Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

control and coordination

911 views

Published on

karnataka state 10th standard science chapter

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

control and coordination

  1. 1.  ಸಹ಴ಯ಴ ರಸಹಯನವಹಷರ:-  ಕಹರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಷಂಯತಕ್ುಗಳನತು ಅಧಯಯನ ಮಹಡತ಴ ರಸಹಯನವಹಷರದ ವಹಖೆಗೆ ಸಹ಴ಯ಴ ರಸಹಯನ ವಹಷರ ಅಥ಴ಹಆಗಹಯಬನಿಕ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಎನತು಴ರತ.  ಕಹರ್ಬನ್ ನ ಸಹಮಹನಯ ಲಕ್ಣಗಳು: ಷಂಕೆೇತ್:-C ಩ರಮಹಣತ ಷಂಖೆಯ:-06 ಩ರಮಹಣತ ರಹಶಿಷಂಖೆಯ=12 ಇಲಕಹಿನಿಕ್ ವಿನ್ಹಯಷ=1S2, 2S2 2P2
  2. 2. ಕಹರ್ಬನ್ ಎರಡು ವಿಧ಴ಹದ ರ್ಸುರೂ಩ಗಳನುು ಹೊೊಂದಿದೆ ಎ. ಷಪಟಿಕ್ ರ್ಸುರೂ಩ : ಴ಜ್ರ, ಗ್ಹರಫೆೈಟ್, ಫ್ಯಯಲರಿನ್ ಬಿ. ಅಷಪಟಿಕ್ ರ್ಸುರೂ಩: ಕೊೋಕ್, ಇದಿಿಲು, ಮರದ ಇದಿಿಲು, ಮರದ ಇದಿಿಲು, ಮೂಳೆ ಇದಿಿಲು, ಕಹಡಿಗ್ೆ, ಕಹರ್ಬನ್ ಮಸಿ.
  3. 3. ಕಹರ್ಬನ್ ಇಲೆಕಹಾನ್ ವಿನ್ಹಯಷ 1S 2S 2P 2P ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಹಗದ ಎರಡು ಇಲೆಕಹಾನ್ ಗಳಿ಴ೆ. ಕ್ರರಯಹಶೋಲ಴ಹದಹಗ 2S ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಒೊಂದು ಇಲೆಕಹಾನ್ 2P ಮಟ್ಟಕೆೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಈ ರಿೋತಿ ಜೊತೆಯಹಗದ ನ್ಹಲುೆ ಇಲೆಕಹಾನ್ ಗಳು ಉೊಂಟಹಗುತ್ತ಴ೆ. ಆದಿರಿೊಂದ ―ಕಹರ್ಬನ್ ಟೆಟಹರ಴ೆೋಲೆೊಂಟ್‖ ಆಗಿದೆ.
  4. 4. 1S 2S 2P X Y Z [1S2 2S1 2P1 X 2P1 Y 2P1 Z] ಕ್ರಿಯಹಶಿೇಲ಴ಹದ ಕಹರ್ಬನ್ ಎಲಕಹಿನ್ ವಿನ್ಹಯಷ: ಕೆಟ್ನೋಕ್ರಣ:- ಕಹರ್ಬನ್ ತ್ನು ಇತ್ರ ಩ರಮಹಣತಗಳೆ ಂದಿಗೆ ಷಸ಴ೆೇಲೆನಿಿರ್ಂಧಗಳನ್ೆುೇ಩ಬಡಿಸ್ಟ್ರಕೆ ಂಡತ ಷರ಩ಣಿ ರಚನ್ೆಯನತುಂಟತ ಮಹಡತತ್ುದೆ. ಈ ಷಂಗತಿಗೆ ಕೆಟನಿೇಕ್ರಣ ಎನತುತ್ಹುರೆ.
