SlideShare a Scribd company logo
1 of 23
Aralin 6
Sitwasyon
ng mga Pangkat
Minorya
 Ang iba’t ibang mga pangkat-
etniko sa Pilipinas ay kinikilala
ang kanilang sarili sa isa o higit
pa na mga salik katulad ng lipi,
wika, relihiyon o sa isang
magkatulad na kasaysayan.
Binubuo ng malaking mayorya
ng populasyon ng pangkat na
naninirahan sa kapatagan na
Austranesyano, at naging
Kristiyano mula sa pagiging
Animismo, Hinduismo, Budismo
o Islam sa loob ng tatlong daang
taon ng pananakop ng mga
Kastila.
 Mula hilaga hanggang timog, ang
pinakamarami sa mga pangkat na
ito ay mga Ilokano, mga
Pangasinense, mga Tagalog, mga
Kapampangan, mga Bikolano, at
mga Bisaya. Sinasabi minsan na
bahagi ang mga pangkat na ito sa
lahing Austranesyano at/o lahing
Malay; bagaman, kadalasang
tinuturing ng marami na walang
batayang pang-agham ang guhit-
balangkas na nakabatay sa lahi,
lalo na dahil sa tinuturing na
Pilipino ang mga Negrito sa
Pilipinas.
Sulyap sa Buhay ng Isang Pangkat
Minorya
Tila alingawngaw na bumasag sa
katahimikan ng mga katutubong Pilipino
ang kaliwa’t kanang suliraning nag-udyok
sa kanila upang iparinig ang kanilang tinig.
Kahit sila pa ang kaunaunahang humubog
sa ating kasaysayan at kultura, mistulang
kulang pa rin iyon upang ang sitwasyon ng
mga ethnic minorities ay bigyang pansin ng
lipunan at pamahalaan.
Ang katutubo o minorities ay salitang ginagamit upang
ilarawan ang mga pangkat etniko na naninirahan sa isang
rehiyon o lugar na samasama. Sila ay may koneksyong
pangkasaysayan, mga bagay na nag-uugnay at
nagbubuklod sa kanila na ipinapamalas nila sa gawi ng
kanilang pamumuhay. Matatagpuan sila sa iba’t ibang parte
ng Pilipinas at may tinatayang 14 hanggang 17
milyong Indigenous Peoples na kabilang sa 110 grupo
ng ethno-linguistic; ang mga ito ay pangunahing nakatuon
sa Mindanao (61%) at Hilagang Luzon (Cordillera
Administrative Region, 33%), kasama ang ilang mga grupo
sa Visayas, ayon sa datos ng United Nations Declaration on
the Rights of Indigenous Peoples, isang organisasyong
nagsusulong na itaguyod at protektahan ang mga
karapatan ng mga katutubong mamamayan.
Kabilang na ang mga Mansaka ng Compostela Valley,
Mangyan ng Mindoro, Lumad ng Mindanao, mga Aeta ng
Sierra Madre, at Tagbanwa ng Palawan sa maraming uri ng
katutubong etniko o minorya sa ating bansa sa bilang ng
mga pangkat na hindi nakakatanggap ng karampatang
pagkakakilanlan. Hindi maikakaila ang ambag ng mga
katutubo sa ating kultura at tradisyon; isa na rito ang
sistema ng paglikha ng mga Ifugao sa Banaue Rice
Terraces dahil sa natatanging istruktura nito, mga
ipinamanang kasuotan na sumasalamin sa sinaunang
kultura, at marami pang iba. Maging sa paglipas ng
panahon ay kamanghamangha na napanatili nila ang
natatanging katutubong kultura ng sinaunang Pilipino.
 Ayon sa pananaliksik ng United Nations Development
Program noong Marso, isang organisasyong sumusuporta
sa kaunlaran ng bansa’t pagtupad ng Millennium
Development Goals nito, kadalasa’y mga minorya ang
biktima ng diskriminasyon sa benepisyong pampubliko dahil
karamihan sa kanila’y nakatira sa malalayong lugar na hindi
gaanong abot ng kabihasnan. Kabilang sa mga problema
ay kulang na suplay ng malinis na tubig, tulong medikal
gaya ng mga health centers, mga kagamitan at pasilidad
para sa edukasyon, at iba pa.
 “A stronger focus on those excluded groups, and on actions
to dismantle these barriers is urgently needed to ensure
sustainable human development for all,” ayon sa naturang
ulat.
Pagsubok ngayon, pagsubok pa
rin bukas?
 Kasama rin sa pagsubok ng mga katutubo ang paglaban nila para sa
kanilang lupaing ninuno (ancestral domains) at likas na yaman sa
kamay ng mga kapitalista at mga dayuhan. Ayon sa Human Rights
Watch Organization, isang organisasyon na naglalayong protektahan
ang mga minorya, marami ang nakasaksi sa pagpatay ng mga
hinihinalang paramilitar sa mga Lumad, sinundan pa ng madugong
