Skip to main content
UploadLanguage (EN)Support
BusinessMobileSocial MediaMarketingTechnologyArt & PhotosCareerDesignEducationPresentations & Public SpeakingGovernment & NonprofitHealthcareInternetLawLeadership & ManagementAutomotiveEngineeringSoftwareRecruiting & HRRetailSalesServicesScienceSmall Business & EntrepreneurshipFoodEnvironmentEconomy & FinanceData & AnalyticsInvestor RelationsSportsSpiritualNews & PoliticsTravelSelf ImprovementReal EstateEntertainment & HumorHealth & MedicineDevices & HardwareLifestyle
desphan, profile picture
Uploaded bydesphan
PPTX, PDF15 views

Το Σχίσμα του 1054 μ.Χ.: Η Διαίρεση Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας και οι Θεολογικές Διαφορές

Ανάλυση του Σχίσματος του 1054, των αιτιών, θεολογικών διαφορών όπως το filioque, το παπικό πρωτείο, και οι προσπάθειες επανένωσης μέχρι τη σύγχρονη εποχή.

Spiritual◦
ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ του 1054 μ.Χ. ένα γεγονός μεγάλης οδύνης
Η διαμόρφωση της Ανατολικής Αυτοκρατορίας από τη μια και της Δυτικής από την άλλη κράτησε ενωμένους εκκλησιαστικά τους λαούς που υπάγονταν αντίστοιχα σ' αυτές, συντελώντας στη δημιουργία δύο αυτόνομων Εκκλησιών· της Ρώμης, με εκκλησιαστικό ηγέτη τον Πάπα, και της Ανατολής, με έδρα την Κωνσταντινούπολη και κεφαλή τον Οικουμενικό Πατριάρχη.
Η διαίρεση της αυτοκρατορίας οδηγεί στην απομάκρυνση των εκκλησιών της
Οι νέοι λαοί που θα κατοικήσουν τη Δύση θα συμβάλουν ακόμη περισσότερο σ΄ αυτήν την απομάκρυνση
Σχίσμα Με τον όρο Σχίσμα εννοούμε τη διάσπαση της αδιαίρετης κατά την πρώτη χιλιετία Χριστιανικής Εκκλησίας, που συνέβη συμβατικά το 1054 μ.Χ.
Στην πορεία τα πράγματα έδειξαν ότι αναπτύχθηκαν διαφορετικές αντιλήψεις μεταξύ τους. Μάλιστα προκαλούσαν διαφωνίες που έτειναν να διχάσουν την “μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία”. Στα χρόνια που ακολούθησαν η ενότητα της εκκλησίας δοκιμάστηκε από νέες διαμάχες. Διαφορές και συγκρούσεις μεταξύ των δύο Εκκλησιών πριν από το Σχίσμα Διάφοροι θρησκευτικοί ηγέτες της Ρώμης προχωρούσαν σε αυθαίρετες ενέργειες, που είχαν σαν αποτέλεσμα την απομάκρυνση της Ορθοδοξίας, από τη Δυτική εκκλησία και τελικά κατέληξαν στην τέλεια ψυχρότητα μεταξύ τους. Οι σημαντικότερες: Το filioque (φιλιόκβε) Το πρωτείο του Πάπα, που οδήγησε και στο αλάθητο του Πάπα
Το Filioque – μία αιρετική παρεμβολή • «Καὶ εἰς τὸ Π ν ε ῦ μ α τὸ Ἅ γ ι ο ν , τὸ Κύριον, τὸ ζωοποιόν, τὸ ἐκ τ ο ῦ Π α τ ρ ὸ ς ἐ κ π ο ρ ε υ ό μ ε ν ο ν » . (Σύμβολο Νικαίας -Κων/πόλεως). • H Σύνοδος στο Τολέδο το 589 παρενέβαλε στην παραπάνω φράσητην προσθήκη « κ α ὶ ἐκ τ ο ῦ Υ ἱ ο ῦ » (λατινικά: f i l i o q u e ). • Η εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος από τον Πατέρα και τον Υιό δημιουργεί ένα Θεό με δύο πρόσωπα, αφού με την παραπάνω διατύπωση το Άγιο Πνεύμα παρουσιάζεται ως κάτι διαφορετικό από τον Πατέρα και τον Υιό και υποτιμάται ως μία «μαγική δύναμη». • Οι Ορθόδοξοι αποκρούουν την προσθήκη του Filioque για δύο λόγους: ως θεολογικό λάθος ( ο Θεός αντί για Τριαδικός παρουσιάζεται ως «Δυαδικός») υποστηρίζουν ότι όποια αλλαγή στο Σύμβολο της Πίστεως θα πρέπει να γίνει μόνο με τη σύγκληση Οικουμενικής Συνόδου.