  5. 5. ಸಹ಴ಯ಴ ರಸಹಯನವಹಷರ:- ಕಹರ್ಬನ್ ಷಂಯತಕ್ುಗಳನತು ಅಭ್ಹಯಷ ಮಹಡತ಴ುದನತು ಸಹ಴ಯ಴ ರಸಹಯನವಹಷರ ಎನತುತ್ಹುರೆ. ಹೆೈಡೆ ಿೇಕಹರ್ಬನ್ ಗಳು: ಕೆೇ಴ಲ ಹೆೈಡೆ ಿೇಜನ್ ಮತ್ತು ಕಹರ್ಬನ್ ನಿಂದಹದ ಷಂಯತಕ್ುಗಳನತು ಹೆೈಡೆ ಿೇಕಹನಬನ್ ಗಳು ಎನತು಴ರತ. ಅತ್ಯಂತ್ ಷರಳ ಴ಹದ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಗೆ ಉದಹಸರಣೆಯಂದರೆ ಮೋಥೆೋನ್
  6. 6. ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್:- ಕಹರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಹೆೈಡೆ ಿೇಜನ್ ಗಳನತು ಮಹತ್ಿ ಹೆ ಂದಿರತ಴ ಸಹ಴ಯ಴ ಷಂಯತಕ್ುಗಳು ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಅಸೆೈಕ್ರಿಕ್ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಸೆೈಕ್ರಿಕ್ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಩ಯಹಬ಩ತ ಆ಩ಯಹಬ಩ತ ಅಲ್ಲಸೆೈಕ್ರಿಕ್ ಆರೊೋಮಹಯಟಿಕ್ ಆಲೆೆೋನ್ ಗಳು ಆಲ್ಲೆೋನ್ ಗಳು ಆಲೆೆೈನ್ ಗಳು
  7. 7. ಷ ತ್ಿ:- CnH2n+2 [಩ಿತಿಯಂದರಲ ೂ ಹೆೈಡೆ ಿೇಜನ್ ಩ರಮಹಣತಗಳ ಷಂಖೆಯಯತ ಕಹರ್ಬನ್ ಩ರಮಹಣತಗಳ ಷಂಖೆಯಯ ಎರಡರಶಟಕ್ರಕಂತ್ ಎರಡತ ಹೆಚ್ಹಾಗಿದೆ.]
  8. 8. ಮಥೆೋನ್ CH4 CnH2n+2 C1H2X1+2 CH4 H | H–C —H | H ಈಥೆೇನ್ C2H6 C2H2X2+2 C2H4+2 C2H6 H H | | H– C —C—H | | H H ಪ್ಿೇಪೆೇನ್ C3H8 C3H2X3+2 C3H6+2 C3H8 H H H | | | H–C —C—C—H | | | H H H
  9. 9. ಈಥೋನ್ C2H4 CnH2n C1H2X2 C2H4 H H / C = C / H H ಪ್ಿೇಪೇನ್ C3H6 C2H2n C2H2X3 C3H6 H H | C = C— C —H / | | H H H ರ್ ಯಟೇನ್ C4H8 CnH2n C4H2X4 C4H8 H H H | | C= C — C— C—H / | | | H H H H
  10. 10. ಆಲೆೆೈನ್:- ಕಹರ್ಬನ್ ಩ರಮಹಣತಗಳು ನಡತ಴ೆ ತಿಿರ್ಂಧಗಳನತು ಹೆ ಂದಿರತ಴ ಷಂಯತಕ್ುಗಳನತು ಆಲೆಕೈನ್ ಗಳು ಎನತುತ್ಹುರೆ. ಷ ತ್ಿ: C nH2n-2
