Architektura informacji   Dziedzina wiedzy czy rzemiosło? Dr Stanisław Skórka Akademia Pedagogiczna w Krakowie Instytut In...
O czym będzie mowa… <ul><li>Podstawowe pojęcia </li></ul><ul><li>Konteksty AI </li></ul><ul><li>AI a bibliologia </li></ul...
<ul><li>spodziewaliśmy się po komputerach fontanny mądrości, otrzymaliśmy powódź danych…   </li></ul><ul><li>(A.Piatetsky-...
Lęk informacyjny Informacyjna presja Przeładowanie informacyjne Informacyjny smog
<ul><li>Architektura informacji jest tak stara, jak stara jest komunikacja międzyludzka, tam gdzie jest informacja jest ar...
Architektura informacji <ul><li>młoda  meta-dyscyplina  obejmująca projektowanie, implementację i utrzymywanie przestrzeni...
Architektura informacji (2) <ul><li>sztuka  oraz  nauka  konstruowania i klasyfikowania stron internetowych i intranetowyc...
Architektura informacji (3) <ul><li>powstające  społeczeństwo  praktyków skupionych na stosowaniu podstawowych zasad proje...
<ul><li>Architektura informacji jest szybko rozwijającą się dziedziną związaną ze sztuką i nauką stosowania formalnych i s...
Architekt  informacji <ul><li>osoba tworząca strukturę lub mapę informacji, która pozwala innym znaleźć własną ścieżkę do ...
Czym zajmuje się  AI ? <ul><li>nadawaniem informacji kształtu środowiska, które pozwala użytkownikom tworzyć, zarządzać i ...
Czym zajmuje się AI? (2) Architekt Informacji Klient Użytkownik Biuro handlowe Projektant graficzny Informatycy Programiści
Dylemat  architekta informacji Cele użytkownika Cele firmy Funkcje  podstawowe Identyfikacja podstawowych funkcji serwisu
<ul><li>AI jest „klejem” spajającym treść, usługi i strukturę </li></ul><ul><ul><li>umożliwia ich współpracę dla realizacj...
Trzy  obszary  działalności  architekta informacji Treść Kontekst Użytkownik
Trzy  obszary  działalności  architekta informacji  (2)
Użytkownik <ul><li>podmiot i cel, dla którego tworzy się ai </li></ul><ul><li>mają wielką władzę – decydują o wartości pro...
Treść <ul><li>...czyli to, co umieszczamy w serwisie (dane, dokumenty, aplikacje, usługi sieciowe, obrazki, dźwięki, filmy...
Kontekst <ul><li>Dotyczy wizji i celów firmy (klienta) związanych z serwisem internetowym </li></ul><ul><li>Wymaga zdobyci...
Etapy projektowania AI  serwisu WWW <ul><li>Określenie tematu i funkcji  </li></ul><ul><li>Pisanie planu </li></ul><ul><li...
<ul><li>wyszukiwalność   </li></ul><ul><li>znajdowalność   </li></ul>
Konteksty  AI
Wielka AI <ul><li>(ang.  big IA )   – obejmuje szeroki obszar zagadnień teoretycznych i praktycznych, dotyczących wszystki...
Mała AI <ul><li>(ang.  little IA ) dotyczy zagadnień szczegółowych, głównie praktycznych, nazywana jest rzemiosłem,  </li>...
AI jako meta-dyscyplina bibliotekarstwo nauka o informacji edytorstwo psychologia ergonomia dziennikarstwo bibliografia so...
Pięć praw bibliotekarstwa  S.R. Ranganathan  (1931) <ul><li>Książki są po to, by z nich korzystać. </li></ul><ul><li>Daj k...
AI vs. bibliotekarz:  cechy wspólne <ul><li>Zarządzanie dużymi zasobami danych  </li></ul><ul><li>i informacji (gromadzeni...
AI vs. Bibliotekarz  (2) <ul><li>Głównym celem bibliotekarza jest umożliwienie użytkownikom dostępu do informacji </li></u...
