Σημειώνονται σημαντικές μεταβολές
Αύξηση πληθυσμού
Αλλαγές στην αγροτική οικονομία για να καλυφθούν οι
ανάγκες του πληθυσμού
δημιουργία μεγάλων αγροκτημάτων
εφαρμογή νέων μεθόδων καλλιέργειας
επέκταση χρήσης μηχανημάτων
«Αγροτική Επανάσταση»
Ανάπτυξη εμπορίου (τριγωνικό εμπόριο) – εσωτερικού
εμπορίου στην Ευρώπη
Ευρώπη
ΑμερικήΑφρική
συσσώρευση κεφαλαίων
στα χέρια των επιχειρηματιών
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
3
4.
ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ
& ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ
σπαρτικήμηχανή
σιδερένιο άροτρο
Εναλλασσόμενες καλλιέργειες
που επιτρέπουν στο έδαφος
να παράγει περισσότερο.
(Άγγλος Τσαρλς Τάουνσχεντ)
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
4
5.
Τι βλέπετε στις
εικόνες;
Ποιορόλο
πιστεύετε ότι
έπαιξαν τα
μηχανήματα στην
οικονομία της
εποχής;
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
5
6.
Αύξηση τηςζήτησης προϊόντων
αλλάζει η διαδικασία παραγωγής
μεταποιημένων προϊόντων, κυρίως με τη
χρήση μηχανών
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
6
Βασικοί παράγοντεςγια την εκβιομηχάνιση της
οικονομίας , δηλαδή τη γέννηση και την ανάπτυξη
της βιομηχανίας είναι:
1) Οι επιχειρηματίες που διαθέτουν σημαντικά
κεφάλαια
2) Το εργατικό δυναμικό (αυτήν την εποχή πολλοί
αγρότες δεν έχουν εργασία λόγω των αγροτικών
μεταβολών και καταφεύγουν στις πόλεις
αναζητώντας κάποιο εισόδημα)
3) Οι πανίσχυρες μηχανές
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
8
9.
ΟΡΙΣΜΟΣ
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
Βιομηχανικήεπανάσταση ονομάζεται το φαινόμενο
της εκβιομηχάνισης της οικονομίας, δηλαδή της
αλλαγής του χαρακτήρα της οικονομίας που
βασίζεται στα κεφάλαια και την επένδυση σε
εργοστάσια και μηχανήματα.
Α’ φάση της βιομηχανικής επανάστασης
συντελείται στη Μεγάλη Βρετανία
γύρω στα 1750-1780
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
9
10.
ΓΙΑΤΙ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗΒΡΕΤΑΝΙΑ;
Why Britain took the lead.
Great Britain enjoyed many advantages
that helped it take the lead in the Industrial
Revolution. It had plentiful iron and coal
resources and a good transportation
system. It was a leading commercial power
so merchants had the capital to invest in
new enterprises. It had colonies that
supplied raw materials and bought finished
goods. The British government encouraged
improvements in transportation and used
its navy~ to protect British trade. Finally,
the British accepted the idea that people
could move ahead in society by hard work
and talent.
από το διαδίκτυο
http://www.fresno.k12.ca.us/divdept/sscience/h
istory/industrial_revolution.htm
Γιατί η Μεγάλη Βρετανία είχε το
προβάδισμα.
Η Μεγάλη Βρετανία διέθετε σημαντικά
πλεονεκτήματα που της επέτρεψαν να ηγηθεί της
Βιομηχανικής Επανάστασης. Είχε άφθονες
πρώτες ύλες σιδήρου και άνθρακα και ένα καλό
σύστημα μεταφορών. Ήταν μία ηγεμονική
εμπορική δύναμη και οι έμποροι διέθεταν τα
κεφάλαια για να επενδύσουν σε νέες
επιχειρήσεις. Είχε αποικίες που την
τροφοδοτούσαν με πρώτες ύλες και
μεταποιημένα προϊόντα. Η βρετανική κυβέρνηση
ενθάρρυνε βελτιώσεις στις μεταφορές και
χρησιμοποίησε το ναυτικό της χώρας για να
προστατεύσει το βρετανικό εμπόριο. Εν τέλει, οι
Βρετανοί αποδέχτηκαν την ιδέα ότι ο λαός
μπορεί να προοδεύσει στην κοινωνία με τη
σκληρή δουλειά και το ταλέντο.
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
10
11.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ –ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ
Η αστική τάξη (βιομήχανοι, μεγαλέμποροι,
τραπεζίτες) ενισχύει διαρκώς τη θέση της.
Οι αριστοκράτες προσπαθούν να διαφυλάξουν τα
προνόμια τους.