pagtugon ng kapulisan sa protestang ginanap ng mga katutubo sa
harap ng embahada ng Amerika at marami pang iba. Idagdag pa dito
ang pahayag ng mga katutubo ukol sa pag-usbong ng mga corporate
extractive industries na pumapasok sa kanilang lupaing ninuno (na
tinatago sa tawag na development projects), tulad ng mga minahan,
pagtotroso, quarrying, proyektong pang-enerhiya, at iba pang
malawakang plantasyon at proyektong pangturismo na hindi angkop
sa kanilang kultura.
 Mayroong panukalang batas para sa mga minorya gaya
ng Republic Act 8371 o Indigenous People Rights Act,
na naglalayong protektahan at pangalagaan ang mga
katutubo at ang pinagmumulan ng kanilang kabuhayan
at National Commission on Indigenous Peoples (NCIP)
na nagdaraos ng National Indigenous Peoples
Conference, isang taunang pagpupulong upang
paigtingin ang pagtanggap sa mga minorities (kaakibat
nito ang kamakailan lang na paglagda sa isang
kasunduan ng NCIP at Technical Education and Skills
Development Authority (TESDA) sa pagsulong at
pakikiisa nila sa mga minorities at mga Indigenous
Cultural Communities).
Sa kabila ng mga nasabing pamamaraan ng gobyerno,
hindi pa rin maiiwasan ang katotohanan na kulang ang
mga ito upang masigurado ang epektibong tugon ng
pamahalaan.
Sa patuloy na pag abante ng ating bayan sa kinabukasan,
hindi dapat talikuran ang kultura at ang mga palatandaan
ng ating kasaysayan. Ang ating bayan ay hindi lamang
para sa mga taong nasa kabihasnan kundi para sa lahat,
minorya man o hindi.
Ang artikulong ito ay nailimbag sa The Benildean Vol. 4 No.
1: Exploitation.
Ang Mindoro ay pampito sa pinakamalalaking
isla sa Pilipinas, at may lawak na 10,224
kilometro kuwadrado na binibuo ng dalawang
probinsiya – Oriental at Occidental. Sa
kabuoang isang milyong populasyon,
tinatayang 100,000 nito ay ang mga katutubong
Mangyan.
Mayroong tinatayang 300 milyong pangkat ng
mga katutubo sa buong mundo. Sa Pilipinas,
sa humigit kumulang na populasyong 94
milyon noong taong 2010, tinatayang 15%
nito ay kabilang sa pangkat minorya.
Ang Mga Mangyan ng Mindoro
Mangyan ang tawag sa mga katutubong
nainirahan sa isla na matatagpuan sa mga
kabundukan na binubuo ng walong pangkat
at bawat pangkat ay may sariling pangalan,
wika at kaugalian at kultura.
Ang mga Tribong Mangyan
Walong tribong Mangyan:
Ang Ambahan ng Mindoro
Ang ambahan ay may sukat na pitong pantig
sabawat taludtod maliban sa unang taludtod
namaaaring higit o kulang sa pitong pantig dahil
maymga pagkakataong ang nagsasalita ay
maaaringmay mahaba o maigsing pangalan. Ang
unang linyasa ambahan ang nagpapakilala sa kung
sino angnagsasalita. Binibigkas itong parang
isangengkantasyon ngunit walang nakatakdang
tono okasabay na anumang instrumento.
Ang sukat na pitong pantig sa bawat taludtod ng
ambahan o sukat na gansal, ay karaniwang
matatagpuan sa mga katutubong tulang Tagalog tulad
ng tanaga, ullalim ng mga Kalinga sa norte, at sa
epikong Ulahingan ng Mindanao (p. xiv). Isahang
tugma ang kailanan ng tugmang Ambahan.
Mahalagang katangian ng ambahan ang tugma na
ang karaniwang ginagamit ay ang an dahil ito ang
karaniwang panlapi para sa mga pandiwa sa wikang
Hanunuo. Ngunit meron din naman silang a, ak, ag,
ang, as, aw, ay. Pag nagsimula ito sa tugmang an, an
ang tugma hanggang sa dulo.
Kawayan sa Marigit
Pagtanaw ko, palapit
Labong pa siyang kay liit
Nang daanan ko pabalik
Siksikan mga tinik
Mainam nang pang-sahig!
Buli sa may kaingin
Noong s'ya pa'y musmusin
Hindi ko pinapansin
Nang gumulang, pagsapit
Tanggi ko ang lumain
Sariwa kong kukunin
Bayong kong lalalain
Lagi kong sasakbitin!
O liyag, aking hirang
Kanina nang lumisan
Galing sa 'king dingdingan
Palay na inanihan
Akin lang iniwanan
Hinangad kong katuwang
Di basta palay lamang
Sa lakad sa ilog man
Maging sa kaparangan
Kaakbay ko saan man
Kaabay sa higaan!
Ang Ambahan ni Ambo ni Ed
Maranan
......DownloadsANG-AMBAHAN-
NI-WPS-Office.docx