• Στα 809 ο Καρλομάγνος, επιθυμώντας να εμφανίσει την ηγεμονία του ως συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, τους δε κατοίκους του Ανατολικού τμήματος της Αυτοκρατορίας ως αιρετικούς, ενέκρινε παρανόμως στη Σύνοδο του Άαχεν τον τύπο του Συμβόλου με το filioque, προσπαθώντας να το μεταβάλει σε επίσημο δόγμα της Δυτικής Χριστιανοσύνης. • Ο Πάπας Λέων αρνήθηκε να κυρώσει την προσθήκη. • Στη Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως, το 879-880, καταδικάστηκε οποιαδήποτε προσθαφαίρεση στο Σύμβολο της Πίστεως με τη σύμφωνη γνώμη του Πάπα Ιωάννη Η΄. • Το F i l i o q u e συνέχισε να παρεμβάλλεται από τους Φράγκους στο Σύμβολο και με την επικράτησή τους στην έδρα της Ρωμαϊκής Εκκλησίας υιοθετήθηκε από τους Επισκόπους Ρώμης περί τις αρχές του 11ου αιώνα. • Το 1274, στη Β΄ Σύνοδο της Λυών, η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία καταδίκασε όσους δε δέχονταν το Filioque .
Το παπικό «πρωτείο» Ο Πάπας είναι  κεφαλή της Εκκλησίας και  αρχή και εξουσιαστής των άλλων αρχιερέων,  γιατί είναι διάδοχος του Πέτρου: (Λάθος ερμηνεία της φράσης: «σὺ εἶ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν…» Ματθ. 16,18) Αφού ο Πάπας είναι ο εκπρόσωπος του Θεού στη γη και γι αυτό «Πρώτος και καλύτερος», δεν είναι δυνατόν να κάνει λάθη, άρα είναι αλάθητος. Αργότερα αυτή η σκέψη οδηγεί στο «αλάθητο του Πάπα»
Όταν ήταν Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Φώτιος και Πάπας Ρώμης ο Νικόλαος Α΄ ήρθε η πρώτη μεγάλη ρήξη μεταξύ των Εκκλησιών της Κωνσταντινούπολης και της Ρώμης. Ο κυριότερος δογματικός λόγος ήταν η προσθήκη από τους Δυτικούς στο Σύμβολο της Πίστης της φράσης «και εκ του Υιού», όταν γίνεται αναφορά στην εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος.
Το Σύμβολο της Πίστης Πιστεύω σε ένα Θεό που είναι Πατέρας και Παντοκράτορας, που δημιούργησε τον ουρανό και τη γη, όλα όσα βλέπουμε κι όσα είναι αόρατα σε μας. Και σε ένα Κύριο τον Ιησού Χριστό, τον μονάκριβο Υιό του Θεού, που γεννήθηκε από τον Πατέρα πριν από όλους τους αιώνες. Είναι φως που προήλθε από φως, είναι Θεός αληθινός από Θεό Αληθινό, που γεννήθηκε και δεν δημιουργήθηκε, είναι από την ίδια ουσία με τον Πατέρα, και μέσω αυτού έγιναν τα πάντα. Για μας τους ανθρώπους και για τη σωτηρία μας κατέβηκε από τους ουρανούς και πήρε τη δική μας σάρκα από το Άγιο Πνεύμα και την Παρθένο Μαρία, και έγινε άνθρωπος. Σταυρώθηκε για μας όταν ήταν ηγεμόνας ο Πόντιος Πιλάτος, και έπαθε, και τάφηκε. Την τρίτη ημέρα μετά το θάνατό του αναστήθηκε από τους νεκρούς σύμφωνα με τις Γραφές. Και ανέβηκε στον ουρανό και κάθισε στα δεξιά του Πατέρα. Και θα έρθει πάλι με δόξα να κρίνει ζωντανούς και νεκρούς, και δεν θα υπάρξει τέλος στη βασιλεία Του. Και στο Πνεύμα το Άγιο, το Κύριο, το ζωοποιό, που εκπορεύεται από τον Πατέρα (και τον Υιό), που προσκυνάται και δοξάζεται μαζί με τον Πατέρα και τον Υιό, το οποίο μίλησε μέσω των προφητών. Σε μία, άγια, καθολική και αποστολική Εκκλησία. Ομολογώ ένα βάπτισμα με το οποίο επιτυγχάνεται άφεση αμαρτιών. Προσδοκώ την ανάσταση των νεκρών. Και τη ζωή στον Μέλλοντα Αιώνα.