Μεγάλη Βρετανία οι αριστοκράτες αρχίζουν να ασχολούνται
με τις νέου τύπου οικονομικές δραστηριότητες
Οι αγρότες αποτελούν την πλειονότητα του
πληθυσμού
Τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα των
πόλεων ζουν σε άσχημες συνθήκες
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
11
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Η πολιτικήκατάσταση παρέμενε στάσιμη
Η εξουσία είναι συγκεντρωμένη στα χέρια βασιλιά
(απόλυτη μοναρχία)
Εξαίρεση η Μ. Βρετανία
Οι πιέσεις της αριστοκρατίας και των αστών οδήγησαν στα
τέλη του 17ου αιώνα στην αναγνώριση ορισμένων
πολιτικών δικαιωμάτων στις οικονομικά ισχυρότερες τάξεις
«Ένδοξη Επανάσταση (1688)»
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
14
15.
ΙΔΕΕΣ
Ο ορθός λόγοςεναντίον της προκατάληψης
Το πρώτο ήταν να μην παραδέχομαι ποτέ τίποτα
για αληθινό, αν δεν το ξέρω ολοφάνερα για
αληθινό˙ δηλαδή ν’ αποφεύγω προσεκτικά τη
βιασύνη και την προκατάληψη, και να μην
περιλαμβάνω στις κρίσεις μου τίποτα παραπάνω
απ’ ό,τι θα παρουσιάζεται στο νου τόσο ευδιάκριτα
ώστε να μη μου δίνεται καμιά ευκαιρία ν’
αμφιβάλλω γι’ αυτό.
Ντεκάρτ, Λόγος περί της μεθόδου (1637), μτφρ. Χρ.
Χρηστίδης, Παπαζήσης, Αθήνα 1976, σ. 19.
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
15
16.
ΙΔΕΕΣ
Πρόοδος τωνφυσικών επιστημών (από το 17ο αιώνα)
Απελευθέρωση από τις προλήψεις του Μεσαίωνα
Οι διανοούμενοι βασίζονται στη λογική και
προσπαθούν να ανακαλύψουν φυσικούς νόμους που
διέπουν τη λειτουργία του κόσμου.
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
16
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
17ος – 18ος αιώνας
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
21
22.
ΟΡΙΣΜΟΣ
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ
Πνευματικό κίνημα στατέλη του 17ου αιώνα και το
18ο αιώνα που αποδέχεται τη λογική ως το μόνο
ασφαλές μέσο για την ερμηνεία του κόσμου,
απορρίπτει κάθε αυθεντία, ασκεί κριτική σε κάθε
γνώση που ήδη υπάρχει και έχει την πεποίθηση ότι
κάθε άνθρωπος μπορεί να προοδεύει.
Ξεκινά από την Αγγλία, κορυφώνεται στη Γαλλία και
εξαπλώνεται στην Ευρώπη και έξω από αυτήν
Οι εκπρόσωποι του κινήματος ονομάστηκαν φιλόσοφοι ή διαφωτιστές.
Κορυφαίοι ήταν ο Ρουσό, ο Βολτέρος, ο Ντιντερό, ο Μοντεσκιέ, ο Ντ’
Αλαμπέρ
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
22
23.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Διαφωτισμόςκαι πολιτική
α. Οι απόψεις του Τζον Λοκ
Αν ένας ηγεμόνας χρησιμοποιεί την εξουσία
του εναντίον του λαού του […], τότε ο λαός έχει
το δικαίωμα να τον αντιμετωπίσει με βία. Ο
σωστός τρόπος για να αντιμετωπιστεί η
παράνομη βία της εξουσίας είναι η βία.
Δύο δοκίμια περί διακυβερνήσεως (1689).
Πηγή: http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/
β. Οι απόψεις του Ζαν Ζακ Ρουσό
Οι φορείς της εκτελεστικής εξουσίας δεν είναι
αφέντες του λαού, μα υπάλληλοί του. Ο λαός
πρέπει να μπορεί να τους διορίζει και να τους
απολύει όποτε θέλει. Δεν υπάρχει θέμα να
συμβληθούν με το λαό˙ πρέπει να τον
υπακούουν.
Το κοινωνικό συμβόλαιο (1762), μτφρ. Δ.
Κωστελένος, Αναγνωστίδης, σ. 164.
Ποιες απόψεις
διατυπώνει οι
φιλόσοφοι στα
διπλανά
παραθέματα
σχετικά με την
εξουσία και το
λαό;
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
23
24.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο Διαφωτισμός ήταν κίνημα βαθιά πολιτικό που
διαμόρφωσε τα πολιτικά επιχειρήματα της αστικής
τάξης προκειμένου αυτή να αναρριχηθεί στην
εξουσία
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
24
25.
