SlideShare a Scribd company logo
Perëndimor
Zyra e Bashkëpunimit të EuropeAid
Komisioni Evropian
B-1049 Brussels
Fax: (+32 2) 296 74 82
http://www.europa.eu.int/comm/europeaid/projects/cards/index_en.htm
Drejtoria e Përgjithëshme e Marrëdhënive me Jashtëht
Komisioni Evropian
B-1049 Brussels
Fax: (+32 2) 299 21 98
http://europa.eu.int/comm/external_relations/see/index.htm
Delegacioni i Komisionit Evropian në Shqipëri
Tirana, Rruga Donika Kastrioti - Villa n°42
Tel: (+355) 42 28 320 / Fax: (+355) 42 30 752
http://www.delalb.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Bosnie-Hercegovinë
71000 Sarajevo, Dubrovacka 6
Tel: (+387 33) 25 47 00 / Fax: (+387 33) 66 60 37
http://www.delbih.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Republikën e Kroacisë
10000 Zagreb, Masarykova 1
Tel: (+385 1) 48 96 500 / Fax: (+385 1) 48 96 555
http://www.delhrv.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë
1000 Skopje, Marsal Tito 12
Tel: (+389 2) 312 20 32 / Fax: (+389 2) 312 62 13
http://www.delmkd.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Serbi e Mal të Zi
11000 Belgrade, Krunska 73
Tel: (+381 11) 308 32 00 / Fax: (+381 11) 308 32 01
http://www.delscg.cec.eu.int
Agjencia Evropiane për Rindërtim
Selia Qëndrore
54626 Thessaloniki - Egnatia 4, Greece
Tel: (+30 2310) 505 100 / Fax: (+30 2310) 505 172
http://www.ear.eu.int
ISBN:92-894-5068-1
KKoonnttaakkttee
B a s h k i m i E v r o p i a n
d h e B a l l k a n i P e r ë n d i m o r
Rruga drejt Integrimit
KQ-52-03-287-SQ-C
© european communities 2003
TTrreeggttiiaa
NNddëërrttiimmii ii iinnssttiittuucciioonneevvee ddhhee sshhtteettii lliiggjjoorr
Në vitin 1990 Bashkimi Evropian krijoi me vendet e
Ballkanit Perëndimor një zonë të tregtisë së lirë për
të mbështetur reformën ekonomike dhe zhvillimin e
sektorit privat. Në vitin 2000, për shumicën e
mallrave industriale, dhe për një pjesë të
prodhimeve bujqësore u vu regjimi i tregut të vetëm.
Tashmë Bashkimi Evropian është partneri më i
madh tregtar i rajonit, më shumë së gjysma e
eksporteve të të cilit shkojnë në tregun evropian.
Sot, më shumë se 80% e mallrave të rajonit hyjnë në
Evropë pa kufizime doganore.
Ndër prioritetet e procesit të Stabilizim Asocimit, ndërtimi i institucioneve merr një rol
parësor. Më 1 janar, 2003, rreth 600 oficerë policie dhe konsulentë civilë nga të
pesëmbëdhejtë Shtetet Anëtare dhe
tetëmbëdhjetë vendet partnere u rreshtuan
nën një flamur të vetëm - atë të Misionit të
Policisë së Bashkimit Evropian (EUPM) -
duke nisur kështu të parin operacion civil të
menaxhimit të krizave në kuadrin e Politikës
Evropiane të Sigurisë dhe Mbrojtjes.
Ky mision vazhdon punën e suksesshme
shtatë-vjeçare të UN International Police
Task Force (IPTF) në Bosnie dhe
Hercegovinë. Misioni monitoron punën e
strukturave të policisë lokale dhe siguron
trajnimin e nevojshëm për kontrollimin e
aktiviteteve ilegale që vënë në rrezik funksionimin me sukses të shtetit, të tilla si krimi i
organizuar, terrorizmi dhe trafikimi i qënieve njerëzve, drogave dhe armëve.
Tashmë është fare e qartë që, pavarësisht nga e kaluara e tij e turbulluar, rajoni ka
përpara një të ardhme të sigurt e të begatë. E ardhmja është e lidhur me integrimin në
Evropë. Kjo nënkupton krijimin e një situate ku paqja, stabiliteti, prosperiteti dhe liria, të
cilat mbizotërojnë prej 50 vjetësh brenda kufijve të Bashkimit Evropian, janë një realitet i
padiskutueshëm edhe në Ballkanin Perëndimor.
Në çdo hartë të kontinentit rajoni paraqitet si një pjesë e padiskutueshme e Evropës.
Popujt e Ballkanit Perëndimor asnjëherë nuk e kanë vënë në dyshim identitetin e tyre si
evropianë që ndajnë vlera dhe parime të përbashkëta si dhe lidhje të thella kulturore dhe
historike.
Bashkimi Evropian është angazhuar në këtë rajon me një investim afat-gjatë për paqen,
stabilitetin dhe zhvillimin, në mbështetje të përpjekjeve të vazhdueshme të këtij rajoni për
përballimin me sukses të sfidave politike, ekonomike dhe sociale të kohës që jetojmë.
Nisur nga realiteti i një bashkëpunimi
shumë të suksesshëm evropian, politik
dhe rajonal, për më shumë se pesëdhjetë
vjet, Bashkimi Evropian është shumë
aktiv në ndihmën që i ofron vendeve të
Ballkanit Perëndimor për forcimin e
demokracisë dhe të bashkëpunimit
më të ngushtë, ndërkohë që nxit një
zhvillim të qëndrueshëm ekonomik
në këtë rajon.
Shqipëria, Bosnia dhe Hercegovina,
Kroacia, ish Republika Jugosllave e
Maqedonisë, Serbia dhe Mali i Zi janë
angazhuar ndaj konceptit të një
stabiliteti të qëndrueshëm
ekonomik, social dhe politik, që
garantohet përmes lidhjesh dhe marrëdhëniesh më të ngushta më Evropën.
Nisur nga ky realitet, Komisioni Evropian shpalli në Maj 1999, procesin e Stabilizim Asocimit,
i cili përcakton parimet përmes të cilave vendet dhe popujt e rajonit përparojnë drejt
integrimit dhe anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ndër prioritetet e përcaktuara tashmë
përfshihen vendosja e një demokracie të mbështetur mbi shtetin ligjor, zhvillimi i ekonomisë
së tregut dhe lufta kundër krimit të organizuar.
Një shtyllë e rëndësishme e këtij procesi është
nënshkrimi i Marrëveshjeve individuale të Stabilizim
Asocimit. Përmes tyre përcaktohen vlerat dhe parimet e
përbashkëta që udhëheqin marrëdhëniet midis
Bashkimit Evropian dhe secilit vend të rajonit. Elementet
kryesore të marrëveshjeve janë:
• Nxitja e lëvizjes së lirë të mallrave
• Krijimi i institucioneve efikase
• Zhvillimi i ekonomisë së tregut
• Ulja e nivelit të krimit dhe korrupsionit
• Nxitja e reformës së arsimit të lartë
• Zhvillimi i demokracisë, të drejtat e njeriut, dhe shtypi i pavarur
• Përmirësimi i infrastrukturës së transportit në rajon
Në prill 2001, u nënshkrua Marrëveshja me ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, ndërsa në tetor 2001
me Kroacinë. Në janar 2003, u hapën negociatat për nënshkrimin e Marrëveshjes me Shqipërinë. Ndërkohë
janë duke u diskutuar studimet e fizibilitetit, si një prelud i hapjes së negociatave me Bosnie-Hercegovinën
dhe me Serbinë e Malin e Zi.
Dokumentet e Strategjisë së çdo vendi sigurojnë kuadrin brenda të cilit jepet asistenca për secilin prej tyre. Në to
përcaktohen objektivat e bashkëpunimit, politikat reaguese dhe fushat prioritare, në bazë të vlerësimit të
axhendës politike të vendit partner si dhe të situatës së tij politike dhe ekonomike.
Asistenca e CARDS menaxhohet në
disa mënyra: Delegacionet e
Komisionit Evropian në Shqipëri,
Bosnie e Hercegovinë dhe Kroaci
merren me menaxhimin e
drejtpërdrejt të shumicës së
projekteve dhe programeve
nacionale. Për Serbinë e Malin e Zi
dhe për ish Republikën Jugosllave të
Maqedonisë, asistenca jepet përmes
një agjensie speciale, që është
agjensie speciale, Agjensia Evropiane
për Rindërtimin (EAR), me qendër në
Selanik. Ndërsa selia qendrore e
Bashkimit Evropian menaxhon të
gjithë programet rajonale, programin
Tempus për arsimin e lartë si dhe
Zyrën e Asistencës Fiskale dhe për
Doganat (CAFAO).
Asistenca rajonale sigurohet në kuadrin e programit rajonal CARDS, përcaktuar në Dokumentin Rajonal të
Strategjisë, në bazë të të cilit 10% e asistencës së përgjithshme të CARDS për periudhën 2002-2004 jepen për
projektet e bashkëpunimit rajonal për menaxhimin e kufijve ndërkombëtarë, zhvillimin e infrastrukturës
rajonale, ndërtimin e institucioneve dhe konsolidimin demokratik.
Në Samitin e Zagrebit, mbajtur në Kroaci në nëntor të vitit 2000, krerët e politikës evropianë u
shprehën se "Afrimi … do të shkojë krah për krah këtij
procesi për zhvillimin e bashkëpunimit rajonal." Kjo
gjë bazohet në besimin se bashkëpunimi më i thellë
rajonal është rruga e duhur drejt stabilitetit dhe
zhvillimit, jo vetëm nacional, po edhe rajonal,
duke i shërbyer interesave të të gjithë vendeve
pjesmarrëse në këtë process.
Bashkëpunimi më i ngushtë rajonal
përfshin:
Krijimin e një rrjeti marrëveshjes
bilaterale të tregtisë së lirë
Riintegrimin e rajonit në rrjetet e
infrastrukturës
Nxitjen e autoriteteve për të punuar së
bashku në përgjigje të rreziqeve të
përbashkëta që kërcënojnë sigurinë
Që nga viti 1991, Bashkimi Evropian është donatori më i madh në këtë
rajon, me thuajse 6 miliardë Euro të akorduara për asitencë. Bashkë me
asistencën humanitare dhe bilaterale kjo shifër shkon deri në 20
miliardë Euro.
Në maj të vitit 2000, Komisioni Evropian bëri një propozim që
thjeshtëzonte dhe përshpejtonte ndihmën e dhënë për të pesë vendet e
rajonit, duke zëvendësuar të gjithë mekanizmat e mëparshëm të
asistencës së Bashkimit Evropian (të tilla si OBNOVA dhe Phare) me një
instrument të vetëm, të ri: Asistenca e Komunitetit për Rindërtim dhe
Stabilizim (CARDS), që ka për qëllim mbështetjen e objektivave politike
të Bashkimit Evropian dhe mbështetjen e stabilitetit dhe zhvillimin në
rajon.
Në bazë të rregullores së Këshillit për programin CARDS, për periudhën 2000-2006, aprovuar në Dhjetor 2000,
këtij rajoni i janë akorduar më shumë se 5 miliardë Euro për asistencë, e cila përqëndrohet në rindërtim dhe
infrastrukturë, nxitjen e demokracisë, zhvillimin ekonomik dhe shoqëror si dhe në bashkëpunimin rajonal në
këta pesë sektorë prioritarë:
• Drejtësia dhe çështjet e brendëshme: reforma në sistemin gjyqësor dhe në polici, emigrimi dhe azili,
menaxhimi i integruar i kufijve, lufta kundër krimit të organizuar
• Ndërtimi i kapaciteteve administruese: reforma në administratën publike, tatimet dhe dogana
• Zhvillimi ekonomik dhe social: reforma ekonomike, kohezioni social, zhvillimi i infrastrukturës lokale, arsimi
• Stabilizimi demokratik: zhvillimi i shoqërisë civile, kthimi i refugjatëve, reforma në shtyp
• Mjedisi dhe burimet natyrore: forcimi, monitorimi dhe planifikimi i institucionve
Ky proces ka për qëllim të
pajisë vendet e Ballkanit
Perëndimor me mjetet e
domosdoshme për sigurimin e
institucioneve demokratike të
stabilizuara, sundimin e shtetit
ligjor, sigurimin e ekonomive të
hapura e të begata bazuar në
praktikat dhe standardet
evropiane.
Tashmë janë krijuar lidhje të
forta midis secilit vend të
rajonit dhe Bashkimit Evropian
dhe kjo është bërë e mundur
përmes tri mekanizmash:
Tregtia, asistenca financiare
dhe marrëdhëniet kontrak-
tuale. Gjithashtu është nxitur
edhe bashkëpunimi më i
ngushtë mes vendeve të
rajonit, sidomos nëpërmjet
nënshkrimit të marrëveshjeve
të tregtisë së lirë dhe forcimit
të bashkëpunimit në dogana dhe në lidhje me kthimin e refugjatëve.
PPrroocceessii ii SSttaabbiilliizziimm AAssoocciimmiitt
DDrreejjtt iinntteeggrriimmiitt eevvrrooppiiaann
BBaasshhkkëëppuunniimmii rraajjoonnaall
AAssiisstteennccaa ffiinnaanncciiaarree
