SlideShare a Scribd company logo
POCHODZENIEPOCHODZENIE
METALUMETALU
Lekcja 20
O metalachO metalach
MetaleMetale to pierwiastki chemiczne.
Ze znanych obecnie 115 pierwiastków – 91 to
metale, a 7 to półmetale.
Skąd się wziął metal?Skąd się wziął metal?
Człowiek pierwotny trudnił się zbieractwem i
odnajdywał kawałki czystego metalu, które
nazywa się samorodkamisamorodkami.
Rzadki samorodek
miedzi z USA
Samorodek złota o wadze 5,5
kilograma (177 uncji), wart
około 315 tysięcy dolarów
znaleziony w Australii
Skąd się wziął metal?Skąd się wziął metal?
Potem odkryto, że metale występują w
przyrodzie w postaci rudrud, czyli metalu
zmieszanego z innymi pierwiastkami.
Ruda miedzi Ruda żelaza
MetalurgiaMetalurgia
Z czasem człowiek nauczył się otrzymywać
metal w wyniku procesów metalurgicznych, a
obróbkę metali uznaje się za jeden z
ważniejszych wynalazków ludzkości.
MiedźMiedź
Pierwszym metalem z jakim spotkał się człowiek
około VIII tysiąclecia p.n.e., była miedź w rudach
miedzi.
Ruda miedzi Samorodek miedzi
MiedźMiedź
Człowiek wyrabiał z niej:
ozdoby, różne przedmioty, narzędzia i uzbrojenie.
Miedziane naczyniaMiedziane naczynia
Naczynie kultury Ubaid from,
południowy Irak (4500-4000 BC)
Miedziany zwójMiedziany zwój
Miedziany zwój został
odkryty przez archeologów
14 marca 1952 r. w grocie nr
3 niedaleko ruin Qumran w
Izraelu (I wiek naszej ery).
MiedźMiedź
Miedziane i brązowe narzędzia
Miedź była zbyt miękka aby mogła służyć do
produkcji narzędzi i broni. Szybko wyparł ją z
użycia brąz.
MiedźMiedź
Inkrustowany srebrem,
mosiądzem i miedzią miecz
(miedź złocona) X do wieku
XIII Podhorce (Ukraina).
Obróbka miedziObróbka miedzi
Początkowo miedź obrabiano na zimnoobrabiano na zimno,
wykuwając przedmioty poprzez uderzenia
kamieniem.
Technikę wytapianiawytapiania ludzie opanowali pod koniec
V tysiąclecia p.n.e. Wówczas zbudowano pierwsze
piece hutnicze. Piece takie nazywano dymarkamidymarkami.
DymarkiDymarki
Dymarki były to piece wykopane w ziemi, a palono
w nich węglem drzewnym.
Brąz – stop dwóch metaliBrąz – stop dwóch metali
Miedź często występuje w tych samych złożach co
cynacyna. Podczas wypalania rud miedzi
zaobserwowano, że poprzez połączenie (stopienie)
miedzi z cyną powstaje nowy materiał o innych
właściwościach niż łączone metale. W ten sposób
otrzymano brązbrąz. Brąz okazał się dużo twardszy niż
miedź lub cyna, dlatego szybko znalazł
zastosowanie.
Zastosowanie brązuZastosowanie brązu
Ludzie zaczęli wykorzystywać go do wytwarzania:
• narzędzi (dłuta, sierpy, motyki),
• ozdób (pierścionki bransolety, spinki, broszki),
Pierścionek
taśmowaty
Okucie skrzyni
Zastosowanie brązuZastosowanie brązu
Ludzie zaczęli wykorzystywać go
do wytwarzania:
•a zwłaszcza broni (miecze, groty
włóczni i strzał).
Dzięki wykorzystaniu brązu
szybciej następował rozwój
ekonomiczny i społeczny.
Chiński miecz
z brązu
Łotewska
moneta 1 santim
z 1939 r. wybita
z brązu
ŻelazoŻelazo
Pierwsze grudki żelaza, jakie człowiek zaczął
wykorzystywać, spadły na ziemię w postaci
meteorytów. Później odkryto rudy żelaza.
Meteoryt żelaznyMeteoryt
Epoka żelazaEpoka żelaza
Miecz samurajski
Epoka żelaza rozpoczęła się w połowie II
tysiąclecia p.n.e. i trwała do XIII w. n.e.
Jednymi z najstarszych ośrodków rozwoju
hutnictwa żelaza był Daleki Wschód: Indie, Chiny i
Japonia.
Zastosowanie żelazaZastosowanie żelaza
Wyroby z żelaza cechowały się dużą trwałością.