Φυσικά δικαιώματα :θεμελιώδης πολιτική έννοια –
θέση έμβλημα για την αστική τάξη
Όλοι οι άνθρωποι έχουν ορισμένα δικαιώματα (ζωής,
ιδιοκτησίας, ισότητας στο νόμο, ελευθερίας σκέψης
και έκφρασης) τα οποία δεν καταργούνται από καμία
εξουσία
Πώς κρίνετε αυτό το επιχείρημα;
Τι σκέφτεστε για το δικαίωμα της
ιδιοκτησίας; Εξυπηρετεί κάποιους;
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
25
26.
Η θεωρία τουκοινωνικού συμβολαίου
Διατυπώθηκε από τον Τζον Λοκ. Σύμφωνα με αυτή
τα άτομα δέχτηκαν να παραχωρήσουν ορισμένες
από τις ελευθερίες τους για να συμβιώσουν και το
κράτος εγγυήθηκε αυτή τη συμφωνία.
Αν το κράτος παραβεί τους όρους του κοινωνικού
συμβολαίου και γίνει τυραννικό, τότε οι άνθρωποι
έχουν το δικαίωμα της αντίστασης
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
26
27.
Ο Ρουσόυποστήριξε ότι η
πολιτική εξουσία πρέπει να
βρίσκεται στα χέρια του
λαού και όχι κάποιου
ηγεμόνα.
Η γενική βούληση είναι η
σύνθεση των ατομικών
βουλήσεων μέσα από την
οποία εκφράζεται το
δημόσιο συμφέρον. Η
γενική βούληση εκφράζεται
με τη συμμετοχή του λαού
στη λήψη αποφάσεων
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
27
28.
Ο Μοντεσκιέμίλησε για τη
διάκριση των εξουσιών.
Οι φορείς της εξουσίας θα
πρέπει να είναι διαφορετικοί:
Η εκτελεστική εξουσία –
ασκείται από το σώμα που
εφαρμόζει τους νόμους
(κυβέρνηση)
Η νομοθετική εξουσία –
ασκείται από το σώμα που
θεσπίζει τους νόμους (βουλή)
Η δικαστική εξουσία –
ασκείται από εκείνους που
ελέγχουν την τήρηση των
νόμων (δικαστές)
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
28
29.
Για ποιο λόγοείναι
σημαντική η διάκριση
των εξουσιών;
Με τη διάκριση των
εξουσιών δεν είναι
εύκολο οι εκάστοτε
φορείς της εκτελεστικής
εξουσίας να
συγκεντρώνουν τόση
δύναμη ώστε να κάνουν
κατάχρησή της.
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
29
ΓΕΝΙΚΑ
Οι ιδέεςτου Διαφωτισμού επηρέασαν την πολιτική
ζωή του 18ου αιώνα με διάφορους τρόπους.
ΚΥΡΙΩΣ με τις επαναστάσεις της Αμερικής και της
Γαλλίας
Πολλοί μονάρχες του 18ου αιώνα ασπάστηκαν τις
ιδέες του Διαφωτισμού (φωτισμένη δεσποτεία)
Πολλές από τις ιδέες αποτελούν θεμέλια των
σύγχρονων δημοκρατικών πολιτευμάτων (π.χ. η
διάκριση των εξουσιών).
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
31
32.
ΦΩΤΙΣΜΕΝΗ ΔΕΣΠΟΤΕΙΑ
Ορισμένοιμονάρχες εφάρμοσαν ιδέες του
Διαφωτισμού
Περιορισμός προνομίων των ανώτερων τάξεων
Λήψη μέτρων κοινωνικής πρόνοιας
Ενίσχυση των Γραμμάτων και των Τεχνών
ΣΤΟΧΟΣ: Να κάνουν το κράτος πιο αποτελεσματικό και
να ισχυροποιήσουν την εξουσία τους.
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
32
33.
ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΗΣ ΦΩΤΙΣΜΕΝΗΣΔΕΣΠΟΤΕΙΑΣ
Φρειδερίκος Β’ Πρωσίας
Αικατερίνη Β’ της Ρωσίας
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
33
34.
ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΗΣ ΦΩΤΙΣΜΕΝΗΣΔΕΣΠΟΤΕΙΑΣ
Ιωσήφ Β’ των Αψβούργων
Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
34
35.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
ΟΒολτέρος για την ανεξιθρησκία
Απευθύνομαι σε σένα, Θεέ, που
δημιούργησες όλα τα όντα. […] Κάνε αυτοί
που ανάβουν κεριά με το φως της ημέρας
για να σε λατρέψουν να ανέχονται αυτούς
που αρκούνται στο φως του ήλιου σου˙
κάνε, αυτοί που φορούν άσπρο ράσο για
να σου δείξουν την αγάπη τους να μη
μισούν αυτούς που σε αγαπούν το ίδιο,
φορώντας μαύρο ράσο.
Πραγματεία περί ανεξιθρησκίας (1763).
Πηγή: http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/
Ποια
γνώμη
εκφράζει ο
Βολτέρος
για τη
θρησκεία;
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
35
36.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
Οι περισσότεροι διαφωτιστές υιοθετούσαν
τον ντεϊσμό. Κάποιοι άλλοι ήταν άθεοι.
Γενικά όμως όλοι ασκούσαν κριτική στην καθολική
εκκλησία κατηγορώντας την για φανατισμό.
Βασική τους ιδέα ήταν η ανεξιθρησκία που θα
απάλλασσε τους ανθρώπους από τη μισαλλοδοξία.
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
36
37.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Η εκπαίδευση
διασφαλίζει τη συνεχή
πρόοδο του
ανθρώπου.
Ο Ρουσό υποστηρίζει στο έργου
του Αιμίλιος ή Περί Αγωγής :
• Η εκπαίδευση πρέπει να
βασίζεται στην προσωπική
αναζήτηση του διδασκόμενου.
• Ο δάσκαλος δεν πρέπει να
λειτουργεί ως αυθεντία· θέτει
ερωτήματα και οδηγεί το
μαθητή στην ανακάλυψη των
απαντήσεων
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
38
38.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ
Φυσιοκράτες -
Φυσιοκρατία: η αντίληψη
Γάλλων οικονομολόγων ότι η
οικονομία πρέπει να
λειτουργεί «φυσικά» χωρίς τις
κρατικές παρεμβάσεις του
μερκαντιλισμού
Αναπτύχθηκε στη Γαλλία
Κύριος εκπρόσωπος της φυσιοκρατίας
ο Γάλλος οικονομολόγος Κενέ
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
39
39.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ
Στην Αγγλία καλλιεργήθηκε η
θεωρία του οικονομικού
φιλελευθερισμού το
κράτος πρέπει να επεμβαίνει
ελάχιστα στην οικονομική ζωή
Εισηγητής της θεωρίας ήταν
ο Άνταμ Σμιθ με το έργο του
«Έρευνες για τη φύση και τα
αίτια του πλούτου των εθνών»
(1776)
Άνταμ Σμιθ
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
41
Εγκυκλοπαίδεια ή
Συστηματικό Λεξικότων
Επιστημών των Τεχνών
και των Επαγγελμάτων
Ποιο νομίζετε ότι
είναι το περιεχόμενο
αυτό του έργου;
Ποιες ανάγκες
εξυπηρετεί;
Που εκδίδεται;
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
43
42.
Εγκυκλοπαίδεια ή
Συστηματικό Λεξικότων
Επιστημών των Τεχνών
και των Επαγγελμάτων
Αποτελείται από 33
τόμους
Συνοψίζει τις ιδέες του
Διαφωτισμού
Παρουσιάζει όλες τις
νέες γνώσεις, ιδέες και
αντιλήψεις για διάφορα
θέματα οικονομικά,
κοινωνικά, πολιτικά και
άλλα
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
44
Γκ. Λενονιέ, ΟΝτ’ Αλαμπέρ (στο τραπέζι) διαβάζει την Εγκυκλοπαίδεια
στο σαλόνι της μαντάμ Ζοφρέν: τα παρισινά σαλόνια υπήρξαν εστίες του
Διαφωτισμού.
Δείτε την εικόνα και διαβάστε το σχόλιο. Ποιο
συμπέρασμα προκύπτει για τις διάδοση των ιδεών του
Διαφωτισμού;
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
46
45.
ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
Επηρέασαν αρχικά τα ανώτερα κοινωνικά
στρώματα.
Διαδόθηκαν και σε ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας
αφού πολλές ιδέες έγιναν δημοφιλείς μέσα από
εκλαϊκευμένα (απλά) βιβλία.
Ξεπέρασαν τα σύνορα της Γαλλίας και διαδόθηκαν
σε ολόκληρη την Ευρώπη.
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
47
46.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ – 18ΟΣΑΙΩΝΑΣ
Ο ΑΙΩΝΑΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ
28/9/2016ΦΑΤΣΗΑΘΑΝΑΣΙΑΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
48