•
•
•
Nisur nga realiteti i një bashkëpunimi
shumë të suksesshëm evropian, politik
dhe rajonal, për më shumë se pesëdhjetë
vjet, Bashkimi Evropian është shumë
aktiv në ndihmën që i ofron vendeve të
Ballkanit Perëndimor për forcimin e
demokracisë dhe të bashkëpunimit
më të ngushtë, ndërkohë që nxit një
zhvillim të qëndrueshëm ekonomik
në këtë rajon.
Shqipëria, Bosnia dhe Hercegovina,
Kroacia, ish Republika Jugosllave e
Maqedonisë, Serbia dhe Mali i Zi janë
angazhuar ndaj konceptit të një
stabiliteti të qëndrueshëm
ekonomik, social dhe politik, që
garantohet përmes lidhjesh dhe marrëdhëniesh më të ngushta më Evropën.
Nisur nga ky realitet, Komisioni Evropian shpalli në Maj 1999, procesin e Stabilizim Asocimit,
i cili përcakton parimet përmes të cilave vendet dhe popujt e rajonit përparojnë drejt
integrimit dhe anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ndër prioritetet e përcaktuara tashmë
përfshihen vendosja e një demokracie të mbështetur mbi shtetin ligjor, zhvillimi i ekonomisë
së tregut dhe lufta kundër krimit të organizuar.
Një shtyllë e rëndësishme e këtij procesi është
nënshkrimi i Marrëveshjeve individuale të Stabilizim
Asocimit. Përmes tyre përcaktohen vlerat dhe parimet e
përbashkëta që udhëheqin marrëdhëniet midis
Bashkimit Evropian dhe secilit vend të rajonit. Elementet
kryesore të marrëveshjeve janë:
• Nxitja e lëvizjes së lirë të mallrave
• Krijimi i institucioneve efikase
• Zhvillimi i ekonomisë së tregut
• Ulja e nivelit të krimit dhe korrupsionit
• Nxitja e reformës së arsimit të lartë
• Zhvillimi i demokracisë, të drejtat e njeriut, dhe shtypi i pavarur
• Përmirësimi i infrastrukturës së transportit në rajon
Në prill 2001, u nënshkrua Marrëveshja me ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, ndërsa në tetor 2001
me Kroacinë. Në janar 2003, u hapën negociatat për nënshkrimin e Marrëveshjes me Shqipërinë. Ndërkohë
janë duke u diskutuar studimet e fizibilitetit, si një prelud i hapjes së negociatave me Bosnie-Hercegovinën
dhe me Serbinë e Malin e Zi.
Dokumentet e Strategjisë së çdo vendi sigurojnë kuadrin brenda të cilit jepet asistenca për secilin prej tyre. Në to
përcaktohen objektivat e bashkëpunimit, politikat reaguese dhe fushat prioritare, në bazë të vlerësimit të
axhendës politike të vendit partner si dhe të situatës së tij politike dhe ekonomike.
Asistenca e CARDS menaxhohet në
disa mënyra: Delegacionet e
Komisionit Evropian në Shqipëri,
Bosnie e Hercegovinë dhe Kroaci
merren me menaxhimin e
drejtpërdrejt të shumicës së
projekteve dhe programeve
nacionale. Për Serbinë e Malin e Zi
dhe për ish Republikën Jugosllave të
Maqedonisë, asistenca jepet përmes
një agjensie speciale, që është
agjensie speciale, Agjensia Evropiane
për Rindërtimin (EAR), me qendër në
Selanik. Ndërsa selia qendrore e
Bashkimit Evropian menaxhon të
gjithë programet rajonale, programin
Tempus për arsimin e lartë si dhe
Zyrën e Asistencës Fiskale dhe për
Doganat (CAFAO).
Asistenca rajonale sigurohet në kuadrin e programit rajonal CARDS, përcaktuar në Dokumentin Rajonal të
Strategjisë, në bazë të të cilit 10% e asistencës së përgjithshme të CARDS për periudhën 2002-2004 jepen për
projektet e bashkëpunimit rajonal për menaxhimin e kufijve ndërkombëtarë, zhvillimin e infrastrukturës
rajonale, ndërtimin e institucioneve dhe konsolidimin demokratik.
Në Samitin e Zagrebit, mbajtur në Kroaci në nëntor të vitit 2000, krerët e politikës evropianë u
shprehën se "Afrimi … do të shkojë krah për krah këtij
procesi për zhvillimin e bashkëpunimit rajonal." Kjo
gjë bazohet në besimin se bashkëpunimi më i thellë
rajonal është rruga e duhur drejt stabilitetit dhe
zhvillimit, jo vetëm nacional, po edhe rajonal,
duke i shërbyer interesave të të gjithë vendeve
pjesmarrëse në këtë process.
Bashkëpunimi më i ngushtë rajonal
përfshin:
Krijimin e një rrjeti marrëveshjes
bilaterale të tregtisë së lirë
Riintegrimin e rajonit në rrjetet e
infrastrukturës
Nxitjen e autoriteteve për të punuar së
bashku në përgjigje të rreziqeve të
përbashkëta që kërcënojnë sigurinë
Që nga viti 1991, Bashkimi Evropian është donatori më i madh në këtë
rajon, me thuajse 6 miliardë Euro të akorduara për asitencë. Bashkë me
asistencën humanitare dhe bilaterale kjo shifër shkon deri në 20
miliardë Euro.
Në maj të vitit 2000, Komisioni Evropian bëri një propozim që
thjeshtëzonte dhe përshpejtonte ndihmën e dhënë për të pesë vendet e
rajonit, duke zëvendësuar të gjithë mekanizmat e mëparshëm të
asistencës së Bashkimit Evropian (të tilla si OBNOVA dhe Phare) me një
instrument të vetëm, të ri: Asistenca e Komunitetit për Rindërtim dhe
Stabilizim (CARDS), që ka për qëllim mbështetjen e objektivave politike
të Bashkimit Evropian dhe mbështetjen e stabilitetit dhe zhvillimin në
rajon.
Në bazë të rregullores së Këshillit për programin CARDS, për periudhën 2000-2006, aprovuar në Dhjetor 2000,
këtij rajoni i janë akorduar më shumë se 5 miliardë Euro për asistencë, e cila përqëndrohet në rindërtim dhe
infrastrukturë, nxitjen e demokracisë, zhvillimin ekonomik dhe shoqëror si dhe në bashkëpunimin rajonal në
këta pesë sektorë prioritarë:
• Drejtësia dhe çështjet e brendëshme: reforma në sistemin gjyqësor dhe në polici, emigrimi dhe azili,
menaxhimi i integruar i kufijve, lufta kundër krimit të organizuar
• Ndërtimi i kapaciteteve administruese: reforma në administratën publike, tatimet dhe dogana
• Zhvillimi ekonomik dhe social: reforma ekonomike, kohezioni social, zhvillimi i infrastrukturës lokale, arsimi
• Stabilizimi demokratik: zhvillimi i shoqërisë civile, kthimi i refugjatëve, reforma në shtyp
• Mjedisi dhe burimet natyrore: forcimi, monitorimi dhe planifikimi i institucionve
Ky proces ka për qëllim të
pajisë vendet e Ballkanit
Perëndimor me mjetet e
domosdoshme për sigurimin e
institucioneve demokratike të
stabilizuara, sundimin e shtetit
ligjor, sigurimin e ekonomive të
hapura e të begata bazuar në
praktikat dhe standardet
evropiane.
Tashmë janë krijuar lidhje të
forta midis secilit vend të
rajonit dhe Bashkimit Evropian
dhe kjo është bërë e mundur
përmes tri mekanizmash:
Tregtia, asistenca financiare
dhe marrëdhëniet kontrak-
tuale. Gjithashtu është nxitur
edhe bashkëpunimi më i
ngushtë mes vendeve të
rajonit, sidomos nëpërmjet
nënshkrimit të marrëveshjeve
të tregtisë së lirë dhe forcimit
të bashkëpunimit në dogana dhe në lidhje me kthimin e refugjatëve.
PPrroocceessii ii SSttaabbiilliizziimm AAssoocciimmiitt
DDrreejjtt iinntteeggrriimmiitt eevvrrooppiiaann
BBaasshhkkëëppuunniimmii rraajjoonnaall
AAssiisstteennccaa ffiinnaanncciiaarree
•
•
•
Nisur nga realiteti i një bashkëpunimi
shumë të suksesshëm evropian, politik
dhe rajonal, për më shumë se pesëdhjetë
vjet, Bashkimi Evropian është shumë
aktiv në ndihmën që i ofron vendeve të
Ballkanit Perëndimor për forcimin e
demokracisë dhe të bashkëpunimit
më të ngushtë, ndërkohë që nxit një
zhvillim të qëndrueshëm ekonomik
në këtë rajon.
Shqipëria, Bosnia dhe Hercegovina,
Kroacia, ish Republika Jugosllave e
Maqedonisë, Serbia dhe Mali i Zi janë
angazhuar ndaj konceptit të një
stabiliteti të qëndrueshëm
ekonomik, social dhe politik, që
garantohet përmes lidhjesh dhe marrëdhëniesh më të ngushta më Evropën.
Nisur nga ky realitet, Komisioni Evropian shpalli në Maj 1999, procesin e Stabilizim Asocimit,
i cili përcakton parimet përmes të cilave vendet dhe popujt e rajonit përparojnë drejt
integrimit dhe anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ndër prioritetet e përcaktuara tashmë
përfshihen vendosja e një demokracie të mbështetur mbi shtetin ligjor, zhvillimi i ekonomisë
së tregut dhe lufta kundër krimit të organizuar.
Një shtyllë e rëndësishme e këtij procesi është
nënshkrimi i Marrëveshjeve individuale të Stabilizim
Asocimit. Përmes tyre përcaktohen vlerat dhe parimet e
përbashkëta që udhëheqin marrëdhëniet midis
Bashkimit Evropian dhe secilit vend të rajonit. Elementet
kryesore të marrëveshjeve janë:
• Nxitja e lëvizjes së lirë të mallrave
• Krijimi i institucioneve efikase
• Zhvillimi i ekonomisë së tregut
• Ulja e nivelit të krimit dhe korrupsionit
• Nxitja e reformës së arsimit të lartë
• Zhvillimi i demokracisë, të drejtat e njeriut, dhe shtypi i pavarur
• Përmirësimi i infrastrukturës së transportit në rajon
Në prill 2001, u nënshkrua Marrëveshja me ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, ndërsa në tetor 2001
me Kroacinë. Në janar 2003, u hapën negociatat për nënshkrimin e Marrëveshjes me Shqipërinë. Ndërkohë
janë duke u diskutuar studimet e fizibilitetit, si një prelud i hapjes së negociatave me Bosnie-Hercegovinën
dhe me Serbinë e Malin e Zi.
Dokumentet e Strategjisë së çdo vendi sigurojnë kuadrin brenda të cilit jepet asistenca për secilin prej tyre. Në to
përcaktohen objektivat e bashkëpunimit, politikat reaguese dhe fushat prioritare, në bazë të vlerësimit të
axhendës politike të vendit partner si dhe të situatës së tij politike dhe ekonomike.
Asistenca e CARDS menaxhohet në
disa mënyra: Delegacionet e
Komisionit Evropian në Shqipëri,
Bosnie e Hercegovinë dhe Kroaci
merren me menaxhimin e
drejtpërdrejt të shumicës së
projekteve dhe programeve
nacionale. Për Serbinë e Malin e Zi
dhe për ish Republikën Jugosllave të
Maqedonisë, asistenca jepet përmes
një agjensie speciale, që është
agjensie speciale, Agjensia Evropiane
për Rindërtimin (EAR), me qendër në
Selanik. Ndërsa selia qendrore e
Bashkimit Evropian menaxhon të
gjithë programet rajonale, programin
Tempus për arsimin e lartë si dhe
Zyrën e Asistencës Fiskale dhe për
Doganat (CAFAO).
Asistenca rajonale sigurohet në kuadrin e programit rajonal CARDS, përcaktuar në Dokumentin Rajonal të
Strategjisë, në bazë të të cilit 10% e asistencës së përgjithshme të CARDS për periudhën 2002-2004 jepen për
projektet e bashkëpunimit rajonal për menaxhimin e kufijve ndërkombëtarë, zhvillimin e infrastrukturës
rajonale, ndërtimin e institucioneve dhe konsolidimin demokratik.
Në Samitin e Zagrebit, mbajtur në Kroaci në nëntor të vitit 2000, krerët e politikës evropianë u
shprehën se "Afrimi … do të shkojë krah për krah këtij
procesi për zhvillimin e bashkëpunimit rajonal." Kjo
gjë bazohet në besimin se bashkëpunimi më i thellë
rajonal është rruga e duhur drejt stabilitetit dhe
zhvillimit, jo vetëm nacional, po edhe rajonal,
duke i shërbyer interesave të të gjithë vendeve
pjesmarrëse në këtë process.
Bashkëpunimi më i ngushtë rajonal
përfshin:
Krijimin e një rrjeti marrëveshjes
bilaterale të tregtisë së lirë
Riintegrimin e rajonit në rrjetet e
infrastrukturës
