SlideShare a Scribd company logo
Хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр
гаргалт
Лекц 3
Агуулга
• Хүртэхүй (perception)
• Атрибуцын онол
• Хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр гаргалт
Судлах зүйл
• Энэхүү сэдвийн хүрээнд бие хүний
шийдвэр гаргалтад хүртэхүйн хүчин зүйлс
хэрхэн нөлөөлдөг. Шийдвэр гаргалт нь
ажлын гүйцэтгэл, ажлын ханамжид хэрхэн
нөлөөлөл үзүүлдгийг тайлбарлах болно.
ХҮРТЭХҮЙ
• Нэг талаас байгууллагын дүрэм журам
нөгөө талаас ажилтаны өөрийн хувь хүний
зан төлвийг хэрхэн уялдуулах вэ? Гэдгийг
нэгдүгээр судлана. Үүнийг тулд ажлын
орчин, нөхцөл ямар байх вэ? Удирдлагын
зан төлөв ямар байх ёстой вэ?
• Хүртэхүйг энгийнээр хэлбэл хүн гадаад
орчноос өөрийн мэдэрхүйгээ ашиглаж
мэдээлэл олж авах, түүнийгээ боловсруулах
үйл явц гэж хэлж болно.
Хүртэхүйд нөлөөлөх хүчин зүйлүүд
• Хүлээн авч байгаа субъект буюу хувь хүн
– Хандлага
– Сэдэл
– Хүлээлт
– Сонирхол
– Туршлага
• Хүртэгдэж байгаа объект
– Шинэлэг байдал
– Овор хэмжээ
– Дуу чимээ
– Хөдөлгөөн
– Ойролцоо шинж
– Ойр орчмын юмс
• Нөхцөл байдал буюу хүртэхүйн орчин /
болж буй үйл явдал /
– Цаг хугацаа
– Ажлын орчин
– Нийгмийн орчин
Хүртэхүйгээс шалтгаалж гарч
болзошгүй алдаанууд
• Хүртэхүйн сонгомол чанар. Энэ нь зөвхөн
өөрийн бодол өөртөө зөв гэдэг шүүлтүүр
юм.
• Хүртэхүйн тусгал: Аливаа асуудлыг,
шийдвэрийг зөвхөн өөрт ашигтай талаас нь
бодож шийддэг
• Хүртэхүйн төсөөлөл: Энэ нь хүн бүрийг нэг
шалгуураар, нэг үзүүлэлтээр шүүдэг. Энэ
бол төсөөллийг алдаа юм.
• Галло Эффект: Нэг хүнийг сайн гэж
сэтгэлдээ, оюун ухаандаа бодсон бол тэр
хүний муу тал харагдахгүй болдог. Энэ
хүртэхүйг Галло Эффект гэнэ
Хүртэхүйн алдаанаас зайлсхийх
зөвлөмж
• Зайлшгүй шийдвэр хэрэгтэй байгаа эсэхийг
үндэслэлтэй тогтоох
• Шийдвэрийг сонгох шалгууруудыг тогтоох
• Ямар асуудлыг урьтаж шийдэхээ сонгох
• Асуудлыг шийдэж болох бүх боломжит
хувилбаруудыг тодорхойлох.
• Зөв шийдвэрээ сонгох
Хоёр. Атрибуцийн онол
• Гаргаж байгаа үйлдлүүдтэй холбох.
Жишээ нь. Оюутан хичээлээ тасдаад
багшдаа автобус хоцроод гэж тайлбарлая.
Үүнээс хойш хэд хэдэн удаа хоцорлоо гэж
боды. Гадаад шалтгаан. Тэгвэл тэр оюутныг
хувийн зохион байгуулалт муутай гэж
үнэлэх жишээтэй.
• Хүлээн зөвшөөрөх. Ямар нэгэн зүйлээс
болж буюу гадаад орчны нөлөөллөөс болж
зан төлөв нь өөрчлөгдөж биеэ өөрөөр авч
явах жишээтэй.
• Хувийн зан чанартай холбох. Дотоод
асуудлаас бол хүний зан чанар байнга
өөрчлөгдөж байдаг. Энэ нь гадаад орчноос
цочрол авсаны дараа тэр нь дотоод сэтгэл
санаанд буун үлддэг. Тэрхүү байдлаас болж
зан төлөв хувьсамтгай болох тохиолдол
байдаг.
Гурав. Хүртэхүй ба бие хүний
шийдвэр гаргалт
• Хүн алхам бүртээ шийдвэр гаргаж байдаг.
Энэ шийдвэрийг орчуулбал сонголтууд
дундаас аль хэрэгтэй, зөвийг нь сонгож
түүнийг хийхийг хэлнэ
дөрвөн төрлийн шийдвэр гаргалтын
хэлбэр
• Шууд шийдвэр гаргах
• Задлан шинжлэн шийдвэр гаргах
• Төсөөлөн шийдвэр гаргах
• Зан төлвөөр шийдвэр гаргах
Оновчтой шийдвэр гаргах
дараалал
• Асуудал буюу хэрэгцээг тодорхойлох
• Шалгууруудаа тодорхойлох
• Шалгууруудад хувийн жин өгч эрэмбэлэх
• Хувилбаруудыг дэвшүүлэх
• Хувилбаруудад үнэлгээ өгөх
• Оновчтой хувилбарыг сонгох
Шийдвэр гаргахад бүтээлч
байдлыг нэмэгдүүлэх
• Мэдлэг туршлага. Мэдлэг туршлагатай
байна гэдэг бол мэдлэг туршлага олж
авахын тулд хөдөлмөрлөж чадсан байх нь.
Тийм мэдлэг туршлагатай хүмүүс бүтээлч
байх юм.
• Шинийг сэтгэх чадвар Үүнд оюуны
чадвар өндөр байх, биеэ даасан байдал,
өөртөө итгэлтэй байх, эрсдлийг хүлээж авах
чадвартай байх нь шинийг сэтгэхэд бүтээлч
байхад нөлөөлдөг байх нь.
• Даалгаврын сэдэлжүүлэлт. Зарим хүмүүс
сонирхолтой даалгавар өгөхөд дуртай
байдаг. Энэ нь даалгаварын сэдэлжүүлэлт
юм.
Шийдвэр гаргалтын загвар
• Шаардлага хангасан загвар:
• Зөн билэг, мэдрэмжээр шийдвэр гаргах
загвар.
Анхаарал тавьсанд баярлалаа
“Миний оновчтой шийдвэр гаргалт”
Өөрийн 2 том шийдвэр гаргалтыг
Оновчтой шийдвэр гаргалтын
загвараар боловсруулж ирнэ.
Бататгах хичээл дээр хийсэн байна-
2 оноо