  11. 11. ಈಥೆೈನ್ C2H2 CnH2n-2 C2H2X2-2 C2H4-2 C2H2 H— C C—H ಪ್ಿೇಪೆೈನ್ C3H4 C3H2x3-2 C3H6-2 C3H4 H | H—C C— C—H | H ರ್ ಯಟೆೇನ್ C4H6 C4H2X4-2 C4H8-2 C4H6 H H | | H—C C – C - C—H | | H H
  12. 12. ಕಹರ್ಬನ್ ಷರಣಿಯ ಉೊಂಗುರಹಕ್ೃತಿಯನುು ಉೊಂಟ್ುಮಹಡಿದರೆ ಅೊಂತ್ಸ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಗಳನುು ಮುಚ್ಚಿದ ಷರ಩ಣಿ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಗಳೆನುುತಹತರೆ. ಇ಴ುಗಳನ್ೆುೋ ಕಹಬೊೋಬಸೆೈಕ್ರಿಕ್ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಎೊಂದು ಕ್ರೆಯುತಹತರೆ. ಷೂತ್ರ:-CnH2n
  13. 13. ಷು಴ಹಷನ್ೆಯನುು ಹೊೊಂದಿರು಴ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಗಳನುು ಆರೊೋಮಹಯಟಿಕ್ ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಎನುುತಹತರೆ. ರ್ಣಣಗಳು ಟಹಲ್ಲಿನ್ : C7H8 ಔಶಧಿಗಳು ರಚನ್ಹಷೂತ್ರ C6H5CH3 ಪಹಲ್ಲಮರ್ ಉ಩ಯೋಗ: T.N.T ಷುಹಹಸಿಕ್ಗಳಲ್ಲಿ
  14. 14. ಒಂದೆೇ ಅಣತಷ ತ್ಿ಴ನತು ಹೆ ಂದಿರತ಴ ಆದರೆ ಬೆೇರೆ ಬೆೇರೆ ರಚನ್ಹಷ ತ್ಿ಴ನತು ಹೆ ಂದಿರತ಴ ಹೆೈಡೆ ಿೇಕಹರ್ಬನ್ ಗಳನತು ಷಮಹಂಗಿಗಳು ಎನತುತ್ಹುರೆ ಈ ವಿದಯಮಹನ಴ನತು ಷಮಹಂಗತ್ೆ ಎನತುತ್ಹುರೆ. ¸ÁªÀiÁ£Àå §ÆåmÉãï C4H10 L¸ÉÆà §ÆåmÉãï C4H10
  15. 15. ಩ೂಣಬದಸನ: 2C4H10+13O2--8CO2+10H20+ವಕ್ರು 116g+416g-----352g+180g ಅ಩ೂಣಬದಸನ: C4H10+502-----2CO2+CO+C+5H2O+ವಕ್ರು 58g+502------- 88g+28g+12g+90g+ವಕ್ರು
  16. 16. ರ್ ಯಟೆೇನ್ ನ ಩ೂಣಬದಸನ:- ರ್ ಯಟೆೇನ್ ನ ಅಣತಷ ತ್ಿ C4H10 ಕಹರ್ಬನ್ ನ ಩ರಮಹಣತರಹಶಿ ಷಂಖೆಯ=12 ಹೆೈಡೆ ಿೇಜನ್ ನ ಩ರಮಹಣತರಹಶಿ ಷಂಖೆಯ=01 ಆಮೂಜನಕ್ದ ಩ರಮಹಣತ ರಹಶಿ ಷಂಖೆಯ=16 *ಕಹರ್ಬನ್ ಩ರಮಹಣತಗಳ ರಹಶಿ ----- 12X04=48 *ಹೆೈಡೆ ಿೇಜನ್ ಩ರಮಹಣತಗಳ ರಹಶಿ---- 01X10=10 58gm
  17. 17. 2C4H10 + 13O2-- 8CO2+10H2O+ವಕ್ರು 2[4X12+10X1]+13[2X16]-- 8[1X12+2X16]+10 2X1+1X16 2[48+10]+13[32]-8[12+32]+10[18] 2[58] +13[32]---8[44]+10[18] 116g + 416g--352g+180g+ವಕ್ರು 532g---532g