More Related Content

Similar to Aralin 6-Ang Sitwasyon ng mga Pangkat Minorya.pptx

LIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptx
LIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptxLIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptx
LIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptx
JohnrexMeruar
 
3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf
3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf
3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf
FrancisJayValerio1
 
Filipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating Bansa
Filipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating BansaFilipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating Bansa
Filipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating Bansa
CharmaineQuisora
 

Similar to Aralin 6-Ang Sitwasyon ng mga Pangkat Minorya.pptx (20)

LS 5 Ang Kasunduang Pangkapayapaan sa Mindanao
LS 5 Ang Kasunduang Pangkapayapaan sa MindanaoLS 5 Ang Kasunduang Pangkapayapaan sa Mindanao
LS 5 Ang Kasunduang Pangkapayapaan sa Mindanao
 
AP Q1 W4.dekreto.pptx
AP Q1 W4.dekreto.pptxAP Q1 W4.dekreto.pptx
AP Q1 W4.dekreto.pptx
 
AP Q1 W4.dekreto.pptx
AP Q1 W4.dekreto.pptxAP Q1 W4.dekreto.pptx
AP Q1 W4.dekreto.pptx
 
AP Q1 W4.dekreto.pptx
AP Q1 W4.dekreto.pptxAP Q1 W4.dekreto.pptx
AP Q1 W4.dekreto.pptx
 
Aralin-3-Ang-bansaNasyon-bilang-Hinirang-Bayan.pptx
Aralin-3-Ang-bansaNasyon-bilang-Hinirang-Bayan.pptxAralin-3-Ang-bansaNasyon-bilang-Hinirang-Bayan.pptx
Aralin-3-Ang-bansaNasyon-bilang-Hinirang-Bayan.pptx
 
A.P 7 - Course Outline
A.P 7 - Course OutlineA.P 7 - Course Outline
A.P 7 - Course Outline
 
w2 ap discussion.pptx
w2 ap discussion.pptxw2 ap discussion.pptx
w2 ap discussion.pptx
 
Tugon ng mga katutubo
Tugon ng mga katutuboTugon ng mga katutubo
Tugon ng mga katutubo
 
Pananaliksik sa filipino 11 final
Pananaliksik sa filipino 11 finalPananaliksik sa filipino 11 final
Pananaliksik sa filipino 11 final
 
Nasyonalismo at Wika.pptx
Nasyonalismo at Wika.pptxNasyonalismo at Wika.pptx
Nasyonalismo at Wika.pptx
 
Quarter 3-Week4,-Araling Panlipunan 5.pptx
Quarter 3-Week4,-Araling Panlipunan 5.pptxQuarter 3-Week4,-Araling Panlipunan 5.pptx
Quarter 3-Week4,-Araling Panlipunan 5.pptx
 
ETHNIC GROUPS IN THE PHILIPPINES
ETHNIC GROUPS IN THE PHILIPPINESETHNIC GROUPS IN THE PHILIPPINES
ETHNIC GROUPS IN THE PHILIPPINES
 