Niektóre z nich przetrwały nawet do dziś.
Z tego metalu wyrabiano narzędzia, ozdoby i broń.
Grot strzały
Groty włóczni
Zastosowanie żelazaZastosowanie żelaza
Z tego metalu wyrabiano narzędzia, ozdoby i broń.
Gwóźdź budowlany z Egiptu
Kris wykonany ze stali
damasceńskiej
Fragment
kolczugi.
Rozwój technicznyRozwój techniczny
Rozwój techniczny przyczynił się do wielkiego
zapotrzebowania na na żelazo. W związki z tym, człowiek
nauczył się wytapiać metal z rudy, dzięki czemu
zapoczątkował hutnictwo. Rozwój hutnictwa żelaza wiąże
się przede wszystkim z rozwojem pieców hutniczych.
Z czasem nastąpił rozwój chemii, metalurgii i
metaloznawstwa.
Od dymarki...Od dymarki...
Dymarki były to piece wykopane w ziemi, a palono
w nich węglem drzewnym.
Na ziemiach polskich dymarki były znanie już
w I wieku naszej ery.
... do pieca hutniczego... do pieca hutniczego
Aby udoskonalić pracę dymarek zaczęto budować
piece nad ziemią i używać do ogrzewania
nadmuch powietrza. Pierwotnie nadmuch
powietrza odbywał się z miechów napędzanych
ręcznie, a z czasem zaczęto wykorzystywać do tego
celu koła wodne.
Dymarki zaczęły się rozrastać i z czasem nazwano
je wielkimi piecami. Uzyskiwano w nich
temperaturą 1600-1900 o
C.
Budowa wielkiego piecaBudowa wielkiego pieca
Wielki piec
Ogrzane
powietrze
Odprowadzanie
mieszaniny gazów
(CO, CO2 i N2)
Rudy żelaza, koks,
topniki
Wózek
zasypowy
Zużel
Usuwanie
surówki
Temperatury w wielkim piecuTemperatury w wielkim piecu
Proces wielkopiecowyProces wielkopiecowy
Rudy żelaza, koks, topniki wprowadza się do
wielkiego pieca przez otwór zasypowy specjalnym
wózkiem. Otwór jest zamykany specjalnym stożkiem
zamykającym.
Gorące powietrze jest wdmuchiwane z dołu i dzięki
niemu spala się koks i wytapia metal. Stopiona
surówka gromadzi się na dole, a żużel na górze, bo
jest lżejszy.
Z dużych pieców, co sześć godzin spuszczane jest
około 2 tysięcy ton surówki żelaznej. Proces wytopu
jest ciągły. W normalnych warunkach przerywa się go
tylko wtedy, gdy obudowa pieca wymaga wymiany.
SurówkaSurówka
Surówka to stop żelaza (Fe) z węglem (C) o
zawartości węgla do 4,5 % oraz z innymi
domieszkami: krzemem, manganem, fosforem i
siarką.
Surówka jest to produkt wymagający dalszej
obróbki, czyli surowy. Przedmioty z niej wykonane
byłyby bardzo kruche.
Surówka
hutnicza w
postaci gąsek
ŻeliwoŻeliwo
Żeliwo powstaje po dalszej obróbce surówki. Jest to
stop żelaza (Fe) z węglem (C) o zawartości węgla
od 2% do 3,8%.
Z żeliwa wykonuje się korpusy silników
spalinowych, ławki, kuchenki, rury.
StalStal
Stal także powstaje po dalszej obróbce surówki.
Jest to stop żelaza (Fe) z węglem (C) o zawartości
węgla poniżej 2%.
Zastosowanie staliZastosowanie stali
Stal wykorzystuje się między innymi do
produkcji karoserii samochodów
Zastosowanie staliZastosowanie stali
Stal wykorzystuje się między innymi do
konstrukcji budowlanych..
Zastosowanie staliZastosowanie stali
do produkcji statków
Zastosowanie staliZastosowanie stali
w elektrowniach wiatrowych
Zastosowanie staliZastosowanie stali
Do wytwarzania przedmiotów użyteczności
codziennej człowieka (sztućce, noże, lampki,
garnki, elementy połączeniowe, itd.).
Zastosowanie staliZastosowanie stali
Do wytwarzania przedmiotów użyteczności
codziennej człowieka (elementy połączeniowe)
Zastosowanie staliZastosowanie stali
Do wytwarzania przedmiotów użyteczności
codziennej człowieka (narzędzia)
O metalach z uśmiechemO metalach z uśmiechem