Ο Πάπας θεωρούσε ότι είναι επικεφαλής όλη της Εκκλησίας και ότι μπορεί να επεμβαίνει σε θέματα της Ανατολικής Εκκλησίας. Ο Φώτιος αντέδρασε με αποτέλεσμα να ψυχρανθούν οι σχέσεις των δύο Εκκλησιών Σιγά –σιγά οι διαφορές άρχισαν να γίνονται περισσότερες αφού στη θεολογία και στην εξέλιξη της λατρείας η Εκκλησία της Ρώμης ακολούθησε διαφορετική πορεία. • Βάπτισμα : με ραντισμό • Χρίσμα : μετά τα12 χρόνια • Θεία Κοινωνία: όστια • Θεία κοινωνία: μόνο οι ιερείς κοινωνούν και το
Το οριστικό σχίσμα έγινε το 1054 μ.Χ. όταν Πάπας Ρώμης ήταν ο Λέων ο Θ΄ και Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Μιχαήλ Κηρουλάριος.
Ο απεσταλμένος του Πάπα Καρδινάλιος Ουμβέρτος, την ώρα της Θείας Λειτουργίας στην Αγία Σοφία, κατέθεσε στην Αγία Τράπεζα ανάθεμα κατά του Πατριάρχη, το οποίο ανταπέδωσε λίγο αργότερα ο Μιχαήλ Κηρουλάριος.
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους κατά την Δ΄ Σταυροφορία το 1204 μ.Χ, υπήρξε συνέπεια του Σχίσματος του 1054 μ.Χ. και δημιούργησε βαθιές πληγές στις σχέσεις της Ανατολικής και Δυτικής Χριστιανοσύνης.
Προσπάθειες άρσης των αναθεμάτων και επανένωσης (από 1054 – 1453) Από το 1054 – 1453 μ.Χ έγιναν 13 προσπάθειες που όμως απέτυχαν. Απέτυχαν γιατί βασικότερος στόχος δεν ήταν η επανένωση, αλλά: Οι Βυζαντινοί ήθελαν βοήθεια για την αντιμετώπιση των Τούρκων Οι Δυτικοί ήθελαν να κυριαρχήσουν και στην Ανατολή. Η πιο σημαντική: η Σύνοδος της Φεράρας – Φλωρεντίας (1438 -9 μ.Χ.) Την συγκάλεσε ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ιωάννης Παλαιολόγος, για να ζητήσει βοήθεια για την αντιμετώπιση των Οθωμανών Τούρκων. Απαιτήθηκε να αναγνωριστεί το πρωτείο του Πάπα. Το αποτέλεσμα ήταν να μην εφαρμοστεί ποτέ, αφού οι αποφάσεις της Συνόδου δεν έγιναν αποδεκτές από το σύνολο των πιστών, με πρωτοστάτη τον Αγ. Μάρκο τον Ευγενικό.
Από το 1453 που έγινε η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους, ήταν αδύνατο να γίνει οποιαδήποτε άλλη προσπάθεια.
Σύγχρονη εποχή Μια νέα περίοδος για τις σχέσεις των δύο εκκλησιών άρχισε όταν στις 7 Δεκεμβρίου του 1965 πραγματοποιήθηκε η αμοιβαία άρση των αναθεμάτων του 1054 μ.Χ. από τον Πατριάρχη Αθηναγόρα τον Α΄ και τον Πάπα Παύλο το Στ΄.
Στις 4 Μαΐου 2001 ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ πραγματοποίησε επίσκεψη στην Αθήνα. Συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χριστόδουλο και ζήτησε δημόσια συγγνώμη για τα επώδυνα τραύματα που προκάλεσαν στο παρελθόν οι Καθολικοί έναντι των Ορθοδόξων.
Στις 27 Νοεμβρίου 2004 σε μία ένδειξη καλής θέλησης επεστράφησαν τα λείψανα των Αρχιεπισκόπων Κωνσταντινουπόλεως, Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου και Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου από την Αγία Έδρα του Βατικανού στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Τον Νοέμβριο του 2006, ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ' επισκέφθηκε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α' στην έδρα του Πατριαρχείου στο Φανάρι. Οι δύο προκαθήμενοι συνυπέγραψαν κοινή διακήρυξη που μεταξύ άλλων αφορούσε τις σχέσεις και τον διάλογο των δύο Εκκλησιών.
1. ΧΑΝΟΓΛΟΥ ΕΛΕΝΗ 2. http://users.sch.gr/kxevgenis/images/pdf/G%2026_To%20sxisma%20tou%201054.pdf