Bibliotekarz -architekt informacji <ul><li>Ewolucja profesji bibliotekarza </li></ul><ul><li>Możliwość podjęcia atrakcyjne...
AI w pracy bibliotekarza <ul><li>1. Projektowanie serwisów internetowych  </li></ul><ul><li>2. Organizowanie przestrzeni b...
AI  dziedziną wiedzy <ul><li>Pole badawcze </li></ul><ul><li>Teorie  </li></ul><ul><li>Terminologia </li></ul><ul><li>Meto...
AI Pole  badawcze <ul><li>Główne obszary: </li></ul><ul><li>metodyka projektowania  </li></ul><ul><li>użytkownicy (zachowa...
AI Pole badawcze (2) <ul><li>metody projektowania łatwych w użyciu systemów informacji </li></ul><ul><li>efektywność strat...
AI Teorie <ul><li>Podejście użytkowniko-centryczne </li></ul><ul><li>Zasady użyteczności (funkcjonalności) </li></ul><ul><...
AI Termionologia <ul><li>zaczerpnięta m.in. z nauki o informacji  </li></ul><ul><li>zmodyfikowana pod kątem zastosowań mar...
AI  Metodologia <ul><li>Wybrane metody: </li></ul><ul><li>sortowanie kart </li></ul><ul><li>monitoring </li></ul><ul><li>w...
AI profesja (rzemiosło) <ul><li>zadania, w których uczestniczy architekt informacji: </li></ul><ul><ul><li>użyteczność </l...
Wnioski <ul><li>AI jest kształtującą się dziedziną, do której odwołuje się wiele dyscyplin </li></ul><ul><li>AI nie jest  ...
Polskie drogi  architektury   informacji Kraków Gdańsk
Oferta edukacyjna <ul><li>Studia Podyplomowe Architektura Informacji. Zarządzanie informacją w serwisach internetowych (SP...
Zasoby <ul><li>www.ap.krakow.pl/iinib/spai  SPAI </li></ul><ul><li>iainstitute.org   Information Architecture Institute </...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Skorka Stanislaw, AI Dziedzina czy rzemiosło

2,658 views

Published on

Presentacja z konferencji w Gdansku: Problemy Architektury informacji o regionie

Published in: Technology
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,658
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
31
Actions
Shares
0
Downloads
72
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Skorka Stanislaw, AI Dziedzina czy rzemiosło

    1. 1. Architektura informacji Dziedzina wiedzy czy rzemiosło? Dr Stanisław Skórka Akademia Pedagogiczna w Krakowie Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa
    2. 2. O czym będzie mowa… <ul><li>Podstawowe pojęcia </li></ul><ul><li>Konteksty AI </li></ul><ul><li>AI a bibliologia </li></ul><ul><li>AI – dziedzina / rzemiosło </li></ul>
    3. 3. <ul><li>spodziewaliśmy się po komputerach fontanny mądrości, otrzymaliśmy powódź danych… </li></ul><ul><li>(A.Piatetsky-Shapiro) </li></ul>
    4. 4. Lęk informacyjny Informacyjna presja Przeładowanie informacyjne Informacyjny smog
    5. 5. <ul><li>Architektura informacji jest tak stara, jak stara jest komunikacja międzyludzka, tam gdzie jest informacja jest architektura </li></ul><ul><li>(J.J. Garret) </li></ul>
    6. 6. Architektura informacji <ul><li>młoda meta-dyscyplina obejmująca projektowanie, implementację i utrzymywanie przestrzeni informacji cyfrowej udostępnianej człowiekowi, </li></ul><ul><li>w celu nawigowania i wykorzystania </li></ul>
