Een digitale bibliotheek of alleen Google?

1,612 views

Published on

Bijdrage aan studiedag "De toekomst van de gespecialiseerde bibliotheek", 29 juni 2010, Naturalis, Leiden

1 Comment
1 Like
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
1,612
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
23
Comments
1
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • 20% van totale UB bezit komt in LT voor, maar 75% van de opgevraagde boeken bevat LT informatie. Vooral oudere boeken, die nog geen isbn hebben worden niet gematched. Menno was echter plezierig verrast door het hoge percentage van boeken dat opgevraagd wordt en LT informatie bevat.
  • Een digitale bibliotheek of alleen Google?

    1. 1. Eric Sieverts Universiteitsbibliotheek Utrecht sector Innovatie & Ontwikkeling / Opleiding Media, informatie & communicatie Hogeschool van Amsterdam Een digitale bibliotheek of alleen Google? De toekomst van de gespecialiseerde bibliotheek 29 juni 2010, Leiden
    2. 2. inhoud <ul><li>mijn perspectief: </li></ul><ul><ul><li>wetenschappelijke universitaire informatievoorziening </li></ul></ul><ul><li>mijn punten: </li></ul><ul><ul><li>wat verwacht moderne gebruiker? </li></ul></ul><ul><ul><li>wat bieden &quot;we&quot; gebruiker? </li></ul></ul><ul><ul><li>wat zouden we gebruiker moeten bieden? </li></ul></ul><ul><ul><li>wat kunnen we al bieden? </li></ul></ul>Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    3. 3. verwachtingspatroon van gebruikers <ul><li>verwachtingspatroon van informatiegebruikers is radicaal gewijzigd door komst van zoekmachines (lees: Google ) </li></ul><ul><ul><li>zoeken moet eenvoudig zijn: </li></ul></ul><ul><ul><li>het kale Google interface is een de facto standaard geworden voor ons oordeel over usability van zoeksystemen </li></ul></ul><ul><ul><li>gebruikers verwachten &quot;instant satisfaction&quot; : </li></ul></ul><ul><ul><li>het antwoord op elke vraag verschijnt direct, zonder ingewikkelde tussenstappen op het beeldscherm </li></ul></ul>Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    4. 4. <ul><li>kenmerken klassieke catalogi (voor fysiek materiaal) </li></ul><ul><ul><li>vooral vindhulpmiddel voor wat al bekend is </li></ul></ul><ul><ul><li>meestal erg slecht voor onderwerpszoeken: </li></ul></ul><ul><ul><li>maar een paar zoekingangen, zelfs als in een boek honderden specifieke onderwerpen aan de orde komen </li></ul></ul><ul><ul><li>meeste OPAC's hebben nog ouderwets en ingewikkeld interface </li></ul></ul><ul><ul><li>veel vertraging in bevrediging van informatiebehoefte </li></ul></ul>klassieke catalogus Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    5. 5. onderwerps- zoeken ?
    6. 6. voorbeeld: een boek van 480 bladzijden met een onderwerpsindex van 14 dichtbedrukte bladzijden met een inhoudsopgave van 5 bladzijden met 21 hoofdstukken en 117 paragrafen in een catalogus beschreven met 1 onderwerpscategorie en 1 (daaraan identiek!) trefwoord Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    7. 7. zelfs user-tags in Librarything bieden maar weinig meer zinvolle ingangen vergeleken met die inhoudsopgave voorbeeld: een boek van 480 bladzijden met een onderwerpsindex van 14 dichtbedrukte bladzijden met een inhoudsopgave van 5 bladzijden met 21 hoofdstukken en 117 paragrafen Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    8. 8. de 21 hoofdstukken op de bijbehorende website een paar van de 117 paragrafen uit de TOC
    9. 9. eenvoudig interface ?
    10. 10. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    11. 11. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    12. 12. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    13. 13. waar is het boek ? instant satisfaction ?
    14. 14. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010 ?? ??
    15. 15. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    16. 16. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010 maar laat niet zien dat van dit boek PDFjes van alle hoofdstukken gewoon gratis op internet staan
    17. 17. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    18. 18. Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    19. 19. als je ter plekke bent, toch nog (bijna) instant satisfaction maar wat als gebruiker thuis zit?
    20. 20. <ul><li>beter aan Google-type verwachtingen voldoen door </li></ul><ul><ul><li>veel meer digitaal doorzoekbare tekst, waardoor veel meer zoekingangen en (dus) beter onderwerpszoeken </li></ul></ul><ul><ul><li>veel meer toonbare tekst om gebruiker op zijn minst partieel instant satisfaction te kunnen bieden </li></ul></ul><ul><ul><li>streven naar linking/integratie met andere systemen (o.a. social tags) om meer zoekingangen te krijgen </li></ul></ul><ul><ul><li>streven naar linking/integratie met andere systemen om aanvullende informatie over gevonden items te kunnen tonen (om instant satisfaction beter te benaderen). </li></ul></ul>hoe aan verwachtingen voldoen Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    21. 