More Related Content

What's hot

Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...
Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...
Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...
Adilbishiin Gelegjamts
 
түүвэр судалгааны арга зүй
түүвэр судалгааны арга зүйтүүвэр судалгааны арга зүй
түүвэр судалгааны арга зүй
М. Лхагва-Өлзий
 
Lecture №7
Lecture №7Lecture №7
Lecture №7
NasanjargalP
 
Харилцааны стратеги
Харилцааны стратегиХарилцааны стратеги
Харилцааны стратеги
Гончигжавын Болдбаатар
 
лекц 2
лекц  2лекц  2
лекц 2azora14
 
Чанарын судалгаа - SICA llc
Чанарын судалгаа - SICA llcЧанарын судалгаа - SICA llc
Чанарын судалгаа - SICA llc
SICA LLC
 
төлөвлөлт
төлөвлөлттөлөвлөлт
төлөвлөлт
Temka Temuujin
 
Үнэт зүйл
Үнэт зүйлҮнэт зүйл
Үнэт зүйл
Khulanshuudeee
 
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Adilbishiin Gelegjamts
 
микро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны арга
микро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны аргамикро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны арга
микро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны аргаГончигжавын Болдбаатар
 
сургалт ба хөгжил
сургалт ба хөгжилсургалт ба хөгжил
сургалт ба хөгжил
Ц. Ариунболд
 
Bulgiin managment
Bulgiin managmentBulgiin managment
Bulgiin managmentGunjargal
 
Хэрэглэгчийн хандлага
Хэрэглэгчийн хандлагаХэрэглэгчийн хандлага
Хэрэглэгчийн хандлага
Гончигжавын Болдбаатар
 
Нийгмийн тухай мэдлэг On social science
Нийгмийн тухай мэдлэг On social science Нийгмийн тухай мэдлэг On social science
Нийгмийн тухай мэдлэг On social science
National of University Mongolia
 

What's hot (20)

хүртэхүй
хүртэхүйхүртэхүй
хүртэхүй
 
Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...
Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...
Удирдлагын шийдвэр гаргалт, шийдвэрийн төрөл, ангилал, түвшин, шийдвэр гаргал...
 