    7. 7. Architektura informacji (2) <ul><li>sztuka oraz nauka konstruowania i klasyfikowania stron internetowych i intranetowych, których celem jest pomoc w znajdowaniu i zarządzaniu informacją </li></ul><ul><li>proces organizowania , etykietowania , projektowania nawigacji i systemów wyszukiwawczych pomocnych w znajdowaniu i zarządzaniu informacją </li></ul><ul><li>(P. Morville, L. Rosenfeld) </li></ul>
    8. 8. Architektura informacji (3) <ul><li>powstające społeczeństwo praktyków skupionych na stosowaniu podstawowych zasad projektowania i architektury do cyfrowego krajobrazu </li></ul><ul><ul><li>European Information Architecture Summit – coroczna konferencja społeczności architektów informacji z Europy </li></ul></ul>
    9. 9. <ul><li>Architektura informacji jest szybko rozwijającą się dziedziną związaną ze sztuką i nauką stosowania formalnych i systematycznych podejść do organizowania i prezentowania informacji (K. Belton)   </li></ul>
    10. 10. Architekt informacji <ul><li>osoba tworząca strukturę lub mapę informacji, która pozwala innym znaleźć własną ścieżkę do wiedzy (R.S. Wurman)  </li></ul><ul><li>dokonuje transformacji danych na informację zrozumiałą dla ludzi </li></ul><ul><li>humanizuje technologię skupiając się na człowieku (L. Duddy) </li></ul>
    11. 11. Czym zajmuje się AI ? <ul><li>nadawaniem informacji kształtu środowiska, które pozwala użytkownikom tworzyć, zarządzać i udostępniać je w postaci struktury zapewniającej zgodność semantyczną (relewancję) </li></ul><ul><li>kształtowaniem tego środowiska w celu umożliwienia użytkownikom lepszej komunikacji, współpracy i przeżyć </li></ul>
    12. 12. Czym zajmuje się AI? (2) Architekt Informacji Klient Użytkownik Biuro handlowe Projektant graficzny Informatycy Programiści
    13. 13. Dylemat architekta informacji Cele użytkownika Cele firmy Funkcje podstawowe Identyfikacja podstawowych funkcji serwisu
    14. 14. <ul><li>AI jest „klejem” spajającym treść, usługi i strukturę </li></ul><ul><ul><li>umożliwia ich współpracę dla realizacji wymagań użytkowników, oraz ocenę zakresu zaspokajania ich potrzeb, </li></ul></ul><ul><ul><li>bez niej zarówno użytkownicy, jak i twórcy środowisk informacyjnych tracą czas i środki a ich wysiłek idzie na marne </li></ul></ul><ul><ul><li>(Michael Crandall ) </li></ul></ul>
    15. 15. Trzy obszary działalności architekta informacji Treść Kontekst Użytkownik
    16. 16. Trzy obszary działalności architekta informacji (2)
    17. 17. Użytkownik <ul><li>podmiot i cel, dla którego tworzy się ai </li></ul><ul><li>mają wielką władzę – decydują o wartości projektu </li></ul><ul><li>mierzeni są liczbą i skalą kliknięć, wrażeń, przychodów z reklam lub sprzedaży </li></ul><ul><li>test użytkowników jest bardzo ważny nawet jeżeli wykonany będzie niestarannie (ogólnie) </li></ul><ul><li>użytkownicy są sprzymierzeńcami architekta informacji </li></ul>
    18. 18. Treść <ul><li>...czyli to, co umieszczamy w serwisie (dane, dokumenty, aplikacje, usługi sieciowe, obrazki, dźwięki, filmy itd.) </li></ul><ul><li>Zanim zaczniemy projektować należy ustalić co różni, a co łączy poszczególne tematy, w jaki sposób można je zespolić w jeden system </li></ul>
    19. 19. Kontekst <ul><li>Dotyczy wizji i celów firmy (klienta) związanych z serwisem internetowym </li></ul><ul><li>Wymaga zdobycia informacji od pracowników nt. misji i celu istnienia serwisu </li></ul><ul><li>Ukierunkowanie na realizację jakiegoś zadania </li></ul><ul><li>Tworzenie scenariuszy wyszukiwawczych </li></ul><ul><li>i nawigowania, które wspierać ma użytkownika w drodze do celu </li></ul><ul><li>Opracowywany na bazie badań preferencji użytkowników </li></ul>