More Related Content

What's hot

Степан Бандера – дух української нації
Степан Бандера – дух української націїСтепан Бандера – дух української нації
Степан Бандера – дух української нації
Тернопільська обласна універсальна наукова бібліотека
 
конспект уроку
конспект урокуконспект уроку
конспект уроку
gavronnatalia
 
кристалічні гратки
кристалічні граткикристалічні гратки
кристалічні гратки
Методичний кабінет
 
О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...
О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...
О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...
Інститут післядипломної педагогічної освіти КУБГ
 
Prezentacja niewidomi
Prezentacja niewidomiPrezentacja niewidomi
Prezentacja niewidomi
zaradnamama
 
Janusz korczak od a do z
Janusz korczak od a do zJanusz korczak od a do z
Janusz korczak od a do z
bibliozso6
 
Історичні мандрівки Києвом. Вулиця Хрещатик
Історичні мандрівки Києвом. Вулиця ХрещатикІсторичні мандрівки Києвом. Вулиця Хрещатик
Історичні мандрівки Києвом. Вулиця Хрещатик
НБУ для дітей
 
МАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові метали
МАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові металиМАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові метали
МАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові метали
Людмила Топалова
 
Krzysztof Kamil Baczyński
Krzysztof Kamil BaczyńskiKrzysztof Kamil Baczyński
Krzysztof Kamil Baczyński
kolumbowie
 
Prezentacja zdrowy styl życia
Prezentacja zdrowy styl życiaPrezentacja zdrowy styl życia
Prezentacja zdrowy styl życia
gimnieb
 
მსოფლიოს შვიდი საოცრება
მსოფლიოს  შვიდი საოცრებამსოფლიოს  შვიდი საოცრება
მსოფლიოს შვიდი საოცრება
xatunakarkarashvili
 
Prezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniecPrezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniec
dziejba
 
Metale
MetaleMetale
Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"
Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"
Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"
Tetjana Bilotserkivets
 
правління ігоря і ольги
правління ігоря і ольгиправління ігоря і ольги
правління ігоря і ольги
tetjanacheban
 
в пошуках скарбів
в пошуках скарбівв пошуках скарбів
в пошуках скарбів
Галина Симоненко
 
Алкіни,хімія 9 клас
Алкіни,хімія 9 класАлкіни,хімія 9 клас
Алкіни,хімія 9 клас
ssuser90b404
 
контрольні роботи з фізики
контрольні роботи з фізикиконтрольні роботи з фізики
контрольні роботи з фізики
sdsph
 

What's hot (20)

Степан Бандера – дух української нації
Степан Бандера – дух української націїСтепан Бандера – дух української нації
Степан Бандера – дух української нації
 
конспект уроку
конспект урокуконспект уроку
конспект уроку
 
кристалічні гратки
кристалічні граткикристалічні гратки
кристалічні гратки
 
О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...
О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...
О.Ф.Трухан. Методичні засади висвітлення історичних постатей у шкільних курса...
 
Prezentacja niewidomi
Prezentacja niewidomiPrezentacja niewidomi
Prezentacja niewidomi
 
Janusz korczak od a do z
Janusz korczak od a do zJanusz korczak od a do z
Janusz korczak od a do z
 
Історичні мандрівки Києвом. Вулиця Хрещатик
Історичні мандрівки Києвом. Вулиця ХрещатикІсторичні мандрівки Києвом. Вулиця Хрещатик
Історичні мандрівки Києвом. Вулиця Хрещатик
 
МАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові метали
МАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові металиМАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові метали
МАТЕРІАЛОЗНАВСТВО кольорові метали
 