23. <ul><li>4-5 jaar geleden: </li></ul><ul><li>Roy Tennant : If your system is more difficult to search and less effective than Amazon.com (and whose isn't?), then you have work to do. Stop asking for minor tweaks from vendors. After all, you can put lipstick on a pig, but it's still very much a pig. </li></ul><ul><li>Marshall Breeding [parafrase] : Terwijl de producten van commerciële leveranciers van bibliotheek-software niet meer aansluiten op de wensen van onze klanten, stoppen zij al hun energie in het overnemen van concurrenten, in plaats van in innovatie. </li></ul><ul><li>maar sindsdien wel al wat veranderd </li></ul>uitspraken over bibliotheeksystemen Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    22. 24. <ul><li>digitaal materiaal kan van nature al veel meer mogelijkheden bieden </li></ul><ul><ul><li>voor onderwerpszoeken (als het vooral tekst is) </li></ul></ul><ul><ul><li>voor directe bevrediging van informatiebehoefte </li></ul></ul><ul><li>maar ook daar een paar randvoorwaarden </li></ul>de digitale collectie Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    23. 25. <ul><li>randvoorwaarden bij digitaal materiaal: </li></ul><ul><ul><li>zorg voor eenvoudig zoekinterface dat liefst in één keer alle relevante materiaal (ook fysieke?) doorzoekt; liever &quot;integrated search&quot; dan &quot;federated search&quot; </li></ul></ul><ul><ul><li>zorg dat gebruiker wordt ondersteund bij verruimen en verfijnen van zoekresultaat (o.a. faceted search ) </li></ul></ul><ul><ul><li>garandeer zo goed mogelijke instant satisfaction - </li></ul></ul><ul><ul><li>zorg dat gebruiker niet telkens om inlogcodes wordt gevraagd bij opvragen van gelicentieerd materiaal (single sign-on) </li></ul></ul>de digitale collectie Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    24. 26. vaak: veel afzonderlijke bestanden elk met eigen interface
    25. 29. federated search (metasearch) of integrated search (zoekmachine)
    26. 30. bij &quot;federated search&quot; vaak niet veel echt gelijktijdig <ul><li>en </li></ul><ul><li>interface ook niet altijd even eenvoudig </li></ul><ul><li>resultaten meestal niet samengevoegd </li></ul>
    27. 31. <ul><li>bij &quot;integrated search&quot; </li></ul><ul><li>automatisch alles wat erin zit gelijktijdig doorzocht </li></ul><ul><li>met eigen &quot;zoekmachine&quot; </li></ul><ul><li>eenvoudig interface mogelijk </li></ul>
    28. 34. <ul><li>verfijning achteraf mogelijk </li></ul><ul><li>(faceted search) </li></ul><ul><li>aard van materiaal </li></ul><ul><li>digitale full-text of niet </li></ul><ul><li>catalogus zit er ook in </li></ul><ul><li>zoekterm-suggesties </li></ul><ul><li>andere formele kenmerken </li></ul>
    29. 35. <ul><li>&quot;localisation tool&quot; dat vooral was gericht op de fysieke collectie </li></ul><ul><li>(waar klassieke catalogus voor bedoeld was) </li></ul><ul><li>evolueert tot een &quot;discovery tool&quot; dat vooral ook gericht is op de digitale collectie </li></ul><ul><li>(zoals we van Google gewend zijn geraakt) </li></ul>evolutie Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    30. 36. hoe met Google mania om te gaan <ul><li>vraag was eigenlijk hoe je als informatie-aanbieder reageert op Google-monopolie op informatie zoeken </li></ul><ul><li>of wel: </li></ul><ul><li>hoe zorg je dat je informatie gebruikt wordt ? </li></ul><ul><ul><li>&quot;concurreren&quot; met Google: </li></ul></ul><ul><ul><li>maak je eigen zoeksysteem aantrekkelijk genoeg </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>door unieke content </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>door eenvoud en gemak </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>aansluiten bij Google: </li></ul></ul><ul><ul><li>zorg dat je informatie (ook) in Google komt </li></ul></ul>tot besluit Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    31. 37. aansluiten bij Google ? <ul><li>dat gebeurt al met de inhoud van o.a. </li></ul><ul><ul><li>Worldcat (catalogus van >10.000 bibliotheken wereldwijd) </li></ul></ul><ul><ul><li>Pubmed (medisch wetenschappelijke database) </li></ul></ul><ul><ul><li>catalogus Wageningen UR </li></ul></ul><ul><ul><li>.... </li></ul></ul><ul><li>door afspraken en technische trucjes, zoals </li></ul><ul><ul><li>metadata laten harvesten </li></ul></ul><ul><ul><li>zoekmachinecrawler via speciale sitemap doorlinken naar hele inhoud van database </li></ul></ul>Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    32. 38. aansluiten bij Google ? <ul><li>maar ik zie wel potentieel probleem: </li></ul><ul><li>hoe zit het met de schaalgrootte? </li></ul><ul><ul><li>hoe komen &quot;jouw 200.000 items&quot; nog bovendrijven tussen 400 miljard items in Google? </li></ul></ul><ul><ul><li>(homeopathische verdunning van 1 op 2 miljoen: 0,5 ppm!) </li></ul></ul><ul><ul><li>ook als gebruikers de “goede” zoekvraag stellen? </li></ul></ul><ul><ul><li>moet je &quot;search engine optimalisatie&quot; gaan doen? </li></ul></ul><ul><li>toch schijnen gebruikers in Google vaak items uit catalogus van Wageningen UR tegen te komen </li></ul><ul><li>en zo toch weer op die site terecht te komen </li></ul>Eric Sieverts | e.g.sieverts@uu.nl | e.g.sieverts@hva.nl | http://www.library.uu.nl/medew/it/eric | Leiden 29-06-2010
    33. 39. nog vragen? final remark : libraries should stop being grocery store and start being kitchen for a new creative economy © Joan Frye Williams (at ALA 2010) foto's: Universiteitsbibliotheek Uithof | cc Eric Sieverts

    ×