    20. 20. Etapy projektowania AI serwisu WWW <ul><li>Określenie tematu i funkcji </li></ul><ul><li>Pisanie planu </li></ul><ul><li>Poznawanie użytkowników </li></ul><ul><li>Tworzenie schematu organizacji treści </li></ul><ul><li>Tworzenie schematu nawigacji </li></ul><ul><li>Projekt szkiców strony głównej i podstron </li></ul><ul><li>Wykonanie stron </li></ul><ul><li>Wdrażanie i ocena gotowego projektu </li></ul>
    21. 21. <ul><li>wyszukiwalność </li></ul><ul><li>znajdowalność </li></ul>
    22. 22. Konteksty AI
    23. 23. Wielka AI <ul><li>(ang. big IA ) – obejmuje szeroki obszar zagadnień teoretycznych i praktycznych, dotyczących wszystkich etapów opracowywania i projektowania środowiska informacyjnego, w tym także zarządzanie grupą wykonawczą. </li></ul><ul><li>Za sprawą odwołań do metodologii wielu dyscyplin naukowych tzw. wielka AI postrzegana jest jako meta-dziedzina wiedzy </li></ul>
    24. 24. Mała AI <ul><li>(ang. little IA ) dotyczy zagadnień szczegółowych, głównie praktycznych, nazywana jest rzemiosłem, </li></ul><ul><li>zadania: tworzenie dokumentacji prezentującej detale projektu (schematy i wykresy dokumentujące m.in. prace zespołu projektowego), wdrażanie i modyfikowanie projektu. </li></ul>
    25. 25. AI jako meta-dyscyplina bibliotekarstwo nauka o informacji edytorstwo psychologia ergonomia dziennikarstwo bibliografia socjologia informatyka
    26. 26. Pięć praw bibliotekarstwa S.R. Ranganathan (1931) <ul><li>Książki są po to, by z nich korzystać. </li></ul><ul><li>Daj każdemu czytelnikowi odpowiednią dla niego książkę. </li></ul><ul><li>Każda książka ma swojego czytelnika. </li></ul><ul><li>Oszczędzaj czas czytelnika. </li></ul><ul><li>Biblioteka jest żywym, rozwijającym się organizmem. </li></ul>
    27. 27. AI vs. bibliotekarz: cechy wspólne <ul><li>Zarządzanie dużymi zasobami danych </li></ul><ul><li>i informacji (gromadzenie, opracowanie </li></ul><ul><li>i udostępnianie) </li></ul><ul><li>Organizacja dostępu do informacji </li></ul><ul><li>Strukturyzacja informacji </li></ul><ul><li>Obsługa użytkowników </li></ul><ul><li>Rozwijanie narzędzi wyszukiwawczych </li></ul><ul><li>Tworzenie wyszukiwalnych i środowisk informacji </li></ul>
    28. 28. AI vs. Bibliotekarz (2) <ul><li>Głównym celem bibliotekarza jest umożliwienie użytkownikom dostępu do informacji </li></ul><ul><li>Zadaniem architekta informacji </li></ul><ul><li>jest ten dostęp ułatwić </li></ul>
    29. 29. Bibliotekarz -architekt informacji <ul><li>Ewolucja profesji bibliotekarza </li></ul><ul><li>Możliwość podjęcia atrakcyjnej specjalizacji w ramach zawodu </li></ul><ul><li>Przeniesienie akcentu z dokumentów (danych, informacji) na użytkownika i jego preferncje </li></ul><ul><li>Rozszerzenie problematyki badawczej z zakresu nauki o informacji i bibliotekarstwa </li></ul>
    30. 30. AI w pracy bibliotekarza <ul><li>1. Projektowanie serwisów internetowych </li></ul><ul><li>2. Organizowanie przestrzeni biblioteki (rzeczywistej): czytelnia, dostęp do zbiorów, księgozbiór podręczny itp. </li></ul><ul><li>3. Ewaluacja zasobów sieci </li></ul><ul><li>4. Edukacja przyszłych użytkowników </li></ul>