Szwajcaria - obyczaje i wypoczynek
Szwajcaria - obyczaje i wypoczynekSzwajcaria - obyczaje i wypoczynek
Szwajcaria - obyczaje i wypoczynek
 
Odlezyny
OdlezynyOdlezyny
Odlezyny
 
Krzysztof Kamil Baczyński
Krzysztof Kamil BaczyńskiKrzysztof Kamil Baczyński
Krzysztof Kamil Baczyński
 
Prezentacja zdrowy styl życia
Prezentacja zdrowy styl życiaPrezentacja zdrowy styl życia
Prezentacja zdrowy styl życia
 
მსოფლიოს შვიდი საოცრება
მსოფლიოს  შვიდი საოცრებამსოფლიოს  შვიდი საოცრება
მსოფლიოს შვიდი საოცრება
 
Prezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniecPrezentacja Kamienie na szaniec
Prezentacja Kamienie na szaniec
 
Metale
MetaleMetale
Metale
 
Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"
Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"
Урок з теми: "Морські походи козаків. Гетьман Петро Конашевич-Сагайдачний"
 
правління ігоря і ольги
правління ігоря і ольгиправління ігоря і ольги
правління ігоря і ольги
 
в пошуках скарбів
в пошуках скарбівв пошуках скарбів
в пошуках скарбів
 
Алкіни,хімія 9 клас
Алкіни,хімія 9 класАлкіни,хімія 9 клас
Алкіни,хімія 9 клас
 
контрольні роботи з фізики
контрольні роботи з фізикиконтрольні роботи з фізики
контрольні роботи з фізики
 

More from SP46BIA

Zasady bezpiecznego korzystania z inyernetu
Zasady bezpiecznego korzystania z inyernetuZasady bezpiecznego korzystania z inyernetu
Zasady bezpiecznego korzystania z inyernetu
SP46BIA
 
14 widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia
14  widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia14  widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia
14 widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia
SP46BIA
 
Bądź przygotowany do ratownictwa medycznego
Bądź przygotowany do ratownictwa medycznegoBądź przygotowany do ratownictwa medycznego
Bądź przygotowany do ratownictwa medycznego
SP46BIA
 
07 szkolne wycieczki
07  szkolne wycieczki07  szkolne wycieczki
07 szkolne wycieczki
SP46BIA
 
03 uczestnicy ruchu drogowego
03 uczestnicy ruchu drogowego03 uczestnicy ruchu drogowego
03 uczestnicy ruchu drogowego
SP46BIA
 
22 korozja metali2
22 korozja metali222 korozja metali2
22 korozja metali2
SP46BIA
 
19 zastosowanie tworzyw sztucznych
19 zastosowanie tworzyw sztucznych19 zastosowanie tworzyw sztucznych
19 zastosowanie tworzyw sztucznych
SP46BIA
 
18 rodzaje tworzyw sztucznych
18 rodzaje tworzyw sztucznych18 rodzaje tworzyw sztucznych
18 rodzaje tworzyw sztucznych
SP46BIA
 
Materialy wlokiennicze
Materialy wlokienniczeMaterialy wlokiennicze
Materialy wlokiennicze
SP46BIA
 
07 co to jest katalog i plik
07 co to jest katalog i plik07 co to jest katalog i plik
07 co to jest katalog i plik
SP46BIA
 
Co to jest komputer
Co to jest komputerCo to jest komputer
Co to jest komputer
SP46BIA
 
03 budowa klawiatury
03 budowa klawiatury03 budowa klawiatury
03 budowa klawiatury
SP46BIA
 
02 budowa zestawu komputerowego
02 budowa zestawu komputerowego02 budowa zestawu komputerowego
02 budowa zestawu komputerowego
SP46BIA
 
Regulamin pracowni i bhp
Regulamin pracowni i bhpRegulamin pracowni i bhp
Regulamin pracowni i bhp
SP46BIA
 
Kultura podlasia
Kultura podlasiaKultura podlasia
Kultura podlasia
SP46BIA
 
Rola ruchu w rozwoju emocjonalnym dziecka
Rola ruchu w rozwoju emocjonalnym dzieckaRola ruchu w rozwoju emocjonalnym dziecka
Rola ruchu w rozwoju emocjonalnym dziecka
SP46BIA
 
