowładztwa Małopolskiego, Warszawa 1985. — Jan Tarnowski – hetman wielki koronny: sesja historyczno- -promocyjna, 7.11.1997, oprac. R. Żok, Tarnów 1999. — Marczak M., Hetman Jan Tarnowski. Szkic biograficzny, Tarnobrzeg 1926. — Tomkowicz S., Stanisława Tomkowicza inwentarz zabytków powiatu sądeckiego, t. 1, oprac. P. i T. Łopatkiewicz, Kraków 2017.
  • 11. Przewodnik powstał w ramach XXI Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego Z dreszczykiem Opracowanie tekstów i koncepcja przewodnika: Paulina Kasprzycka Redakcja i korekta: Ewelina Korostyńska, Agnieszka Szewczyk Projekt graficzny: Anna Zabdyrska — Małopolski Instytut Kultury w Krakowie ul. 28 Lipca 1943 17c 30-233 Kraków www.mik.krakow.pl
  • 12. Organizator: Partnerzy przewodnika: • Muzeum Krakowa • Narodowe Archiwum Cyfrowe Współorganizator: • Gminny Ośrodek Kultury w Gródku nad Dunajcem Partner: • Gmina Gródek nad Dunajcem