Nxitjen e autoriteteve për të punuar së
bashku në përgjigje të rreziqeve të
përbashkëta që kërcënojnë sigurinë
Që nga viti 1991, Bashkimi Evropian është donatori më i madh në këtë
rajon, me thuajse 6 miliardë Euro të akorduara për asitencë. Bashkë me
asistencën humanitare dhe bilaterale kjo shifër shkon deri në 20
miliardë Euro.
Në maj të vitit 2000, Komisioni Evropian bëri një propozim që
thjeshtëzonte dhe përshpejtonte ndihmën e dhënë për të pesë vendet e
rajonit, duke zëvendësuar të gjithë mekanizmat e mëparshëm të
asistencës së Bashkimit Evropian (të tilla si OBNOVA dhe Phare) me një
instrument të vetëm, të ri: Asistenca e Komunitetit për Rindërtim dhe
Stabilizim (CARDS), që ka për qëllim mbështetjen e objektivave politike
të Bashkimit Evropian dhe mbështetjen e stabilitetit dhe zhvillimin në
rajon.
Në bazë të rregullores së Këshillit për programin CARDS, për periudhën 2000-2006, aprovuar në Dhjetor 2000,
këtij rajoni i janë akorduar më shumë se 5 miliardë Euro për asistencë, e cila përqëndrohet në rindërtim dhe
infrastrukturë, nxitjen e demokracisë, zhvillimin ekonomik dhe shoqëror si dhe në bashkëpunimin rajonal në
këta pesë sektorë prioritarë:
• Drejtësia dhe çështjet e brendëshme: reforma në sistemin gjyqësor dhe në polici, emigrimi dhe azili,
menaxhimi i integruar i kufijve, lufta kundër krimit të organizuar
• Ndërtimi i kapaciteteve administruese: reforma në administratën publike, tatimet dhe dogana
• Zhvillimi ekonomik dhe social: reforma ekonomike, kohezioni social, zhvillimi i infrastrukturës lokale, arsimi
• Stabilizimi demokratik: zhvillimi i shoqërisë civile, kthimi i refugjatëve, reforma në shtyp
• Mjedisi dhe burimet natyrore: forcimi, monitorimi dhe planifikimi i institucionve
Ky proces ka për qëllim të
pajisë vendet e Ballkanit
Perëndimor me mjetet e
domosdoshme për sigurimin e
institucioneve demokratike të
stabilizuara, sundimin e shtetit
ligjor, sigurimin e ekonomive të
hapura e të begata bazuar në
praktikat dhe standardet
evropiane.
Tashmë janë krijuar lidhje të
forta midis secilit vend të
rajonit dhe Bashkimit Evropian
dhe kjo është bërë e mundur
përmes tri mekanizmash:
Tregtia, asistenca financiare
dhe marrëdhëniet kontrak-
tuale. Gjithashtu është nxitur
edhe bashkëpunimi më i
ngushtë mes vendeve të
rajonit, sidomos nëpërmjet
nënshkrimit të marrëveshjeve
të tregtisë së lirë dhe forcimit
të bashkëpunimit në dogana dhe në lidhje me kthimin e refugjatëve.
PPrroocceessii ii SSttaabbiilliizziimm AAssoocciimmiitt
DDrreejjtt iinntteeggrriimmiitt eevvrrooppiiaann
BBaasshhkkëëppuunniimmii rraajjoonnaall
AAssiisstteennccaa ffiinnaanncciiaarree
•
•
•
Perëndimor
Zyra e Bashkëpunimit të EuropeAid
Komisioni Evropian
B-1049 Brussels
Fax: (+32 2) 296 74 82
http://www.europa.eu.int/comm/europeaid/projects/cards/index_en.htm
Drejtoria e Përgjithëshme e Marrëdhënive me Jashtëht
Komisioni Evropian
B-1049 Brussels
Fax: (+32 2) 299 21 98
http://europa.eu.int/comm/external_relations/see/index.htm
Delegacioni i Komisionit Evropian në Shqipëri
Tirana, Rruga Donika Kastrioti - Villa n°42
Tel: (+355) 42 28 320 / Fax: (+355) 42 30 752
http://www.delalb.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Bosnie-Hercegovinë
71000 Sarajevo, Dubrovacka 6
Tel: (+387 33) 25 47 00 / Fax: (+387 33) 66 60 37
http://www.delbih.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Republikën e Kroacisë
10000 Zagreb, Masarykova 1
Tel: (+385 1) 48 96 500 / Fax: (+385 1) 48 96 555
http://www.delhrv.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë
1000 Skopje, Marsal Tito 12
Tel: (+389 2) 312 20 32 / Fax: (+389 2) 312 62 13
http://www.delmkd.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Serbi e Mal të Zi
11000 Belgrade, Krunska 73
Tel: (+381 11) 308 32 00 / Fax: (+381 11) 308 32 01
http://www.delscg.cec.eu.int
Agjencia Evropiane për Rindërtim
Selia Qëndrore
54626 Thessaloniki - Egnatia 4, Greece
Tel: (+30 2310) 505 100 / Fax: (+30 2310) 505 172
http://www.ear.eu.int
ISBN:92-894-5068-1
KKoonnttaakkttee
B a s h k i m i E v r o p i a n
d h e B a l l k a n i P e r ë n d i m o r
Rruga drejt Integrimit
KQ-52-03-287-SQ-C
© european communities 2003
TTrreeggttiiaa
NNddëërrttiimmii ii iinnssttiittuucciioonneevvee ddhhee sshhtteettii lliiggjjoorr
Në vitin 1990 Bashkimi Evropian krijoi me vendet e
Ballkanit Perëndimor një zonë të tregtisë së lirë për
të mbështetur reformën ekonomike dhe zhvillimin e
sektorit privat. Në vitin 2000, për shumicën e
mallrave industriale, dhe për një pjesë të
prodhimeve bujqësore u vu regjimi i tregut të vetëm.
Tashmë Bashkimi Evropian është partneri më i
madh tregtar i rajonit, më shumë së gjysma e
eksporteve të të cilit shkojnë në tregun evropian.
Sot, më shumë se 80% e mallrave të rajonit hyjnë në
Evropë pa kufizime doganore.
Ndër prioritetet e procesit të Stabilizim Asocimit, ndërtimi i institucioneve merr një rol
parësor. Më 1 janar, 2003, rreth 600 oficerë policie dhe konsulentë civilë nga të
pesëmbëdhejtë Shtetet Anëtare dhe
tetëmbëdhjetë vendet partnere u rreshtuan
nën një flamur të vetëm - atë të Misionit të
Policisë së Bashkimit Evropian (EUPM) -
duke nisur kështu të parin operacion civil të
menaxhimit të krizave në kuadrin e Politikës
Evropiane të Sigurisë dhe Mbrojtjes.
Ky mision vazhdon punën e suksesshme
shtatë-vjeçare të UN International Police
Task Force (IPTF) në Bosnie dhe
Hercegovinë. Misioni monitoron punën e
strukturave të policisë lokale dhe siguron
trajnimin e nevojshëm për kontrollimin e
aktiviteteve ilegale që vënë në rrezik funksionimin me sukses të shtetit, të tilla si krimi i
organizuar, terrorizmi dhe trafikimi i qënieve njerëzve, drogave dhe armëve.
Tashmë është fare e qartë që, pavarësisht nga e kaluara e tij e turbulluar, rajoni ka
përpara një të ardhme të sigurt e të begatë. E ardhmja është e lidhur me integrimin në
Evropë. Kjo nënkupton krijimin e një situate ku paqja, stabiliteti, prosperiteti dhe liria, të
cilat mbizotërojnë prej 50 vjetësh brenda kufijve të Bashkimit Evropian, janë një realitet i
padiskutueshëm edhe në Ballkanin Perëndimor.
Në çdo hartë të kontinentit rajoni paraqitet si një pjesë e padiskutueshme e Evropës.
Popujt e Ballkanit Perëndimor asnjëherë nuk e kanë vënë në dyshim identitetin e tyre si
evropianë që ndajnë vlera dhe parime të përbashkëta si dhe lidhje të thella kulturore dhe
historike.
Bashkimi Evropian është angazhuar në këtë rajon me një investim afat-gjatë për paqen,
stabilitetin dhe zhvillimin, në mbështetje të përpjekjeve të vazhdueshme të këtij rajoni për
përballimin me sukses të sfidave politike, ekonomike dhe sociale të kohës që jetojmë.
Perëndimor
Zyra e Bashkëpunimit të EuropeAid
Komisioni Evropian
B-1049 Brussels
Fax: (+32 2) 296 74 82
http://www.europa.eu.int/comm/europeaid/projects/cards/index_en.htm
Drejtoria e Përgjithëshme e Marrëdhënive me Jashtëht
Komisioni Evropian
B-1049 Brussels
Fax: (+32 2) 299 21 98
http://europa.eu.int/comm/external_relations/see/index.htm
Delegacioni i Komisionit Evropian në Shqipëri
Tirana, Rruga Donika Kastrioti - Villa n°42
Tel: (+355) 42 28 320 / Fax: (+355) 42 30 752
http://www.delalb.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Bosnie-Hercegovinë
71000 Sarajevo, Dubrovacka 6
Tel: (+387 33) 25 47 00 / Fax: (+387 33) 66 60 37
http://www.delbih.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Republikën e Kroacisë
10000 Zagreb, Masarykova 1
Tel: (+385 1) 48 96 500 / Fax: (+385 1) 48 96 555
http://www.delhrv.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë
1000 Skopje, Marsal Tito 12
Tel: (+389 2) 312 20 32 / Fax: (+389 2) 312 62 13
http://www.delmkd.cec.eu.int
Delegacioni i Komisionit Evropian në Serbi e Mal të Zi
11000 Belgrade, Krunska 73
Tel: (+381 11) 308 32 00 / Fax: (+381 11) 308 32 01
http://www.delscg.cec.eu.int
Agjencia Evropiane për Rindërtim
Selia Qëndrore
54626 Thessaloniki - Egnatia 4, Greece
Tel: (+30 2310) 505 100 / Fax: (+30 2310) 505 172
http://www.ear.eu.int
ISBN:92-894-5068-1
KKoonnttaakkttee
B a s h k i m i E v r o p i a n
d h e B a l l k a n i P e r ë n d i m o r
Rruga drejt Integrimit
KQ-52-03-287-SQ-C
© european communities 2003
TTrreeggttiiaa
NNddëërrttiimmii ii iinnssttiittuucciioonneevvee ddhhee sshhtteettii lliiggjjoorr
Në vitin 1990 Bashkimi Evropian krijoi me vendet e
Ballkanit Perëndimor një zonë të tregtisë së lirë për
të mbështetur reformën ekonomike dhe zhvillimin e
sektorit privat. Në vitin 2000, për shumicën e
mallrave industriale, dhe për një pjesë të
prodhimeve bujqësore u vu regjimi i tregut të vetëm.
Tashmë Bashkimi Evropian është partneri më i
madh tregtar i rajonit, më shumë së gjysma e
eksporteve të të cilit shkojnë në tregun evropian.
Sot, më shumë se 80% e mallrave të rajonit hyjnë në
Evropë pa kufizime doganore.
Ndër prioritetet e procesit të Stabilizim Asocimit, ndërtimi i institucioneve merr një rol
parësor. Më 1 janar, 2003, rreth 600 oficerë policie dhe konsulentë civilë nga të
pesëmbëdhejtë Shtetet Anëtare dhe
tetëmbëdhjetë vendet partnere u rreshtuan
nën një flamur të vetëm - atë të Misionit të
Policisë së Bashkimit Evropian (EUPM) -
duke nisur kështu të parin operacion civil të
menaxhimit të krizave në kuadrin e Politikës
Evropiane të Sigurisë dhe Mbrojtjes.
Ky mision vazhdon punën e suksesshme
shtatë-vjeçare të UN International Police
Task Force (IPTF) në Bosnie dhe
Hercegovinë. Misioni monitoron punën e
strukturave të policisë lokale dhe siguron
trajnimin e nevojshëm për kontrollimin e
aktiviteteve ilegale që vënë në rrezik funksionimin me sukses të shtetit, të tilla si krimi i
organizuar, terrorizmi dhe trafikimi i qënieve njerëzve, drogave dhe armëve.
Tashmë është fare e qartë që, pavarësisht nga e kaluara e tij e turbulluar, rajoni ka
përpara një të ardhme të sigurt e të begatë. E ardhmja është e lidhur me integrimin në
Evropë. Kjo nënkupton krijimin e një situate ku paqja, stabiliteti, prosperiteti dhe liria, të
cilat mbizotërojnë prej 50 vjetësh brenda kufijve të Bashkimit Evropian, janë një realitet i
padiskutueshëm edhe në Ballkanin Perëndimor.
Në çdo hartë të kontinentit rajoni paraqitet si një pjesë e padiskutueshme e Evropës.
Popujt e Ballkanit Perëndimor asnjëherë nuk e kanë vënë në dyshim identitetin e tyre si
evropianë që ndajnë vlera dhe parime të përbashkëta si dhe lidhje të thella kulturore dhe
historike.
Bashkimi Evropian është angazhuar në këtë rajon me një investim afat-gjatë për paqen,
stabilitetin dhe zhvillimin, në mbështetje të përpjekjeve të vazhdueshme të këtij rajoni për
përballimin me sukses të sfidave politike, ekonomike dhe sociale të kohës që jetojmë.