Prezentacja wycieczka do muzeum
Prezentacja wycieczka do muzeumPrezentacja wycieczka do muzeum
Prezentacja wycieczka do muzeum
SP46BIA
 
Piosenka w chlewiku
Piosenka w chlewikuPiosenka w chlewiku
Piosenka w chlewiku
SP46BIA
 
Pierwsza wizyta u ginekologa prezentacja
Pierwsza wizyta u ginekologa prezentacjaPierwsza wizyta u ginekologa prezentacja
Pierwsza wizyta u ginekologa prezentacja
SP46BIA
 
Australia
AustraliaAustralia
Australia
SP46BIA
 

More from SP46BIA (20)

Zasady bezpiecznego korzystania z inyernetu
Zasady bezpiecznego korzystania z inyernetuZasady bezpiecznego korzystania z inyernetu
Zasady bezpiecznego korzystania z inyernetu
 
14 widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia
14  widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia14  widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia
14 widzisz wypadek wezwij pomoc do zrobienia
 
Bądź przygotowany do ratownictwa medycznego
Bądź przygotowany do ratownictwa medycznegoBądź przygotowany do ratownictwa medycznego
Bądź przygotowany do ratownictwa medycznego
 
07 szkolne wycieczki
07  szkolne wycieczki07  szkolne wycieczki
07 szkolne wycieczki
 
03 uczestnicy ruchu drogowego
03 uczestnicy ruchu drogowego03 uczestnicy ruchu drogowego
03 uczestnicy ruchu drogowego
 
22 korozja metali2
22 korozja metali222 korozja metali2
22 korozja metali2
 
19 zastosowanie tworzyw sztucznych
19 zastosowanie tworzyw sztucznych19 zastosowanie tworzyw sztucznych
19 zastosowanie tworzyw sztucznych
 
18 rodzaje tworzyw sztucznych
18 rodzaje tworzyw sztucznych18 rodzaje tworzyw sztucznych
18 rodzaje tworzyw sztucznych
 
Materialy wlokiennicze
Materialy wlokienniczeMaterialy wlokiennicze
Materialy wlokiennicze
 
07 co to jest katalog i plik
07 co to jest katalog i plik07 co to jest katalog i plik
07 co to jest katalog i plik
 
Co to jest komputer
Co to jest komputerCo to jest komputer
Co to jest komputer
 
03 budowa klawiatury
03 budowa klawiatury03 budowa klawiatury
03 budowa klawiatury
 
02 budowa zestawu komputerowego
02 budowa zestawu komputerowego02 budowa zestawu komputerowego
02 budowa zestawu komputerowego
 
Regulamin pracowni i bhp
Regulamin pracowni i bhpRegulamin pracowni i bhp
Regulamin pracowni i bhp
 
Kultura podlasia
Kultura podlasiaKultura podlasia
Kultura podlasia
 
Rola ruchu w rozwoju emocjonalnym dziecka
Rola ruchu w rozwoju emocjonalnym dzieckaRola ruchu w rozwoju emocjonalnym dziecka
Rola ruchu w rozwoju emocjonalnym dziecka
 
Prezentacja wycieczka do muzeum
Prezentacja wycieczka do muzeumPrezentacja wycieczka do muzeum
Prezentacja wycieczka do muzeum
 
Piosenka w chlewiku
Piosenka w chlewikuPiosenka w chlewiku
Piosenka w chlewiku
 
Pierwsza wizyta u ginekologa prezentacja
Pierwsza wizyta u ginekologa prezentacjaPierwsza wizyta u ginekologa prezentacja
Pierwsza wizyta u ginekologa prezentacja
 