  18. 18. C4H1O+502--------2CO2+CO+C+5H2O+ವಕ್ರು [4X12+10X1]+5[2X16]--- 2[1X12+2X16]+[1X12+1X16]+12+5[2+16] [48+10]+5[32]--2[12+32]+[12+16]12+5[18] 58g+160g------88g+28g+12g+90g 218------218
  19. 19.  ಹೆ ರದ ಡಲಪಟಟ ಕಹರ್ಬನ್ ಮಹನ್ಹಕೆಿೈಡ್ ನ ವೆೇಕ್ಡಹ ಩ಿಮಹಣ಴ನತು ನಿವಾಯಿಷಲತ ಮಹಡತ಴ ಩ರೇಕ್ಷೆಯನತು ―ಹೆ ರಷ ಷತ಴ುಕೆ ಩ರೇಕ್ಷೆ‖ (Emission Test) ಎನತುತ್ೆುೇ಴ೆ.  ಸಹಧನ :- ಅನಿಲ ವಿವೊೇಶಕ್ ನ್ೆನಪಡಿ:-C.N.G ಯ ಮತಖ್ಯಘಟಕ್ =>ಮಿಥೆೇನ್ 80%, ಈಥೆೇನ್ 13%  L.P.G ಯ ಮತಖ್ಯಘಟಕ್ =>ರ್ ಯಟೆೇನ್  L.P.G ಯ ಸೆ ೇರಕೆ ಩ತ್ೆುಸಚಾಲತ => ಈಥೆೈಲ್ ಮರ್ ಕಹಯ಩ಟನ್ ಎಂರ್ ರಹಸಹಯನಿಕ್ ರ್ಳಷತತ್ಹುರೆ.
  20. 20. «ÄÃxÉÃ£ï ªÀÄvÀÄÛ PÉÆèÃj£ïUÀ¼À «Ä±ÀætªÀ£ÀÄß £ÉÃgÀ¼ÁwÃvÀ QgÀtPÉÌ MrØzÁUÀ ¥ÀAiÀiÁðAiÀÄ QæAiÉÄ £ÀqÉzÀÄ PÉÆèÃgÉÆëÄÃxÉãï JA§ ¸ÀAAiÀÄÄPÀÛ GAmÁUÀÄvÀÛzÉ. EAvÀºÀ QæAiÉÄUÀ¼À£ÀÄß DzÉñÀ£À QæAiÉÄUÀ¼ÀÄ J£ÀÄߪÀgÀÄ. ** F QæAiÉÄAiÀÄÄ ªÀÄÄAzÀĪÀgÉzÀAvÉ ¨ÉÃgɨÉÃgÉ ¸ÀAAiÀÄÄPÀÛUÀ¼ÀÄ GvÀàwÛAiÀiÁUÀÄvÀÛªÉ.
  21. 21. GzÁ:  CH4 + Cl2 CH3Cl (PÉÆèÃgÉÆà «ÄÃxÉãï) + HCl  CH3Cl + Cl2 CH2Cl2(qÉÊPÉÆèÃgÉÆëÄÃxÉãï) + HCl  CH2Cl2 + Cl2 CHCl3 (mÉæöÊPÉÆèÃgÉÆëÄÃxÉãï / PÉÆèÃgÉÆÃ¥sÁªÀiïð)+ HCl  CHCl3 + Cl2 CCl4 (mÉmÁæPÉÆèÃgÉÆëÄÃxÉãï / PÁ§ð£ï mÉmÁæPÉÆèÃgÉÊqï)+ HCl
  22. 22.  ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಗುೊಂ಩ುಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ರ ಗುೊಂ಩ುಗಳು ಕ್ೊಂಡುರ್ೊಂದರೆ ಅ಴ುಗಳನುು ಕ್ರರಯಹಗುೊಂ಩ುಗಳು ಎನುು಴ರು. ಉದಹ;R-OH, ಆಲೊೆೋಹಹಲ್ ಗಳು,  ಈ ಮೋಲ್ಲನ ಉದಹಸರಣೆಯಲ್ಲಿ R ಎನುು಴ುದು ಹೆೈಡೊರೋಕಹರ್ಬನ್ ಷೊಂಯುಕ್ತ಴ನುು OH ಗುೊಂ಩ು ಆಲೊೆೋಹಹಲ್ ಗುೊಂ಩ನುು ಷೂಚ್ಚಷುತ್ತದೆ.