More Related Content

Viewers also liked

Lufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boteroreLufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boterorekajushi
 
Lufta II boterore
Lufta II boteroreLufta II boterore
Lufta II boterore
EGLI TAFA
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeArlinda
 
traditat dhe zakonet shkodrane
traditat dhe zakonet shkodranetraditat dhe zakonet shkodrane
traditat dhe zakonet shkodrane
Eva Kajushi
 
Lufterat Boterore
Lufterat BoteroreLufterat Boterore
Lufterat BoteroreDenis Lezo
 
Lufta e dyte boterore!
Lufta e dyte boterore!Lufta e dyte boterore!
Lufta e dyte boterore!
Zana_Ana
 

Viewers also liked (6)

Lufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boteroreLufta i dhe ii boterore
Lufta i dhe ii boterore
 
Lufta II boterore
Lufta II boteroreLufta II boterore
Lufta II boterore
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
 
traditat dhe zakonet shkodrane
traditat dhe zakonet shkodranetraditat dhe zakonet shkodrane
traditat dhe zakonet shkodrane
 
Lufterat Boterore
Lufterat BoteroreLufterat Boterore
Lufterat Boterore
 
Lufta e dyte boterore!
Lufta e dyte boterore!Lufta e dyte boterore!
Lufta e dyte boterore!
 