Australia
AustraliaAustralia
Australia
 

20 pochodzenie metalu

  • 2. O metalachO metalach MetaleMetale to pierwiastki chemiczne. Ze znanych obecnie 115 pierwiastków – 91 to metale, a 7 to półmetale.
  • 3. Skąd się wziął metal?Skąd się wziął metal? Człowiek pierwotny trudnił się zbieractwem i odnajdywał kawałki czystego metalu, które nazywa się samorodkamisamorodkami. Rzadki samorodek miedzi z USA Samorodek złota o wadze 5,5 kilograma (177 uncji), wart około 315 tysięcy dolarów znaleziony w Australii
  • 4. Skąd się wziął metal?Skąd się wziął metal? Potem odkryto, że metale występują w przyrodzie w postaci rudrud, czyli metalu zmieszanego z innymi pierwiastkami. Ruda miedzi Ruda żelaza
  • 5. MetalurgiaMetalurgia Z czasem człowiek nauczył się otrzymywać metal w wyniku procesów metalurgicznych, a obróbkę metali uznaje się za jeden z ważniejszych wynalazków ludzkości.
  • 6. MiedźMiedź Pierwszym metalem z jakim spotkał się człowiek około VIII tysiąclecia p.n.e., była miedź w rudach miedzi. Ruda miedzi Samorodek miedzi
  • 7. MiedźMiedź Człowiek wyrabiał z niej: ozdoby, różne przedmioty, narzędzia i uzbrojenie.
  • 8. Miedziane naczyniaMiedziane naczynia Naczynie kultury Ubaid from, południowy Irak (4500-4000 BC)
  • 9. Miedziany zwójMiedziany zwój Miedziany zwój został odkryty przez archeologów 14 marca 1952 r. w grocie nr 3 niedaleko ruin Qumran w Izraelu (I wiek naszej ery).
  • 10. MiedźMiedź Miedziane i brązowe narzędzia Miedź była zbyt miękka aby mogła służyć do produkcji narzędzi i broni. Szybko wyparł ją z użycia brąz.
  • 11. MiedźMiedź Inkrustowany srebrem, mosiądzem i miedzią miecz (miedź złocona) X do wieku XIII Podhorce (Ukraina).
  • 12. Obróbka miedziObróbka miedzi Początkowo miedź obrabiano na zimnoobrabiano na zimno, wykuwając przedmioty poprzez uderzenia kamieniem. Technikę wytapianiawytapiania ludzie opanowali pod koniec V tysiąclecia p.n.e. Wówczas zbudowano pierwsze piece hutnicze. Piece takie nazywano dymarkamidymarkami.
  • 13. DymarkiDymarki Dymarki były to piece wykopane w ziemi, a palono w nich węglem drzewnym.
  • 14. Brąz – stop dwóch metaliBrąz – stop dwóch metali Miedź często występuje w tych samych złożach co cynacyna. Podczas wypalania rud miedzi zaobserwowano, że poprzez połączenie (stopienie) miedzi z cyną powstaje nowy materiał o innych właściwościach niż łączone metale. W ten sposób otrzymano brązbrąz. Brąz okazał się dużo twardszy niż miedź lub cyna, dlatego szybko znalazł zastosowanie.
  • 15. Zastosowanie brązuZastosowanie brązu Ludzie zaczęli wykorzystywać go do wytwarzania: • narzędzi (dłuta, sierpy, motyki), • ozdób (pierścionki bransolety, spinki, broszki), Pierścionek taśmowaty Okucie skrzyni
  • 16. Zastosowanie brązuZastosowanie brązu Ludzie zaczęli wykorzystywać go do wytwarzania: •a zwłaszcza broni (miecze, groty włóczni i strzał). Dzięki wykorzystaniu brązu szybciej następował rozwój ekonomiczny i społeczny. Chiński miecz z brązu Łotewska moneta 1 santim z 1939 r. wybita z brązu
  • 17. ŻelazoŻelazo Pierwsze grudki żelaza, jakie człowiek zaczął wykorzystywać, spadły na ziemię w postaci meteorytów. Później odkryto rudy żelaza. Meteoryt żelaznyMeteoryt
  • 18. Epoka żelazaEpoka żelaza Miecz samurajski Epoka żelaza rozpoczęła się w połowie II tysiąclecia p.n.e. i trwała do XIII w. n.e. Jednymi z najstarszych ośrodków rozwoju hutnictwa żelaza był Daleki Wschód: Indie, Chiny i Japonia.