  23. 23.  R – OH: ಆಲೆ ಕೇಹಹಲ್ ಗಳು  R – CHO : ಆಲ್ಡಿಹೆೈಡ್ ಗಳು  R – COOH: ಕಹಬಹಬಕ್ರಿಲ್ಡಕ್ ಆಮೂಗಳು  R – NH2 : ಅಮೈನ್ ಗಳು
  24. 24.  MAzÀQÌAvÀ ºÉaÑ£À QæAiÀiÁUÀÄA¥ÀÄUÀ½gÀĪÀ ¸ÁªÀAiÀĪÀ ¸ÀAAiÀÄÄPÀÛUÀ½UÉ §ºÀÄQæAiÀiÁUÀÄA¥ÀÄUÀ¼ÀÄ J£ÀÄߪÀgÀÄ.  GzÁ: Vè¸ÀgÁ¯ï, ¸Áå°¹°Pï DªÀÄè 
  25. 25.  ºÉÊqÉÆæÃd£ï C¤®ªÀ£ÀÄß ºÁ¬Ä¹ zÀæªÀ JuÉÚUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀAiÀiÁð¥ÀÛ WÀ£À PÉƧÄâUÀ¼ÁV ¥ÀjªÀwð¸ÀĪÀ ¥ÀæQæAiÉÄUÉ JuÉÚUÀ¼À ºÉÊqÉÆæÃd¤ÃPÀgÀt J£ÀÄߪÀgÀÄ.  * ºÉÊqÉÆæÃd¤ÃPÀgÀtzÀ°è ¥ÀÄrªÀiÁrzÀ ¤PÉ̯ï£ÀÄß QæAiÀiÁªÀzsÀðPÀªÁV §¼À¸ÀĪÀgÀÄ  * ºÉÊqÉÆæÃd¤ÃPÀgÀt¢AzÀ JuÉÚUÀ¼À ¸ÀAUÀæºÀAiÉÆÃUÀåvÁPÁ®ªÀ£ÀÄß ºÉaѸÀ §ºÀÄzÀÄ
  26. 26.  PÉÆ©â£ÁªÀÄè, ¸ÉÆÃrAiÀÄA CxÀªÁ ¥ÉÆmÁå¹AiÀÄA ºÉÊqÁæPÉìöÊqï ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉÆÃrAiÀÄA PÉÆèÃgÉÊqï zÁæªÀt.
  27. 27.  MAzÀÄ UÁæA JuÉÚAiÀÄ°è£À PÉÆ©â£ÁªÀÄèªÀ£ÀÄß ¸Á§Æ¤ÃPÀgÀtUÉƽ¸À®Ä «Ä°UÁæAUÀ¼À°è ¨ÉÃPÁzÀ ¸ÉÆÃrAiÀÄA CxÀªÁ ¥ÉÆmÁå¹AiÀÄA ºÉÊqÁæPÉìöÊqï £À ¥ÀæªÀiÁtªÀ£ÀÄß ¸Á§Ä¤ÃPÀgÀt ªÀiË®å J£ÀÄߪÀgÀÄ.
  28. 28. ಩ರಿವರಮ ಮಟಿಟಲ್ಲನೊಂತೆ, ಅದೃಶಟ ಲ್ಲಪ್ಟಟ ನೊಂತೆ, ಲ್ಲಪ್ಟಟ ಕೆೈಕೊಡರ್ಸುದು, ಆದರೆ ಮಟಿಟಲೆೋರುತಹತ ಹೊೋದೊಂತೆ ಶಖರ಴ನ್ೆುೋ ಮಟ್ಟರ್ಸುದು. -ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅರ್ುಿಲ್ ಕ್ಲಹೊಂ

×