Similar to BE

Geography project which is based on real facts about the enviroment
Geography project which is based on real facts about the enviromentGeography project which is based on real facts about the enviroment
Geography project which is based on real facts about the enviroment
ferikdollomaja
 
Futja e shqiperise ne BE
Futja e shqiperise ne BEFutja e shqiperise ne BE
Futja e shqiperise ne BE
Ergi Nushi
 
Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"
Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"
Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"
Oksana Kamberi
 
Shqipëria dhe Bashkimi Evropian
Shqipëria dhe Bashkimi EvropianShqipëria dhe Bashkimi Evropian
Shqipëria dhe Bashkimi EvropianMarjan DODAJ
 
Pse te investoni ne Kosove
Pse te investoni ne KosovePse te investoni ne Kosove
Pse te investoni ne Kosove
Target
 
Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!
Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!
Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!
dragjoshidanjel
 
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Xhoana Pepa
 
SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE
Xhoana Pepa
 
E ardhmja e Unionit Evropian
E ardhmja e Unionit EvropianE ardhmja e Unionit Evropian
E ardhmja e Unionit EvropianMenaxherat
 
Integrime Ekonomike Evropiane
Integrime Ekonomike EvropianeIntegrime Ekonomike Evropiane
Integrime Ekonomike Evropiane
Veton Sopjani
 
Propozimi francez dokumenti 3
Propozimi francez dokumenti 3Propozimi francez dokumenti 3
Propozimi francez dokumenti 3
Portalb.mk
 
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
МЦМС | MCIC
 
Shqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seShqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seArlinda
 
Integrimet Evropiane Finale
Integrimet Evropiane FinaleIntegrimet Evropiane Finale
Integrimet Evropiane FinaleMenaxherat
 
Unioni evropian
Unioni evropianUnioni evropian
Unioni evropian
Ysni Ismaili
 
Mundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomik
Mundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomikMundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomik
Mundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomik
Target
 
Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)
Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)
Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)
ALB-AID Kukes
 
Bashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BEBashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BE
koralda
 
detyre kursi doganat.pptx
detyre kursi doganat.pptxdetyre kursi doganat.pptx
detyre kursi doganat.pptx
LulzimeCenmurati
 

Similar to BE (20)

Geography project which is based on real facts about the enviroment
Geography project which is based on real facts about the enviromentGeography project which is based on real facts about the enviroment
Geography project which is based on real facts about the enviroment
 
Futja e shqiperise ne BE
Futja e shqiperise ne BEFutja e shqiperise ne BE
Futja e shqiperise ne BE
 
Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"
Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"
Gjeografi: "Aspirat e popullit shqiptar per te hyre ne Bashkimin Evropian"
 
Shqipëria dhe Bashkimi Evropian
Shqipëria dhe Bashkimi EvropianShqipëria dhe Bashkimi Evropian
Shqipëria dhe Bashkimi Evropian
 
Pse te investoni ne Kosove
Pse te investoni ne KosovePse te investoni ne Kosove
Pse te investoni ne Kosove
 
Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!
Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!
Sfidat e Shqiperise drejt Bashkimit Europian !!
 
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
 
SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE
 
E ardhmja e Unionit Evropian
E ardhmja e Unionit EvropianE ardhmja e Unionit Evropian
E ardhmja e Unionit Evropian
 
Integrime Ekonomike Evropiane
Integrime Ekonomike EvropianeIntegrime Ekonomike Evropiane
Integrime Ekonomike Evropiane
 
Propozimi francez dokumenti 3
Propozimi francez dokumenti 3Propozimi francez dokumenti 3
Propozimi francez dokumenti 3
 
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
 
Shqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seShqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-se
 
Integrimet Evropiane Finale
Integrimet Evropiane FinaleIntegrimet Evropiane Finale
Integrimet Evropiane Finale
 
Unioni evropian
Unioni evropianUnioni evropian
Unioni evropian
 
Mundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomik
Mundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomikMundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomik
Mundësitë dhe sfidat e integrimit ekonomik
 
Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)
Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)
Raport vleresimi i strategjise per femijet 2006 2011 (30 november 2012)
 
Strategjia 1-3
Strategjia 1-3Strategjia 1-3
Strategjia 1-3
 
Bashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BEBashkimi Europian -BE
Bashkimi Europian -BE
 
detyre kursi doganat.pptx
detyre kursi doganat.pptxdetyre kursi doganat.pptx
detyre kursi doganat.pptx
 