Ang magandang daigdig ng ating mga katutubong kapatid
Ang magandang daigdig ng ating mga katutubong kapatidAng magandang daigdig ng ating mga katutubong kapatid
Ang magandang daigdig ng ating mga katutubong kapatid
 
LIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptx
LIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptxLIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptx
LIPUNANG-PILIPINO-SA-REHIYON-12 (1).pptx
 
3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf
3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf
3.1_-_Mga_Tao__Wika__at_Diyalekto_sa_Aking_Lungsod_at_Rehiyon.pdf
 
Y ii aralin 16Ugnayan ng Heograpiya, Kultura at Kabuhayan sa Pagkakakilanl...
Y   ii aralin 16Ugnayan ng Heograpiya, Kultura at Kabuhayan  sa Pagkakakilanl...Y   ii aralin 16Ugnayan ng Heograpiya, Kultura at Kabuhayan  sa Pagkakakilanl...
Y ii aralin 16Ugnayan ng Heograpiya, Kultura at Kabuhayan sa Pagkakakilanl...
 
YUNIT II ARALIN 16 UGNAYAN NG HEOGRAPIYA KULTURA AT KABUHAYAN SA PAGKAKAKILAN...
YUNIT II ARALIN 16 UGNAYAN NG HEOGRAPIYA KULTURA AT KABUHAYAN SA PAGKAKAKILAN...YUNIT II ARALIN 16 UGNAYAN NG HEOGRAPIYA KULTURA AT KABUHAYAN SA PAGKAKAKILAN...
YUNIT II ARALIN 16 UGNAYAN NG HEOGRAPIYA KULTURA AT KABUHAYAN SA PAGKAKAKILAN...
 
tugonng mga katutubo sa pakikipaglaban sa mga dayuhan.pptx
tugonng mga katutubo sa pakikipaglaban sa mga dayuhan.pptxtugonng mga katutubo sa pakikipaglaban sa mga dayuhan.pptx
tugonng mga katutubo sa pakikipaglaban sa mga dayuhan.pptx
 
AP5Q3M1_Araling Panlipunan _PPT_OUTPUT-LM Template.pptx
AP5Q3M1_Araling Panlipunan _PPT_OUTPUT-LM Template.pptxAP5Q3M1_Araling Panlipunan _PPT_OUTPUT-LM Template.pptx
AP5Q3M1_Araling Panlipunan _PPT_OUTPUT-LM Template.pptx
 
Filipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating Bansa
Filipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating BansaFilipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating Bansa
Filipino-Group-Report Grade 8. Mga kaganapan sa ating Bansa
 

More from RocineGallego (12)

MGA DULOG SA PAGSUSURING PAMPANITIKAN.pptx
MGA DULOG SA PAGSUSURING PAMPANITIKAN.pptxMGA DULOG SA PAGSUSURING PAMPANITIKAN.pptx
MGA DULOG SA PAGSUSURING PAMPANITIKAN.pptx
 
ARALIN 2 PAGPROSESO NG IMPORMASYON.pptx
ARALIN 2 PAGPROSESO NG IMPORMASYON.pptxARALIN 2 PAGPROSESO NG IMPORMASYON.pptx
ARALIN 2 PAGPROSESO NG IMPORMASYON.pptx
 
ARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptx
ARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptxARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptx
ARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptx
 
ARALIN 1 BATAS-RIZAL-R.A.-1425.pptx
ARALIN 1 BATAS-RIZAL-R.A.-1425.pptxARALIN 1 BATAS-RIZAL-R.A.-1425.pptx
ARALIN 1 BATAS-RIZAL-R.A.-1425.pptx
 
INTRODUKSYON SA PAG-AARAL NG WIKA.pptx
INTRODUKSYON SA PAG-AARAL NG WIKA.pptxINTRODUKSYON SA PAG-AARAL NG WIKA.pptx
INTRODUKSYON SA PAG-AARAL NG WIKA.pptx
 
ARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptx
ARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptxARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptx
ARALIN 1 VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA.pptx
 