Leg11
Leg11Leg11
Leg11
 
түүвэр судалгааны арга зүй
түүвэр судалгааны арга зүйтүүвэр судалгааны арга зүй
түүвэр судалгааны арга зүй
 
Lecture №7
Lecture №7Lecture №7
Lecture №7
 
Leg14
Leg14Leg14
Leg14
 
Харилцааны стратеги
Харилцааны стратегиХарилцааны стратеги
Харилцааны стратеги
 
лекц 2
лекц  2лекц  2
лекц 2
 
Чанарын судалгаа - SICA llc
Чанарын судалгаа - SICA llcЧанарын судалгаа - SICA llc
Чанарын судалгаа - SICA llc
 
төлөвлөлт
төлөвлөлттөлөвлөлт
төлөвлөлт
 
Үнэт зүйл
Үнэт зүйлҮнэт зүйл
Үнэт зүйл
 
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
 
микро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны арга
микро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны аргамикро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны арга
микро эдийн засаг : судлах зүйл, судалгааны арга
 
сургалт ба хөгжил
сургалт ба хөгжилсургалт ба хөгжил
сургалт ба хөгжил
 
Лекц 7
Лекц 7Лекц 7
Лекц 7
 
Bulgiin managment
Bulgiin managmentBulgiin managment
Bulgiin managment
 
Хэрэглэгчийн хандлага
Хэрэглэгчийн хандлагаХэрэглэгчийн хандлага
Хэрэглэгчийн хандлага
 
илтгэл
илтгэлилтгэл
илтгэл
 
Нийгмийн тухай мэдлэг On social science
Нийгмийн тухай мэдлэг On social science Нийгмийн тухай мэдлэг On social science
Нийгмийн тухай мэдлэг On social science
 
илтгэл
илтгэлилтгэл
илтгэл
 

Similar to хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр гаргалт лекц 3

Ct iii, Сэтгэн бодох үйл явц
Ct iii, Сэтгэн бодох үйл явцCt iii, Сэтгэн бодох үйл явц
Ct iii, Сэтгэн бодох үйл явц
saruul tungalag
 
Ct vi, Шийдвэр гаргах
Ct vi, Шийдвэр гаргахCt vi, Шийдвэр гаргах
Ct vi, Шийдвэр гаргах
saruul tungalag
 
biy_daalt (1).pptx
biy_daalt (1).pptxbiy_daalt (1).pptx
biy_daalt (1).pptx
OyunchimegKey
 
Бие дааж хийх ажил
Бие дааж хийх ажилБие дааж хийх ажил
Бие дааж хийх ажилsurenee
 
Ct ii, Сурах хэв маяг
Ct ii, Сурах хэв маягCt ii, Сурах хэв маяг
Ct ii, Сурах хэв маяг
saruul tungalag
 
хэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явц
хэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явцхэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явц
хэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явц
Б. Ганчулуун
 
бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх нь
бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх ньбүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх нь
бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх нь
Азжаргал Нинжбадгар
 
Comm 121025213351-phpapp01
Comm 121025213351-phpapp01Comm 121025213351-phpapp01
Comm 121025213351-phpapp01Nurtugan Nurtu
 
Багшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцааБагшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцаа
mnuser
 
Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23
Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23
Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23
E-Gazarchin Online University
 
Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?
Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?
Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?
Mr Nyak
 
суралцагчдыг идэвхжүүлэх нь
суралцагчдыг идэвхжүүлэх ньсуралцагчдыг идэвхжүүлэх нь
суралцагчдыг идэвхжүүлэх нь
Bayraa Bayraa
 

Similar to хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр гаргалт лекц 3 (20)

Ct iii, Сэтгэн бодох үйл явц
Ct iii, Сэтгэн бодох үйл явцCt iii, Сэтгэн бодох үйл явц
Ct iii, Сэтгэн бодох үйл явц
 