BE

  • 1. Perëndimor Zyra e Bashkëpunimit të EuropeAid Komisioni Evropian B-1049 Brussels Fax: (+32 2) 296 74 82 http://www.europa.eu.int/comm/europeaid/projects/cards/index_en.htm Drejtoria e Përgjithëshme e Marrëdhënive me Jashtëht Komisioni Evropian B-1049 Brussels Fax: (+32 2) 299 21 98 http://europa.eu.int/comm/external_relations/see/index.htm Delegacioni i Komisionit Evropian në Shqipëri Tirana, Rruga Donika Kastrioti - Villa n°42 Tel: (+355) 42 28 320 / Fax: (+355) 42 30 752 http://www.delalb.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Bosnie-Hercegovinë 71000 Sarajevo, Dubrovacka 6 Tel: (+387 33) 25 47 00 / Fax: (+387 33) 66 60 37 http://www.delbih.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Republikën e Kroacisë 10000 Zagreb, Masarykova 1 Tel: (+385 1) 48 96 500 / Fax: (+385 1) 48 96 555 http://www.delhrv.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë 1000 Skopje, Marsal Tito 12 Tel: (+389 2) 312 20 32 / Fax: (+389 2) 312 62 13 http://www.delmkd.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Serbi e Mal të Zi 11000 Belgrade, Krunska 73 Tel: (+381 11) 308 32 00 / Fax: (+381 11) 308 32 01 http://www.delscg.cec.eu.int Agjencia Evropiane për Rindërtim Selia Qëndrore 54626 Thessaloniki - Egnatia 4, Greece Tel: (+30 2310) 505 100 / Fax: (+30 2310) 505 172 http://www.ear.eu.int ISBN:92-894-5068-1 KKoonnttaakkttee B a s h k i m i E v r o p i a n d h e B a l l k a n i P e r ë n d i m o r Rruga drejt Integrimit KQ-52-03-287-SQ-C © european communities 2003 TTrreeggttiiaa NNddëërrttiimmii ii iinnssttiittuucciioonneevvee ddhhee sshhtteettii lliiggjjoorr Në vitin 1990 Bashkimi Evropian krijoi me vendet e Ballkanit Perëndimor një zonë të tregtisë së lirë për të mbështetur reformën ekonomike dhe zhvillimin e sektorit privat. Në vitin 2000, për shumicën e mallrave industriale, dhe për një pjesë të prodhimeve bujqësore u vu regjimi i tregut të vetëm. Tashmë Bashkimi Evropian është partneri më i madh tregtar i rajonit, më shumë së gjysma e eksporteve të të cilit shkojnë në tregun evropian. Sot, më shumë se 80% e mallrave të rajonit hyjnë në Evropë pa kufizime doganore. Ndër prioritetet e procesit të Stabilizim Asocimit, ndërtimi i institucioneve merr një rol parësor. Më 1 janar, 2003, rreth 600 oficerë policie dhe konsulentë civilë nga të pesëmbëdhejtë Shtetet Anëtare dhe tetëmbëdhjetë vendet partnere u rreshtuan nën një flamur të vetëm - atë të Misionit të Policisë së Bashkimit Evropian (EUPM) - duke nisur kështu të parin operacion civil të menaxhimit të krizave në kuadrin e Politikës Evropiane të Sigurisë dhe Mbrojtjes. Ky mision vazhdon punën e suksesshme shtatë-vjeçare të UN International Police Task Force (IPTF) në Bosnie dhe Hercegovinë. Misioni monitoron punën e strukturave të policisë lokale dhe siguron trajnimin e nevojshëm për kontrollimin e aktiviteteve ilegale që vënë në rrezik funksionimin me sukses të shtetit, të tilla si krimi i organizuar, terrorizmi dhe trafikimi i qënieve njerëzve, drogave dhe armëve. Tashmë është fare e qartë që, pavarësisht nga e kaluara e tij e turbulluar, rajoni ka përpara një të ardhme të sigurt e të begatë. E ardhmja është e lidhur me integrimin në Evropë. Kjo nënkupton krijimin e një situate ku paqja, stabiliteti, prosperiteti dhe liria, të cilat mbizotërojnë prej 50 vjetësh brenda kufijve të Bashkimit Evropian, janë një realitet i padiskutueshëm edhe në Ballkanin Perëndimor. Në çdo hartë të kontinentit rajoni paraqitet si një pjesë e padiskutueshme e Evropës. Popujt e Ballkanit Perëndimor asnjëherë nuk e kanë vënë në dyshim identitetin e tyre si evropianë që ndajnë vlera dhe parime të përbashkëta si dhe lidhje të thella kulturore dhe historike. Bashkimi Evropian është angazhuar në këtë rajon me një investim afat-gjatë për paqen, stabilitetin dhe zhvillimin, në mbështetje të përpjekjeve të vazhdueshme të këtij rajoni për përballimin me sukses të sfidave politike, ekonomike dhe sociale të kohës që jetojmë.
  • 2. Nisur nga realiteti i një bashkëpunimi shumë të suksesshëm evropian, politik dhe rajonal, për më shumë se pesëdhjetë vjet, Bashkimi Evropian është shumë aktiv në ndihmën që i ofron vendeve të Ballkanit Perëndimor për forcimin e demokracisë dhe të bashkëpunimit më të ngushtë, ndërkohë që nxit një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik në këtë rajon. Shqipëria, Bosnia dhe Hercegovina, Kroacia, ish Republika Jugosllave e Maqedonisë, Serbia dhe Mali i Zi janë angazhuar ndaj konceptit të një stabiliteti të qëndrueshëm ekonomik, social dhe politik, që garantohet përmes lidhjesh dhe marrëdhëniesh më të ngushta më Evropën. Nisur nga ky realitet, Komisioni Evropian shpalli në Maj 1999, procesin e Stabilizim Asocimit, i cili përcakton parimet përmes të cilave vendet dhe popujt e rajonit përparojnë drejt integrimit dhe anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ndër prioritetet e përcaktuara tashmë përfshihen vendosja e një demokracie të mbështetur mbi shtetin ligjor, zhvillimi i ekonomisë së tregut dhe lufta kundër krimit të organizuar. Një shtyllë e rëndësishme e këtij procesi është nënshkrimi i Marrëveshjeve individuale të Stabilizim Asocimit. Përmes tyre përcaktohen vlerat dhe parimet e përbashkëta që udhëheqin marrëdhëniet midis Bashkimit Evropian dhe secilit vend të rajonit. Elementet kryesore të marrëveshjeve janë: • Nxitja e lëvizjes së lirë të mallrave • Krijimi i institucioneve efikase • Zhvillimi i ekonomisë së tregut • Ulja e nivelit të krimit dhe korrupsionit • Nxitja e reformës së arsimit të lartë • Zhvillimi i demokracisë, të drejtat e njeriut, dhe shtypi i pavarur • Përmirësimi i infrastrukturës së transportit në rajon Në prill 2001, u nënshkrua Marrëveshja me ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, ndërsa në tetor 2001 me Kroacinë. Në janar 2003, u hapën negociatat për nënshkrimin e Marrëveshjes me Shqipërinë. Ndërkohë janë duke u diskutuar studimet e fizibilitetit, si një prelud i hapjes së negociatave me Bosnie-Hercegovinën dhe me Serbinë e Malin e Zi. Dokumentet e Strategjisë së çdo vendi sigurojnë kuadrin brenda të cilit jepet asistenca për secilin prej tyre. Në to përcaktohen objektivat e bashkëpunimit, politikat reaguese dhe fushat prioritare, në bazë të vlerësimit të axhendës politike të vendit partner si dhe të situatës së tij politike dhe ekonomike. Asistenca e CARDS menaxhohet në disa mënyra: Delegacionet e Komisionit Evropian në Shqipëri, Bosnie e Hercegovinë dhe Kroaci merren me menaxhimin e drejtpërdrejt të shumicës së projekteve dhe programeve nacionale. Për Serbinë e Malin e Zi dhe për ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, asistenca jepet përmes një agjensie speciale, që është agjensie speciale, Agjensia Evropiane për Rindërtimin (EAR), me qendër në Selanik. Ndërsa selia qendrore e Bashkimit Evropian menaxhon të gjithë programet rajonale, programin Tempus për arsimin e lartë si dhe Zyrën e Asistencës Fiskale dhe për Doganat (CAFAO). Asistenca rajonale sigurohet në kuadrin e programit rajonal CARDS, përcaktuar në Dokumentin Rajonal të Strategjisë, në bazë të të cilit 10% e asistencës së përgjithshme të CARDS për periudhën 2002-2004 jepen për projektet e bashkëpunimit rajonal për menaxhimin e kufijve ndërkombëtarë, zhvillimin e infrastrukturës rajonale, ndërtimin e institucioneve dhe konsolidimin demokratik. Në Samitin e Zagrebit, mbajtur në Kroaci në nëntor të vitit 2000, krerët e politikës evropianë u shprehën se "Afrimi … do të shkojë krah për krah këtij procesi për zhvillimin e bashkëpunimit rajonal." Kjo gjë bazohet në besimin se bashkëpunimi më i thellë rajonal është rruga e duhur drejt stabilitetit dhe zhvillimit, jo vetëm nacional, po edhe rajonal, duke i shërbyer interesave të të gjithë vendeve pjesmarrëse në këtë process. Bashkëpunimi më i ngushtë rajonal përfshin: Krijimin e një rrjeti marrëveshjes bilaterale të tregtisë së lirë Riintegrimin e rajonit në rrjetet e infrastrukturës Nxitjen e autoriteteve për të punuar së bashku në përgjigje të rreziqeve të përbashkëta që kërcënojnë sigurinë Që nga viti 1991, Bashkimi Evropian është donatori më i madh në këtë rajon, me thuajse 6 miliardë Euro të akorduara për asitencë. Bashkë me asistencën humanitare dhe bilaterale kjo shifër shkon deri në 20 miliardë Euro. Në maj të vitit 2000, Komisioni Evropian bëri një propozim që thjeshtëzonte dhe përshpejtonte ndihmën e dhënë për të pesë vendet e rajonit, duke zëvendësuar të gjithë mekanizmat e mëparshëm të asistencës së Bashkimit Evropian (të tilla si OBNOVA dhe Phare) me një instrument të vetëm, të ri: Asistenca e Komunitetit për Rindërtim dhe Stabilizim (CARDS), që ka për qëllim mbështetjen e objektivave politike të Bashkimit Evropian dhe mbështetjen e stabilitetit dhe zhvillimin në rajon. Në bazë të rregullores së Këshillit për programin CARDS, për periudhën 2000-2006, aprovuar në Dhjetor 2000, këtij rajoni i janë akorduar më shumë se 5 miliardë Euro për asistencë, e cila përqëndrohet në rindërtim dhe infrastrukturë, nxitjen e demokracisë, zhvillimin ekonomik dhe shoqëror si dhe në bashkëpunimin rajonal në këta pesë sektorë prioritarë: • Drejtësia dhe çështjet e brendëshme: reforma në sistemin gjyqësor dhe në polici, emigrimi dhe azili, menaxhimi i integruar i kufijve, lufta kundër krimit të organizuar • Ndërtimi i kapaciteteve administruese: reforma në administratën publike, tatimet dhe dogana • Zhvillimi ekonomik dhe social: reforma ekonomike, kohezioni social, zhvillimi i infrastrukturës lokale, arsimi • Stabilizimi demokratik: zhvillimi i shoqërisë civile, kthimi i refugjatëve, reforma në shtyp • Mjedisi dhe burimet natyrore: forcimi, monitorimi dhe planifikimi i institucionve Ky proces ka për qëllim të pajisë vendet e Ballkanit Perëndimor me mjetet e domosdoshme për sigurimin e institucioneve demokratike të stabilizuara, sundimin e shtetit ligjor, sigurimin e ekonomive të hapura e të begata bazuar në praktikat dhe standardet evropiane. Tashmë janë krijuar lidhje të forta midis secilit vend të rajonit dhe Bashkimit Evropian dhe kjo është bërë e mundur përmes tri mekanizmash: Tregtia, asistenca financiare dhe marrëdhëniet kontrak- tuale. Gjithashtu është nxitur edhe bashkëpunimi më i ngushtë mes vendeve të rajonit, sidomos nëpërmjet nënshkrimit të marrëveshjeve të tregtisë së lirë dhe forcimit të bashkëpunimit në dogana dhe në lidhje me kthimin e refugjatëve. PPrroocceessii ii SSttaabbiilliizziimm AAssoocciimmiitt DDrreejjtt iinntteeggrriimmiitt eevvrrooppiiaann BBaasshhkkëëppuunniimmii rraajjoonnaall AAssiisstteennccaa ffiinnaanncciiaarree • • •