ARALIN 1.pptx
ARALIN 1.pptxARALIN 1.pptx
ARALIN 1.pptx
 
PAGPROSESO NG IMPORMASYON.pptx
PAGPROSESO  NG IMPORMASYON.pptxPAGPROSESO  NG IMPORMASYON.pptx
PAGPROSESO NG IMPORMASYON.pptx
 
RIZAL'S LIFE AND WORKS- MA'AM GIE.docx
RIZAL'S LIFE AND WORKS- MA'AM GIE.docxRIZAL'S LIFE AND WORKS- MA'AM GIE.docx
RIZAL'S LIFE AND WORKS- MA'AM GIE.docx
 
FILIPINO 1 SYLLABUS.docx
FILIPINO 1 SYLLABUS.docxFILIPINO 1 SYLLABUS.docx
FILIPINO 1 SYLLABUS.docx
 
fil-2.doc
fil-2.docfil-2.doc
fil-2.doc
 
PACSB-Designing-OBE-Syllabi-for-Business-Courses.pdf
PACSB-Designing-OBE-Syllabi-for-Business-Courses.pdfPACSB-Designing-OBE-Syllabi-for-Business-Courses.pdf
PACSB-Designing-OBE-Syllabi-for-Business-Courses.pdf
 

Recently uploaded (7)

uri ng pelikula filipinofor greade vi.pptx
uri ng pelikula filipinofor  greade vi.pptxuri ng pelikula filipinofor  greade vi.pptx
uri ng pelikula filipinofor greade vi.pptx
 
ANG PAGBASA GAMIT ANG MARUNGKO APPROACH.
ANG PAGBASA GAMIT ANG MARUNGKO APPROACH.ANG PAGBASA GAMIT ANG MARUNGKO APPROACH.
ANG PAGBASA GAMIT ANG MARUNGKO APPROACH.
 
ThanksgivingMass for Grade School -public school
ThanksgivingMass for Grade School -public schoolThanksgivingMass for Grade School -public school
ThanksgivingMass for Grade School -public school
 
Cor8-4th-Quarter-Semi-Final-Examination-2023.pptx
Cor8-4th-Quarter-Semi-Final-Examination-2023.pptxCor8-4th-Quarter-Semi-Final-Examination-2023.pptx
Cor8-4th-Quarter-Semi-Final-Examination-2023.pptx
 
Pagbasa-at-Pananaliksik ng grade 11 Filipino
Pagbasa-at-Pananaliksik ng grade 11 FilipinoPagbasa-at-Pananaliksik ng grade 11 Filipino
Pagbasa-at-Pananaliksik ng grade 11 Filipino
 
ESP-QUARTER-4-GRADE-10-MODULE-3-POWERPOINT
ESP-QUARTER-4-GRADE-10-MODULE-3-POWERPOINTESP-QUARTER-4-GRADE-10-MODULE-3-POWERPOINT
ESP-QUARTER-4-GRADE-10-MODULE-3-POWERPOINT
 
Lesson 5_Ang mga Organisasyon at Alyansa sa Daigdig .pptx
Lesson 5_Ang mga Organisasyon at Alyansa sa Daigdig .pptxLesson 5_Ang mga Organisasyon at Alyansa sa Daigdig .pptx
Lesson 5_Ang mga Organisasyon at Alyansa sa Daigdig .pptx
 