  • 19. Zastosowanie żelazaZastosowanie żelaza Wyroby z żelaza cechowały się dużą trwałością. Niektóre z nich przetrwały nawet do dziś. Z tego metalu wyrabiano narzędzia, ozdoby i broń. Grot strzały Groty włóczni
  • 20. Zastosowanie żelazaZastosowanie żelaza Z tego metalu wyrabiano narzędzia, ozdoby i broń. Gwóźdź budowlany z Egiptu Kris wykonany ze stali damasceńskiej Fragment kolczugi.
  • 21. Rozwój technicznyRozwój techniczny Rozwój techniczny przyczynił się do wielkiego zapotrzebowania na na żelazo. W związki z tym, człowiek nauczył się wytapiać metal z rudy, dzięki czemu zapoczątkował hutnictwo. Rozwój hutnictwa żelaza wiąże się przede wszystkim z rozwojem pieców hutniczych. Z czasem nastąpił rozwój chemii, metalurgii i metaloznawstwa.
  • 22. Od dymarki...Od dymarki... Dymarki były to piece wykopane w ziemi, a palono w nich węglem drzewnym. Na ziemiach polskich dymarki były znanie już w I wieku naszej ery.
  • 23. ... do pieca hutniczego... do pieca hutniczego Aby udoskonalić pracę dymarek zaczęto budować piece nad ziemią i używać do ogrzewania nadmuch powietrza. Pierwotnie nadmuch powietrza odbywał się z miechów napędzanych ręcznie, a z czasem zaczęto wykorzystywać do tego celu koła wodne. Dymarki zaczęły się rozrastać i z czasem nazwano je wielkimi piecami. Uzyskiwano w nich temperaturą 1600-1900 o C.
  • 24. Budowa wielkiego piecaBudowa wielkiego pieca Wielki piec Ogrzane powietrze Odprowadzanie mieszaniny gazów (CO, CO2 i N2) Rudy żelaza, koks, topniki Wózek zasypowy Zużel Usuwanie surówki
  • 25. Temperatury w wielkim piecuTemperatury w wielkim piecu
  • 26. Proces wielkopiecowyProces wielkopiecowy Rudy żelaza, koks, topniki wprowadza się do wielkiego pieca przez otwór zasypowy specjalnym wózkiem. Otwór jest zamykany specjalnym stożkiem zamykającym. Gorące powietrze jest wdmuchiwane z dołu i dzięki niemu spala się koks i wytapia metal. Stopiona surówka gromadzi się na dole, a żużel na górze, bo jest lżejszy. Z dużych pieców, co sześć godzin spuszczane jest około 2 tysięcy ton surówki żelaznej. Proces wytopu jest ciągły. W normalnych warunkach przerywa się go tylko wtedy, gdy obudowa pieca wymaga wymiany.
  • 27. SurówkaSurówka Surówka to stop żelaza (Fe) z węglem (C) o zawartości węgla do 4,5 % oraz z innymi domieszkami: krzemem, manganem, fosforem i siarką. Surówka jest to produkt wymagający dalszej obróbki, czyli surowy. Przedmioty z niej wykonane byłyby bardzo kruche. Surówka hutnicza w postaci gąsek
  • 28. ŻeliwoŻeliwo Żeliwo powstaje po dalszej obróbce surówki. Jest to stop żelaza (Fe) z węglem (C) o zawartości węgla od 2% do 3,8%. Z żeliwa wykonuje się korpusy silników spalinowych, ławki, kuchenki, rury.
  • 29. StalStal Stal także powstaje po dalszej obróbce surówki. Jest to stop żelaza (Fe) z węglem (C) o zawartości węgla poniżej 2%.
  • 30. Zastosowanie staliZastosowanie stali Stal wykorzystuje się między innymi do produkcji karoserii samochodów
  • 31. Zastosowanie staliZastosowanie stali Stal wykorzystuje się między innymi do konstrukcji budowlanych..
  • 33. Zastosowanie staliZastosowanie stali w elektrowniach wiatrowych
  • 34. Zastosowanie staliZastosowanie stali Do wytwarzania przedmiotów użyteczności codziennej człowieka (sztućce, noże, lampki, garnki, elementy połączeniowe, itd.).
  • 35. Zastosowanie staliZastosowanie stali Do wytwarzania przedmiotów użyteczności codziennej człowieka (elementy połączeniowe)
  • 36. Zastosowanie staliZastosowanie stali Do wytwarzania przedmiotów użyteczności codziennej człowieka (narzędzia)
  • 37. O metalach z uśmiechemO metalach z uśmiechem

Editor's Notes

  1. <number>