  • 3. Nisur nga realiteti i një bashkëpunimi shumë të suksesshëm evropian, politik dhe rajonal, për më shumë se pesëdhjetë vjet, Bashkimi Evropian është shumë aktiv në ndihmën që i ofron vendeve të Ballkanit Perëndimor për forcimin e demokracisë dhe të bashkëpunimit më të ngushtë, ndërkohë që nxit një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik në këtë rajon. Shqipëria, Bosnia dhe Hercegovina, Kroacia, ish Republika Jugosllave e Maqedonisë, Serbia dhe Mali i Zi janë angazhuar ndaj konceptit të një stabiliteti të qëndrueshëm ekonomik, social dhe politik, që garantohet përmes lidhjesh dhe marrëdhëniesh më të ngushta më Evropën. Nisur nga ky realitet, Komisioni Evropian shpalli në Maj 1999, procesin e Stabilizim Asocimit, i cili përcakton parimet përmes të cilave vendet dhe popujt e rajonit përparojnë drejt integrimit dhe anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ndër prioritetet e përcaktuara tashmë përfshihen vendosja e një demokracie të mbështetur mbi shtetin ligjor, zhvillimi i ekonomisë së tregut dhe lufta kundër krimit të organizuar. Një shtyllë e rëndësishme e këtij procesi është nënshkrimi i Marrëveshjeve individuale të Stabilizim Asocimit. Përmes tyre përcaktohen vlerat dhe parimet e përbashkëta që udhëheqin marrëdhëniet midis Bashkimit Evropian dhe secilit vend të rajonit. Elementet kryesore të marrëveshjeve janë: • Nxitja e lëvizjes së lirë të mallrave • Krijimi i institucioneve efikase • Zhvillimi i ekonomisë së tregut • Ulja e nivelit të krimit dhe korrupsionit • Nxitja e reformës së arsimit të lartë • Zhvillimi i demokracisë, të drejtat e njeriut, dhe shtypi i pavarur • Përmirësimi i infrastrukturës së transportit në rajon Në prill 2001, u nënshkrua Marrëveshja me ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, ndërsa në tetor 2001 me Kroacinë. Në janar 2003, u hapën negociatat për nënshkrimin e Marrëveshjes me Shqipërinë. Ndërkohë janë duke u diskutuar studimet e fizibilitetit, si një prelud i hapjes së negociatave me Bosnie-Hercegovinën dhe me Serbinë e Malin e Zi. Dokumentet e Strategjisë së çdo vendi sigurojnë kuadrin brenda të cilit jepet asistenca për secilin prej tyre. Në to përcaktohen objektivat e bashkëpunimit, politikat reaguese dhe fushat prioritare, në bazë të vlerësimit të axhendës politike të vendit partner si dhe të situatës së tij politike dhe ekonomike. Asistenca e CARDS menaxhohet në disa mënyra: Delegacionet e Komisionit Evropian në Shqipëri, Bosnie e Hercegovinë dhe Kroaci merren me menaxhimin e drejtpërdrejt të shumicës së projekteve dhe programeve nacionale. Për Serbinë e Malin e Zi dhe për ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, asistenca jepet përmes një agjensie speciale, që është agjensie speciale, Agjensia Evropiane për Rindërtimin (EAR), me qendër në Selanik. Ndërsa selia qendrore e Bashkimit Evropian menaxhon të gjithë programet rajonale, programin Tempus për arsimin e lartë si dhe Zyrën e Asistencës Fiskale dhe për Doganat (CAFAO). Asistenca rajonale sigurohet në kuadrin e programit rajonal CARDS, përcaktuar në Dokumentin Rajonal të Strategjisë, në bazë të të cilit 10% e asistencës së përgjithshme të CARDS për periudhën 2002-2004 jepen për projektet e bashkëpunimit rajonal për menaxhimin e kufijve ndërkombëtarë, zhvillimin e infrastrukturës rajonale, ndërtimin e institucioneve dhe konsolidimin demokratik. Në Samitin e Zagrebit, mbajtur në Kroaci në nëntor të vitit 2000, krerët e politikës evropianë u shprehën se "Afrimi … do të shkojë krah për krah këtij procesi për zhvillimin e bashkëpunimit rajonal." Kjo gjë bazohet në besimin se bashkëpunimi më i thellë rajonal është rruga e duhur drejt stabilitetit dhe zhvillimit, jo vetëm nacional, po edhe rajonal, duke i shërbyer interesave të të gjithë vendeve pjesmarrëse në këtë process. Bashkëpunimi më i ngushtë rajonal përfshin: Krijimin e një rrjeti marrëveshjes bilaterale të tregtisë së lirë Riintegrimin e rajonit në rrjetet e infrastrukturës Nxitjen e autoriteteve për të punuar së bashku në përgjigje të rreziqeve të përbashkëta që kërcënojnë sigurinë Që nga viti 1991, Bashkimi Evropian është donatori më i madh në këtë rajon, me thuajse 6 miliardë Euro të akorduara për asitencë. Bashkë me asistencën humanitare dhe bilaterale kjo shifër shkon deri në 20 miliardë Euro. Në maj të vitit 2000, Komisioni Evropian bëri një propozim që thjeshtëzonte dhe përshpejtonte ndihmën e dhënë për të pesë vendet e rajonit, duke zëvendësuar të gjithë mekanizmat e mëparshëm të asistencës së Bashkimit Evropian (të tilla si OBNOVA dhe Phare) me një instrument të vetëm, të ri: Asistenca e Komunitetit për Rindërtim dhe Stabilizim (CARDS), që ka për qëllim mbështetjen e objektivave politike të Bashkimit Evropian dhe mbështetjen e stabilitetit dhe zhvillimin në rajon. Në bazë të rregullores së Këshillit për programin CARDS, për periudhën 2000-2006, aprovuar në Dhjetor 2000, këtij rajoni i janë akorduar më shumë se 5 miliardë Euro për asistencë, e cila përqëndrohet në rindërtim dhe infrastrukturë, nxitjen e demokracisë, zhvillimin ekonomik dhe shoqëror si dhe në bashkëpunimin rajonal në këta pesë sektorë prioritarë: • Drejtësia dhe çështjet e brendëshme: reforma në sistemin gjyqësor dhe në polici, emigrimi dhe azili, menaxhimi i integruar i kufijve, lufta kundër krimit të organizuar • Ndërtimi i kapaciteteve administruese: reforma në administratën publike, tatimet dhe dogana • Zhvillimi ekonomik dhe social: reforma ekonomike, kohezioni social, zhvillimi i infrastrukturës lokale, arsimi • Stabilizimi demokratik: zhvillimi i shoqërisë civile, kthimi i refugjatëve, reforma në shtyp • Mjedisi dhe burimet natyrore: forcimi, monitorimi dhe planifikimi i institucionve Ky proces ka për qëllim të pajisë vendet e Ballkanit Perëndimor me mjetet e domosdoshme për sigurimin e institucioneve demokratike të stabilizuara, sundimin e shtetit ligjor, sigurimin e ekonomive të hapura e të begata bazuar në praktikat dhe standardet evropiane. Tashmë janë krijuar lidhje të forta midis secilit vend të rajonit dhe Bashkimit Evropian dhe kjo është bërë e mundur përmes tri mekanizmash: Tregtia, asistenca financiare dhe marrëdhëniet kontrak- tuale. Gjithashtu është nxitur edhe bashkëpunimi më i ngushtë mes vendeve të rajonit, sidomos nëpërmjet nënshkrimit të marrëveshjeve të tregtisë së lirë dhe forcimit të bashkëpunimit në dogana dhe në lidhje me kthimin e refugjatëve. PPrroocceessii ii SSttaabbiilliizziimm AAssoocciimmiitt DDrreejjtt iinntteeggrriimmiitt eevvrrooppiiaann BBaasshhkkëëppuunniimmii rraajjoonnaall AAssiisstteennccaa ffiinnaanncciiaarree • • •
  • 4. Nisur nga realiteti i një bashkëpunimi shumë të suksesshëm evropian, politik dhe rajonal, për më shumë se pesëdhjetë vjet, Bashkimi Evropian është shumë aktiv në ndihmën që i ofron vendeve të Ballkanit Perëndimor për forcimin e demokracisë dhe të bashkëpunimit më të ngushtë, ndërkohë që nxit një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik në këtë rajon. Shqipëria, Bosnia dhe Hercegovina, Kroacia, ish Republika Jugosllave e Maqedonisë, Serbia dhe Mali i Zi janë angazhuar ndaj konceptit të një stabiliteti të qëndrueshëm ekonomik, social dhe politik, që garantohet përmes lidhjesh dhe marrëdhëniesh më të ngushta më Evropën. Nisur nga ky realitet, Komisioni Evropian shpalli në Maj 1999, procesin e Stabilizim Asocimit, i cili përcakton parimet përmes të cilave vendet dhe popujt e rajonit përparojnë drejt integrimit dhe anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ndër prioritetet e përcaktuara tashmë përfshihen vendosja e një demokracie të mbështetur mbi shtetin ligjor, zhvillimi i ekonomisë së tregut dhe lufta kundër krimit të organizuar. Një shtyllë e rëndësishme e këtij procesi është nënshkrimi i Marrëveshjeve individuale të Stabilizim Asocimit. Përmes tyre përcaktohen vlerat dhe parimet e përbashkëta që udhëheqin marrëdhëniet midis Bashkimit Evropian dhe secilit vend të rajonit. Elementet kryesore të marrëveshjeve janë: • Nxitja e lëvizjes së lirë të mallrave • Krijimi i institucioneve efikase • Zhvillimi i ekonomisë së tregut • Ulja e nivelit të krimit dhe korrupsionit • Nxitja e reformës së arsimit të lartë • Zhvillimi i demokracisë, të drejtat e njeriut, dhe shtypi i pavarur • Përmirësimi i infrastrukturës së transportit në rajon Në prill 2001, u nënshkrua Marrëveshja me ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, ndërsa në tetor 2001 me Kroacinë. Në janar 2003, u hapën negociatat për nënshkrimin e Marrëveshjes me Shqipërinë. Ndërkohë janë duke u diskutuar studimet e fizibilitetit, si një prelud i hapjes së negociatave me Bosnie-Hercegovinën dhe me Serbinë e Malin e Zi. Dokumentet e Strategjisë së çdo vendi sigurojnë kuadrin brenda të cilit jepet asistenca për secilin prej tyre. Në to përcaktohen objektivat e bashkëpunimit, politikat reaguese dhe fushat prioritare, në bazë të vlerësimit të axhendës politike të vendit partner si dhe të situatës së tij politike dhe ekonomike. Asistenca e CARDS menaxhohet në disa mënyra: Delegacionet e Komisionit Evropian në Shqipëri, Bosnie e Hercegovinë dhe Kroaci merren me menaxhimin e drejtpërdrejt të shumicës së projekteve dhe programeve nacionale. Për Serbinë e Malin e Zi dhe për ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë, asistenca jepet përmes një agjensie speciale, që është agjensie speciale, Agjensia Evropiane për Rindërtimin (EAR), me qendër në Selanik. Ndërsa selia qendrore e Bashkimit Evropian menaxhon të gjithë programet rajonale, programin Tempus për arsimin e lartë si dhe Zyrën e Asistencës Fiskale dhe për Doganat (CAFAO). Asistenca rajonale sigurohet në kuadrin e programit rajonal CARDS, përcaktuar në Dokumentin Rajonal të Strategjisë, në bazë të të cilit 10% e asistencës së përgjithshme të CARDS për periudhën 2002-2004 jepen për projektet e bashkëpunimit rajonal për menaxhimin e kufijve ndërkombëtarë, zhvillimin e infrastrukturës rajonale, ndërtimin e institucioneve dhe konsolidimin demokratik. Në Samitin e Zagrebit, mbajtur në Kroaci në nëntor të vitit 2000, krerët e politikës evropianë u shprehën se "Afrimi … do të shkojë krah për krah këtij procesi për zhvillimin e bashkëpunimit rajonal." Kjo gjë bazohet në besimin se bashkëpunimi më i thellë rajonal është rruga e duhur drejt stabilitetit dhe zhvillimit, jo vetëm nacional, po edhe rajonal, duke i shërbyer interesave të të gjithë vendeve pjesmarrëse në këtë process. Bashkëpunimi më i ngushtë rajonal përfshin: Krijimin e një rrjeti marrëveshjes bilaterale të tregtisë së lirë Riintegrimin e rajonit në rrjetet e