Aralin 6-Ang Sitwasyon ng mga Pangkat Minorya.pptx

  • 1. Aralin 6 Sitwasyon ng mga Pangkat Minorya
  • 2.  Ang iba’t ibang mga pangkat- etniko sa Pilipinas ay kinikilala ang kanilang sarili sa isa o higit pa na mga salik katulad ng lipi, wika, relihiyon o sa isang magkatulad na kasaysayan. Binubuo ng malaking mayorya ng populasyon ng pangkat na naninirahan sa kapatagan na Austranesyano, at naging Kristiyano mula sa pagiging Animismo, Hinduismo, Budismo o Islam sa loob ng tatlong daang taon ng pananakop ng mga Kastila.  Mula hilaga hanggang timog, ang pinakamarami sa mga pangkat na ito ay mga Ilokano, mga Pangasinense, mga Tagalog, mga Kapampangan, mga Bikolano, at mga Bisaya. Sinasabi minsan na bahagi ang mga pangkat na ito sa lahing Austranesyano at/o lahing Malay; bagaman, kadalasang tinuturing ng marami na walang batayang pang-agham ang guhit- balangkas na nakabatay sa lahi, lalo na dahil sa tinuturing na Pilipino ang mga Negrito sa Pilipinas.
  • 3. Sulyap sa Buhay ng Isang Pangkat Minorya Tila alingawngaw na bumasag sa katahimikan ng mga katutubong Pilipino ang kaliwa’t kanang suliraning nag-udyok sa kanila upang iparinig ang kanilang tinig. Kahit sila pa ang kaunaunahang humubog sa ating kasaysayan at kultura, mistulang kulang pa rin iyon upang ang sitwasyon ng mga ethnic minorities ay bigyang pansin ng lipunan at pamahalaan.
  • 4. Ang katutubo o minorities ay salitang ginagamit upang ilarawan ang mga pangkat etniko na naninirahan sa isang rehiyon o lugar na samasama. Sila ay may koneksyong pangkasaysayan, mga bagay na nag-uugnay at nagbubuklod sa kanila na ipinapamalas nila sa gawi ng kanilang pamumuhay. Matatagpuan sila sa iba’t ibang parte ng Pilipinas at may tinatayang 14 hanggang 17 milyong Indigenous Peoples na kabilang sa 110 grupo ng ethno-linguistic; ang mga ito ay pangunahing nakatuon sa Mindanao (61%) at Hilagang Luzon (Cordillera Administrative Region, 33%), kasama ang ilang mga grupo sa Visayas, ayon sa datos ng United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples, isang organisasyong nagsusulong na itaguyod at protektahan ang mga karapatan ng mga katutubong mamamayan.
  • 5. Kabilang na ang mga Mansaka ng Compostela Valley, Mangyan ng Mindoro, Lumad ng Mindanao, mga Aeta ng Sierra Madre, at Tagbanwa ng Palawan sa maraming uri ng katutubong etniko o minorya sa ating bansa sa bilang ng mga pangkat na hindi nakakatanggap ng karampatang pagkakakilanlan. Hindi maikakaila ang ambag ng mga katutubo sa ating kultura at tradisyon; isa na rito ang sistema ng paglikha ng mga Ifugao sa Banaue Rice Terraces dahil sa natatanging istruktura nito, mga ipinamanang kasuotan na sumasalamin sa sinaunang kultura, at marami pang iba. Maging sa paglipas ng panahon ay kamanghamangha na napanatili nila ang natatanging katutubong kultura ng sinaunang Pilipino.
  • 6.  Ayon sa pananaliksik ng United Nations Development Program noong Marso, isang organisasyong sumusuporta sa kaunlaran ng bansa’t pagtupad ng Millennium Development Goals nito, kadalasa’y mga minorya ang biktima ng diskriminasyon sa benepisyong pampubliko dahil karamihan sa kanila’y nakatira sa malalayong lugar na hindi gaanong abot ng kabihasnan. Kabilang sa mga problema ay kulang na suplay ng malinis na tubig, tulong medikal gaya ng mga health centers, mga kagamitan at pasilidad para sa edukasyon, at iba pa.  “A stronger focus on those excluded groups, and on actions to dismantle these barriers is urgently needed to ensure sustainable human development for all,” ayon sa naturang ulat.
  • 7. Pagsubok ngayon, pagsubok pa rin bukas?  Kasama rin sa pagsubok ng mga katutubo ang paglaban nila para sa kanilang lupaing ninuno (ancestral domains) at likas na yaman sa kamay ng mga kapitalista at mga dayuhan. Ayon sa Human Rights Watch Organization, isang organisasyon na naglalayong protektahan ang mga minorya, marami ang nakasaksi sa pagpatay ng mga hinihinalang paramilitar sa mga Lumad, sinundan pa ng madugong pagtugon ng kapulisan sa protestang ginanap ng mga katutubo sa harap ng embahada ng Amerika at marami pang iba. Idagdag pa dito ang pahayag ng mga katutubo ukol sa pag-usbong ng mga corporate extractive industries na pumapasok sa kanilang lupaing ninuno (na tinatago sa tawag na development projects), tulad ng mga minahan, pagtotroso, quarrying, proyektong pang-enerhiya, at iba pang malawakang plantasyon at proyektong pangturismo na hindi angkop sa kanilang kultura.