Ct vi, Шийдвэр гаргах
Ct vi, Шийдвэр гаргахCt vi, Шийдвэр гаргах
Ct vi, Шийдвэр гаргах
 
biy_daalt (1).pptx
biy_daalt (1).pptxbiy_daalt (1).pptx
biy_daalt (1).pptx
 
Бие дааж хийх ажил
Бие дааж хийх ажилБие дааж хийх ажил
Бие дааж хийх ажил
 
лекц №3
лекц №3лекц №3
лекц №3
 
лекц №3
лекц №3лекц №3
лекц №3
 
Ct ii, Сурах хэв маяг
Ct ii, Сурах хэв маягCt ii, Сурах хэв маяг
Ct ii, Сурах хэв маяг
 
Huviin zb
Huviin zbHuviin zb
Huviin zb
 
хэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явц
хэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явцхэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явц
хэрэглэгчийн шийдвэр гаргалтын үйл явц
 
Tools
ToolsTools
Tools
 
бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх нь
бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх ньбүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх нь
бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх нь
 
Comm
Comm Comm
Comm
 
Comm 121025213351-phpapp01
Comm 121025213351-phpapp01Comm 121025213351-phpapp01
Comm 121025213351-phpapp01
 
лекц №3 насаз
лекц №3 насазлекц №3 насаз
лекц №3 насаз
 
Багшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцааБагшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцаа
 
насаз Lek ts №4
насаз Lek ts  №4насаз Lek ts  №4
насаз Lek ts №4
 
а
аа
а
 
Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23
Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23
Нийгмийн ажлын онол арга зүй 2015-09-23
 
Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?
Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?
Шударга ёсонд хэрхэн суралцах вэ?
 
суралцагчдыг идэвхжүүлэх нь
суралцагчдыг идэвхжүүлэх ньсуралцагчдыг идэвхжүүлэх нь
суралцагчдыг идэвхжүүлэх нь
 

хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр гаргалт лекц 3

  • 1. Хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр гаргалт Лекц 3
  • 2. Агуулга • Хүртэхүй (perception) • Атрибуцын онол • Хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр гаргалт
  • 3. Судлах зүйл • Энэхүү сэдвийн хүрээнд бие хүний шийдвэр гаргалтад хүртэхүйн хүчин зүйлс хэрхэн нөлөөлдөг. Шийдвэр гаргалт нь ажлын гүйцэтгэл, ажлын ханамжид хэрхэн нөлөөлөл үзүүлдгийг тайлбарлах болно.
  • 4. ХҮРТЭХҮЙ • Нэг талаас байгууллагын дүрэм журам нөгөө талаас ажилтаны өөрийн хувь хүний зан төлвийг хэрхэн уялдуулах вэ? Гэдгийг нэгдүгээр судлана. Үүнийг тулд ажлын орчин, нөхцөл ямар байх вэ? Удирдлагын зан төлөв ямар байх ёстой вэ?
  • 5. • Хүртэхүйг энгийнээр хэлбэл хүн гадаад орчноос өөрийн мэдэрхүйгээ ашиглаж мэдээлэл олж авах, түүнийгээ боловсруулах үйл явц гэж хэлж болно.
  • 6. Хүртэхүйд нөлөөлөх хүчин зүйлүүд • Хүлээн авч байгаа субъект буюу хувь хүн – Хандлага – Сэдэл – Хүлээлт – Сонирхол – Туршлага
  • 7. • Хүртэгдэж байгаа объект – Шинэлэг байдал – Овор хэмжээ – Дуу чимээ – Хөдөлгөөн – Ойролцоо шинж – Ойр орчмын юмс
  • 8. • Нөхцөл байдал буюу хүртэхүйн орчин / болж буй үйл явдал / – Цаг хугацаа – Ажлын орчин – Нийгмийн орчин
  • 9. Хүртэхүйгээс шалтгаалж гарч болзошгүй алдаанууд • Хүртэхүйн сонгомол чанар. Энэ нь зөвхөн өөрийн бодол өөртөө зөв гэдэг шүүлтүүр юм. • Хүртэхүйн тусгал: Аливаа асуудлыг, шийдвэрийг зөвхөн өөрт ашигтай талаас нь бодож шийддэг
  • 10. • Хүртэхүйн төсөөлөл: Энэ нь хүн бүрийг нэг шалгуураар, нэг үзүүлэлтээр шүүдэг. Энэ бол төсөөллийг алдаа юм. • Галло Эффект: Нэг хүнийг сайн гэж сэтгэлдээ, оюун ухаандаа бодсон бол тэр хүний муу тал харагдахгүй болдог. Энэ хүртэхүйг Галло Эффект гэнэ
  • 11. Хүртэхүйн алдаанаас зайлсхийх зөвлөмж • Зайлшгүй шийдвэр хэрэгтэй байгаа эсэхийг үндэслэлтэй тогтоох • Шийдвэрийг сонгох шалгууруудыг тогтоох • Ямар асуудлыг урьтаж шийдэхээ сонгох • Асуудлыг шийдэж болох бүх боломжит хувилбаруудыг тодорхойлох. • Зөв шийдвэрээ сонгох
  • 12. Хоёр. Атрибуцийн онол • Гаргаж байгаа үйлдлүүдтэй холбох. Жишээ нь. Оюутан хичээлээ тасдаад багшдаа автобус хоцроод гэж тайлбарлая. Үүнээс хойш хэд хэдэн удаа хоцорлоо гэж боды. Гадаад шалтгаан. Тэгвэл тэр оюутныг хувийн зохион байгуулалт муутай гэж үнэлэх жишээтэй.
  • 13. • Хүлээн зөвшөөрөх. Ямар нэгэн зүйлээс болж буюу гадаад орчны нөлөөллөөс болж зан төлөв нь өөрчлөгдөж биеэ өөрөөр авч явах жишээтэй.
  • 14. • Хувийн зан чанартай холбох. Дотоод асуудлаас бол хүний зан чанар байнга өөрчлөгдөж байдаг. Энэ нь гадаад орчноос цочрол авсаны дараа тэр нь дотоод сэтгэл санаанд буун үлддэг. Тэрхүү байдлаас болж зан төлөв хувьсамтгай болох тохиолдол байдаг.
  • 15. Гурав. Хүртэхүй ба бие хүний шийдвэр гаргалт • Хүн алхам бүртээ шийдвэр гаргаж байдаг. Энэ шийдвэрийг орчуулбал сонголтууд дундаас аль хэрэгтэй, зөвийг нь сонгож түүнийг хийхийг хэлнэ
  • 16. дөрвөн төрлийн шийдвэр гаргалтын хэлбэр • Шууд шийдвэр гаргах • Задлан шинжлэн шийдвэр гаргах • Төсөөлөн шийдвэр гаргах • Зан төлвөөр шийдвэр гаргах
  • 17. Оновчтой шийдвэр гаргах дараалал • Асуудал буюу хэрэгцээг тодорхойлох • Шалгууруудаа тодорхойлох • Шалгууруудад хувийн жин өгч эрэмбэлэх • Хувилбаруудыг дэвшүүлэх • Хувилбаруудад үнэлгээ өгөх • Оновчтой хувилбарыг сонгох
  • 18. Шийдвэр гаргахад бүтээлч байдлыг нэмэгдүүлэх • Мэдлэг туршлага. Мэдлэг туршлагатай байна гэдэг бол мэдлэг туршлага олж авахын тулд хөдөлмөрлөж чадсан байх нь. Тийм мэдлэг туршлагатай хүмүүс бүтээлч байх юм.
  • 19. • Шинийг сэтгэх чадвар Үүнд оюуны чадвар өндөр байх, биеэ даасан байдал, өөртөө итгэлтэй байх, эрсдлийг хүлээж авах чадвартай байх нь шинийг сэтгэхэд бүтээлч байхад нөлөөлдөг байх нь.
  • 20. • Даалгаврын сэдэлжүүлэлт. Зарим хүмүүс сонирхолтой даалгавар өгөхөд дуртай байдаг. Энэ нь даалгаварын сэдэлжүүлэлт юм.
  • 21. Шийдвэр гаргалтын загвар • Шаардлага хангасан загвар: • Зөн билэг, мэдрэмжээр шийдвэр гаргах загвар.
  • 23. “Миний оновчтой шийдвэр гаргалт” Өөрийн 2 том шийдвэр гаргалтыг Оновчтой шийдвэр гаргалтын загвараар боловсруулж ирнэ. Бататгах хичээл дээр хийсэн байна- 2 оноо