infrastrukturës Nxitjen e autoriteteve për të punuar së bashku në përgjigje të rreziqeve të përbashkëta që kërcënojnë sigurinë Që nga viti 1991, Bashkimi Evropian është donatori më i madh në këtë rajon, me thuajse 6 miliardë Euro të akorduara për asitencë. Bashkë me asistencën humanitare dhe bilaterale kjo shifër shkon deri në 20 miliardë Euro. Në maj të vitit 2000, Komisioni Evropian bëri një propozim që thjeshtëzonte dhe përshpejtonte ndihmën e dhënë për të pesë vendet e rajonit, duke zëvendësuar të gjithë mekanizmat e mëparshëm të asistencës së Bashkimit Evropian (të tilla si OBNOVA dhe Phare) me një instrument të vetëm, të ri: Asistenca e Komunitetit për Rindërtim dhe Stabilizim (CARDS), që ka për qëllim mbështetjen e objektivave politike të Bashkimit Evropian dhe mbështetjen e stabilitetit dhe zhvillimin në rajon. Në bazë të rregullores së Këshillit për programin CARDS, për periudhën 2000-2006, aprovuar në Dhjetor 2000, këtij rajoni i janë akorduar më shumë se 5 miliardë Euro për asistencë, e cila përqëndrohet në rindërtim dhe infrastrukturë, nxitjen e demokracisë, zhvillimin ekonomik dhe shoqëror si dhe në bashkëpunimin rajonal në këta pesë sektorë prioritarë: • Drejtësia dhe çështjet e brendëshme: reforma në sistemin gjyqësor dhe në polici, emigrimi dhe azili, menaxhimi i integruar i kufijve, lufta kundër krimit të organizuar • Ndërtimi i kapaciteteve administruese: reforma në administratën publike, tatimet dhe dogana • Zhvillimi ekonomik dhe social: reforma ekonomike, kohezioni social, zhvillimi i infrastrukturës lokale, arsimi • Stabilizimi demokratik: zhvillimi i shoqërisë civile, kthimi i refugjatëve, reforma në shtyp • Mjedisi dhe burimet natyrore: forcimi, monitorimi dhe planifikimi i institucionve Ky proces ka për qëllim të pajisë vendet e Ballkanit Perëndimor me mjetet e domosdoshme për sigurimin e institucioneve demokratike të stabilizuara, sundimin e shtetit ligjor, sigurimin e ekonomive të hapura e të begata bazuar në praktikat dhe standardet evropiane. Tashmë janë krijuar lidhje të forta midis secilit vend të rajonit dhe Bashkimit Evropian dhe kjo është bërë e mundur përmes tri mekanizmash: Tregtia, asistenca financiare dhe marrëdhëniet kontrak- tuale. Gjithashtu është nxitur edhe bashkëpunimi më i ngushtë mes vendeve të rajonit, sidomos nëpërmjet nënshkrimit të marrëveshjeve të tregtisë së lirë dhe forcimit të bashkëpunimit në dogana dhe në lidhje me kthimin e refugjatëve. PPrroocceessii ii SSttaabbiilliizziimm AAssoocciimmiitt DDrreejjtt iinntteeggrriimmiitt eevvrrooppiiaann BBaasshhkkëëppuunniimmii rraajjoonnaall AAssiisstteennccaa ffiinnaanncciiaarree • • •
  • 5. Perëndimor Zyra e Bashkëpunimit të EuropeAid Komisioni Evropian B-1049 Brussels Fax: (+32 2) 296 74 82 http://www.europa.eu.int/comm/europeaid/projects/cards/index_en.htm Drejtoria e Përgjithëshme e Marrëdhënive me Jashtëht Komisioni Evropian B-1049 Brussels Fax: (+32 2) 299 21 98 http://europa.eu.int/comm/external_relations/see/index.htm Delegacioni i Komisionit Evropian në Shqipëri Tirana, Rruga Donika Kastrioti - Villa n°42 Tel: (+355) 42 28 320 / Fax: (+355) 42 30 752 http://www.delalb.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Bosnie-Hercegovinë 71000 Sarajevo, Dubrovacka 6 Tel: (+387 33) 25 47 00 / Fax: (+387 33) 66 60 37 http://www.delbih.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Republikën e Kroacisë 10000 Zagreb, Masarykova 1 Tel: (+385 1) 48 96 500 / Fax: (+385 1) 48 96 555 http://www.delhrv.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë 1000 Skopje, Marsal Tito 12 Tel: (+389 2) 312 20 32 / Fax: (+389 2) 312 62 13 http://www.delmkd.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Serbi e Mal të Zi 11000 Belgrade, Krunska 73 Tel: (+381 11) 308 32 00 / Fax: (+381 11) 308 32 01 http://www.delscg.cec.eu.int Agjencia Evropiane për Rindërtim Selia Qëndrore 54626 Thessaloniki - Egnatia 4, Greece Tel: (+30 2310) 505 100 / Fax: (+30 2310) 505 172 http://www.ear.eu.int ISBN:92-894-5068-1 KKoonnttaakkttee B a s h k i m i E v r o p i a n d h e B a l l k a n i P e r ë n d i m o r Rruga drejt Integrimit KQ-52-03-287-SQ-C © european communities 2003 TTrreeggttiiaa NNddëërrttiimmii ii iinnssttiittuucciioonneevvee ddhhee sshhtteettii lliiggjjoorr Në vitin 1990 Bashkimi Evropian krijoi me vendet e Ballkanit Perëndimor një zonë të tregtisë së lirë për të mbështetur reformën ekonomike dhe zhvillimin e sektorit privat. Në vitin 2000, për shumicën e mallrave industriale, dhe për një pjesë të prodhimeve bujqësore u vu regjimi i tregut të vetëm. Tashmë Bashkimi Evropian është partneri më i madh tregtar i rajonit, më shumë së gjysma e eksporteve të të cilit shkojnë në tregun evropian. Sot, më shumë se 80% e mallrave të rajonit hyjnë në Evropë pa kufizime doganore. Ndër prioritetet e procesit të Stabilizim Asocimit, ndërtimi i institucioneve merr një rol parësor. Më 1 janar, 2003, rreth 600 oficerë policie dhe konsulentë civilë nga të pesëmbëdhejtë Shtetet Anëtare dhe tetëmbëdhjetë vendet partnere u rreshtuan nën një flamur të vetëm - atë të Misionit të Policisë së Bashkimit Evropian (EUPM) - duke nisur kështu të parin operacion civil të menaxhimit të krizave në kuadrin e Politikës Evropiane të Sigurisë dhe Mbrojtjes. Ky mision vazhdon punën e suksesshme shtatë-vjeçare të UN International Police Task Force (IPTF) në Bosnie dhe Hercegovinë. Misioni monitoron punën e strukturave të policisë lokale dhe siguron trajnimin e nevojshëm për kontrollimin e aktiviteteve ilegale që vënë në rrezik funksionimin me sukses të shtetit, të tilla si krimi i organizuar, terrorizmi dhe trafikimi i qënieve njerëzve, drogave dhe armëve. Tashmë është fare e qartë që, pavarësisht nga e kaluara e tij e turbulluar, rajoni ka përpara një të ardhme të sigurt e të begatë. E ardhmja është e lidhur me integrimin në Evropë. Kjo nënkupton krijimin e një situate ku paqja, stabiliteti, prosperiteti dhe liria, të cilat mbizotërojnë prej 50 vjetësh brenda kufijve të Bashkimit Evropian, janë një realitet i padiskutueshëm edhe në Ballkanin Perëndimor. Në çdo hartë të kontinentit rajoni paraqitet si një pjesë e padiskutueshme e Evropës. Popujt e Ballkanit Perëndimor asnjëherë nuk e kanë vënë në dyshim identitetin e tyre si evropianë që ndajnë vlera dhe parime të përbashkëta si dhe lidhje të thella kulturore dhe historike. Bashkimi Evropian është angazhuar në këtë rajon me një investim afat-gjatë për paqen, stabilitetin dhe zhvillimin, në mbështetje të përpjekjeve të vazhdueshme të këtij rajoni për përballimin me sukses të sfidave politike, ekonomike dhe sociale të kohës që jetojmë.
  • 6. Perëndimor Zyra e Bashkëpunimit të EuropeAid Komisioni Evropian B-1049 Brussels Fax: (+32 2) 296 74 82 http://www.europa.eu.int/comm/europeaid/projects/cards/index_en.htm Drejtoria e Përgjithëshme e Marrëdhënive me Jashtëht Komisioni Evropian B-1049 Brussels Fax: (+32 2) 299 21 98 http://europa.eu.int/comm/external_relations/see/index.htm Delegacioni i Komisionit Evropian në Shqipëri Tirana, Rruga Donika Kastrioti - Villa n°42 Tel: (+355) 42 28 320 / Fax: (+355) 42 30 752 http://www.delalb.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Bosnie-Hercegovinë 71000 Sarajevo, Dubrovacka 6 Tel: (+387 33) 25 47 00 / Fax: (+387 33) 66 60 37 http://www.delbih.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Republikën e Kroacisë 10000 Zagreb, Masarykova 1 Tel: (+385 1) 48 96 500 / Fax: (+385 1) 48 96 555 http://www.delhrv.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë 1000 Skopje, Marsal Tito 12 Tel: (+389 2) 312 20 32 / Fax: (+389 2) 312 62 13 http://www.delmkd.cec.eu.int Delegacioni i Komisionit Evropian në Serbi e Mal të Zi 11000 Belgrade, Krunska 73 Tel: (+381 11) 308 32 00 / Fax: (+381 11) 308 32 01 http://www.delscg.cec.eu.int Agjencia Evropiane për Rindërtim Selia Qëndrore 54626 Thessaloniki - Egnatia 4, Greece Tel: (+30 2310) 505 100 / Fax: (+30 2310) 505 172 http://www.ear.eu.int ISBN:92-894-5068-1 KKoonnttaakkttee B a s h k i m i E v r o p i a n d h e B a l l k a n i P e r ë n d i m o r Rruga drejt Integrimit KQ-52-03-287-SQ-C © european communities 2003 TTrreeggttiiaa NNddëërrttiimmii ii iinnssttiittuucciioonneevvee ddhhee sshhtteettii lliiggjjoorr Në vitin 1990 Bashkimi Evropian krijoi me vendet e Ballkanit Perëndimor një zonë të tregtisë së lirë për të mbështetur reformën ekonomike dhe zhvillimin e sektorit privat. Në vitin 2000, për shumicën e mallrave industriale, dhe për një pjesë të prodhimeve bujqësore u vu regjimi i tregut të vetëm. Tashmë Bashkimi Evropian është partneri më i madh tregtar i rajonit, më shumë së gjysma e eksporteve të të cilit shkojnë në tregun evropian. Sot, më shumë se 80% e mallrave të rajonit hyjnë në Evropë pa kufizime doganore. Ndër prioritetet e procesit të Stabilizim Asocimit, ndërtimi i institucioneve merr një rol parësor. Më 1 janar, 2003, rreth 600 oficerë policie dhe konsulentë civilë nga të pesëmbëdhejtë Shtetet Anëtare dhe tetëmbëdhjetë vendet partnere u rreshtuan nën një flamur të vetëm - atë të Misionit të Policisë së Bashkimit Evropian (EUPM) - duke nisur kështu të parin operacion civil të menaxhimit të krizave në kuadrin e Politikës Evropiane të Sigurisë dhe Mbrojtjes. Ky mision vazhdon punën e suksesshme shtatë-vjeçare të UN International Police Task Force (IPTF) në Bosnie dhe Hercegovinë. Misioni monitoron punën e strukturave të policisë lokale dhe siguron trajnimin e nevojshëm për kontrollimin e aktiviteteve ilegale që vënë në rrezik funksionimin me sukses të shtetit, të tilla si krimi i organizuar, terrorizmi dhe trafikimi i qënieve njerëzve, drogave dhe armëve. Tashmë është fare e qartë që, pavarësisht nga e kaluara e tij e turbulluar, rajoni ka përpara një të ardhme të sigurt e të begatë. E ardhmja është e lidhur me integrimin në Evropë. Kjo nënkupton krijimin e një situate ku paqja, stabiliteti, prosperiteti dhe liria, të cilat mbizotërojnë prej 50 vjetësh brenda kufijve të Bashkimit Evropian, janë një realitet i padiskutueshëm edhe në Ballkanin Perëndimor. Në çdo hartë të kontinentit rajoni paraqitet si një pjesë e padiskutueshme e Evropës. Popujt e Ballkanit Perëndimor asnjëherë nuk e kanë vënë në dyshim identitetin e tyre si evropianë që ndajnë vlera dhe parime të përbashkëta si dhe lidhje të thella kulturore dhe historike. Bashkimi Evropian është angazhuar në këtë rajon me një investim afat-gjatë për paqen, stabilitetin dhe zhvillimin, në mbështetje të përpjekjeve të vazhdueshme të këtij rajoni për përballimin me sukses të sfidave politike, ekonomike dhe sociale të kohës që jetojmë.