  • 8.  Mayroong panukalang batas para sa mga minorya gaya ng Republic Act 8371 o Indigenous People Rights Act, na naglalayong protektahan at pangalagaan ang mga katutubo at ang pinagmumulan ng kanilang kabuhayan at National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) na nagdaraos ng National Indigenous Peoples Conference, isang taunang pagpupulong upang paigtingin ang pagtanggap sa mga minorities (kaakibat nito ang kamakailan lang na paglagda sa isang kasunduan ng NCIP at Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) sa pagsulong at pakikiisa nila sa mga minorities at mga Indigenous Cultural Communities).
  • 9. Sa kabila ng mga nasabing pamamaraan ng gobyerno, hindi pa rin maiiwasan ang katotohanan na kulang ang mga ito upang masigurado ang epektibong tugon ng pamahalaan. Sa patuloy na pag abante ng ating bayan sa kinabukasan, hindi dapat talikuran ang kultura at ang mga palatandaan ng ating kasaysayan. Ang ating bayan ay hindi lamang para sa mga taong nasa kabihasnan kundi para sa lahat, minorya man o hindi. Ang artikulong ito ay nailimbag sa The Benildean Vol. 4 No. 1: Exploitation.
  • 10. Ang Mindoro ay pampito sa pinakamalalaking isla sa Pilipinas, at may lawak na 10,224 kilometro kuwadrado na binibuo ng dalawang probinsiya – Oriental at Occidental. Sa kabuoang isang milyong populasyon, tinatayang 100,000 nito ay ang mga katutubong Mangyan. Mayroong tinatayang 300 milyong pangkat ng mga katutubo sa buong mundo. Sa Pilipinas, sa humigit kumulang na populasyong 94 milyon noong taong 2010, tinatayang 15% nito ay kabilang sa pangkat minorya. Ang Mga Mangyan ng Mindoro
  • 11. Mangyan ang tawag sa mga katutubong nainirahan sa isla na matatagpuan sa mga kabundukan na binubuo ng walong pangkat at bawat pangkat ay may sariling pangalan, wika at kaugalian at kultura.
  • 12. Ang mga Tribong Mangyan Walong tribong Mangyan:
  • 13.
  • 14.
  • 15.
  • 16.
  • 17.
  • 18.
  • 19.
  • 20. Ang Ambahan ng Mindoro Ang ambahan ay may sukat na pitong pantig sabawat taludtod maliban sa unang taludtod namaaaring higit o kulang sa pitong pantig dahil maymga pagkakataong ang nagsasalita ay maaaringmay mahaba o maigsing pangalan. Ang unang linyasa ambahan ang nagpapakilala sa kung sino angnagsasalita. Binibigkas itong parang isangengkantasyon ngunit walang nakatakdang tono okasabay na anumang instrumento.
  • 21. Ang sukat na pitong pantig sa bawat taludtod ng ambahan o sukat na gansal, ay karaniwang matatagpuan sa mga katutubong tulang Tagalog tulad ng tanaga, ullalim ng mga Kalinga sa norte, at sa epikong Ulahingan ng Mindanao (p. xiv). Isahang tugma ang kailanan ng tugmang Ambahan. Mahalagang katangian ng ambahan ang tugma na ang karaniwang ginagamit ay ang an dahil ito ang karaniwang panlapi para sa mga pandiwa sa wikang Hanunuo. Ngunit meron din naman silang a, ak, ag, ang, as, aw, ay. Pag nagsimula ito sa tugmang an, an ang tugma hanggang sa dulo.
  • 22. Kawayan sa Marigit Pagtanaw ko, palapit Labong pa siyang kay liit Nang daanan ko pabalik Siksikan mga tinik Mainam nang pang-sahig! Buli sa may kaingin Noong s'ya pa'y musmusin Hindi ko pinapansin Nang gumulang, pagsapit Tanggi ko ang lumain Sariwa kong kukunin Bayong kong lalalain Lagi kong sasakbitin! O liyag, aking hirang Kanina nang lumisan Galing sa 'king dingdingan Palay na inanihan Akin lang iniwanan Hinangad kong katuwang Di basta palay lamang Sa lakad sa ilog man Maging sa kaparangan Kaakbay ko saan man Kaabay sa higaan!
  • 23. Ang Ambahan ni Ambo ni Ed Maranan ......DownloadsANG-AMBAHAN- NI-WPS-Office.docx