    31. 31. AI dziedziną wiedzy <ul><li>Pole badawcze </li></ul><ul><li>Teorie </li></ul><ul><li>Terminologia </li></ul><ul><li>Metody </li></ul>
    32. 32. AI Pole badawcze <ul><li>Główne obszary: </li></ul><ul><li>metodyka projektowania </li></ul><ul><li>użytkownicy (zachowania, potrzeby, preferencje) </li></ul><ul><li>środowisko informacyjne </li></ul><ul><li>(system) </li></ul>
    33. 33. AI Pole badawcze (2) <ul><li>metody projektowania łatwych w użyciu systemów informacji </li></ul><ul><li>efektywność strategii AI </li></ul><ul><li>analiza metod projektowania środowisk informacyjnych </li></ul><ul><li>ewaluacja funkcjonalności serwisów internetowych </li></ul><ul><li>zachowania użytkowników (poszukiwanie i percepcja informacji) </li></ul>
    34. 34. AI Teorie <ul><li>Podejście użytkowniko-centryczne </li></ul><ul><li>Zasady użyteczności (funkcjonalności) </li></ul><ul><ul><li>Użytkownik nie czyta lecz skanuje </li></ul></ul><ul><ul><li>Użytkownik nie wybiera optymalnie, lecz się zadowala </li></ul></ul><ul><li>Prawa funkcjonalności </li></ul><ul><ul><li>Nie każ mi myśleć! </li></ul></ul>
    35. 35. AI Termionologia <ul><li>zaczerpnięta m.in. z nauki o informacji </li></ul><ul><li>zmodyfikowana pod kątem zastosowań marketingowych: </li></ul><ul><ul><li>profil użytkownika  persona </li></ul></ul><ul><ul><li>doświadczania użytkownika </li></ul></ul><ul><ul><li>( user experience )  zachowania wyszukiwawcze </li></ul></ul>
    36. 36. AI Metodologia <ul><li>Wybrane metody: </li></ul><ul><li>sortowanie kart </li></ul><ul><li>monitoring </li></ul><ul><li>wywiad, ankieta, </li></ul><ul><li>obserwacja </li></ul><ul><li>symulacja </li></ul><ul><li>analiza treści </li></ul><ul><li>ocena heurystyczna </li></ul><ul><li>myślenie na głos </li></ul>
    37. 37. AI profesja (rzemiosło) <ul><li>zadania, w których uczestniczy architekt informacji: </li></ul><ul><ul><li>użyteczność </li></ul></ul><ul><ul><li>projektowanie informacji </li></ul></ul><ul><ul><li>projektowanie interakcji </li></ul></ul><ul><ul><li>programowanie i wykonanie techniczne </li></ul></ul>
    38. 38. Wnioski <ul><li>AI jest kształtującą się dziedziną, do której odwołuje się wiele dyscyplin </li></ul><ul><li>AI nie jest jeszcze „czystą” dziedziną wiedzy ze względu m.in. na nieścisłości terminologiczne oraz uzależnienie od świata biznesu, który ją wypromował </li></ul><ul><li>Przyszłość należy do AI – ponieważ użytkownik staje się ważniejszy niż technologia </li></ul><ul><li>Wartość pracy AI jest nieoceniona, tak jak bezcenna może być informacja odszukana w odpowiednim czasie </li></ul>
    39. 39. Polskie drogi architektury informacji Kraków Gdańsk
    40. 40. Oferta edukacyjna <ul><li>Studia Podyplomowe Architektura Informacji. Zarządzanie informacją w serwisach internetowych (SPAI) IINiB AP </li></ul><ul><li>Kształcenie przyszłych architektów informacji oraz użytkowników (odbiorców) </li></ul>
    41. 41. Zasoby <ul><li>www.ap.krakow.pl/iinib/spai SPAI </li></ul><ul><li>iainstitute.org Information Architecture Institute </li></ul><ul><li>www.euroia.org European IA Suumit </li></ul><ul><li>usability.gov Usability.gov </li></ul>

    ×